I SA/Bd 263/08
WyrokWSA w Bydgoszczy2008-08-12
Skład orzekający: Izabela Najda-Ossowska, Halina Adamczewska-Wasilewicz, Ewa Kruppik-Świetlicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy faktury wystawione przez podmiot formalnie zarejestrowany, ale nieuczestniczący w rzeczywistym obrocie gospodarczym, mogą stanowić podstawę do zaliczenia wydatków na zakup towarów (oleju napędowego) do kosztów uzyskania przychodów w podatku dochodowym od osób fizycznych, jeśli nabywca dokonał rutynowych czynności sprawdzających kontrahenta?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organy podatkowe nie wykazały w sposób wystarczający, że skarżący nie poniósł wydatków na zakup paliwa. Chociaż sprzedawca (spółka "W") mógł być podmiotem fikcyjnym, organy nie zbadały wystarczająco, czy skarżący faktycznie poniósł wydatek i czy miał on związek z osiągnięciem przychodu. Sam fakt, że faktury mogły nie odzwierciedlać rzeczywistości gospodarczej z perspektywy sprzedawcy, nie przesądza o braku możliwości zaliczenia wydatku do kosztów uzyskania przychodów przez nabywcę, jeśli ten dołożył należytej staranności.Stan faktyczny
Skarżący zakwestionowali decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego, która odmówiła zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków na zakup oleju napędowego od firmy "W". Organy podatkowe uznały, że firma "W" jest podmiotem nieistniejącym i fikcyjnym, a faktury przez nią wystawione nie mogą stanowić podstawy do zaliczenia wydatków do kosztów. Skarżący argumentowali, że dokonali zakupu, spełnili wymogi formalne faktur i podjęli rutynowe czynności sprawdzające kontrahenta, a negatywne skutki działań sprzedającego nie powinny obciążać nabywcy.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. i stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu w całości. Zasądził od organu na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania i nadpłaconego wpisu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska Sędziowie: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Asesor WSA Ewa Kruppik-Świetlicka (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Marcin Frydrych po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2008 r. sprawy ze skargi D. i B. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w B. na rzecz skarżących solidarnie kwotę 1.540,00 (tysiąc pięćset czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, 4. zwrócić skarżącym solidarnie z Kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy kwotę 60,00 (sześćdziesiąt) zł tytułem nadpłaconego wpisu.
I SA/Bd 263/08
UZASADNIENIE
Naczelnik Urzędu Skarbowego w M. decyzją z dnia [...] określił B. i D. L. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. w kwocie [...] zł.
Organ przywołał stan faktyczny sprawy i wskazał, że w wyniku kontroli podatkowej w zakresie zawartych przez skarżących w roku 2004 transakcji z firmą T.H.Z. "W" " Spółka z o.o. w G. - Oddział w M. ustalono, że kontrahent ten jest podmiotem nieistniejącym i tym samym nie można zakwalifikować do kosztów uzyskania przychodów - zakupów netto oleju napędowego w wysokości [...] zł( 9 faktur).
Organ wskazał, że opierał się na wyniku kontroli przeprowadzonej przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Z.G. oraz na jego decyzjach z dnia 29 stycznia 2007 r dotyczących spółki "W" w zakresie podatku od towarów i usług za okres od stycznia 2004 r. do kwietnia 2004, od maja do grudnia 2004 roku, za miesiąc styczeń 2005 r.. Organ kontrolujący ustalił, iż Spółka "W" jest podmiotem fikcyjnym, a jej jedyny wspólnik – M.G. "firmował" wykorzystując spółkę do własnej( prywatnej) działalności polegającej na wprowadzaniu do obrotu paliwa niewiadomego pochodzenia.
Podatnicy nie zgodzili się z decyzją organu I instancji i w odwołaniu wnieśli o uchylenie krzywdzącej decyzji w oraz umorzenie postępowania. W ich ocenie rozstrzygnięcie narusza przepisy § 12 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów ( Dz. U. Nr 152, poz. 1475 ze zm.) , gdyż sporne faktury VAT odpowiadają wymogom formalnym, a organ w zaskarżonej decyzji nie wskazał przepisów, które zostały naruszone i w rezultacie odmówiono fakturom wiarygodności.
Odwołujący podnieśli, iż dokonali zakupu i nie powinni ponosić negatywnych skutków działań sprzedającego. Takie działanie Naczelnika w opinii stron narusza zasadę neutralności i proporcjonalności przewidzianą w prawie europejskim, zgodnie z którym należy interpretować również przepisy wewnętrzne. Zdaniem skarżących odmowa wiarygodności spornym fakturom pozostaje w sprzeczności z VI Dyrektywą VAT. Podatnicy swoje twierdzenia odnośnie osób trzecich poparli orzecznictwem prawa europejskiego.
Po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania dowodowego przez organ I instancji Dyrektor Izby Skarbowej w B. decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie.
W świetle zebranego materiału dowodowego, zarówno w toku postępowania kontrolnego jak i podatkowego Dyrektor Izby Skarbowej w B. stwierdził, iż w sprawie zaistniały wszelkie podstawy faktyczne i prawne do wyłączenia z kosztów uzyskania przychodów wydatków, które nie były dokumentowane w sposób określony prawem.
W uzasadnieniu decyzji podano, iż w z materiałów przekazanych przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Z.G. wynikało, że prezesem zarządu i jedynym udziałowcem spółki "W" był M.G.. Jako Prezes Zarządu firmy posługiwał się on pieczątką, na której widniał nieistniejący w rzeczywistości adres siedziby w M. przy ul. [...] ( pismo Urzędu Miasta w M.). Również w miejscu rejestracji spółki w G. przy ul. [...] znajdowało się mieszkanie prywatne, a spółka i jej prezes nie byli znani domownikom. Nadto M.G. nie składał innych za wyjątkiem VAT -7 deklaracji podatkowych oraz zeznań, jak i nie prowadził ksiąg rachunkowych od 1999 roku. Za stwarzanie pozorów prowadzenia przez spółkę "W" działalności gospodarczej, w tym posługiwanie się sfałszowanymi fakturami VAT dokumentującymi zakup oleju opałowego wystawionymi przez podmioty nieistniejące skazany został wyrokiem Sądu Rejonowego w G.W. z dnia 13 maja 2004r. sygn. akt [...] .
W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej cechą podmiotu fikcyjnego (nieistniejącego) jest jego formalna rejestracja w oparciu o nieprawdziwe lub nieścisłe, nieaktualne dane, przy czym nie składa on właściwych deklaracji i należnych podatków. Firma "W" dokonując zakupów paliwa od podmiotów nieznanych, nieistniejących i odsprzedawała paliwo jako towar handlowy od podmiotu zarejestrowanego dla potrzeb podatku od towarów i usług oraz podatku dochodowego. Uzasadniając stanowisko organ odwoławczy powołał się również na wyjaśnienia podatnika odnośnie kwestionowanych transakcji. Odwołujący uzyskał kontakt z "W" poprzez ulotkę reklamową. Powodem, dla którego podatnik skorzystał z oferty tej firmy była cena niższa o 4 do 5 groszy za litr paliwa od ceny stosowanej przez CPN. Zamawiane telefonicznie paliwo przywożono i przelewano na posesji w miejscowości Gaj do beczek oraz zbiornika. Zapłatę za towar regulowano w gotówce z kierowcą dostarczającym faktury, co potwierdziły kserokopie dowodów KP przekazane przez policję. Dyrektor uznał za okoliczność obciążającą kupującego dokonywanie znaczących płatności gotówkowych oraz powszechną wiedzę o istnieniu procederu nielegalnego obrotu paliwem i jego konsekwencjach. Dyrektor zaznaczył, że odwołujący nadto nie skorzystał z prawa do weryfikacji wystawcy spornych faktur, co było możliwe przy minimalnym nakładzie środków, zważywszy, że wszystkie dane spółki "W" są fikcyjne.
Organ odwoławczy stwierdził również, że obowiązki podatkowe odnoszą się przede wszystkim do rzeczywistych, a nie tylko formalnych zachowań podmiotów uczestniczących w obrocie prawnym, co potwierdził NSA wyrokiem z dnia 11 marca 2005r. sygn. akt FSK 1741/04. Zaznaczył nadto, iż warunkiem uznania określonego wydatku za koszt uzyskania przychodu jest jego rzeczywiste poniesienie przez podatnika i związek przyczynowy z osiągniętym przychodem, co odzwierciedla przepis art.22 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym w 2004 roku. Powołując § 12 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2003 roku w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (Dz. U. Nr 152, poz. 1475 ze zm.) uznał, że podstawę ewidencjonowania zdarzeń gospodarczych stanowią faktury VAT, dokumenty celne, rachunki oraz faktury korygujące i noty korygujące zwane dalej "fakturami" odpowiadające warunkom określonym w odrębnych przepisach, stwierdzające fakt dokonania operacji gospodarczej, zgodnie z jej rzeczywistym przebiegiem, zawierające co najmniej wiarygodne określenie wystawcy lub wskazanie stron (nazwę i adres) uczestniczących w operacji. Zakwestionowane faktury wystawione przez podmiot nieistniejący bez wątpienia nie mogły odzwierciedlić rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, a więc nie mogły potwierdzać zgodnego z prawem obrotu. Jako prawnie bezskuteczne nie wywołały skutków podatkowych u ich odbiorcy, poprzez obniżenie podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Wbrew twierdzeniu podatnika spełnienie tylko wymogów formalnych nie pozwala na uznanie go za dokument rzetelny, a zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 12 czerwca 2003 roku sygn. I SA/Łd 332/02 udokumentowanych w ten sposób wydatków nie można uznać za koszty uzyskania przychodów .
W ocenie organu wszystkie zapisy dokonywane w podatkowej księdze przychodów i rozchodów powinny być oparte na rzetelnych i prawidłowych dowodach księgowych, świadczących o celowości poniesionych kosztów i przyczynieniu się do osiągnięcia dochodów. Dokumentami potwierdzającymi zaistniałe zdarzenia gospodarcze i operacje finansowe są m.in. faktury, paragony. Zasady oraz warunki dokumentowania operacji gospodarczych regulują przepisy art. 20 i art. 21 ustawy o rachunkowości z dnia 29 września 1994 roku (Dz. U. Nr 121 poz. 591 ze zm.). Na poparcie zajętego stanowiska Dyrektor przywołał prawomocny wyrok z dnia 11 grudnia 2007r. Sygn. akt I SA/Bd 672/07, którym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w podzielił stanowisko organów podatkowych, iż faktury sprzedaży paliwa wystawione przez podmiot fikcyjny, tj. spółkę "W" są w efekcie fakturami nieuprawniającymi nabywcy do odliczenia podatku VAT.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy D. i B. L. wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji.
Zdaniem podatników Dyrektor nie wskazał motywów decyzji oraz nie wyjaśnił należycie sprawy, uchybiając art. 121§1, art. 122, art. 124 oraz art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej. W ocenie skarżących twierdzenia organu odnośnie wystawienia faktur przez podmiot nieistniejący stanowią naruszenie §12 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów. Odmowa z kolei uznania kosztów uzyskania przychodów jest niezgodna z art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W skardze podniesiono, iż ponowne rozliczenie podatku jest sprzeczne z VI Dyrektywą Rady Unii Europejskiej. Powtórzono, jak w odwołaniu, iż organ pominął zasadę, że normy zawarte w VI Dyrektywie w sprawie podatku od wartości dodanej w razie kolizji z normami prawa międzynarodowego mają pierwszeństwo zastosowania przed prawem krajowym.
Ograniczenie uprawnień do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony w zaistniałych okoliczności sprawy stanowi naruszenie art. 86 ust.1 i 2 obowiązującej ustawy z dnia 11 marca 2004r. (Dz. U. Nr 54, poz.535 ze zm. ), natomiast kwestionowanie transakcji kłóci się z przepisem art. 88 ust. 3a pkt 1 lit. a powołanej ustawy . Wbrew stanowisku Dyrektora B.L. przed przystąpieniem do współpracy z "W" dokonał rutynowych i możliwych czynności sprawdzających kontrahenta spełniającego wszelkie formalne kryteria i wymogi podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, będącego do 30 września 2005r. czynnym podatnikiem VAT, wpisanym do chwili obecnej do KRS. Nadto skarżący zweryfikował zaświadczenie o wpisie do KRS, uzyskał zaświadczenie o nadaniu numeru identyfikacyjnego REGON, decyzję w sprawie nadania NIP oraz uzyskiwał kopie deklaracji VAT - 7. W ich ocenie o istnieniu podmiotu pomimo zaniedbań obowiązków publicznoprawnych w aspekcie formalnoprawnym świadczy realność jego działania w obrocie gospodarczym, która przejawiała się w reklamie i udostępnianiu kontaktu telefonicznego, dostarczaniu towaru swoimi pojazdami przez zatrudnionych pracowników. Skarżący w kontrolowanym okresie nabywał tylko i wyłącznie olej napędowy od Spółki "W" i nie ma znaczenia fakt, że sprzedającym był M.G. działający prywatnie, a nie firma "W". Tym bardziej jego działalność nie może skutkować tak dalece na skarżących. Skarżący na potwierdzenie powyższego powołali wyrok WSA w Olsztynie z dnia 7 listopada 2007r., sygn. akt. I SA/Ol 486/07. Odnośnie stosowania art.88 ust. 3a pkt. 1 lit. a ustawy o VAT wskazali na orzeczenie WSA dnia 7 sierpnia 2007r., sygn. akt I SA/Gd 533/07, z którego wynikało, iż ogół obiektywnych okoliczności danej sprawy pozwala podatnikowi przewidywać, że transakcja miała na celu uzyskanie korzyści podatkowej i nie stanowi o nich fakt zakupu oleju napędowego po cenie niższej o 4 czy 5 groszy od cen innych dostawców.
Zdaniem skarżących organ nie zakwestionował faktu dokonania zakupów, których koszty wykazują dowody KP. W tym stanie sprawy wyłączenie tych faktur z kosztów uzyskania przychodów jest bezzasadne. Podnieśli, że konsekwencje w podatku dochodowym mają związek z skutkami decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. w sprawie [...] i są bezpośrednio związane z podatkiem VAT, przy czym obowiązki z nim związane nie mogą wynikać z przepisu § 14 ust 2 pkt. 1 lit. a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, który obowiązywał do dnia 1 czerwca 2005r. Ustawodawca zauważając powyższą kwestie dokonał zabiegu legislacyjnego, w ten sposób, że z dniem 1 czerwca 2005r. został uchylony Rozdział 8 zatytułowany "Przypadki, w których nabycie towarów i usług nie uprawnia do obniżenia kwoty podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku" rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004r., zawierający zastosowany przez organ § 14. Na mocy §1 pkt.6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 maja 2005r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług ( Dz.U. z 2005r., Nr 95, poz.797 ) treść uchylonego § 14 wprowadzono do ustawy o podatku od towarów i usług.
W kolejnych rozważaniach skargi wskazano na zgodność przepisu art. 86 ust. 1 ustawy o VAT z 2004r. z jego odpowiednikiem art. 2 ust. 1 - 1 Dyrektywy oraz art. 17 ust.2 VI Dyrektywy Rady Wspólnot Europejskich z dnia 17 maja 1977r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich. Twierdzenie , iż transakcje, które nie stanowią oszustwa w podatku VAT uznaje się za dostawy towaru, niezależnie od zamiarów innego niż dany podatnik podmiotu uczestniczącego w łańcuchu dostaw zawarto w wyroku Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 12 stycznia 2006r. w sprawie C 354/03 .
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2008r. pełnomocnik skarżących podniósł, że skarżący dysponował już w postępowaniu przed organami podatkowymi dokumentami identyfikującymi spółkę "W" a powodem dla którego nie dołączył ich w trakcie postępowań był fakt, że występował bez pełnomocnika i nie miał świadomości co do znaczenia tej okoliczności. Dlatego dołączył je dopiero na etapie skargi do Sądu zastępowany przez pełnomocnika.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wstępnie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej p.p.s.a. kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem.
W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, iż niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wydane przez organ rozstrzygnięcie. Dlatego też zaskarżona decyzja została wyeliminowana z obrotu prawnego.
Istota sporu w sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy organy podatkowe zasadnie odmówiły skarżącym wliczenia w koszty prowadzonej działalności gospodarczej kosztów oleju napędowego, zakupionego od spółki "WOZAMO" która to firma w opinii organów jest podmiotem nieistniejącym. Wystawca faktur bowiem zdaniem organów zachowywał jedynie formalne pozory funkcjonowania, nie uczestnicząc w rzeczywistym obrocie gospodarczym. Organy powołały się na wynik kontroli przeprowadzony przez organ podatkowy w Z.G. i dotyczący rozliczeń związanych z podatkiem od towarów i usług.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd organów, że podmiot widniejący jako sprzedawca oleju napędowego na spornych fakturach jest podmiotem, który nie uczestniczył w rzeczywistym obrocie, co uprawniało do uznania go za podmiot nieistniejący, a faktury za fikcyjne – mając na uwadze szczegółowo przeprowadzone postępowanie dowodowe.
Jak wynika z materiału dowodowego o powyższym wskazywały następujące okoliczności, nie podważone przez skarżących, a mianowicie :
• pod adresem wskazanym jako siedziba spółki W. jest mieszkanie prywatne, a domownicy nic nie wiedzą na temat spółki i jej Prezesa M.G.
Należy zaznaczyć, że oceny, że Spółka "W" była w obrocie podmiotem fikcyjnym nie zmieniają dokumenty, znane organowi a dołączone do skargi przez skarżących. Dokumenty te służyły spółce do stworzenia formalnych warunków pozorujących działanie w obrocie gospodarczym. Sam M.G. przyznał w trakcie postępowania, że pod ww. adresem nigdy nie był. Ponadto nie przedłożył w trakcie postępowania żadnych dokumentów dotyczących działalności spółki. Poza deklaracjami VAT – 7 spółka nie składała żadnych innych deklaracji ani informacji. Należy zauważyć, że M.G. wyrokiem z dnia 13 maja 2004 r. Sądu Rejonowego w G.W. został skazany za posługiwanie się sfałszowanymi fakturami VAT, które dokumentowały zakup paliwa.
Por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 marca 2005r. FSK 1741/04 gdzie zawarto wywody dot. podmiotu nieistniejącego.
Przystępując do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy należy przede wszystkim wskazać przepisy, które obowiązywały w dacie wydania zaskarżonego aktu i dotyczyły spornej kwestii tj. kosztów prowadzenia działalności gospodarczej.
Skarżący, jak wynika z akt sprawy prowadził w roku 2004 pozarolniczą działalność gospodarczą w Zakładzie Usług Leśnych w P. [...] J.W.. Jego działalność zatem opodatkowana była na zasadach ogólnych w oparciu o ustawę z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. .j. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm. ). Prowadząc działalność gospodarczą na ww. warunkach zobowiązany był zatem do ewidencjonowania zdarzeń gospodarczych w podatkowej księdze przychodów i rozchodów na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie prowadzenia księgi przychodów i rozchodów ( Dz. U. Nr 152, poz. 1475 ze zm. ).
Ustawodawca w art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych m. innymi postanowił, że : " kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodu" Zatem posługuje się zwrotem prawnym "koszty w celu osiągnięcia przychodu". Istotne w tym zwrocie jest sformułowanie "w celu". Świadczy ono o tym, że ustawodawca przypisuje temu określeniu cechę świadomego, zamierzonego, przemyślanego i logicznego działania podatnika podporządkowanego osiągnięciu przychodu.
Aby wydatek zaliczyć w koszty należy przede wszystkim spełnić dwie przesłanki:
• wydatek winien być poniesiony w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, ( przesłanka pozytywna);
• wydatek ten nie może znaleźć się na liście kosztów wymienionych w art. 23 (przesłanka negatywna) .
Por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 kwietnia 20054r. sygn. akt FSK 113/04 publ. Prok. i Pr. 2004/7-8/45 gdzie Sąd wyraził pogląd :
"Użyty w przepisie art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych zwrot "w celu osiągnięcia przychodów" należy rozumieć w ten sposób, iż decydującym jest moment osiągnięcia przychodu dla przypisania wydatkowi podatkowego kosztu. A zatem dla potrzeb podatkowych ważne jest to, że koszt podatkowy musi być poniesiony i to w określonym celu. Przy czym wykładnia językowa użytego sformułowania "koszty poniesione" wskazuje na czas dokonany, co oznacza, iż chodzi tu o taki stan, w którym nastąpiło obciążenie kosztem nie tylko w sensie ewidencyjnym, ale w znaczeniu realnym, a więc w faktycznym poniesieniu wydatku".
To oznacza to , że wydatek winien być poniesiony i to w celu osiągnięcia przychodów. W sprawie jest to zakup paliwa. Nie trzeba wyjaśniać związku pomiędzy zakupem paliwa a osiągniętym przychodem. Organy podatkowe jak wynika z akt sprawy nie podważyły faktu poniesienia ww. kosztu. Należy stwierdzić, że zajęły się nim pobieżnie , pomimo tego, że właśnie ten fakt ma decydujące znaczenie w sprawie. Organy nie wyjaśniły, w jakim zakresie nielegalność transakcji zakupu paliwa dokonanej przez Spółkę "W" przekłada się na transakcje zawarte ze skarżącym. Poza zarzutami pod adresem dowodów księgowych, którymi skarżący dokumentował transakcje brak jest innych przesłanek nieuznania wydatków z tytułu zakupu paliwa i zaliczenia ich w koszty uzyskania przychodu, co zdaniem Sądu narusza art. 22 ust. 1ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zamiast tego zajęły się podatkiem od towarów i usług pomimo tego, że przedmiotem sporu w sprawie jest kwestia zaliczenia w koszty prowadzonej działalności wydatku na zakup paliwa. Wystawionym fakturom organy podatkowe zarzuciły jedynie to, że nie zawierają " wiarygodnego określenia wystawcy".
Czy zatem można tym fakturom zarzucić, iż nie odzwierciedlają rzeczywistości gospodarczej, w sytuacji, w której nie zakwestionowano podstawowej kwestii dokonania sprzedaży paliwa i poniesienia kosztu. To zdaniem Sądu oznacza, że organom podatkowym można zarzucić naruszenie art. 122 ustawy z dnia 29 września 1997r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm. ) tj. zasady prawdy obiektywnej poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy.
Zatem przy ponownym rozpoznaniu sprawy ww. kwestia winna być dokładnie zbadana, czy skarżący istotnie poniósł wydatki, opisane w zakwestionowanych fakturach. W przypadku pozytywnej odpowiedzi na powyższą kwestię organ winien wyliczyć ich wysokość zgodnie z zasadami wynikającymi z obowiązywania ww. ustawy Ordynacja podatkowa. .
Mając powyższe na względzie Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c cyt. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) orzekł jak w pkt 1 sentencji. O wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono w oparciu o art. 152 , o kosztach na podstawie art. 200 cyt. powyżej ustawy zasądzając od organu solidarnie na rzecz skarżących kwotę 1.540,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło