I SA/Bd 267/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Halina Adamczewska - Wasilewicz Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Krenz- Winiecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2016r. sprawy ze skargi P. S.A. w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia. oddala skargę Decyzją z dnia [...] grudnia 2015r. Burmistrza M. i Gminy R. C. określił P. S.A. (skarżącej) wysokość podatku od nieruchomości za 2010 rok w kwocie 172.875 zł. Następnie postanowieniem z dnia [...] grudnia 2015 r., działając m. in. w oparciu o przepis art. 239 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012r. poz. 749 ze zm.), dalej: "O.p.", organ pierwszej instancji nadał ww. decyzji nieostatecznej rygor natychmiastowej wykonalności. Jak podaje organ odwoławczy postanowienie zostało doręczone stronie, która na tamtym etapie postępowania nie miała ustanowionego prawidłowo żadnego pełnomocnika, w dniu [...] grudnia 2015r. Pismem z dnia [...] stycznia 2015 roku skarżąca złożyła, za pośrednictwem organu I instancji zażalenie na powyższe postanowienie dotyczące nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2016r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p stwierdziło, że zażalenie zostało wniesione z uchybieniem przewidzianego w art. 236 § 2 pkt 1 O.p., terminu do jego wniesienia. W uzasadnieniu organ podał, że postanowienie, na które wniesiono zażalenie zostało doręczone prawidłowo P. w dniu [...] grudnia 2015 r. Wprawdzie w aktach sprawy znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru doręczenia ww. postanowienia także M. Ł. (w dniu [...] grudnia 2015 r.), jednak na tamtym etapie postępowania P. nie miała ustanowionego prawidłowo żadnego pełnomocnika. Tym samym w ocenie organu odwoławczego doręczenie postanowienia M. Ł., kiedy nie był jeszcze formalnie pełnomocnikiem nie miało żadnej mocy prawnej. Jednocześnie w treści zaskarżonego postanowienia zawarto prawidłowe pouczenie o możliwości złożenia zażalenia (za pośrednictwem organu pierwszej instancji) w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia. Organ przywołując treść art. 236 § 2 pkt 1 w zw. z art. 239 O.p. zwrócił uwagę, że warunkiem skuteczności czynności procesowej jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Kolegium stwierdziło, że w niniejszej sprawie termin do wniesienia zażalenia upłynął w dniu [...] grudnia 2015 r., zatem zażalenie wniesiono już po jego upływie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skarżąca wniosła o usunięcie z obiegu prawnego zaskarżonego postanowienia organu II instancji, postanowienia organu I instancji i umorzenia postępowania w sprawie z uwagi na wydanie postanowienia przez organ I instancji w stosunku do oddziału strony zamiast prawidłowo strony. Strona wskazała, że w Rejestrze Przedsiębiorców osobą prawną jest spółka akcyjna działająca pod firmą "P. " spółka akcyjna z siedzibą w W., przy ul. [...]. W Dziale I rubryce 3 wpisano wprawdzie szereg oddziałów, w tym pod numerem 2 wpisano firmę oddziału P. SA Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w G., jednak oddziały nie mają odrębnej od spółki akcyjnej osobowości prawnej. Oznacza to, że ww. decyzji pierwszoinstancyjnej w istocie nie nadano klauzuli natychmiastowej wykonalności, gdyż adresatem postanowienie w tej mierze nie była strona, a tylko jej oddział. Spółka wskazała, że organ I instancji rozróżniał obie kwestie, bowiem [...] stycznia 2016 r. zajął stanowisko w przedmiocie wniesionego odwołania, w treści którego jako stronę postępowania wskazał prawidłowo P. K. P. S.A., a tylko do wiadomości pismo przekazał firmie P. S.A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w G.. Strona podniosła, że na powyższe uchybienie nie zwrócił uwagi organ podatkowy II instancji, co winno skutkować stwierdzeniem, że tak postanowienie organu podatkowego II instancji, jak i postanowienie organu I instancji są wadliwe i winny zostać usunięte z obrotu prawnego, a postępowanie umorzone. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności tego postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem stwierdzić należy, iż postanowienie to nie narusza prawa. Swoje rozstrzygnięcie Samorządowe Kolegium Odwoławcze oparło na art. 228 § 1 pkt 2 O.p. (w zw. z art. 239 tej ustawy). Przepis ten stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia. W myśl art. 236 § 2 pkt 1 O.p. wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia stronie. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że stwierdzenie uchybienia terminowi do złożenia zażalenia nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Każde, nawet nieznaczne, przekroczenie terminu zobowiązuje organ odwoławczy do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie (por. m.in. wyrok NSA z dnia 6 czerwca 2003 r. SA/Bk 271/2003, wyrok WSA z dnia 29 czerwca 2006 r., III SA/Wa 1085/2006). W rozpatrywanej sprawie postanowieniem z dnia [...] grudnia 2015 r. Burmistrz M. i Gminy R. C. nadał rygor natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej z dnia [...] grudnia 2015 r. określającej P. S.A. wysokość podatku od nieruchomości za 2010 r. w kwocie 172.875 zł. Postanowienie to zostało doręczone stronie w dniu [...] grudnia 2015 r. Zawierało ono pouczenie o możliwości jego zaskarżenia do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Jednocześnie postanowienie to doręczono w dniu [...] grudnia 2015 r. M. Ł. – radcy prawnemu z Kancelarii Adwokacko-Radcowskiej "C. ", jednakże w chwili doręczenia nie legitymował się on pełnomocnictwem udzielonym mu przez stronę. Pełnomocnictwo to wraz z zażaleniem z dnia [...] grudnia 2015 r. sporządzonym przez tegoż radcę prawnego, wpłynęło do organu podatkowego w dniu [...] grudnia 2015 r. (k. 3). W konsekwencji doręczenie powyższego postanowienie w dniu 21 grudnia 2015 r. radcy prawnemu – M. Ł., jak trafnie przyjął organ, nie można uznać za prawnie skuteczne. Za datę doręczenia wskazanego postanowienia należy przyjąć datę doręczenia go stronie, tj. [...] grudnia 2015 r. W rezultacie termin do wniesienia zażalenia upływał w dniu [...] grudnia 2015 r., zatem zażalenie wniesiono po jego upływie. Organ odwoławczy zasadnie więc stwierdził, że spółka uchybiła terminowi do wniesienia zażalenia i zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. W skardze spółka nie kwestionuje tego, że zażalenie zostało wniesione po upływie terminu. Nie formuje w zakresie przedmiotu sprawy żadnych zarzutów. Wnosi natomiast o uchylenie postanowienia organu pierwszej i drugiej instancji oraz umorzenie postępowania w sprawie, z uwagi na to, że postanowienie organu pierwszej instancji zostało wydane w stosunku do oddziału strony zamiast w stosunku do strony. Innymi słowy, skarżąca uważa, że postanowienie w przedmiocie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności powinno być wydane w stosunku do P. W., a nie wobec P. S.A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami, ul. D. w G. – jak wskazano w tymże postanowieniu. Należy zauważyć, że powyższy zarzut spółka podniosła dopiero w skardze na postanowienie w sprawie uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia. Trzeba też wyraźnie stwierdzić, że spółka nie podważa postanowienia SKO z tego powodu, że nie zostało ono wydane wobec strony. Taki zarzut formułuje jedynie w stosunku do postanowienia o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. W kontekście podniesionego przez stronę zarzutu wskazać należy, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Z kolei art. 135 p.p.s.a. stanowi, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Nie może być wątpliwości co do tego, że granice rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny, a tym samym i orzekania, wyznacza jej rozstrzygnięcie zaskarżonym aktem. Wniosek ten da się wywieść z art. 134 § 1 ab initio p.p.s.a, którego nie można pomijać interpretując art. 135 p.p.s.a., a zwłaszcza zawarty w nim zwrot: "w granicach sprawy, której dotyczy skarga". Każdy z zakwestionowanych przez skarżącą aktów dotyczył innej, co do przedmiotu, sprawy. Przedmiotem zaskarżonego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego postanowienia z dnia [...] kwietnia 2016 r. była bowiem kwestia wpadkowa - uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia. Natomiast przedmiotem postanowienia z dnia [...] grudnia 2015 r. – zasadność nadanie decyzji wymiarowej rygoru natychmiastowej wykonalności. Chodzi zatem o dwie odrębne sprawy. Jak wynika z treści art. 135 p.p.s.a., sięgnięcie przez sąd administracyjny po wprowadzone ustawą środki służące usunięciu naruszenia prawa wchodzi w grę wyłącznie w odniesieniu do sprawy rozstrzygniętej zaskarżonym aktem, "jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia". Objęcia zakresem orzekania także postanowienia o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności nie można uzasadnić koniecznością końcowego załatwienia sprawy uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia. Przede wszystkim trudno mówić tu o tożsamości stanu prawnego i faktycznego obydwu spraw. Tym samym, bezprzedmiotowe było zastosowanie przez sąd przy rozpoznawaniu kwestii wpadkowej przepisu art. 135 p.p.s.a. w celu zweryfikowania zgodności z prawem postanowienia o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 27 października 2004 r., II SA/Ka 2352/02 z glosą aprobująca Z. Kmieciaka, Orzecznictwo Sądów Polskich 2007/3/25; wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2005 r., I OSK 122/05; Z. Kmieciak, Głębokość orzekania w sprawach objętych kognicją sądów administracyjnych, Państwo i Prawo 2007/4/31-44). Nadto, opowiedzenie się za poglądem przeciwnym oznaczałoby, że postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności podlegałoby kontroli sądowej, mimo braku złożenia przez spółkę zgodnie z przepisami prawa zażalenia na to postanowienie, a zatem bez wyczerpaniu trybu wskazanego w art. 52 p.p.s.a. Stawiałoby to spółkę w stosunku do innych skarżących, którzy by ten tryb wyczerpali, w uprzywilejowanej pozycji. Nie można też zgodzić się ze stroną, że SKO wydając zaskarżone do sądu postanowienie działało jako organ odwoławczy od postanowienia organu pierwszej instancji. Postępowanie w przedmiocie uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia jest jednoinstancyjne. Sąd, w oparciu o art. 106 § 3 p.p.s.a., oddalił wnioski o przeprowadzenie dowodów wskazanych w skardze, ponieważ nie mają one związku z przedmiotem rozpoznawanej sprawy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę. H. Adamczewska – Wasilewicz L. Kleczkowski U. Wiśniewska