I SA/Bd 1069/10

WyrokWSA w Bydgoszczy2011-04-19

Skład orzekający: Dariusz Dudra, Ewa Kruppik-Świetlicka, Urszula Wiśniewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej, utrzymując w mocy decyzję o odmowie umorzenia zaległości podatkowych, prawidłowo zastosował instytucję uznania administracyjnego, mimo że sytuacja materialna i rodzinna podatniczki uzasadniała ważny interes podatnika, a okoliczności powstania zaległości były niezależne od jej woli?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest organem trzeciej instancji i nie może oceniać merytorycznej zasadności decyzji wydanej w ramach uznania administracyjnego. Organy podatkowe prawidłowo zastosowały instytucję uznania administracyjnego, odmawiając umorzenia zaległości podatkowych, mimo istnienia przesłanki ważnego interesu podatnika, ponieważ decyzja ta ma charakter uznaniowy i nie musi prowadzić do pozytywnego rozstrzygnięcia dla wnioskodawcy. Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa proceduralnego w postępowaniu organów.
Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła o umorzenie zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług oraz odsetek za zwłokę, powołując się na trudną sytuację materialną i życiową, będąc ofiarą przemocy domowej i nieświadomie stając się wspólnikiem spółki, której zaległości podatkowe doprowadziły do licytacji mieszkania. Organy podatkowe odmówiły umorzenia, uznając, że choć występuje ważny interes podatnika, decyzja ma charakter uznaniowy. Sąd oddalił skargę, uznając postępowanie organów za prawidłowe, ale zwrócił uwagę na możliwość wznowienia postępowania z urzędu.
Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Dudra Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka Sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) Protokolant Asystent sędziego Joanna Jaworska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2011r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług 1. oddala skargę 2. zasądza ze Skarbu Państwa (Kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy) na rzecz adwokata J. Sz. kwotę [...] zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu I SA/Bd 1069/10 UZASADNIENIE We wniosku o umorzenie zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług w łącznej kwocie 371.578,40 zł oraz odsetek za zwłokę w wysokości 129.126,00 zł i kosztów postępowania egzekucyjnego w kwocie 1.762,31 zł strona powołała się na trudną sytuacją materialną i życiową. Podała, że jest po rozwodzie, a na jej utrzymaniu pozostaje dwoje uczących się dzieci. Źródłem utrzymania są dochody uzyskiwane ze stosunku pracy - pomniejszone o zajęcie komornicze, oraz zasiłki alimentacyjne, które nie pozwalają na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Zaznaczyła, że z uwagi na wysokość osiąganych dochodów wielokrotnie odmówiono jej udzielenia pomocy społecznej. Jednakże w rzeczywistości, choć jej wynagrodzenie jest dość wysokie (ok. 2.000 zł brutto) do dyspozycji, pozostaje jedynie kwota wolna od egzekucji. Strona dodała, że od czerwca 2010r. pracuje na pół etatu. Wyjaśniła także, że przedmiotowe zaległości podatkowe są wynikiem nieuczciwego działania męża, który groźbami zmusił ją do podpisania dokumentów na podstawie których stała się wspólnikiem spółki jawnej "G.". Oświadczyła, że wszelkimi sprawami związanymi z prowadzoną działalnością gospodarczą zajmował się wyłącznie mąż, a ona nie miała dostępu do dokumentów firmy jak i do konta bankowego. Dlatego też nie znała sytuacji finansowej Spółki. Z przedłożonych wraz z wnioskiem wyroków Sądu Rejonowego w T. oraz Sądu Okręgowego w T. wynika, że wnioskująca została uniewinniona od popełnienia zarzucanych czynów z kodeksu karnego skarbowego, a Sądy dały wiarę złożonym wyjaśnieniom, iż rzeczywiście nie prowadziła spraw Spółki oraz, że skutecznie uchyliła się od złożonego oświadczenia o przystąpieniu do Spółki. Ponadto wnioskująca podniosła, że narastające zaległości podatkowe Spółki doprowadziły do wszczęcia postępowania egzekucyjnego, w wyniku którego w 2007r. zostało zlicytowane mieszkanie. Ta sytuacja zmusiła ją do wynajęcia mieszkania, co powoduje tak wysokie koszty, że "na życie" pozostaje niewiele. Podkreśliła, że przez cały okres trwania małżeństwa była uzależniona finansowo i psychicznie od męża, a jako ofiara przemocy domowej ma założoną Niebieską Kartę· Zdaniem strony rażąco niesprawiedliwe jest dochodzenie przez organ podatkowy swoich roszczeń wyłącznie od niej, tym bardziej, że były mąż, oficjalnie nigdzie nie pracuje, ale osiąga dochody z tzw. "pracy na czarno". Dodatkowo strona wskazała, że mąż uchyla się od płacenia zasądzonych na rzecz dzieci alimentów. W ocenie wnioskującej podniesione okoliczności dotyczące trudnej sytuacji materialnej wskazują na wystąpienie w niniejszej sprawie ważnego interesu podatnika, a z uwagi na dobro dzieci również interesu publicznego. Decyzją z dnia [...]r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w T. odmówił umorzenia wnioskowanych zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług. Organ podał, że przedmiotowe zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące: sierpień, wrzesień i grudzień 2006r. oraz od stycznia do grudnia 2007r. w łącznej kwocie 371.578,40 zł wynikają z decyzji z dnia 15 kwietnia 2008r. orzekającej o odpowiedzialności strony za zaległości Firmy Handlowej "G." Spółka jawna, której była wspólnikiem, oraz odsetek za zwłokę w wysokości 129.126,00 zł i kosztów postępowania egzekucyjnego w kwocie 1.762,31 zł. Od decyzji tej strona nie wniosła odwołania. Powołując się na art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.; zwana dalej O.p.) Naczelnik stwierdził, że w sprawie wprawdzie zaistniała przesłanka ważnego interesu podatnika, jednak korzystając z instytucji uznania administracyjnego odmówił przyznania wnioskowanej ulgi. W złożonym na powyższe rozstrzygnięcie odwołaniu strona wniosła o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie przedmiotowych zaległości podatkowych. Zdaniem strony organ wydając zaskarżone rozstrzygnięcie przekroczył granice uznania administracyjnego, bowiem nie uwzględnił konstytucyjnego prawa do ochrony rodziny oraz zapewnienia dzieciom elementarnego standardu życia. Sytuacja materialna jak i przyczyny powstania zaległości podatkowych, które były niezależne od jej woli, przemawiają za udzieleniem wnioskowanej ulgi w postaci umorzenia przedmiotowych zaległości, odsetek za zwłokę i kosztów postępowania egzekucyjnego. Decyzją z dnia [...]r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podał, że zastosowanie wobec podatnika wskazanej instytucji umorzenia zaległości podatkowych musi być traktowane jako jego przywilej, a nie jako prawo, bowiem powołany przepis ma charakter wyjątkowy. Zasadą, bowiem pozostać musi uiszczanie podatków w sposób i w terminach przewidzianych przez prawo, gdyż poprzez jednolity dla wszystkich sposób i termin płatności podatków, przejawia się zasada równości podatników i sprawiedliwości podatkowej. Jedynie nadzwyczajne okoliczności mogą spowodować odstępstwo od tych zasad. Dyrektor wskazał, że z protokołu o stanie majątkowym i zdolności płatniczej z dnia 20 lipca 2010r. oraz materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że strona jest osobą rozwiedzioną. Ma na utrzymaniu dwoje uczących się dzieci (syn - 15 lat, córka - 13 lat). Najstarszy syn przerwał naukę i podjął pracę, aby móc się samodzielnie utrzymywać. Z uwagi na fakt, iż były mąż nie płaci zasądzonych alimentów, a egzekucja świadczeń alimentacyjnych okazała się bezskuteczna, otrzymuje zasiłek alimentacyjny w wysokości 1.000 zł miesięcznie. Prezydent Miasta T. decyzją z dnia [...]r. odmówił przyznania stronie zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku na okres zasiłkowy 2009/2010. Strona jest zatrudniona od czerwca 2010r. na 1/2 etatu (do maja 2010r. pełny etat) w Z. Sz. W. w T. na czas określony do 30 listopada 2010r. Miesięczne wynagrodzenie brutto za kwiecień 2010r. wyniosło 3.036,40 zł, za maj 2010r. - 2.835,15 zł, a za czerwiec 2010r. - 1.629,47 zł, co wynika z załączonego do akt sprawy zaświadczenia pracodawcy z dnia 19 lipca 2010r. W związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym - zajęcie wynagrodzenia - uzyskano łączną kwotę 32.984,62 zł (wg stanu na dzień 20 września 2010r.), którą zaliczono na poczet należności głównej - 11.392,30 zł, odsetek za zwłokę - 4.029,42 zł, kosztów egzekucyjnych - 17.527,70 zł, kosztów upomnienia - 35,20 zł. Miesięczne wydatki wynoszą ok. 1.547,00 zł, w tym: czynsz - 700 zł, opłaty związane z eksploatacją mieszkania pobierane przez Wspólnotę Mieszkaniową (woda, ogrzewanie, energia) - 400 zł, telewizja kablowa - 37 zł, opłata za zużycie energii elektrycznej - ok. 150 zł, telefony komórkowe - 100 zł, bilety miesięczne - 160 zł. Pozostałą kwotę po opłaceniu kosztów stałych strona przeznacza na utrzymanie rodziny. Nie posiada żadnych nieruchomości, majątku ruchomego ani papierów wartościowych. Organ wskazał, że w złożonych zeznaniach podatkowych o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) PIT-37 podatniczka zadeklarowała dochód ze stosunku pracy za 2007r. w wysokości 5.561,52 zł, za 2008r. - 30.976,04 zł, a za 2009r. - 33.822,09 zł. Dyrektor Izby Skarbowej nie zakwestionował przedstawionych przez stronę okoliczności, potwierdzających, że jej sytuacja materialna i rodzinna jest trudna. W ocenie organu odwoławczego wypełnia ona przesłankę ważnego interesu podatnika. Jednocześnie organ zauważył, że załączone do akt sprawy wyroki: Sądu Rejonowego w T. z dnia [...]r. sygn. akt [...] oraz Sądu Okręgowego w T. z dnia [...]r. sygn. akt [...], z których wynika, że strona nie miała wpływu na prowadzenie spraw Spółki jawnej "G.", stanowią podstawę do wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...]r. W tej sytuacji, w ocenie organu odwoławczego, umorzenie przedmiotowych zaległości podatkowych byłoby przedwczesne. Zdaniem Dyrektora organ podatkowy pierwszej instancji nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Właściwie przeprowadził postępowanie wyjaśniające i z zachowaniem obowiązujących zasad postępowania ocenił sytuację finansową strony, a także okoliczności, w jakich doszło do powstania przedmiotowych zaległości. Reasumując, organ odwoławczy uznał, że w sprawie wystąpiła przesłanka ważnego interesu podatnika, albowiem aktualne dochody strony uniemożliwiają uregulowanie zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług wraz z należnymi odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego w jednorazowej wysokości. Niemniej jednak korzystając z zasady uznania administracyjnego określonej w art. 67a § 1 pkt 3 O.p., organ odwoławczy podtrzymał stanowisko organu pierwszej instancji w przedmiocie odmowy umorzenia przedmiotowych zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług, odsetek za zwłokę oraz kosztów egzekucyjnych. W skardze strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie przedmiotowych zaległości podatkowych oraz odsetek za zwłokę. W uzasadnieniu przedstawiła stan sprawy oraz ponownie szczegółowo opisała swoją sytuację rodzinną i majątkową. Zdaniem skarżącej organ w niniejszej sprawie pominął normy konstytucyjne odnoszące się do ochrony rodziny i dobra dzieci, tj. art. 71 i art. 72 Konstytucji RP. W ocenie strony organy oceniając sytuację materialną podatnika winny mieć na względzie przede wszystkim dobro rodziny, na poparcie czego powoła wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 263/08. Skarżąca podkreśliła, że obecna sytuacja materialna, jak i przyczyny powstania zaległości podatkowych, które były niezależne od jej woli, przemawiają za udzieleniem wnioskowanej ulgi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd administracyjny został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, sąd bada jej zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 oraz art. 3 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Podstawowym celem i efektem kontroli sądowej jest więc eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie dopatrzył się wskazanych naruszeń prawa przez organy podatkowe, dających podstawę do uchylenia, czy stwierdzenia nieważność w całości lub w części zaskarżonej decyzji. Należy podkreślić, że Sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie (wyrok NSA z 6 lutego 2008r. sygn. akt: II FSK 1665/06 LEX nr 471526), zatem oceniając stan faktyczny ustalony przez organ, Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organ administracji publicznej (organy podatkowe) albowiem stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej. Ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny stał się stanem faktycznym przyjętym przez Sąd. Przechodząc do oceny merytorycznej zaskarżonej decyzji wskazać trzeba, iż umorzenie zaległości podatkowej jest instytucją nadzwyczajną, a zatem za jej zastosowaniem przemawiać mogą wypadki niezależne od sposobu postępowania podatnika, bądź spowodowane działaniem czynników, na które podatnik nie mógł mieć wpływu. Zgodnie z art. 67a§1 O.p. organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może: 1) odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty; 2) odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki określone w decyzji, o której mowa w art. 53a; 3) umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Ustawodawca, używając zwrotu "może" przesądził, że decyzja organu podatkowego ma charakter uznaniowy, a to oznacza, że organ ten przy ustalonym stanie faktycznym ma możliwość wyboru negatywnego lub pozytywnego dla podatnika sposobu rozstrzygnięcia jego wniosku. W takim przypadku sądowa kontrola decyzji obejmuje jedynie samo postępowanie poprzedzające jej wydanie, nie zaś rozstrzygnięcie będące wynikiem wyboru dokonanego przez organ podatkowy. W świetle ukształtowanej w doktrynie i zaakceptowanej w orzecznictwie sądów administracyjnych koncepcji interpretacyjnej przepisów podatkowych zbudowanych na zasadzie uznania administracyjnego, zawierających w swojej treści tzw. kierunkowe dyrektywy wyboru (w tym przypadku: ważny interes podatnika oraz interes publiczny), stwierdzenie, że w sprawie występują okoliczności odpowiadające takiej lub innej kierunkowej dyrektywie wyboru, może, lecz nie musi prowadzić do rozstrzygnięcia pozytywnego dla wnioskodawcy. Prawem do umorzenia zaległości podatkowej dysponuje organ podatkowy - zatem może on, ale nie musi, umorzyć zaległość . Podkreślić jednocześnie należy, że uznanie administracyjne nie wyraża się w swobodzie oceny, w danym stanie faktycznym sprawy, okoliczności odpowiadających kierunkowym dyrektywom wyboru, ale w możliwości negatywnego dla podatnika rozstrzygnięcia nawet przy ustaleniu istnienia ważnego interesu podatnika. Uznaniowy charakter decyzji w przedmiocie umorzenia oznacza, że z woli ustawodawcy nawet stwierdzając istnienie przesłanek w postaci "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego", których wystąpienie jest warunkiem wstępnym ewentualnego umorzenia , organ podatkowy ma możliwość dokonania swobodnego wyboru w ocenie tego, czy zachodzi przypadek uzasadniający zastosowanie ulgi. Ulga podatkowa w postaci umorzenia zaległości podatkowych, stanowi odstępstwo od zasady równości i powszechności opodatkowania, musi ona zatem mieć charakter wyjątkowy, związany z wystąpieniem zdarzeń o takim też charakterze, z reguły od samego podatnika niezależnych. Decyzje uznaniowe organów podatkowych podlegają ograniczonej kontroli sądu administracyjnego. W utrwalającej się linii orzeczniczej NSA podkreśla się, iż nie jest on organem III instancji w postępowaniu administracyjnym i nie może poddawać ocenie, czy dokonany przez organ administracji państwowej wybór jest słuszny, a zatem Sąd nie jest uprawniony do badania merytorycznej zasadności (celowości) decyzji administracyjnej; sąd administracyjny nie rozstrzyga o tym, czy pobór podatku powinien być zaniechany. Takie rozstrzygnięcie należy wyłącznie do organów administracyjnych. Natomiast w pełnym zakresie zaskarżona decyzja podlega badaniu, co do jej zgodności z przepisami proceduralnymi (wyrok NSA z 23 kwietnia 1998r., sygn. akt: I SA/Kr 1227/97, Lex nr 33 404). Sądowa kontrola legalności uznaniowych decyzji sprowadza się do oceny, czy organ podatkowy prawidłowo zgromadził materiał dowodowy oraz czy wyciągnięte wnioski w zakresie merytorycznym decyzji o odmowie umorzenia zaległości podatkowych mają swoje uzasadnienie w zebranym w sprawie materiale dowodowym, oraz czy dokonana ocena mieści się w ustawowych granicach, zaś wyciągnięte wnioski są logiczne i poprawne ( wyrok NSA, sygn. akt: I SA/Gd 1507/00, Lex nr 46 473). Jednocześnie przesłanki umorzenia zaległości podatkowych są nieostre i wymagają indywidualnego ustalenia w każdym przypadku przez organy podatkowe w ramach prowadzonego postępowania. W celu ich stwierdzenia organ podatkowy obowiązany jest podjąć wszelkie działania niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji, w ocenie Sądu organy podatkowe wywiązały się z ciążących na nich obowiązkach i prawidłowo rozstrzygnęły sprawę. Decyzja o odmowie umorzenia zaległości podatkowej została podjęta w ramach uznania administracyjnego, po przeprowadzeniu postępowania, w którym Sąd nie dopatrzył się żadnych uchybień. Wydając decyzje organy dokonały prawidłowej wykładni przepisów prawa, a w toku postępowania w sposób prawidłowy zebrały w sprawie materiał dowodowy oraz zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów dokonały jego analizy, a także wyczerpująco i wszechstronnie uzasadniły swoje rozstrzygnięcia. W rozpoznawanej sprawie organy podatkowe z zachowaniem obowiązujących zasad przeprowadziły postępowanie wyjaśniające, zbadały sytuację materialną i poddały ocenie racje, na które powoływała się Skarżąca. Ocenie tej nie można zarzucić dowolności, opiera się ona na przyjętej w orzecznictwie wykładni przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących ulg w zapłacie zobowiązań podatkowych i mieści się ona w ramach przyznawanego organom uznania administracyjnego. Sąd zgadza się z oceną dokonaną przez Dyrektora Izby Skarbowej, iż trudna sytuacja rodzinna i materialna skarżącej wypełnia przesłankę ważnego interesu podatnika. Strona jest osobą rozwiedzioną, na utrzymaniu ma dwoje uczących się dzieci (syn - 15 lat, córka - 13 lat). Najstarszy syn przerwał naukę i podjął pracę, aby móc się samodzielnie utrzymywać. Skarżąca otrzymuje zasiłek alimentacyjny w wysokości 1.000 zł miesięcznie. Strona jest zatrudniona od czerwca 2010r. na 1/2 etatu (do maja 2010r. pełny etat) w Z. S. W. w T. na czas określony do 30 listopada 2010r. Miesięczne wynagrodzenie brutto za kwiecień 2010r. wyniosło 3.036,40 zł, za maj 2010r. - 2.835,15 zł, a za czerwiec 2010r. - 1.629,47 zł. Miesięczne wydatki wynoszą ok. 1.547,00 zł, w tym: czynsz - 700 zł, opłaty związane z eksploatacją mieszkania pobierane przez Wspólnotę Mieszkaniową (woda, ogrzewanie, energia) - 400 zł, telewizja kablowa - 37 zł, opłata za zużycie energii elektrycznej - ok. 150 zł, telefony komórkowe - 100 zł, bilety miesięczne - 160 zł. Pozostałą kwotę po opłaceniu kosztów stałych strona przeznacza na utrzymanie rodziny. Nie posiada żadnych nieruchomości, majątku ruchomego ani papierów wartościowych. Dodatkowo organ wskazał, że w złożonych zeznaniach podatkowych o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) PIT-37 podatniczka zadeklarowała dochód ze stosunku pracy za 2007r. w wysokości 5.561,52 zł, za 2008r. - 30.976,04 zł, a za 2009r. - 33.822,09 zł. W rozpatrywanej sprawie organy podatkowe obu instancji rozważały argumenty Skarżącej w odniesieniu do przesłanek "uzasadnionego ważnego interesu podatnika", jak też brały pod uwagę ewentualne zaistnienie przesłanki "interesu publicznego". Wskazuje na to zarówno sposób, jak też charakter prowadzenia postępowania wyjaśniającego w danej sprawie. Ocena argumentów Skarżącej pod kątem przywołanych wyżej ustawowych przesłanek z art. 67a § 1 o.p., znalazła swój wyraz w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Przesądzenie powyższych okoliczności stanowi granicę w ramach której sąd administracyjny może kontrolować decyzje wydane w ramach uznania administracyjnego. Jak już wyjaśniono powyżej sąd administracyjny nie jest organem trzeciej instancji w postępowaniu administracyjnym i nie może poddawać ocenie, czy dokonany przez organ administracji państwowej wybór jest słuszny, a zatem sąd nie jest uprawniony do badania merytorycznej zasadności (celowości) decyzji administracyjnej. Nie mniej mając na uwadze szczególny charakter rozpatrywanej sprawy Sąd chciałby poczynić kilka uwag pozostawiając je pod rozwagę organów podatkowych. W niniejszej sprawie od jej początku strona podkreśla, iż podpisanie dokumentów dotyczących przejęcia udziałów przedsiębiorstwa "G." nastąpiło pod wpływem groźby. Na potwierdzenie tej okoliczności Skarżąca powołuje uzasadnienie wyroku Sądu Rejonowego w T. z dnia [...]r. sygn. akt [...] (k-27034 akt administracyjnych) oraz wyrok Sądu Okręgowego w T. z dnia [...]r. sygn. akt [...] (k-36 akt administracyjnych). Dokumenty te zostały wydane po dniu wydania przez Naczelnika[...] Urzędu Skarbowego w T. decyzji (z dnia [...]r. Nr [...]) w przedmiocie odpowiedzialności Skarżącej jako wspólnika Firmy Handlowej "G.". W aktach sprawy przedłożonej tut. Sądowi znajdują się również inne dokumenty potwierdzające podnoszone przez stronę okoliczności : - adnotacja służbowa sporządzona przez pracownika [...] Urzędu Skarbowego w T. na okoliczność zapoznania się z aktami rejestrowymi spółki "G.", zawierająca odpis pisma sporządzonego przez A. M. adresowanego do P. M. (z dnia 08 stycznia 2007r - podkr. Sądu) dotyczącego wypowiedzenia spółki ze skutkiem natychmiastowym z uwagi na fakt, iż podpisanie dokumentów związanych z nabyciem udziałów dokonano pod wpływem groźby (k-25 akt administracyjnych), - zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez P. M.(byłego męża Skarżącej) poprzez fałszowanie podpisów .A M. na zeznaniach i deklaracjach składanych do urzędu skarbowego (k-18 akt administracyjnych); z uzasadnienia powołanego powyżej wyroku Sądu Rejonowego wynika, iż P. M. został skazany za powyższy czyn wyrokiem Sądu (k-31 akt administracyjnych). Ustosunkowując się do podnoszonych przez skarżącą okoliczności potwierdzonych wskazanymi dowodami organ lakonicznie wyjaśnia, iż stanowią one podstawę do wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...]r. (str. 4 decyzji). Zdaniem tut. Sądu , mając na uwadze zasadę demokratycznego państwa prawnego wyrażoną w art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej jak również zasadę działania organów podatkowych na podstawie przepisów prawa wyrażoną w art. 120 Ordynacji podatkowej niezrozumiały jest brak działania organów z urzędu we wskazanej sprawie. Stosownie do art. 241 § 1 O.p. wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Jeżeli organ dostrzega przesłanki do wznowienia postępowania to ma obowiązek podjęcia działań z urzędu. W praworządnym państwie niedopuszczalne jest aby organ administracji publicznej godził się z ewentualnością funkcjonowania w obrocie prawnym wadliwej decyzji w sytuacji gdy stosowne przepisy prawa dają mu możliwość podjęcia działań celem wyeliminowania takiej decyzji z obrotu. Sąd zwraca uwagę jeszcze na jedną okoliczność, która pozostaje w sprawie niejasna. Z uzasadnienie zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa z dnia [...]r. wynika, iż w dniu [...]r. Skarżąca złożyła do [...] Urzędu Skarbowego w T. wniosek o interpretację przepisów prawa podatkowego. Natomiast z uzasadnienia wyroku Sądu Rejonowego z dnia [...]r. (k-27, 31 akt administracyjnych) wynika, iż Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w T. w dniu [...]r. wydał interpretację w której "uznał stanowisko A. M. odnośnie uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia woli za prawidłowe" (str. 2 uzasadnienia wyroku sądu). Z uwagi na brak w aktach sprawy jakichkolwiek innych dokumentów w tym przedmiocie Sąd nie wie czy interpretacja z dnia [...]r. stanowiła odpowiedź na wniosek z dnia [...]r. czy też były dwa wnioski i dwie interpretacje dotyczące innych materii. A także jakiego stanu faktycznego dotyczyła wydana interpretacja. Dlatego też obecnie Sąd nie jest w stanie ocenić czy stanowisko wyrażone przez Naczelnika [...] urzędu Skarbowego w T. ma znaczenie dla sprawy odpowiedzialności skarżącej za zobowiązania spółki "G.". Te kwestię jednak powinien wyjaśnić organ podatkowy. Mając powyższe na uwadze, uznając, iż decyzja w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej nie narusza prawa Sad na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 250 cyt. ustawy oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Zasądzona kwota zawiera podatek od towarów i usług. E. Kruppik – Świetlicka D. Dudra U. Wiśniewska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło