I SA/Bd 117/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Mirella Łent po rozpoznaniu w dniu 11 października 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. L. o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku rolnego za 2012 r. postanawia: odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Choceń z dnia 22 sierpnia 2012r. w przedmiocie podatku rolnego za 2012 r. Na decyzję organu odwoławczego strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Postanowieniem z dnia 22 lutego 2013r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił ww. skargę uznając, że została złożona po terminie. Odpis powyższego postanowienia wraz z uzasadnieniem i pouczenie o sposobie i terminie do wniesienia środka zaskarżenia został doręczony skarżącemu w dniu 11 marca 2013r. Postanowieniem z dnia 28 marca 2013r. Referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, wobec czego zwrócono się do Okręgowej Izby Radców Prawnych w Bydgoszczy o radcy prawnego dla skarżącego. Pismem z dnia 24 maja 2013r. Wicedziekan Okręgowej Izbie Radców Prawnych w Bydgoszczy poinformował radcę prawnego K. G. o wyznaczeniu go pełnomocnikiem skarżącego w przedmiotowej sprawie. Informacja ta została również przekazana w dniu 27 maja 2013r. Sądowi. Pismem z dnia dniu 24 czerwca 2013r. (złożonym w dniu 26 czerwca do Sądu) ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącego, po zapoznaniu z aktami sprawy oraz na podstawie informacji uzyskanych od skarżącego w zakresie przyczyn niezłożenia skargi do sądu w ustawowym terminie, złożył opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Pismem z dnia 01 lipca 2013r. (nadanym w placówce pocztowej w dniu 08 lipca 2013r.) skarżący wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej oraz o zmianę pełnomocnika z urzędu. Kopię pisma zawierającego wniosek o zmianę pełnomocnika Sąd pismem z dnia 11 lipca 2013r. przekazał Okręgowej Izbie Radców Prawnych w Bydgoszczy. W odpowiedzi w piśmie z dnia 24 lipca 2013r. Dziekan Okręgowej Izbie Radców Prawnych w Bydgoszczy stwierdził, że nie widzi podstaw do zmiany pełnomocnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W świetle postanowień zawartych w art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz. U. z 2012 poz. 270, dalej p.p.s.a) czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednocześnie zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Zgodnie z art. 87 §1 tej ustawy pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w jego uchybieniu (art.87 § 2 p.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Pamiętać należy, że dla sporządzenia skargi kasacyjnej, stosownie do art. 175 § 1 ustawy p.p.s.a., zastrzeżono przymus adwokacko-radcowski. W przypadku gdy strony nie stać na pełnomocnika z wyboru, ma ona prawo wystąpić do sądu o ustanowienie dla niej pełnomocnika z urzędu. Czynność ta nie wstrzymuje jednak biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, który przeważnie upływa bezskutecznie, zanim postępowanie wpadkowe w przedmiocie prawa pomocy zostanie zakończone. Najczęściej konieczne jest więc wnioskowanie o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej z uwzględnieniem faktu, że przeszkoda w postaci braku profesjonalnego pełnomocnika ustała z dniem, w którym pełnomocnik został powiadomiony, że został w danej sprawie ustanowiony. Gdyby stosować wprost art. 87 § 4 ustawy p.p.s.a., pełnomocnik z urzędu miałby zaledwie 7 dni na wniesienie skargi kasacyjnej, co w praktyce całkowicie podważałoby istotę prawa pomocy w tym zakresie. Ponadto doszłoby do naruszenia konstytucyjnego prawa do sądu poprzez warunkowanie terminu wniesienia środka zaskarżenia statusem majątkowym strony, ponieważ stawiałoby to w uprzywilejowanej sytuacji pełnomocników ustanowionych w drodze wyboru, którzy teoretycznie na sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej dysponują 30 dniami. W konsekwencji, mając na uwadze treść art. 177 ustawy p.p.s.a. w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP należy uznać, że termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu wraz ze skargą kasacyjną wynosi 30 dni od momentu, kiedy pełnomocnik miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, nie później jednak niż dzień upływu 30 dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie (por. postanowienie NSA z dnia 8 listopada 2010 r. sygn. akt II FZ 409/10 oraz postanowienie WSA w Warszawie z dnia 24 maja 2011r. sygn. akt IV SA/Wa 31/11). Mając na uwadze powyższe wywody w kontekście zaistniałego stanu faktycznego, stwierdzić należy, że w rozpoznanej sprawie wniesiony przez skarżącego wniosek o przywrócenie terminu został złożony po upływie terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. Podkreślić należy, że w niniejszej sprawie radca prawny K. G. reprezentujący skarżącego dowiedział się o wyznaczeniu go do pomocy prawnej w tej sprawie przez Okręgową Izbę Radców Prawnych w Bydgoszczy najpóźniej w dniu 05 czerwca 2013r. bowiem właśnie w piśmie z tego dnia kierowanym do Sądu pełnomocnik zgłosił swój udział w sprawie jako pełnomocnik skarżącego (k. 52 akt sądowych). W dacie tej wiadomym już było, że termin do wniesienia skargi kasacyjnej został uchybiony, ponieważ skarżący odpis postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 22 lutego 2013r. sygn. akt I SA/Bd 117/13 o odrzuceniu skargi wraz z uzasadnieniem, otrzymał w dniu 11 marca 2013r., a to oznaczało, że termin na złożenie skargi kasacyjnej upływał z dniem 10 kwietnia 2013r. Skoro, więc radca prawny K. G. został ustanowiony pełnomocnikiem skarżącego w dniu 05 czerwca 2013r. to stwierdzić należało, iż przyczyna uchybienie odpadła najpóźniej w tym właśnie dniu. W konsekwencji od tego dnia należy liczyć początek biegu 30-dniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, który w stosunku do skarżącego upłynął w dniu 05 lipca 2013r. (włącznie). Na podstawie akt sprawy sądowej ustalono, że skarżący nadał przedmiotowy wniosek w placówce pocztowej dopiero w dniu 08 lipca 2013r. (k.65 akt sprawy), a więc po terminie. W związku powyższym wniosek należało uznać za spóźniony. Jednocześnie podkreślić należy, że jak wskazano wyżej wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej musi spełniać warunki formalne określone w art. 87 P.p.s.a. Jednym z tych warunków jest to, że równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 P.p.s.a.). Z tego wynika, iż wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej skarżący winien złożyć skargę kasacyjną, sporządzoną stosownie do art. 175 § 1 P.p.s.a. przez adwokata lub radcę prawnego. W konsekwencji w sytuacji, gdy wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu skarżący nie złożył jednocześnie skargi kasacyjnej, również z tego powodu wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. W ocenie Sądu bez znaczenia w realiach niniejszej sprawy pozostaje fakt, iż skarżący wystąpił z wnioskiem o ustanowienie innego pełnomocnika. Odnosząc się do tego wniosku wskazać należy, ze skarżącemu przyznano już prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego. Bezspornym jest, iż w dniu 26 czerwca 2013r. (w termnie do złożenia skargi kasacyjnej) pełnomocnik skarżącego - ustanowiony z urzędu - złożył opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Opinia o braku podstaw do sporządzenia skargi kasacyjnej przez przyznanego z urzędu adwokata lub radcę prawnego nie stoi co prawda na przeszkodzie sporządzenia skargi kasacyjnej przez innego profesjonalnego pełnomocnika, lecz z pewnością nie stanowi podstawy do wyznaczenia innego pełnomocnika z urzędu, czy też do zwolnienia skarżącego z obligatoryjnego warunku formalnego wniosku o przywrócenie terminu, o którym mowa w art. 87 § 4 P.p.s.a. Zauważyć należy, iż ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera przepisu, który uprawniałby stronę do żądania od sądu wyznaczenia kolejnego pełnomocnika w sytuacji, gdy dotychczas wyznaczony pełnomocnik nie spełnił jej oczekiwań. Strona nie może skutecznie domagać się od sądu przyznania kolejnego prawa pomocy w ww. zakresie, gdyż jej prawo w tym zakresie zostało już skonsumowane przez prawomocne postanowienie. Wyznaczenie przez Okręgową Izbę Radców Prawnych pełnomocnika z urzędu i sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, stanowiło wykonanie wydanego w sprawie postanowienia o przyznaniu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Sąd nie ma bowiem wpływu na decyzję w zakresie wyznaczenia konkretnego pełnomocnika. Rola sądu w tym zakresie ogranicza się, zgodnie z art. 253 p.p.s.a. do wystąpienia do właściwej okręgowo rady radców prawnych o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu. Sąd nie ma również możliwości ponownego rozstrzygania o przyznaniu prawa pomocy w sytuacji gdy strona z takiego prawa już korzysta, a nie zostało ono cofnięte lub nie wygasło. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OZ 374/09 z dnia 20 listopada 2012r. sygn. akt II FZ 876/12 ). Na marginesie wskazać należy, że wniosek o zmianę pełnomocnika Sąd przekazał Okręgowej Izbie Radców Prawnych w Bydgoszczy, która stwierdziła, że nie widzi podstaw do zmiany pełnomocnika. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 88 ustawy p.p.s.a., zgodnie z którym spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.