I SA/Bd 266/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Urszula Wiśniewska Sędziowie sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.) sędzia WSA Agnieszka Olesińska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 13 lipca 2021 r. sprawy ze skargi E. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie udzielenia przybicia na rzecz licytanta postanawia zawiesić postępowanie na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelnik Urzędu Skarbowego we [...] prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec majątku Skarżącej, w celu wyegzekwowania należności podatkowych. Pismem z dnia [...] stycznia 2016 r. dokonano zajęcia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, położonego przy ul. [...] we [...], stanowiącego lokal mieszkalny należący do M. P. (z uwagi na wyrok Sądu Okręgowego we Włocławku z dnia 12 listopada 2014 r. sygn. akt IC 213/14, który uznał za bezskuteczną w stosunku do powoda Skarbu Państwa - Naczelnika Urzędu Skarbowego we [...] umowę darowizny ww. nieruchomości z dnia [...] lipca 2009 r., zawartą pomiędzy Skarżącą i K. P. a M. P.). W dniu [...] maja 2019 r. odbyła się druga licytacja prawa własności przedmiotowej nieruchomości, której cenę wywoławczą ustalono na kwotę [...]zł, stanowiącą 70 % oszacowanej wartości nieruchomości. W trakcie licytacji cenę wywołania zaoferował licytant - T. L.. Z przebiegu licytacji sporządzono protokół, do którego nie zostały zgłoszone skargi. Z uwagi na ostatecznie rozstrzygnięte skargi i zażalenia wniesione w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, organ egzekucyjny wydał w dniu [...] lipca 2019 r. postanowienie o udzieleniu przybicia na rzecz licytanta - T. L.. Pismem z dnia [...] kwietnia 2020 r. Skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie. Do wniosku załączyła zażalenie. Postanowieniem z dnia [...] maja 2020 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, a następnie w tym samym dniu wydał postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do złożenia zażalenia. Na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] maja 2020 r., pismem z dnia [...] czerwca 2020 r. Skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wnosząc o jego uchylenie w całości. W dniu 22 września 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wydał wyrok o sygn. akt I SA/Bd 384/20, którym uchylił zaskarżone postanowienie. Rozpoznając sprawę ponownie, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu egzekucyjnego. Dyrektor wskazał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego we [...] w dniu [...] maja 2019 r. przeprowadził publiczną licytację nieruchomości spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, położonego przy ul. [...] we [...]. Do licytacji przystąpił jeden licytant - T. L., który przed przystąpieniem do licytacji dokonał wpłaty wadium w kwocie stanowiącej jedną dziesiątą części oszacowanej wartości nieruchomości. Licytacja odbyła się publicznie, w obecności i pod nadzorem kierownika komórki organizacyjnej urzędu skarbowego prowadzącego egzekucję administracyjną. Po wywołaniu licytacji, poborca skarbowy podał do wiadomości obecnych informacje określone w art. 111c § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j.t. Dz.U. z 2020 r. poz. 1427 ze zm.), dalej "u.p.e.a.", dotyczące przedmiotu licytacji, ceny wywoławczej, wysokości wadium, terminu uiszczenia ceny nabycia oraz praw obciążających nieruchomość, które będą utrzymane w mocy z zaliczeniem i bez zaliczenia na cenę nabycia. W toku licytacji T. L. zaoferował cenę wywołania [...] zł. Wobec braku postąpień i trzykrotnym obwieszczeniu ostatnio zaoferowanej ceny zamknięto licytację i wskazano licytanta T. L., jako tego, który zaoferował najwyższą cenę. Po ostatecznym rozstrzygnięciu wszystkich skarg i zażaleń wniesionych w toku przedmiotowego postępowania egzekucyjnego, Naczelnik Urzędu Skarbowego we [...] w dniu [...] lipca 2019 r. wydał postanowienie o udzieleniu przybicia na rzecz nabywcy T. L., który podczas licytacji zaoferował najwyższą cenę [...] zł. Odnosząc się do zawartego w przedmiotowym zażaleniu zarzutu niezgodnego z prawem przeprowadzenia licytacji i wydania postanowienia o udzieleniu przybicia, gdy w dacie wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia toczyły się postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Bydgoszczy oraz Naczelnym Sądem Administracyjnym w Warszawie w przedmiocie skarg na czynności organu egzekucyjnego dotyczące obwieszczenia o licytacji, organ odwoławczy stwierdził, że zarzut ten jest bezzasadny. Zgodnie bowiem z art. 111m § 2 u.p.e.a. postanowienie o przybiciu ogłasza się niezwłocznie po zamknięciu licytacji, z zastrzeżeniem § 3, który z kolei stanowi, że jeżeli skargi lub zażalenia wniesione w toku postępowania egzekucyjnego nie są jeszcze ostatecznie rozstrzygnięte, organ egzekucyjny wstrzymuje wydanie postanowienia o przybiciu do czasu ich rozstrzygnięcia. Organ wyjaśnił, że ustawodawca w powołanym przepisie wyraźnie wskazał, w jakich sytuacjach należy wstrzymać wydanie postanowienia o udzieleniu przybicia i wśród nich nie wymienił toczącego się postępowania przed sądami administracyjnymi. Warunkiem wydania postanowienia o udzieleniu przybicia jest ostateczne rozstrzygnięcie wszystkich zażaleń i skarg złożonych w toku postępowania egzekucyjnego. Użyte w powołanym przepisie pojęcie "skargi", zdaniem organu, należy rozumieć jako wszelkie skargi wniesione w toku administracyjnego postępowania egzekucyjnego jak np. skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego lub poborcy skarbowego, skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego, czy też skarga na czynności organu egzekucyjnego dotyczące obwieszczenia o licytacji. W pojęciu tym nie mieści się skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, która rozpatrywana jest w odrębnym postępowaniu sądowo-administracyjnym. Organ podkreślił, że wskazany przepis zawiera wymóg ostateczności rozstrzygnięć, nie zaś prawomocności. Pojęcie ostateczności postanowienia wyjaśnia natomiast art. 16 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256), dalej "k.p.a." w zw. z art. 144 tej ustawy, mającego odpowiednie zastosowanie w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym na podstawie art. 18 u.p.e.a., zgodnie z którym decyzje (postanowienia), od których nie służy odwołanie (zażalenie) w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. W świetle powołanego przepisu, w ocenie organu odwoławczego, w przedmiotowej sprawie w momencie wydawania zaskarżonego postanowienia, wszystkie skargi i zażalenia złożone w toku administracyjnego postępowania egzekucyjnego zostały ostatecznie rozstrzygnięte. W związku z tym nie było przeszkód do udzielenia przybicia. Reasumując organ stwierdził, że licytacja przedmiotowej nieruchomości została przeprowadzona w sposób prawidłowy, jak również wszystkie skargi i zażalenia złożone w toku administracyjnego postępowania egzekucyjnego zostały ostatecznie rozstrzygnięte. W skardze do tut. Sądu Skarżąca zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu rażące naruszenie zasad postępowania poprzez wydanie postanowienia przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie udzielenia przybicia, podczas gdy Naczelnik Urzędu Skarbowego we [...] prowadzi postępowanie w tej samej sprawie, tj. w zakresie prawidłowości doręczenia odpisu tego postanowienia Skarżącej, które to postępowanie zostało po raz kolejny przedłużone postanowieniem z dnia [...] marca 2021 r. oraz dające się odczytać z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wskazanie, że nawet jeżeli postanowienie o udzieleniu przybicia nie zostało prawidłowo doręczone, to nie narusza to zasad postępowania. Skarżąca wniosła uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do dalszego prowadzenia oraz o przeprowadzenie dowodu z akt sprawy nr [...] Naczelnika Urzędu Skarbowego we [...], na okoliczność czterokrotnego przedłużenia postępowania obejmującego kwestię prawidłowości doręczenia jej postanowienia z dnia [...] lipca 2021 r. o udzieleniu przybicia, w tym ostatnie do dnia [...] kwietnia 2021 r. W uzasadnieniu skargi Strona stwierdziła, że Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego we [...] o udzieleniu przybicia, a przyczyną takiego rozstrzygnięcia Sądu był fakt nieprawidłowego doręczenia ww. postanowienia, w wyniku czego wysłana na wadliwy adres korespondencja nie dotarła do adresata - Skarżącej. W konsekwencji powyższego, Naczelnik Urzędu Skarbowego we [...] do daty sporządzenia przedmiotowej skargi prowadzi, czterokrotnie już przedłużane postępowanie, obejmujące dokładnie ten sam zakres i przedmiot, co zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując dotychczasową argumentację prezentowaną w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej: "P.p.s.a.", sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Powołana regulacja dotyczy kwestii prejudycjalnej, czyli sytuacji, w której uprzednie rozstrzygnięcie określonego zagadnienia, będzie miało wpływ na wynik innego postępowania. Rozstrzygnięcie tego zagadnienia musi być istotne z punktu widzenia realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego oraz bezpośrednio wpływać na wynik tego postępowania. Zawieszenie postępowania powinno być uzasadnione względami celowości, sprawiedliwości oraz ekonomiki procesowej (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 301-303). Zdaniem Sądu sytuacja taka zachodzi w niniejszej sprawie. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie, a tym samym kontroli sądowej, jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] marca 2021 r., utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego we [...], którym udzielono przybicia nieruchomości – spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego. Jak wynika z protokołu drugiej licytacji, przez Skarżącą, K. P. oraz M. P. zostały wniesione skargi na czynność obwieszczenia o licytacji. W tym zakresie wobec Skarżącej zostało wydane postanowienie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego we [...] z dnia [...] maja 2019 r., a na skutek zażalenia zostało ono utrzymane w mocy postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] czerwca 2019 r. Sądowi z urzędu jest wiadomym, że zostało ono zaskarżone do WSA w Bydgoszczy, który prawomocnym wyrokiem z dnia 8 października 2019 r. sygn. akt I SA/Bd 480/19 skargę oddalił. Postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] czerwca 2019 r. wydane wobec K. P. również zostało przez niego zaskarżone do tut. Sądu, który prawomocnym postanowieniem z dnia 28 października 2019 r. sygn. akt I SA/Bd 479/19 skargę odrzucił. Ponadto wyrokiem z dnia 8 października 2019 r. sygn. akt I SA/Bd 478/19 oddalono skargę jednego z uczestników postępowania egzekucyjnego - M. P. na czynność organu egzekucyjnego – obwieszczenie licytacji. Wyrok ten nie jest prawomocny, bowiem został zaskarżony do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Tut. Sąd ustalił, że sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt I GSK 436/20. W ocenie Sądu byt prawny postanowienia o udzieleniu przybicia będącego przedmiotem rozpoznania w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym zależy od wyniku postępowania toczącego się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, który dokona kontroli zgodności z prawem ww. wyroku. W granicach niniejszej sprawy nie może być oceniane obwieszczenie o licytacji, skoro podlegało ono odrębnemu zaskarżeniu. Warto w tym miejscu przywołać stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowane w wyroku z dnia 24 maja 2018 r., sygn. akt II FSK 3150/17, z którego wynika, że ewentualne naruszenia związane z wyznaczeniem i ogłoszeniem terminu licytacji nie mogą być przedmiotem zażalenia na postanowienie organu egzekucyjnego co do przybicia, a w konsekwencji nie mogą też być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego w tym przedmiocie. Faza czynności organu egzekucyjnego dotycząca obwieszczenia o licytacji, to faza znajdująca się pomiędzy zajęciem nieruchomości oraz opisem i oszacowaniem a fazą przybicia. Jest to odrębna faza postępowania egzekucyjnego, a zarzuty w niej sformułowane mogą być przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego. Zarzuty adresowane wobec postanowienia o przybiciu nie mogą odnosić się do wcześniejszych faz postępowania egzekucyjnego. Sąd w obecnym składzie podziela ww. stanowisko. Dlatego Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, po dokonaniu oceny z punktu widzenia celowości, sprawiedliwości, oraz ekonomiki procesowej, doszedł do przekonania, że zawieszenie postępowania jest w pełni uzasadnione. Należy mieć na uwadze, że kontroli przez NSA podlegać będzie wyrok WSA w przedmiocie postanowienia dotyczącego fazy wcześniejszej egzekucji niż udzielenie przybicia, co ma wpływ na niniejszą sprawę. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.