I SA/Bd 221/24
WyrokWSA w Bydgoszczy2024-06-18
Skład orzekający: Tomasz Wójcik, Urszula Wiśniewska, Joanna Ziołek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doręczenie decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe spółki, dokonane w trybie art. 150 § 4 Ordynacji podatkowej na adres pozyskany z Centralnego Rejestru Podmiotów Krajowej Ewidencji Podatników (CRP KEP), jest skuteczne, jeśli adres ten nie jest jednocześnie adresem zamieszkania osoby fizycznej w rozumieniu art. 148 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że doręczenie decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej, dokonane w trybie art. 150 § 4 Ordynacji podatkowej na adres z CRP KEP, nie jest skuteczne, jeśli adres ten nie jest jednocześnie adresem zamieszkania osoby fizycznej w rozumieniu art. 148 Ordynacji podatkowej. Przepisy ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników nie mają zastosowania do osób trzecich, a zatem organ nie mógł opierać się na danych z CRP KEP do doręczenia decyzji osobie fizycznej. Ponadto, nawet przy założeniu dopuszczalności korzystania z danych z CRP KEP, sposób awizowania przesyłki w trybie doręczenia zastępczego budził wątpliwości, co wykluczało uznanie doręczenia za skuteczne.Stan faktyczny
Skarżący C.W. kwestionował postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego o jego solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. Skarżący twierdził, że decyzja organu pierwszej instancji nie została mu skutecznie doręczona, ponieważ została wysłana na adres z CRP KEP, który nie był jego adresem zamieszkania, a także zarzucił wadliwość procedury doręczenia zastępczego. Organ odwoławczy odmówił przywrócenia terminu, uznając doręczenie za skuteczne i stwierdzając uchybienie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania oraz nakazał zwrócić skarżącemu nadpłacony wpis sądowy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wójcik Sędziowie sędzia WSA Urszula Wiśniewska asesor WSA Joanna Ziołek (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 18 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi C. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 19 stycznia 2024 r. nr 0401-IEW.4123.17.2023 (UNP 0401-24-000870) w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy na rzecz C. W. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. nakazuje zwrócić od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na rzecz C. W. kwotę 100 (sto) złotych tytułem nadpłaconego wpisu sądowego od skargi.
Decyzją z dnia [...] lutego 2023 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. orzekł o solidarnej odpowiedzialności C. W. (dalej także jako: "Skarżący") - jako byłego Prezesa Zarządu [...] T. Sp. z o. o. w likwidacji (dalej także jako: "Spółka) - za zaległości tej Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do maja 2018 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami egzekucyjnymi. Decyzja ta została uznana za doręczoną w trybie art. 150 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.; dalej także jako: "O.p.", "Ordynacja podatkowa") w dniu [...] lutego 2023 r.
Od powyższej decyzji C. W. złożył odwołanie z dnia [...] listopada 2023 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. W ramach uzasadnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wskazał, że decyzja organu pierwszej instancji nie została mu skutecznie doręczona.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z dnia [...] stycznia 2024 r. (UNP [...]) Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził, że odwołanie z dnia [...] listopada 2023 r. od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] lutego 2023 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu. Ponadto, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2024 r. (UNP [...]) odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania z dnia [...] listopada 2023 r. Postanowienie to (UNP [...] zostało zaskarżone do tut. Sądu i jest przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie.
W uzasadnieniu zaskarżonego postępowania organ podał, że decyzję z dnia [...] lutego 2023 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. zgodnie z zawartymi danymi na potwierdzeniu odbioru i kopercie – skutecznie doręczono w trybie fikcji doręczenia, przewidzianej w art. 150 § 4 ustawy O.p., w dniu [...] lutego 2023 r. Wcześniej Skarżący został dwukrotnie zawiadomiony o możliwości odebrania pisma, tj. [...] lutego 2023 r. i [...] lutego 2023 r. zaś zawiadomienie o pozostawieniu pisma w urzędzie pocztowym wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, zostało umieszczone na drzwiach mieszkania adresata, jego biura, innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. Tym samym, w ocenie organu, spełnione zostały warunki jakie są wymagane do stwierdzenia skutecznego doręczenia w trybie art. 150 § 4 O.p. Natomiast od dnia [...] lutego 2023 r. rozpoczął się dla Skarżącego bieg terminu do wniesienia odwołania od wyżej wymienionej decyzji, który upłynął bezsprzecznie [...] marca 2023 r. Zatem, Skarżący nie złożył w ustawowym terminie środka odwoławczego, bowiem odwołanie z [...] listopada 2023 r. - nadane w placówce pocztowej [...] listopada 2023 r. - zostało złożone 264 dni po terminie, o którym mowa w art. 223 § 2 pkt 1 O.p. Zatem niewątpliwie Skarżący uchybił 14-dniowemu terminowi do wniesienia odwołania spełniając tym samym pierwszą z przesłanek przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od zaskarżonej decyzji.
Kolejna przesłanka przywrócenia terminu do wniesienia odwołania również została zdaniem organu spełniona przez Skarżącego. Organ odwoławczy nie miał bowiem zastrzeżeń co do formy złożenia wniosku, jak również co do tego, że Skarżący dopełnił czynności, dla której określony był termin (wniesienie odwołania) jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu.
W ocenie organu w niniejszej sprawie wyjaśnienia wymagało jednak ustalenie daty początkowej biegu terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Zdaniem organu przyjmuje się, że jest to dzień, w którym strona powzięła wiadomość o uchybieniu terminu. Inaczej mówiąc, siedmiodniowy termin zaczyna biec od dnia ustania przeszkody do dokonania określonej czynności procesowej. Datą, od której należy liczyć ten termin, jest data uzyskania przez osobę zainteresowaną wiadomości o zdarzeniu powodującym rozpoczęcie biegu terminu. Nie można wykluczyć, że termin ten rozpocznie swój bieg, np. dopiero w związku z zastosowaniem środka egzekucyjnego, o której to czynności zostanie zawiadomiony podatnik, co miało zastosowanie w tej sprawie.
Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki poleconej, zawiadomienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] lipca 2023 r. o zajęciu wynagrodzenia za pracę Skarżącego wraz z tytułami wykonawczymi zostały skutecznie doręczone [...] lipca 2023 r. Podstawą wystawienia wyżej wskazanych tytułów wykonawczych była decyzja Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] lutego 2023 r. Organ zwrócił uwagę, że zdaniem Skarżącego o fakcie wydania zaskarżonej decyzji dowiedział się on w związku z zajęciem wierzytelności z rachunku bankowego od pracownika banku, które nastąpiło w dniu [...] Iipca 2023 r. Skarżący poinformował o tym Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. w piśmie datowanym na dzień [...] lipca 2023 r. oraz wystąpił z wnioskiem o udostępnienia akt postępowania. Tym samym, w ocenie organu odwoławczego, w dacie [...] lipca 2023 r. Skarżący posiadł wiedzę o wydaniu przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. decyzji z dnia [...] lutego 2023 r. Oznacza to, że od dnia następnego, tj. [...] lipca 2023 r. rozpoczął bieg siedmiodniowy termin na wniesienie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji, który upłynął [...] lipca 2023 r. Dzień ten był ostatnim dniem, w którym Skarżący mógł wnieść z zachowaniem ustawowego terminu wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Pismo Skarżącego z dnia [...] listopada 2023 r. zawierające wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od powyższej decyzji zostało nadane w placówce pocztowej w dniu [...] listopada 2023 r. (data stempla pocztowego na kopercie), a zatem 132 dni po upływie ustawowego terminu na dokonanie tej czynności. Wobec powyższego w ocenie organu odwoławczego Skarżący nie dochował ustawowego terminu do wniesienia wniosku od przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
Zdaniem organu odwoławczego, bez znaczenia na gruncie przedmiotowej sprawy pozostaje to, że pełnomocnik Skarżącego uzyskał dostęp do akt postępowania, w tym do treści zaskarżonej decyzji w dniu [...] listopada 2023 r., skoro o fakcie wydania zaskarżonej decyzji Skarżący powziął wiedzę [...] lipca 2023 r. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji winien być złożony najpóźniej [...] lipca 2023 r. Tym samym, w ocenie organu nie została spełniona jedna z przesłanek przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od zaskarżonej decyzji.
Następnie organ dokonał oceny kolejnej przesłanki przywrócenia terminu związanej z ustaleniem, czy uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego i brak winy został przez niego uprawdopodobniony. Organ wyjaśnił, że brak winy w uchybieniu terminu podlega ocenie z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy.
W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej do uchybienia terminu do wniesienia odwołania od zaskarżonej decyzji nie doszło z przyczyn niezależnych od strony oraz niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, lecz z powodu braku odbioru przesyłki zawierającej zaskarżoną decyzję przez adresata. Przy czym, brak odbioru przesyłki zawierającej zaskarżoną decyzję wynikał z braku: dokonania zgłoszenia aktualizacyjnego w zakresie danych adresowych Skarżącego. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wskazał, że korespondencja zawierająca tę decyzję została prawidłowo wysłana na adres ul. [...], [...] T. oraz skutecznie doręczona w trybie art. 150 § 4 O.p. Jak wynika z akt postępowania, w dacie wydania zaskarżonej decyzji to właśnie ten adres widniał w Centralnym Rejestrze Podmiotów Krajowej Ewidencji Podatników (dalej także jako: "CRP KEP") jako adres rejestracyjny Skarżącego (tj. adres, pod który należy kierować do niego korespondencję w sprawach podatkowych), a także adres do doręczeń. Tym samym, nie została spełniona kolejna przesłanka przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od zaskarżonej decyzji.
Podsumowując, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej nie stwierdził, aby w sprawie zaistniała przeszkoda uniemożliwiająca Skarżącemu dotrzymanie terminu do złożenia odwołania. Skarżący nie spełnił wymogów wynikających z art. 162 O.p., tj. nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy, a jednocześnie podanie o przywrócenie terminu zostało złożone z uchybieniem 7-dniowego terminu do jego złożenia.
Skarżący nie zgadzając się z postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z [...] stycznia 2024 r. odmawiającym przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, zaskarżył je do tut. Sądu wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Zarzucił naruszenie:
1) art. 208 § 1 w zw. z art. 219 O.p. wskutek niezastosowania, gdyż w przypadku, gdy zaskarżona decyzja nie została Skarżącemu prawidłowo doręczona nie rozpoczął biegu termin do wniesienia odwołania, a w takim przypadku postępowanie w sprawie wniosku Skarżącego o przywrócenie terminu do jego wniesienia jako bezprzedmiotowe należało umorzyć a nie odmawiać przywrócenia terminu do jego wniesienia,
2) art. 162 §1 O.p. wskutek niezastosowania, gdyż w przypadku uznania przez organ, że wniesienie przez Skarżącego odwołania od niedoręczonej mu prawidłowo decyzji jest równoznaczne z uruchomieniem procedury odwoławczej, obligowało organ do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w oparciu o wniosek Skarżącego zawarty w odwołaniu, gdyż w takim przypadku nie sposób zarzucić Skarżącemu winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania w sytuacji, gdy Skarżący w terminie 7 dni od powzięcia informacji o wydaniu i treści wydanej wobec niego decyzji złożył odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia, a w takiej sytuacji nie jest możliwe aby wniosek o przywrócenie terminu nie został wniesiony w ustawowym terminie,
3) art. 162 § 2 O.p. wskutek przyjęcia, że Skarżący nie dochował terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania,
4) art. 150 § 4 w związku z art. 148 § 1 - § 3, art. 149 i art. 150 § 1 - § 3 O.p. wskutek przyjęcia, że w sprawie doszło do prawidłowego doręczenia zastępczego zaskarżonej decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej w trybie art. 150 § 4 O.p., podczas gdy w toku
prowadzonego postępowania organ nie doręczył Skarżącemu żadnego pisma, w tym decyzji ani pod adresem miejsca jego zamieszkania, ani pod adresem miejsca do doręczeń w kraju, wobec czego nie mógł zastosować wobec niego doręczenia w trybie art. 150 O.p., gdyż adres w T. przy ul. [...] nie był miejscem zamieszkania Skarżącego w 2023 r., nie był też wskazanym przez Skarżącego – w prowadzonym wobec niego postępowaniu – miejscem do doręczeń w kraju, a dodatkowo potwierdzenie doręczenia przez operatora pocztowego nie spełnia wymogów wskazanych w art. 150 § 2 O.p.,
5) art. 3 ust. 1, art. 5 ust. 5, art. 9, art. 9 ust. 1a, art. 14 ust. 2 i art. 14a ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników (Dz. U. z 2022 r. poz. 2500; dalej także jako: "ewid.podat.i.płat.u.") wskutek błędnego zastosowania, gdyż Skarżący w niniejszej sprawie nie ma statusu ani podatnika, ani płatnika tylko osoby trzeciej odpowiedzialnej solidarnie z podatnikiem za zaległości podatkowe podatnika, zatem nie jest adresatem tej ustawy.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
W piśmie procesowym z dnia [...] czerwca 2024 r. Skarżący ustosunkowując się do odpowiedzi na skargę podkreślił, że w sprawie nie mają zastosowania przepisy ewid.podat.i.płat.u., natomiast powinny być stosowane przepisy Ordynacji podatkowej regulującej zasady doręczania pism osobom fizycznym, które organ pominął, o czym mowa jest obszernie w skardze. Wobec tego organ nie może korzystać - na niekorzyść Skarżącego jako osoby trzeciej - z domniemań co do miejsca jego zamieszkania wprowadzonych przez przepisy ewid.podat.i.płat.u., gdyż nie ma podstaw do stosowania tych przepisów per analogiam.
Skarżący zauważył, że organ w zasadzie przyznaje, że zwrotne potwierdzenie odbioru jest wadliwe, gdyż nie wynika z niego gdzie doręczyciel pozostawił zawiadomienie o pozostawieniu pisma, gdyż ani na "zwrotce", ani w wyniku reklamacji organu pierwszej instancji doręczyciel nie oznaczył precyzyjnie jednego z miejsc wskazanych w art. 150 § 2 O.p., w których można pozostawić zawiadomienie.
Dalej Skarżący podkreślił, że w niniejszej sprawie nie ustanowił S. K. (osoby podpisanej na zwrotnym potwierdzeniu odbioru) swoim pełnomocnikiem. W aktach sprawy nie ma takiego pełnomocnictwa. Rzekomy pełnomocnik nie wskazał też adresu, pod który należałoby kierować do niego pisma. Bezsporne jest również, że pisma nie były adresowane do S. K. jako rzekomego pełnomocnika, tylko do Skarżącego, a jeśli w sprawie ustanowiony jest pełnomocnik, to pisma należy adresować do pełnomocnika. Wobec tego doręczenie decyzji lub innych pism w toku sprawy do rąk takiej osoby było bezskuteczne. Skarżący w ogóle nie wiedział o wszczęciu i prowadzeniu wobec niego postępowaniu, a zatem był pozbawiony możliwości obrony swoich praw w toku jego prowadzenia.
Odnośnie do ustaleń organu, że pod adresem przy ul. [...] w T. znajdują się dwa budynki, Skarżący zauważył, że zostały one poczynione przez organ drugiej instancji, natomiast organ pierwszej instancji, który doręczał decyzję, nie miał wiedzy o tym, że pod tym samym adresem znajdują się dwa obiekty, a w każdym razie nie dał temu wyrazu w żadnej formie. Ponadto organ nie ustalił charakteru drugiego budynku, a zatem nie poczynił żadnych ustaleń zmierzających do wykazania, czy są tam lokale mieszkalne, a jeśli tak, to ile takich lokali się tam znajduje i czy posiadają swoją numerację lub czy opisany obiekt to jeden z lokali/obiektów, o których mowa w art. 150 § 4 O.p., tj. biuro Skarżącego, inne pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności. Organ przy tym nie dostrzegł, że tym bardziej nie wiadomo, w którym z obiektów doręczyciel miał rzekomo pozostawić zawiadomienie dla Skarżącego o możliwości odebrania przesyłki w urzędzie pocztowym, gdyż ze zwrotki to nie wynika. W ocenie Skarżącego, decyzja nie została skutecznie doręczona i tym samym nie została w ogóle wprowadzona do obrotu prawnego. Wobec tego wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania był zbędny, a został wniesiony jedynie z daleko idącej ostrożności procesowej.
W piśmie procesowym z dnia [...] czerwca 2024 r. organ odnosząc się do argumentacji zawartej w piśmie procesowym Skarżącego podał, że adres, na który została wysłana zaskarżona decyzja (tj. ul. [...], [...] T.) został przez organ pierwszej instancji ustalony w sposób prawidłowy, w oparciu o dane zawarte w Centralnym Rejestrze Podmiotów Krajowej Ewidencji Podatników (CRP KEP), który jest specjalnym systemem, na podstawie którego między innymi organy podatkowe ustalają adresy osób fizycznych, osób prawnych i jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej w sprawach podatkowych, których prowadzenie pozostaje w zakresie zadań ustawowych organów podatkowych. Organ wskazał na art. 14a ewid.podat.i.płat.u., zgodnie z którym, CRP KEP jest wykorzystywany przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych oraz organy Krajowej Administracji Skarbowej do realizacji celów i zadań ustawowych (które wynikają w szczególności z ustawy z dnia [...] listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej). Oznacza to, że organy Krajowej Administracji Skarbowej, w tym Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. posiadają legitymację do korzystania z danych zawartych w CRP KEP w zakresie prowadzonych przez nie postępowań (w tym w sprawach dotyczących orzekania o odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania podatkowe innych podmiotów). Zatem, w świetle przywołanego przepisu bez znaczenia jest to, czy Skarżącemu na tle przedmiotowej sprawy przysługuje status osoby trzeciej, czy podatnika (na co powołuje się Skarżący). Istotne znaczenia ma tu jedynie fakt, że organ pierwszej instancji wykorzystał dane zawarte w CRP KEP do ustalenia danych adresowych Skarżącego, celem przeprowadzenia postępowania w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności Skarżącego za zaległości podatkowe [...] T. Sp. z o.o. w likwidacji, tj. ramach ustawowych zadań tego organu.
Organ odnosząc się do twierdzeń Skarżącego, że doręczenie zaskarżonej decyzji pod adresem ustalonym przez organ nie było możliwe ze względów technicznych (brak skrzynki pocztowej, brak drzwi adresata) oraz, że pod adresem ul. [...], [...] T. znajduje się wyłącznie zabudowa przemysłowa podniósł, że w piśmie z [...] czerwca 2024 r. Skarżący przyznał rację organowi wskazując, iż pod wyżej wymienionym adresem znajduje się budynek mieszkalny (a nie jak dotychczas twierdził Skarżący, wyłącznie zabudowa przemysłowa), a w związku z tym nie występują żadne trudności natury technicznej uniemożliwiające doręczenie przesyłek pocztowych pod tym adresem.
Zdaniem organu o braku przeszkód natury technicznej, uniemożliwiających doręczenie korespondencji pod wskazanym powyżej adresem, na które powoływał się dotychczas Skarżący świadczy również to, że kierowana dotychczas do Skarżącego pod ten adres korespondencja, w szczególności w postępowaniu egzekucyjnym była skutecznie podejmowana przez S. K., który (jak wynika ze zwrotnych potwierdzeń odbioru) podejmował ją jako pełnomocnik adresata - uprawniony do odbioru.
Ponadto, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy między innymi w postaci zdjęć satelitarnych, w tym zdjęć dostępnych w aplikacji [...] (k. 684-689) potwierdza również to, że we wskazanym przez Skarżącego budynku znajdującym się pod adresem [...] w T., znajdują się drzwi, w których możliwie było umieszczenie przez doręczającego zawiadomienia informującego o pozostawieniu pisma w Urzędzie Pocztowym wraz z informacją o możliwości jego odbioru. Z kolei, o pozostawieniu powyższego zawiadomienia w drzwiach Skarżącego świadczy (uzupełnione w ramach reklamacji) zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki zawierającej zaskarżoną decyzję (k. 641-647).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje.
Sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a–c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634; dalej: "p.p.s.a.") – lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych kryteriów, kontrola legalności zaskarżonego aktu wykazała, że akt ten wydany został z naruszeniem prawa, co powodowało konieczność jego uchylenia.
Kontroli Sądu w niniejszej sprawie poddane zostało postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] stycznia 2024 r. (UNP [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] lutego 2023 r. orzekającej o solidarnej odpowiedzialności Skarżącego – jako byłego Prezesa Zarządu – za zaległości [...] T. Sp. z o. o. w likwidacji z tytułu podatku od towarów i usług za wybrane miesiące 2018 r.
Istota sporu w rozpoznawanej sprowadza się do kwestii, czy po stronie Skarżącego zachodziły przesłanki uzasadniające przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] lutego 2023 r.
Przed oceną wydanego w tym zakresie postanowienia organu przypomnieć należy, że dokonywanie określonych czynności procesowych w postępowaniu podatkowym, ograniczone jest ustalonym w przepisach terminem. Od zachowania tego terminu uzależniona jest skuteczność dokonanej czynności.
W razie uchybienia terminu strona może bronić się przed negatywnymi skutkami takiego uchybienia poprzez złożenie podania o przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności procesowej w trybie art. 162 O.p. Z analizy tego przepisu wynika, że przesłankami, które należy spełnić, aby możliwe było przywrócenie terminu, są:
1) wystąpienie z podaniem o przywrócenie terminu,
2) wniesienie tego podania w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu,
3) jednoczesne z wniesieniem podania dopełnienie czynności, dla której określony był termin,
4) uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną, że uchybienie nastąpiło bez jej winy.
Przedstawione przesłanki muszą zostać spełnione łącznie. W konsekwencji brak choćby jednej z nich skutkować musi odmową przywrócenia terminu na dokonanie określonej czynności procesowej. W przypadku gdy czynnością tą jest odwołanie, to podstawę do wydania postanowienia o odmowie przywrócenia terminu stanowi wówczas art. 163 § 2 O.p. k.p.a., zgodnie z którym o przywróceniu terminu postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania.
W realiach rozpoznawanej sprawy rozważania dotyczące przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji administracyjnej można prowadzić wtedy, gdy po pierwsze termin ten rozpoczął bieg, a po drugie gdy doszło do jego uchybienia. Bieg terminu do wniesienia odwołania rozpoczyna się natomiast dopiero po doręczeniu decyzji, której dotyczyć ma odwołanie. Prawidłowe procedowanie nad wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wymaga zatem w pierwszej kolejności ustalenia, czy decyzja, której dotyczyć ma odwołanie, została skutecznie doręczona stronie, która z takim wnioskiem wystąpiła.
Okoliczność prawidłowego doręczenia decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] lutego 2023 r. tymczasem budzi wątpliwości Sądu. Ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru kwestionowanej przez Skarżącego decyzji wynika, że przesyłka zawierająca tę decyzję została skierowana na adres ul. [...], [...] T.. W ocenie organu, dla ustalania adresu Skarżącego należy odwołać się do ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników (Dz. U. z 2022 r. poz. 2500; dalej także jako: "ewid.podat.i.płat.u."), a w konsekwencji doręczenie powinno nastąpić na adres wskazany przez Skarżącego w Ewidencji Centralnego Rejestru Podmiotów Krajowej Ewidencji Podatników (dalej także jako: "CRP KEP"). Zdaniem Skarżącego nie jest on w niniejszej sprawie podatnikiem, lecz osobą trzecią, zatem w przedmiotowej sprawie nie mają zastosowania przepisy ewid.podat.i.płat.u. W konsekwencji, zdaniem Skarżącego, decyzja została skierowana na niewłaściwy adres, nie weszła do obrotu prawnego, zaś wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania został złożony jedynie z daleko idącej ostrożności procesowej.
W ocenie Sądu w tak zaistniałym sporze rację należy przyznać Skarżącemu.
Sąd zauważa, że podobne zagadnienie było przedmiotem oceny sądów administracyjnych, np. w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 26 maja 2023 r., sygn. akt III FSK 543/22 i III FSK 657/22; z dnia 9 sierpnia 2023 r., sygn. akt III FSK 1094/22 i III FSK 1272/22; w wyrokach Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Krakowie z dnia 26 stycznia 2024 r., sygn. akt I SA/Kr 1051/23; w Gliwicach z dnia 20 maja 2020 r., sygn. akt I SA/Gl 1663/19. Tut. Sąd w składzie rozpoznającym sprawę podziela poglądy w nich zaprezentowane i częściowo posłuży się argumentacją w nich zawartą.
Zauważyć należy, że skuteczne doręczenie decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej konstytuuje jej zobowiązanie podatkowe. Ustalenie daty doręczenia decyzji jest więc kwestią zasadniczą dla oceny prawidłowego zastosowania art. 228 § 1 pkt 2 O.p. przez organ podatkowy (dotyczącego stwierdzenia w formie postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania) a w konsekwencji możliwości orzekania w przedmiocie podania strony o przywrócenie terminu. Odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję. Odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie (art. 223 § 2 pkt 1 O.p.). Tym samym musi nastąpić doręczenie decyzji stronie, które to doręczenie można uznać za skuteczne. Jeżeli bowiem doręczenie nie może zostać uznane za dokonane, to nie rozpoczyna się dla strony bieg terminu do złożenia odwołania.
Równocześnie ustalenie prawidłowego adresu strony postępowania podatkowego należy do podstawowych obowiązków organu prowadzącego postępowanie.
W przypadku Skarżącego doręczenie decyzji o jego odpowiedzialności jako osoby trzeciej za zaległości podatkowe Spółki zostało uznane przez organ za skuteczne dokonane w trybie art. 150 § 4 O.p. na adres pozyskany przez organ z Ewidencji Centralnego Rejestru Podmiotów Krajowej Ewidencji Podatników.
Jak wynika z art. 2 ust. 1, 2 i 3 ewid.podat.i.płat.u. podmiotami podlegającymi obowiązkowi ewidencyjnemu są osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które na podstawie odrębnych ustaw są podatnikami oraz inne podmioty niż wymienione w ust. 1, jeżeli na podstawie odrębnych ustaw są podatnikami, oraz płatnicy podatków, a także podmioty będące, na podstawie odrębnych ustaw, płatnikami składek ubezpieczeniowych. Ustawa już w art. 1, który określa zakres regulacji, w sposób jednoznaczny odnosi się do zasad ewidencji wyłącznie wyżej wymienionych podmiotów. Ustawa zawiera więc zamknięty katalog podmiotów podlegających obowiązkowi ewidencyjnemu.
Zgodnie z art. 5 ewid.podat.i.płat.u., podatnicy, z zastrzeżeniem ust. 2a, są obowiązani do dokonania zgłoszenia identyfikacyjnego do naczelnika urzędu skarbowego albo organu właściwego na podstawie odrębnych przepisów. Zgłoszenia identyfikacyjnego dokonuje się jednokrotnie, bez względu na rodzaj oraz liczbę opłacanych przez podatnika podatków, formę opodatkowania, liczbę oraz rodzaje prowadzonej działalności gospodarczej oraz liczbę prowadzonych przedsiębiorstw.
W ocenie Skarżącego, decyzja orzekająca o jego odpowiedzialności podatkowej jako osoby trzeciej za zobowiązania Spółki nie mogła zatem zostać doręczona na adres ujawniony w CRP KEP (tj. z uwzględnieniem regulacji wynikających z ewid.podat.i.płat.u.). W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że stosownie do treści art. 14a ewid.podat.i.płat.u., CRP KEP jest wykorzystywany przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych oraz organy Krajowej Administracji Skarbowej do realizacji celów i zadań ustawowych. Oznacza to, że organy Krajowej Administracji Skarbowej, w tym Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. posiadają legitymację do korzystania z danych zawartych w CRP KEP w zakresie prowadzonych przez nie postępowań (w tym w sprawach dotyczących orzekania o odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania podatkowe innych podmiotów).
Odnosząc się do powyższego stwierdzić należy, w ocenie Sądu, że art. 14a ewid.podat.i.płat.u. nie stanowi podstawy do rozszerzenia zakresu zastosowania ewid.podat.i.płat.u. a katalog podmiotów, do których ustawa znajduje zastosowanie jest zamknięty. Regulacją ustawy objęci są wyłącznie podatnicy i płatnicy, co wynika wprost z art. 1 pkt 1 lit. a, b i c w zw. z art. 2 ust. 1, 2, 3 ewid.podat.i.płat.u.
Przypomnieć przy tym należy, że na podstawie art. 7 § 1 O.p. podatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, podlegająca na mocy ustaw podatkowych obowiązkowi podatkowemu. Stosownie zaś do art. 7 § 2 O.p., ustawy podatkowe mogą ustanawiać podatnikami inne podmioty niż wymienione w § 1. Z kolei opodatkowanie podatkiem od towarów i usług reguluje ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2022 r. poz. 931 ze zm.; dalej także jako: "u.p.t.u."). Zgodnie z art. 15 u.p.t.u. podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
W konsekwencji powyższego, w świetle ujawnionych w kontrolowanej faktów, stwierdzić należy, że podatnikiem podatku od towarów i usług była [...] T. sp. z o.o., a nie Skarżący. Skarżącego obciążono solidarną odpowiedzialnością za zaległości Spółki w tym podatku wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego. W świetle przepisów działu III, rozdział 15 Ordynacji podatkowej, za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem osoby trzecie. Nie ulega zatem wątpliwości, że Skarżący w sprawie, w której została wydana decyzja Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] lutego 2023 r. nie był podatnikiem, lecz osobą trzecią w rozumieniu Ordynacji podatkowej.
Tymczasem jak już wyżej wykazano, do osób trzecich nie mają zastosowania przepisy ewid.podat.i.płat.u. Tym samym twierdzenia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej o zasadności stosowania przepisów ewid.podat.i.płat.u. są nieuprawnione. Skarżący występował w sprawie, w której została wydana decyzja Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] lutego 2023 r., jako osoba fizyczna, więc pisma powinny być kierowane do niego zgodnie z regułami określonymi w art. 148 O.p., który normuje doręczanie pism właśnie takim osobom. Na adres wykazany w CRP KEP mogą i powinny być natomiast wysyłane pisma do osób mających status podatnika (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 maja 2023 r., sygn. akt III FSK 658/22).
Stosownie do art. 148 O.p. pisma doręcza się osobom fizycznym pod adresem miejsca ich zamieszkania albo pod adresem do doręczeń w kraju (§ 1). Pisma osobom fizycznym mogą być także doręczane: 1) w siedzibie organu podatkowego; 2) w miejscu zatrudnienia lub prowadzenia działalności przez adresata - adresatowi lub osobie upoważnionej przez pracodawcę do odbioru korespondencji (§ 2). W razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w innych uzasadnionych przypadkach pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie (§ 3).
Zatem skierowanie decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego z dnia [...] lutego 2023 r. - orzekającej o odpowiedzialności podatkowej członka zarządu spółki z o.o. za jej zaległości z tytułu podatku od towarów i usług - na adres widniejący w systemie rejestracyjnym podatników CRP KEP byłoby prawidłowe, gdyby adres ten był jednocześnie adresem zamieszkania, o jakim mowa w art. 148 O.p., czyli zamierzonym miejscem przebywania czy pobytu.
Równocześnie podać należy, że zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2024 r. poz. 736; dalej także jako: "ewid.lud.u.") obywatel polski przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany wykonywać obowiązek meldunkowy określony w ustawie. Stosownie do art. 24 ust. 2 ewid.lud.u., obowiązek meldunkowy polega na:
1) zameldowaniu się w miejscu pobytu stałego lub czasowego;
2) wymeldowaniu się z miejsca pobytu stałego lub czasowego.
W myśl art. 25 ewid.lud.u.:
1. Pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania.
2. Pobytem czasowym jest przebywanie bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego w innej miejscowości pod oznaczonym adresem lub w tej samej miejscowości, lecz pod innym adresem.
Jak słusznie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 25 maja 2023 r., sygn. akt III SA/Gd 796/22, zameldowanie następuje pod adresem zamieszkania strony. Okoliczność, że osoba fizyczna posługiwała się adresem, pod którym już nie mieszkała i nie dokonała należnej aktualizacji danych, nie może skutkować uznaniem, że po stronie organu doszło do naruszenia prawa.
Na tle tak zarysowanego stanu prawnego i faktycznego nie sposób uznać, iż organ wykazał, by decyzja została prawidłowo doręczona Skarżącemu – jako "osobie fizycznej odpowiadającej solidarnie za zobowiązania innego podmiotu" a nie "podatnikowi". W aktach przekazanych Sądowi brak jest bowiem ustaleń w zakresie miejsca zamieszkania Skarżącego ("osoby fizycznej") i skierowania korespondencji pod jego adres zamieszkania, stosownie do art. 148 O.p.
Dodatkowo tut. Sąd zauważa, że nawet przyjęcie koncepcji organu o prawie do posługiwania się adresem z Centralnego Rejestru Podmiotów Krajowej Ewidencji Podatników (stosownie do ewid.podat.i.płat.u.) w stosunku do osób trzecich (którego to stanowiska tut. Sąd nie podziela z przyczyn wyżej podanych), także nie pozwalałoby na przyjęcie skutecznego doręczenia decyzji w trybie art. 150 § 4 O.p.
Dokonanie doręczenia w tym trybie ma charakter wyjątkowy, możliwe jest bowiem wyłącznie w sytuacji braku możliwości doręczenia decyzji pod adresem zamieszkania albo pod adresem do doręczeń w kraju osoby fizycznej. W myśl art. 148 § 1 O.p. zasadą jest, że pisma doręcza się osobie fizycznej pod adresem zamieszkania. W orzecznictwie wskazuje się, że chodzi tu o miejsce, w którym przebywa ona z zamiarem stałego pobytu w rozumieniu art. 25 ustawy z 3 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2023 r. poz. 1610) i przebywania, o którym z kolei stanowi art. 25 ust. 1 ewid.lud.u. (zob. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 sierpnia 2023 r., III FSK 1272/22).
Stosownie do art. 150 O.p. § 1 W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149:
1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego;
2) pismo składa się na okres 14 dni w urzędzie gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika organu podatkowego lub przez inną upoważnioną osobę.
§ 1a. (uchylony).
§ 2. Zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1, wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, lub miejsca wskazanego jako adres do doręczeń w kraju, na drzwiach jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata.
§ 3. W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy.
§ 4. W przypadku niepodjęcia pisma, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.
Mając na uwadze przywołane przepisy prawa, w okolicznościach niniejszej sprawy wątpliwości Sądu budzi prawidłowość awizowania przesyłki zawierającej sporną decyzję. Wątpliwości Sądu dotyczą danych, jakie zostały uwidocznione przez doręczającego na zwrotnym potwierdzeniem odbioru (k. 649, t. 2/2 akt administracyjnych) po złożeniu przez organ reklamacji (k. 647, t. 2/2 akt administracyjnych). W wyniku uzupełnienia wypełnienia zwrotki, doręczyciel zaznaczył, że zawiadomienie o pozostawieniu pisma w UP wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszczono "na drzwiach mieszkania adresata, jego biura, innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe".
Na podstawie powyższego zaznaczenia na zwrotce nie można jednoznacznie stwierdzić, gdzie faktycznie umieszczono ww. zawiadomienie. Zaznaczono bowiem kilka miejsc.
W doktrynie przyjmuje się, że zawiadomienie o złożeniu pisma w placówce pocztowej (awizo) będzie skuteczne tylko wtedy, gdy zachowa się ustaloną w przepisie § 2 kolejność miejsc, w których adresat może z nim się zapoznać i skorzystać z możliwości odbioru pisma. Na tle analogicznej regulacji prawnej w art. 44 § 1-4 z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775; dalej także jako: "k.p.a.") wskazuje się, że w pierwszej kolejności jest to skrzynka oddawcza. Jeżeli taka skrzynka nie została zainstalowana lub jest uszkodzona, doręczyciel operatora wyznaczonego będzie mógł pozostawić zawiadomienie w jednym z miejsc wymienionych we wspomnianym przepisie (B. Adamiak J. Borkowski., Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz., Wydanie 13, s. 271). Domniemanie doręczenia przewidzianego w art. 44 § 1-4 k.p.a. pociąga za sobą wszelkie skutki doręczenia tylko wówczas, gdy wszystkie przesłanki przewidziane w tym artykule zostały spełnione, w tym dokonano adnotacji przez doręczyciela, czy i gdzie pozostawił zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2012 r., sygn. akt II GSK 1758/11). W ocenie Sądu, mając powyższe poglądy na uwadze, nie może być żadnych wątpliwości, gdzie takie zawiadomienie pozostawiono.
Skoro w niniejszej sprawie po wielu miesiącach od dnia wystawienia zwrotnego potwierdzenia odbioru na skutek reklamacji organu zaznaczono na zwrotnym potwierdzeniu odbioru kilka miejsc, w których pozostawiono zawiadomienie o przesyłce, to już ta okoliczność wyklucza uznanie za skuteczne doręczenia dokonanego w tym wyjątkowym trybie, jakim jest tryb z art. 150 O.p.
W ocenie Sądu nie można zatem uznać, że przedmiotowa przesyłka była prawidłowo awizowana i tym samym prawidłowo doręczona. Warunkiem przyjęcia przez organ, że nastąpiło doręczenie zastępcze jest dysponowanie przez organ niebudzącymi wątpliwości dowodami potwierdzającymi, iż spełnione zostały przesłanki określone w art. 150 O.p. Musi istnieć pewność co do tego, że nastąpiło prawidłowe zawiadomienie adresata o pozostawieniu przesyłki w konkretnym miejscu. Wątpliwości w tym zakresie wykluczają możliwość uznania doręczenia za skuteczne. W ocenie Sądu, z uwagi na niespełnienie wszystkich wymaganych wymogów awizowania przesyłki, należy uznać, że skutek procesowy doręczenia decyzji w sposób określony w art. 150 § 4 O.p. nie nastąpił, także przy uwzględnieniu koncepcji organu. Wady doręczenia w trybie art. 150 O.p. nie można oceniać w sposób, który będzie ograniczał prawo strony do obrony w postaci wniesienia odwołania do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] lutego 2023 r.
W ocenie Sądu na uwagę w niniejszej sprawie zasługuje również fakt, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z dnia [...] stycznia 2024 r. (UNP [...] stwierdził uchybienie terminu do złożenia odwołania, zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił to postanowienie wyrokiem z dnia 18 czerwca 2024 r., sygn. akt I SA/Bd 222/24.
Wobec stwierdzenia omówionych powyżej, istotnych uchybień, przedwczesne jest rozstrzyganie o tym, czy organ prawidłowo ocenił przesłanki przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, o których mowa w art. 162 O.p.
W toku ponownego rozpoznania sprawy rzeczą organu będzie, przed merytorycznym rozpoznaniem wniosku Skarżącego, dokonanie ponownej oceny skuteczności doręczenia Skarżącemu decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego z dnia [...] lutego 2023 r. [...] oraz skuteczności złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji.
Kierując się przedstawioną powyżej argumentacją Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie, o czym orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku.
O kosztach postępowania sądowego orzeczono zgodnie z art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a. Na koszty złożył się wpis od skargi (100 zł), wynagrodzenie pełnomocnika (480 zł) i kwota uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł). Zwrotu nadpłaconego wpisu od skargi dokonano na podstawie art. 225 p.p.s.a., bowiem uiszczono 200 zł, natomiast w przedmiotowej sprawie wpis wyniósł 100 zł, stosownie do § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2023 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2021 r. poz. 535).
Sprawę niniejszą rozpoznano w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 p.p.s.a. Zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Nie budzi wątpliwości, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest ostateczne postanowienie kończące postępowanie, a więc mieszczące się w katalogu postanowień wskazanych w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie tego przepisu, jest niezależne od woli stron (zob. wyrok NSA z 11 czerwca 2019 r., II OSK 1867/17). W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).
W związku z powyższym wniosek Skarżącego o rozpoznanie sprawy na rozprawie podlegał oddaleniu.
Sąd nie stwierdził konieczności połączenia niniejszej sprawy do łącznego rozpoznania z inną sprawą, powołaną przez Skarżącego w skardze. Zgodnie z art. 111 § 2 p.p.s.a., sąd może zarządzić połączenie kilku oddzielnych spraw toczących się przed nim w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, jeżeli pozostają one ze sobą w związku. Przepis ten przewiduje zatem fakultatywne połączenie spraw w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia w sytuacji, gdy pozostają one ze sobą w związku. Przy czym, połączenie kilku oddzielnych spraw na podstawie powołanego przepisu w celu ich łącznego rozpoznania (rozstrzygnięcia) jest uprawnieniem (nie obowiązkiem) Sądu, ma charakter techniczny, organizacyjny i należy do pojęć z zakresu tzw. ekonomii procesowej. Sąd nie ma obowiązku połączenia spraw w celu ich łącznego rozpoznania (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2020 r., sygn. I OSK 2689/18).
Orzeczenia, których sygnatury przywołano w uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.
J. Ziołek T. Wójcik U. Wiśniewska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło