I SA/Bd 210/12

WyrokWSA w Bydgoszczy2012-04-24

Skład orzekający: Halina Adamczewska - Wasilewicz, Ewa Kruppik - Świetlicka, Urszula Wiśniewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych, uznając istnienie przesłanek do umorzenia należności z tytułu składek ze względu na trudną sytuację materialną zobowiązanego, może odmówić umorzenia, powołując się na ogólny interes publiczny i obowiązek dochodzenia wierzytelności, bez szczegółowego uzasadnienia tej odmowy?
Ratio decidendi
Organ rentowy, odmawiając umorzenia należności z tytułu składek pomimo stwierdzenia przesłanek uzasadniających umorzenie (np. ubóstwo zobowiązanego), musi szczegółowo uzasadnić swoją decyzję, wskazując konkretne powody odmowy i odnieść się do interesu publicznego. Samo stwierdzenie istnienia przesłanek nie uprawnia do dowolności w rozstrzygnięciu, a brak prawidłowego uzasadnienia uniemożliwia kontrolę sądową nad zakresem uznania administracyjnego.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o umorzenie należności z tytułu składek po zmarłym mężu, powołując się na swoją trudną sytuację materialną i zdrowotną. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia, mimo stwierdzenia przesłanek z art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Po kolejnych decyzjach utrzymujących w mocy odmowę, skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając brak prawidłowego uzasadnienia decyzji i naruszenie przepisów K.p.a. Skarżąca podkreślała, że zaległości powstały z winy męża, a jej sytuacja materialna jest bardzo trudna.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję i określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Halina Adamczewska - Wasilewicz Sędziowie: sędzia WSA Ewa Kruppik - Świetlicka (spr.) sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant: starszy sekretarz sądowy Marcin Frydrych po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości. M. B. (skarżąca) pismem z dnia 29 lipca 2009 r. wystąpiła o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy po zmarłym małżonku T. B. w łącznej wysokości 36.250 zł. Strona podniosła, że ze względu na wiek 56 lat, stan zdrowia, brak wykształcenia i znikome źródło dochodów, nie jest w stanie obecnie ani w przyszłości uregulować zobowiązań zmarłego męża. Decyzją z dnia [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia należności we wskazanej kwocie. Organ skorzystał z uznania administracyjnego, pomimo stwierdzenia zaistnienia przesłanek umorzenia z art. 28 ust. 3a i ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. W złożonym wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona wniosła u zmianę zaskarżonej decyzji i umorzenie należności z tytułu składek. Skarżąca zarzuciła, że wydana decyzja narusza art. 107 § 3, art. 7, art. 11 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, albowiem nie zawiera prawidłowego uzasadnienia faktycznego wyjaśniającego podjęte rozstrzygnięcie. Zakład Ubezpieczeń Społecznych ponownie rozpatrując sprawę decyzją z dnia [...]. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W wyniku wniesienia przez stronę skargi wyrokiem z dnia [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił zaskarżoną decyzję w całości z powodu niezastosowanie przez Zakład przesłanki wyłączenia pracowników biorących udział w czynnościach procesowych w pierwszej instancji z udziału w procesie ponownego rozpatrzenia sprawy. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ rentowy decyzją z dnia [...]. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...]Rozpatrując sprawę organ przeanalizował zebrany w sprawie materiał dowodowy uzupełniony przez stronę w toku postępowania oraz o własne aktualne ustalenia. Organ stwierdził, że obecnie podstawowym źródłem utrzymania skarżącej jest świadczenie emerytalne w wysokości 676,19 zł brutto. Z informacji uzyskanej z Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie wynika, iż w miesiącu październiku 2011r. strona korzystała z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego na żywność w wysokości 100,00 zł. Miesięczne wydatki wnioskodawczyni związane z eksploatacją lokalu mieszkalnego oraz kosztami leczenia kształtują się w łącznej wysokości ok. 616,64zł. Ponadto zgodnie z wcześniejszymi ustaleniami strona nie posiada jakiegokolwiek majątku ruchomego i nieruchomego. Organ rozpatrując wniosek stwierdził brak konkretyzacji zasadniczej przesłanki uzasadniającej umorzenie, tj. stwierdzenia stanu całkowitej nieściągalności, w świetle przepisu art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Zakład podniósł ponadto, że na podstawie art. 28 ust. 3a wymienionej ustawy w związku z rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. nr 141, poz. 1365), należności z tytułu składek mogą być umorzone, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny. Organ stwierdził, że w sprawie zaistniały przesłanki określone w art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, przemawiające za umorzeniem istniejących zobowiązań. Wskazano, że w toku postępowania wnioskodawczyni przedstawiła zaświadczenie lekarskie, z którego wynika, iż cierpi na liczne schorzenia i z tego tytułu wymaga stałej opieki medycznej. Strona posiada wprawdzie stałe źródło dochodu w postaci świadczenia emerytalnego, jednak jego wysokość kształtuje się znacznie poniżej ustalonej kwoty minimum socjalnego dla jednoosobowych gospodarstw emeryckich. W konsekwencji w ocenie Zakładu sytuacja materialna wnioskodawczyni spełnia kryterium ubóstwa. Organ jednak utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję wskazał, że przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nakładają na ZUS obowiązek dochodzenia w trybie przymusowym składek nieuregulowanych w terminie do momentu całkowitego pokrycia zadłużenia. Przez okres uprawniający Zakład do dochodzenia należności istnieje więc ustawowy obowiązek podejmowania wszelkich czynności zmierzających do wyegzekwowania powstałego zadłużenia z tytułu składek. Podkreślono, że umorzenie zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek ma charakter wyjątkowy i może zostać zastosowane wyłącznie w szczególnym przypadku, gdyż zasadą jest ich regulowanie, a nie zwalnianie płatników lub ich następców prawnych z tego obowiązku. Jednocześnie ZUS w sprawach o umorzenie występuje jako rzecznik interesu społecznego i jest zobligowany do działania z uwzględnieniem interesu funduszy ubezpieczeniowych, którymi zarządza. W konsekwencji nie może rezygnować z dochodzenia swych wierzytelności. Dodatkowo uzasadniając rozstrzygnięcie organ rentowy wskazał na fakt, że odpowiedzialność wnioskodawczyni za zobowiązania po zmarłym mężu, zgodnie z wyrokiem sądu została ograniczona do wartości czynnej masy spadkowej ustalonej w inwentarzu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skarżąca przedstawiła przebieg postępowania oraz swoja sytuację materialną wskazując, że organ uznał ją za mieszczącą się w kryterium ubóstwa. Podniosła, że uzyskiwane dochody nie pozwalają jej na zaspokojenie jej podstawowych potrzeb życiowych i gdyby nie pomoc uzyskiwana od rodziny nie byłaby w stanie funkcjonować. Wyjaśniła, że zaległości w spłacie składek powstały bez jej udziału i są efektem długoletniej choroby alkoholowej męża, na co przedstawiła odpowiednie dokumenty potwierdzające pobyt męża w izbie wytrzeźwień oraz postanowienie Sądu Rejonowego z dnia [...] zobowiązujące małżonka do podjęcia leczenia w zakładzie lecznictwa odwykowego. Podniosła również, iż z uwagi na wymienione okoliczności była zmuszona w 2005r wystąpić z pozwem o separację jednak sprawa nie zdążyła się zakończyć gdyż mąż nagle zmarł. Skarżąca nie zgadza się ze stanowiskiem organu, który stwierdzając, że jej sytuacja materialno-bytowa wypełnia warunki art. 28 ust. 3a ustawy systemowej, jednak w ramach uznania administracyjnego odmawia umorzenia zobowiązania. W ocenie strony rozstrzygnięcie Zakładu narusza przepis art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego ze względu na brak uzasadnienia faktycznego decyzji. Skarżąca wskazała, że uzasadnienie faktyczne decyzji zawierać powinno w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Co oznacza, że organ wydając decyzje nie może - tak jak uczynił to organ w zaskarżonej decyzji - poprzestać wyłącznie na przytoczeniu przepisów prawa, nie może nie odnieść się do wniosków, żądań, zarzutów, okoliczności i dowodów (dokumentów) podnoszonych przez stronę, i wreszcie nie może nie odnieść do przesłanek, które mogą stanowić podstawę do umorzenia należności z tytułu składek. Zdaniem skarżącej decyzja została wydana również z naruszeniem art. 7 i art. 80 k.p.a. Co oznacza, że pomimo trafnie wyciągniętych wniosków (spełnienie przesłanek umorzenia) przekroczono granice zakreślone normą art. 80 k. p .a. Poza tym ZUS nie wyjaśnił dlaczego dostarczony przez skarżącą materiał dowodowy nie pozwala na pozytywne załatwienie sprawy. Pomijając milczeniem wszystkie fakty spowodował także naruszenie art.11 k.p.a. Wskazując na uznaniowy charakter decyzji o umorzeniu zaległości skarżąca powołując się na orzecznictwo podniosła, że rozstrzygnięcia w tym zakresie nie mogą oznaczać dowolności. Ponadto odnosząc się do argumentacji o ochronie interesu publicznego strona podniosła, że w każdym przypadku działający organ ma obowiązek wskazać, o jaki interes ogólny (publiczny) chodzi, i udowodnić, iż jest on na tyle ważny i znaczący, że bezwzględnie wymaga ograniczenia uprawnień obywateli. W ocenie strony, powoływanie się przez organ na możliwość egzekucji należności z posiadanego w ½ prawa do lokalu mieszkalnego nie jest wystarczające w kontekście przesłanek wynikających z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek. W tym zakresie skarżąca postawiła pytanie, gdzie będzie mieszkała, jeżeli jej mieszkanie zostanie sprzedane w celu spłaty należności składkowych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia : • przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, • lub przepisu postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też • przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 28 ust. 1-4 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych, zwanej dalej u.s.u.s. (tekst jednolity Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.). Zgodnie z ust. 1 ww. przepisu należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2-4. Ustęp 2 stanowi, że należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. W ust. 3 określono katalog zamknięty przypadków całkowitej nieściągalności. Natomiast w ust. 3a postanowiono, że należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych, będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. W myśl zaś ust. 3b Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady umarzania, o którym mowa w ust. 3a z uwzględnieniem przesłanek uzasadniających umorzenie, biorąc pod uwagę : • ważny interes osoby zobowiązanej do opłacenia należności z tytułu składek • oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych. Wypełniając ustawowy obowiązek unormowania innych przypadków umożliwiających skorzystanie z ulgi Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w rozporządzeniu z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003 r. Nr 141, poz. 1365 ze zm. ), postanowił w § 3 ust. 1, że Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Zgodnie z regulacją przewidzianą w powołanych przepisach decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek ma charakter uznaniowy. Rola Sądu administracyjnego w przypadku kontroli decyzji uznaniowych jest ograniczona. W istocie sprowadza się do badania legalności przeprowadzonego w sprawie postępowania dowodowo-wyjaśniającego i poprawności oceny dokonanej na podstawie stanu faktycznego sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2001 roku, I SA/Ka 498/00, PP z 2001 r. Nr 45, s. 14; jak również Ordynacja podatkowa 2005 r. Komentarz Mastalski ,B. Adamiak, Wrocław 2005, s. 308.) Problematyka uznania administracyjnego została szeroko omówiona w dotychczasowym orzecznictwie. Powszechnie panuje zgoda co do tego, że uznanie administracyjne nie powinno i nie może oznaczać dowolności. Ograniczeniami swobody uznania są określone przez ustawodawcę dyrektywy wyboru. To oznacza, że organ przy wydawaniu decyzji o charakterze uznaniowym, obowiązany jest do rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione określone w przepisach przesłanki. Dopiero w ten sposób przeprowadzona, gruntowna analiza stanu faktycznego sprawy, stanowi materiał, będący podstawą do wydania decyzji o charakterze uznaniowym. Na marginesie wypada zaznaczyć, że treść zawarta w uzasadnieniu decyzji ma szczególne znaczenie w przypadku decyzji o charakterze uznaniowym, brak prawidłowego uzasadnienia uniemożliwia - w przypadku jej zaskarżenia - ustalenie, czy organ nie przekroczył granic przyznanego mu uznania administracyjnego. Warto w tym miejscu przywołać orzeczenie NSA z dnia 25 czerwca 2003 r., sygn. akt III SA 3118/01 (POP 2004/4/77), w którym podniesiono, że zwłaszcza w uzasadnieniu decyzji negatywnej dla zobowiązanego, powinno znaleźć się szczegółowe omówienie kwestii istnienia bądź nieistnienia w konkretnej sprawie okoliczności uzasadniających zastosowanie instytucji umorzenia. Podobnie wyrok NSA z dnia 20 marca 2007 r., sygn. akt II GSK 345/06. Wracając do przedmiotowej sprawy należy zaznaczyć, że w jej stanie faktycznym nie zachodzi przesłanka całkowitej nieściągalności, gdyż jak trafnie zauważył organ skarżąca ma stały dochód w postaci emerytury, w kwocie około 647 zł. Ponadto jest współwłaścicielką 40 m2 mieszkania we W., w którym mieszka. Organy ustaliły, że nie posiada żadnego innego majątku. Organ ustalił, że jej sytuacja finansowa jest zła, a dochód na jednoosobową rodzinę mieści się poniżej minimum socjalnego. Zdaniem organu stan ten wyczerpuje przesłanki ubóstwa i z tego względu stwierdził, że zachodzą przesłanki do umorzenia, ale korzystając z uznania administracyjnego odmówił zastosowania żądanej ulgi. W tym miejscu należy stwierdzić, że kontrola Sądu takich decyzji jest ograniczona. Nie mniej jednak, organ odmawiając umorzenia - winien zgodnie z zasadą przekonywania wynikającą z treści przepisu art. 11 Kodeksu postępowania administracyjnego uzasadnić odmowę i podać przesłanki, którymi się kierował, odmawiając umorzenia. Takiego uzasadnienia zabrakło w przedmiotowej decyzji. Zdaniem Sądu organ nie rozważył również czy w sprawie nie zachodzi druga z przesłanek – interes publiczny. Zdaniem Sądu ta przesłanka winna być również poddana ocenie organu, zważywszy na stwierdzony przez organ stan ubóstwa skarżącej. Interes publiczny winien tu być rozumiany jako konieczność wspomagania strony, po wyegzekwowaniu zadłużenia, a więc w przypadku sprzedaży jej udziału w mieszkaniu i pozbawieniu strony podstaw egzystencji. Dlatego organ winien przy ponownym rozpatrzeniu sprawy mieć na uwadze powyższe wskazówki sądu. Pod rozwagę organu należy przywołać ostatnie orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego , który w sprawie o sygn. II GSK 266/11 stwierdził, iż : "Przy ocenie decyzji ZUS należy zawsze mieć na uwadze, że skoro Ustawodawca przewidział możliwość zastosowania umorzenia należności z tytułu składek w uzasadnionych sytuacjach, to organ zobligowany jest należycie wykazać, że okoliczności sprawy nie znajdują podstaw, aby je potraktować w sposób szczególny. ....), dalej NSA stwierdził, że : " Interes osoby zobowiązanej należy widzieć bardzo szeroko, mając na uwadze nie tylko sytuacje nadzwyczajne, ale także normalną sytuację ekonomiczną, w tym wysokość uzyskiwanych przez stronę dochodów, jak również konieczność ponoszenia wydatków. Zawężenie ustawowych wymagań umarzania zaległości składkowych do nadzwyczajnych przypadków bez uwzględnienia sytuacji, w których dłużnik – wskutek egzekucji miałby pozostawać bez podstawowych środków do życia i w efekcie korzystania z pomocy społecznej nie jest uzasadniony." Należy przywołać również najnowszy wyrok NSA z dnia 14 marca 2012 w sprawie II GSK 203/11., gdzie Sąd ten wyraził następujący pogląd : " W razie wykazania przez wnioskodawcę podstaw dla umorzenia należności składkowych ZUS, stosownie do przepisu § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ( Dz. U. Nr 141, poz. 1365. ) uznaniowy charakter takiej decyzji mógłby przemawiać za odmową uwzględnienia wniosku strony jedynie w sytuacji wykazania przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych istnienia ważnego interesu publicznego przemawiającego za odmową uwzględnienia wniosku strony". W opinii Sądu każdy przypadek tego rodzaju winien być traktowany indywidualnie. Jak wynika z akt sprawy skarżąca odpowiada za długi nieżyjącego męża alkoholika, który w latach 1999 – 2005 r. prowadząc działalność gospodarczą nie płacił należnych składek zusowskich. Po jego śmierci organy przeniosły odpowiedzialność na żonę. Na marginesie należy wskazać, że sąd powszechny nie zdążył rozpatrzyć wniosku o separację z powodu nagłej śmierci małżonka strony. Mając na uwadze powyższe okoliczności należy zatem zbadać, czy w sprawie nie zachodzi również interes publiczny przemawiający zarówno za uwzględnieniem wniosku strony, a w przypadku odmowy uzasadnić w sposób nie budzący wątpliwości, iż strona ma realne możliwości na spłacenie długów męża bez uszczerbku dla siebie i swojej egzystencji, przy zaspokojeniu niezbędnych środków do życia i leczenia. W przywołanym powyżej wyroku NSA stwierdził, że: " odmowy umorzenia należności składkowych nie uzasadnia sam wzgląd na zdyscyplinowanie omawianej kategorii wnioskodawców – dłużników do terminowego płacenia swych należności względem ZUS, a w szczególności dokonywanie przez nich wpłat na poczet należności składkowych, o których umorzenie występują. Po pierwsze, prowadziłoby to do pogłębiania po stronie takich wnioskodawców dłużników i ich rodzin i tak już głębokiego stanu niezaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Po drugie, takie stanowisko organu w swej istocie niweczyłoby sam sens istnienia przepisów zezwalających na umorzenie należności składkowych względem osób będących w stanie głębokiego ubóstwa." Stosownie do treści art. 123 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, w sprawach uregulowanych tą ustawą, a więc również i w sprawach dotyczących umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba, że ustawa stanowi inaczej. W tym przypadku ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych nie przewiduje innych rozwiązań. Wobec tego decyzja wydana w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek, winna być poprzedzona postępowaniem dowodowym zgodnym z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, oraz winna spełniać wymagania zawarte m.in. w art. 107 § 3 k.p.a. Rozstrzygnięcie w ramach uznania wymaga od organu poczynienia ustaleń dokonanych w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku wydania decyzji zgodnej z unormowaniami z zakresu procedury administracyjnej. Reasumując należy stwierdzić, iż organ przy ponownym rozpatrzeniu sprawy winien ją rozstrzygać mając na uwadze treść przepisu § 3 ww. rozporządzenia, który jak wskazano wyżej przewiduje (pkt 1) umorzenie w przypadku : • gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; W tej sytuacji pozostawienie poza rozważaniami istotnego faktu w kontekście możliwości zastosowania umorzenia na podstawie § 3 ust. 1 pkt 1, 3 rozporządzenia narusza wskazane poniżej przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 107 § 3 i art. 11 k.p.a. z uwagi na brak właściwego uzasadnienia decyzji, tak prawnego, jaki i faktycznego, oraz art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Mając zatem na względzie powyższe Sąd dokonał rozstrzygnięcia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. W przedmiocie braku możliwości wykonania decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku orzeczono na podstawie art. 152 ustawy P.p.s.a. E. Kruppik – Świetlicka H. Adamczewska – Wasilewicz U. Wiśniewska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło