I SA/Bd 178/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Teresa Liwacz Sędziowie: sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant: starszy sekretarz sądowy Marcin Frydrych po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2018 r. sprawy ze skargi W. J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie dokonania zabezpieczenia na majątku należności z tytułu podatku od towarów i usług za wrzesień i listopad 2012 r. oraz styczeń, maj, sierpień, wrzesień 2013 r. postanawia 1. umorzyć postępowanie, 2. zasądzić od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. na rzecz W. J. kwotę 997 zł (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. orzekł o dokonaniu zabezpieczenia na majątku skarżącego zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług za wrzesień i listopad 2012 r. oraz za styczeń 2013 r., maj 2013 r., sierpień oraz wrzesień 2013 r. oraz określił przybliżoną kwotę zobowiązań z tytułu podatku od towarów i usług oraz kwotę odsetek za zwłokę w wysokości 437.598 zł. Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia 29 stycznia 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Wskutek wniesionej skargi na powyższe decyzje, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej decyzją z dnia [...] - działając na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") – uchylił w całości wydaną przez siebie decyzję z dnia [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] i umorzył postępowanie w sprawie. W piśmie z dnia 22 marca 2018 r. skarżący poinformował, że jest zainteresowany kontunuowaniem postępowania i wniósł o stwierdzenie nieważności obydwóch decyzji dotyczących zabezpieczenia. Z kolei organ w piśmie z dnia 26 kwietnia 2018 r. ponowił swój wniosek o umorzenie postępowania w trybie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W myśl art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Użyty w tym przepisie zwrot "stało się bezprzedmiotowe" oznacza, że chodzi o przyczynę, która zaistniała dopiero w toku postępowania sądowego po wniesieniu skargi. Innymi słowy, postępowanie przed sądem staje się bezprzedmiotowe, jeżeli w jego trakcie wystąpiły zdarzenia, w następstwie których przestaje istnieć sprawa sądowoadministracyjna. W powołanym przepisie chodzi o przeszkodę mającą charakter trwały, uniemożliwiającą prowadzenie dalszego postępowania w sprawie (po. wyrok NSA z dnia 21 lutego 2017 r., II OSK 2798/15). Wśród "innych przyczyn", o których mowa w art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. wymienia się takie okoliczności, jak: pozbawienie bytu prawnego zaskarżonej decyzji w nadzwyczajnym wewnątrzadministracyjnym postępowaniu kontrolnym (np. w wyniku stwierdzenia jej nieważności), skorzystania przez organ, którego decyzja została zaskarżona, z uprawnień autokontrolnych przewidzianych w art. 54 § 3 p.p.s.a. i jej uchylenie, wygaśnięcia decyzji obarczonej terminem ustawowym lub ustalonym w decyzji (por. postanowienie NSA z dnia 15 kwietnia 2014 r., II GSK 376/14; por. T. Woś, (w:) H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska, T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Lex 2016, Komentarz do art. 161). W świetle powyższego stwierdzić należy, że uchylenie przez Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a., decyzji w przedmiocie zabezpieczenia należności podatkowych spowodowało, że niemożliwe jest prowadzenia postępowania w sprawie, gdyż przestał istnieć przedmiot tego postępowania. Stało się ono bezprzedmiotowe wskutek wyeliminowania z obrotu prawnego wymienionych decyzji dotyczących zabezpieczenia. W takiej sytuacji wojewódzki sąd administracyjny jest zobowiązany umorzyć postępowanie sądowe na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 28 lipca 2008 r., I FSK 1189/08; postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2012 r., I FZ 503/11; postanowienie NSA z dnia 19 grudnia 2013 r., II GSK 2367/13). W konsekwencji, brak jest też podstaw prawnych do stwierdzenia nieważności wskazanych decyzji. Jednocześnie Sąd zauważa, że prawomocność materialna postanowienia wydanego na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. zostaje wzruszona wskutek prawomocnego wyroku uwzględniającego skargę na decyzję autokontrolą. W rezultacie uchylenie decyzji autokontrolnej oznacza, że postępowanie z pierwotnej skargi nie jest już bezprzedmiotowe i toczy się według zasad postępowania sądowoadministracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 19 grudnia 2013 r., II GSK 2367/13 oraz wskazane tam orzecznictwo sądowe oraz literatura). W piśmie procesowym z dnia 19 kwietnia 2018 r. skarżący wniósł o zmianę terminu rozprawy i łączne rozpoznanie sprawy wraz ze skargą na decyzję autokontrolną. Na rozprawie w dniu 8 maja 2018 r. pełnomocnik skarżącego cofnął ten wniosek. Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania postanowiono na podstawie art. 201 § 1, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a. L. Kleczkowski T. Liwacz U. Wiśniewska