II SO/Bk 35/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący asesor sądowy WSA Marcin Kojło (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2020 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o wymierzenie grzywny M. spółka jawna w B. w związku z nieprzekazaniem sądowi skargi na bezczynność w sprawie wniosku o udostępnienie informacji publicznej wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi p o s t a n a w i a: 1. wymierzyć M. spółka jawna w B. grzywnę w wysokości 300 (trzysta) złotych; 2. zasądzić od M. spółka jawna w B. na rzecz wnioskodawcy A. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 18 grudnia 2019 r. Pan A. K. złożył do tut. sądu wniosek o wymierzenie grzywny M. spółka jawna w B., z uwagi na nieprzekazanie sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w ustawowym terminie. W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że 9 sierpnia 2019 r. wniósł za pośrednictwem organu skargę na bezczynność w przedmiocie informacji publicznej. Skargę doręczono na adres organu 20 sierpnia 2019 r., zatem najdalej powinna być przesłana do sądu w dniu 4 września 2019 r. Pomimo upływu ustawowego terminu skarga nie została przekazana sądowi do rozpoznania. Do wniosku dołączono kopię skargi na bezczynność wraz z potwierdzeniem jej nadania listem poleconym na adres organu oraz wydruk ze strony internetowej Poczty Polskiej S.A. na dowód doręczenia organowi skargi. Z kopii tej skargi wynika, że A. K. zwrócił się [...] stycznia 2019 r. do Spółki o udostępnienie informacji w zakresie kontroli biletów w autobusach. W odpowiedzi na wniosek, Spółka wniosła o jego oddalenie w całości wskazując, że jest firmą w pełni prywatną, a wnioskodawca próbuje wymusić uznanie jej za podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej. Spółka rzeczywiście realizowała przewóz osób na terenie S. Przetarg nie był jednak ogłaszany na podstawie ustawy o publicznym transporcie zbiorowym. Niezgodne z prawdą – jak wskazuje Spółka – jest twierdzenie, że z tytułu wykonywania transportu na terenie S., Spółka dysponowała publicznym majątkiem w postaci dopłat z budżetu do biletów ulgowych. Jedynym wynagrodzeniem wypłacanym przewoźnikowi była cena wynikająca z ilości przejechanych przez autobusy kilometrów. Ponadto zgodnie z obowiązującym prawem dopłaty z budżetu państwa do ulg ustawowych nie dotyczą komunikacji miejskiej. Zdaniem Spółki nieprawdziwe są twierdzenia, że nie przekazała informacji dotyczących kontroli. Po pierwszym wniosku pomimo, że nie jest to informacja publiczna udzielono odpowiedzi, że w chwili obecnej kontrole wykonywane były we własnym zakresie na podstawie podpisanych i opieczętowanych "Upoważnień do kontroli". Pomimo udzielonych odpowiedzi wnioskodawca nadal domagał się dodatkowych informacji. Kwestie dotyczące ewentualnych rozliczeń wewnętrznych, wynagrodzeń, czy zawierania umów stanowią natomiast tajemnicę Spółki i nie podlegają pod informację publiczną, co też wyjaśniono A. K. Reasumując Spółka stwierdziła, że żądana informacja nie jest informacją publiczną, a Spółka nie jest organem administracji publicznej, a ponadto za pośrednictwem Urzędu Miejskiego w S., udzielono informacji dotyczącej sposobu kontroli biletów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Wniosek o wymierzenie organowi grzywny jest uzasadniony. Zgodnie z art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") organ, którego bezczynność jest przedmiotem skargi przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Termin ten ulega jednak skróceniu w związku z brzmieniem art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1429 ze zm.), który stanowi, że do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy p.p.s.a., z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Zgodnie z treścią art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Wysokość grzywny wskazanej w art. 154 § 6 p.p.s.a. określa się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Z przywołanych regulacji wynika, że przesłankami uprawniającymi sąd do wymierzenia organowi grzywny jest stosowny wniosek skarżącego oraz stwierdzenie niezastosowania się przez organ do obowiązków z art. 54 § 2 p.p.s.a. Sąd zaś orzeka o grzywnie według swego uznania i wymierza ją w wysokości adekwatnej do stopnia niewypełnienia przez organ obowiązku przekazania skargi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie, z uwzględnieniem okresu, w jakim organ pozostawał w zwłoce oraz okoliczności faktycznych, które legły u podstaw uchybienia przez organ temu obowiązkowi. Oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 p.p.s.a. pełni bowiem również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy więc także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy (zob. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r. sygn. II GPS 3/09, ONSA/WSA 2010/1/2). Dodać przy tym trzeba, że w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem o wymierzenie grzywny w trybie art. 55 p.p.s.a. nieistotne są zaprezentowane przez Spółkę argumenty, że żądana przez A. K. informacja nie jest informacją publiczną, sama zaś Spółka nie jest organem administracji publicznej. Obowiązek przekazania skargi sądowi istnieje niezależnie od tego, czy dany podmiot uznaje, że skarga nie należy do kognicji sądu administracyjnego, czy też uzna, że nie jest organem administracji, albo nie jest dysponentem żądanych informacji, bądź stwierdzi że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej. Już tylko samo żądanie strony nadania skardze określonego biegu obliguje podmiot, do którego skarga ta została skierowana, do uczynienia zadość temu żądaniu. To dopiero bowiem sąd administracyjny w toku postępowania zainicjowanego skargą zobowiązany jest dokonać oceny wniosku i ustalić, czy skarga mieści się w zakresie właściwości sądów administracyjnych, czy żądane informacje były informacją publiczną oraz czy adresat wniosku o udzielenie tych informacji zobowiązany był do rozpoznania wniosku stosownie do przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zatem nawet uzasadnione przekonanie, że skarga nie jest dopuszczalna z uwagi np. na brak właściwości sądu administracyjnego, nie zwalnia podmiotu od obowiązku przekazania tej skargi wraz z odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego. Jedynie sąd jest władny do dokonania oceny skargi tak pod względem formalnym jak i merytorycznym w oparciu o skargę i akta administracyjne, a organ nie może go w tym zastępować, nawet pozostając w uzasadnionym przekonaniu o niedopuszczalności skargi. Swoje zdanie w tej kwestii, skarżony organ ma prawo wypowiedzieć tylko i wyłącznie w odpowiedzi na wniesioną skargę, którą też ma obowiązek przekazać sądowi administracyjnemu (por. postanowienia NSA: z dnia 23 stycznia 2020 r. sygn. I OZ 1415/19, niepubl.; z dnia 22 listopada 2019 r. sygn. I OZ 1145/19, a także postanowienia NSA z dnia 20 września 2011 r. sygn. II OZ 799/11; z dnia 30 czerwca 2010 r. sygn. I OZ 495/10, z dnia 11 stycznia 2011 r. sygn. I OZ 996/10; z dnia 15 czerwca 2011 r. sygn. I OZ 410/11, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Jak wynika z treści rozpoznawanego wniosku o wymierzenie grzywny oraz z akt sprawy, A. K. wywiódł skargę na bezczynność organu w sprawie wniosku o udostępnienie informacji publicznej dnia [...] stycznia 2019 r. Dokumenty dołączone do wniosku wskazują, że skarga została doręczona Spółce 20 sierpnia 2019 r. (k. 4 verte). Stosownie do treści art. 54 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, pożądaną reakcją Spółki było przekazanie tej skargi do sądu, wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Z obowiązku tego organ się nie wywiązał. W związku z powyższym wystąpiła przesłanka uzasadniająca wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. Wymierzenie grzywny w związku z nieprzekazaniem sądowi skargi wraz z odpowiedzią na skargę i kompletnymi aktami administracyjnymi, jest przy tym niezależne od przyczyn braku wywiązania się przez organ z ustawowych obowiązków. Ustawodawca do uznania sądu pozostawił ustalenie wysokości wymierzonej grzywny, pod warunkiem, że jej górna granica nie przekroczy wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Wymierzając i miarkując wysokość grzywny sąd wziął pod uwagę, że obowiązek przekazania skargi sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, jest obowiązkiem bezwzględnym. Tym niemniej braku właściwej reakcji Spółki nie sposób traktować jako celowego zaniechania. Zważywszy, że Spółka nie jest usytuowana w strukturze jako "typowy" organ administracji publicznej, lecz może takim organem stać się w znaczeniu funkcjonalnym, zaniechanie w przekazaniu skargi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę rozpatrywać można jako nieświadomość obowiązków ustawowych ciążących na organie. Nie oznacza to jednak, że wystarczające będzie odstąpienie od wymierzenia grzywny. Do dnia orzekania w sprawie niniejszego wniosku Spółka, choć złożyła odpowiedź na wniosek o wymierzenie grzywny, który wszak zawiera szczątkowe stanowisko co do zasadności skargi, to jednak nie stanowi o wypełnieniu obowiązku dostarczenia skargi wniesionej przez A. K. wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. W takim zaś przypadku sąd uznał, że grzywna w wysokości 300 zł będzie adekwatna do stopnia naruszenia omawianego obowiązku i jednocześnie spełni pozostałe cele, dla których została ustanowiona, dyscyplinując organ na przyszłość. Zauważyć przy tym należy, że jeżeli mimo wymierzenia grzywny, organ nie przekaże sądowi skargi, sąd będzie mógł na żądanie skarżącego rozpoznać sprawę na podstawie nadesłanego odpisu skargi, o ile stan faktyczny i prawny przedstawiony w skardze nie będzie budził uzasadnionych wątpliwości (art. 55 § 2 p.p.s.a.). W tym stanie rzeczy sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania sądowego orzeczono na mocy art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. Na koszty te składa się uiszczony przez wnioskodawcę wpis sądowy w kwocie 100 zł.