I SA/Bd 152/12
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2012-08-01
Skład orzekający: Teresa Liwacz, Elżbieta Piechowiak, Leszek Kleczkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, oparta na rzekomo późniejszym wykryciu okoliczności faktycznych (zeszytów utargów), może zostać uwzględniona, jeśli strona znała te okoliczności już w poprzednim postępowaniu i nie dochowała terminu do jej wniesienia?Ratio decidendi
Sąd odrzucił skargę o wznowienie postępowania, ponieważ strona skarżąca znała podstawę wznowienia (zeszyty utargów) już w poprzednim postępowaniu podatkowym i sądowym, a zatem nie można mówić o jej późniejszym wykryciu. Ponadto, skarga została wniesiona po upływie trzymiesięcznego terminu, który liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia. Brak jest również ustawowej podstawy do wznowienia postępowania z powodu zarzucanego naruszenia przez organ podatkowy przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji.Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, domagając się uchylenia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 4 października 2011 r. sygn. akt I SA/Bd 284/11. Jako podstawę wznowienia wskazała naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o VAT, zarzucając organom podatkowym błędne ustalenie wartości sprzedaży za 2005 r. na podstawie rzekomo nieprzedłożonej ewidencji sprzedaży, podczas gdy istniały zeszyty utargów wskazujące na niższą wartość. Organ podatkowy i Sąd uznali, że skarżący znał te zeszyty już wcześniej i nie dochował terminu do wniesienia skargi.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę o wznowienie postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Teresa Liwacz Sędziowie: sędzia WSA Elżbieta Piechowiak sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Protokolant: po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 01 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi J. K. o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 04 października 2012 r. sygn. akt I SA/Bd 284/11 postanawia: 1. odrzucić skargę 2. zwrócić pełnomocnikowi radcy prawnemu G. K. z Kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy – Skarbu Państwa kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. , , ,
Wyrokiem z dnia 04 października 2011 r., sygn. akt I SA/Bd 284/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę J. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] r. uchylającej decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ż. z dnia [...] r. w części dotyczącej ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego za miesiące październik, listopad i grudzień 2005 r. oraz styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik i listopad 2006 r. i umarzającej postępowanie w tym zakresie, a w pozostałej części utrzymującej decyzję w mocy. Sąd stwierdził, że organ prawidłowo uznał, iż w sprawie nie zachodzą okoliczności określone w art. 247 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, uzasadniające wzruszenie decyzji ostatecznej. Odpis orzeczenia wraz z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi skarżącego w dniu 19 października 2011 r. Wyrok stał się prawomocny z dniem 19 listopada 2011 r.
Wnioskiem z dnia 18 stycznia 2012 r. skarżący wystąpił o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy dnia 04 października 2011 r., sygn. akt I SA/Bd 248/11 i wniósł o uchylenie w całości ww. orzeczenia. Jako podstawę wznowienia postępowania wskazał naruszenie przez Dyrektora Izby Skarbowej w B. art. 109 ust. 1 i art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, a także naruszenie art. 247 § 1 pkt 3 oraz art. 233 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Uzasadniając wniosek skarżący zarzucił, że organ naruszył wskazane przepisy poprzez wyliczenie wyższej wartości sprzedaży za 2005 r. niż wynikająca z podsumowania kwot zawartych w ewidencji sprzedaży za dany dzień, o której mowa w art. 109 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, ponieważ organ w ogóle nie wyliczył tej wartości na podstawie prowadzonej przez podatnika ewidencji sprzedaży za dany dzień. W ocenie wnioskodawcy, powyższe uchybienie skutkuje naruszeniem przez organ art. 247 § 1 pkt 3 oraz art. 233 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, które stanowi podstawę do wznowienia postępowania.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o jej oddalenie, stwierdzając, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do naruszenia podnoszonych przez skarżącego przepisów. Organ wskazał, że w treści zaskarżonej decyzji odniósł się do kwestii związanych z prowadzoną przez podatnika księgą przychodów i rozchodów, wskazując na powody, dla których nie zbadał przesłanek o charakterze merytorycznym, w związku z zarzutami skarżącego w przedmiocie zakwestionowanej w trakcie prowadzonego postępowania wymiarowego ewidencji sprzedaży za 2005 r. Ponadto organ podkreślił, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie może przeradzać się w postępowanie o charakterze merytorycznym, co oznacza, że nie można na nowo badać stanowiska zajętego już wcześniej przez organ podatkowy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Instytucja wznowienia postępowania sądowego jest nadzwyczajnym środkiem odwoławczym, którego istota polega na ponownym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy zakończonej prawomocnym orzeczeniem. Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej p.p.s.a., wylicza enumeratywnie przyczyny, które są podstawą żądania wznowienia postępowania.
Wznowienie postępowania dotyczy prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 4 października 2011 r., I SA/Bd 284/11. Wyrokiem tym Sąd oddalił skargę J. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] r.
W piśmie z dnia 18 stycznia 2012 r. skarżący stwierdził, że podstawą wznowienia są okoliczności faktyczne związane z ustaleniem wartości sprzedaży za 2005 r. Według niego wartość ta została zawyżona, ponieważ nie obliczono jej na podstawie prowadzonej przez podatnika ewidencji sprzedaży, co narusza art. 109 ust. 1 i art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.
W świetle powyższego podstawę wznowienia postępowania stanowi art. 273 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym można żądać wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu.
Z kolei, zgodnie z art. 277 p.p.s.a. skargę o wznowienie postępowania wnosi się
w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że w wypadku, gdy podstawą wznowienia postępowania są fakty ujawnione w toku postępowania dowodowego, termin na wniesienie skargi o wznowienie postępowania liczy się nie od daty uprawomocnienia się orzeczenia kończącego postępowanie, w którym te fakty zostały ujawnione, lecz od zapoznania się z nimi przez stronę żądającą wznowienia (por. postanowienie SN z dnia 14 października 1976 r., IV CZ 105/76, postanowienie SN z dnia 14 października 1976 r., IV CZ 103/76, postanowienie NSA z dnia 28 czerwca 2004 r., GSK 678/04).
W myśl art. 279 p.p.s.a. skarga o wznowienie postępowania powinna ponadto zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz żądanie o uchylenie lub zmianę zaskarżonego orzeczenia. W postanowieniu z dnia 20 maja 1999 r., II UKN 105/99 Sąd Najwyższy stwierdził, że o spełnieniu wymagań stawianych skardze o wznowienie w zakresie dotyczącym jej podstawy decyduje też wynik sprawdzenia przez sąd, czy twierdzenia skargi mogą stanowić jej ustawową podstawę.
Wreszcie, zgodnie z art. 280 p.p.s.a. sąd na rozprawie rozstrzyga przede wszystkim o dopuszczalności wznowienia i odrzuca wniosek, jeżeli brak ustawowej podstawy wznowienia albo termin do wniesienia skargi nie został zachowany. Sąd może jednak po rozważeniu stanu sprawy połączyć badanie dopuszczalności wznowienia z rozpoznaniem sprawy.
Według skarżącego środkiem dowodowym wykrytym po wydaniu wyroku z dnia
4 października 2011 r., I SA/Bd 284/11, a który istniał już w okresie trwania zakończonego postępowania, jest ewidencja sprzedaży, z której wynika niższa wartość sprzedaży w 2005 r. ([...] zł) niż przyjęły to organy podatkowe i Sąd ([...] zł).
W konsekwencji w październiku 2005 r. nie doszło do przekroczenia kwoty uprawniającej do zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 113 ust. 1 u.p.t.u. i nie powstał u skarżącego obowiązek podatkowy.
Należy jednak zauważyć, że z protokołu kontroli podatkowej, podpisanego przez pełnomocnika skarżącego – A. K., wynika, że w 2005 r. podatnik nie prowadził ewidencji sprzedaży, przewidzianej w art. 109 u.p.t.u., i kwot podatku należnego. W związku z tym wielkość obrotu dla potrzeb VAT organ podatkowy ustalił na podstawie danych zawartych w podatkowej księdze przychodów i rozchodów. W toku postępowania o stwierdzenie nieważności (pismo z dnia 31 stycznia 2011 r. – k. 94 akt administracyjnych), jak i w odwołaniu z dnia 2 marca 2011 r. załączonym do skargi do Sądu w sprawie I SA/Bd 284/11, skarżący utrzymywał, że wartość sprzedaży za 2005 r. została ustalona z pominięciem zeszytów utargów, które zostały przedłożone organowi podatkowemu.
W istocie zatem, to powołując się na dane zawarte w zeszytach utargów, a nie
w ewidencji sprzedaży, strona neguje wartość sprzedaży przyjętą przez organy podatkowe i przez Sąd. W piśmie z dnia 8 czerwca 2012 r. (k. 41 akt sądowych) strona wprost stwierdziła, że pisząc w skardze o ewidencjach sprzedaży miała ma myśli zeszyty utargów.
Wskazując jednak jako podstawę wznowienia dane zawarte w zeszytach utargów, skarżący nie dochował trzymiesięcznego terminu do wniesienia skargi. Jak zaznaczono wyżej termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia. Na zeszyty te skarżący powoływał się już, jak zaznaczono wyżej,
w postępowaniu podatkowym dotyczącym stwierdzenia nieważności, a zatem już wtedy wiedział o ich istnieniu. Skargę o wznowienie postępowania skarżący złożył w dniu
18 stycznia 2012 r., a zatem po upływie trzymiesięcznego terminu do złożenia skargi
o wznowienie.
Ponadto, w świetle art. 273 § 2 p.p.s.a. brak jest podstaw do wznowienia postępowania, jeśli środki dowodowe, mające uzasadniać dopuszczalność skargi
o wznowienie, zostały w poprzednim postępowaniu powołane przez stronę, a zatem były jej znane, choćby nawet nie stały się przedmiotem oceny przez organ orzekający (postanowienie SN z dnia 7 października 1980 r., I PO 12/80). Podstawą wznowienia mogą być tylko środki dowodowe, które były dla strony skarżącej "nieujawnialne", tzn. nieznane jej w zakończonym postępowaniu i dla niej niedostępne (por. postanowienie SN z dnia 7 kwietnia 2010 r., II PZ 8/10). Zeszyty utargów były stronie znane.
Podstawą wznowienia postępowania nie może być naruszenie przez organ podatkowy art. 247 § 1 pkt 3 i art. 233 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Przepisy dotyczące wznowienia postępowania zawarte w dziale VII p.p.s.a. nie przewidują z powodu powyższych okoliczności wznowienia postępowania.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 280 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak
w sentencji. O zwrocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a. i §15 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. Zasądzona kwota obejmuje VAT.
E. Piechowiak T. Liwacz L. Kleczkowski
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło