I SA/Bd 388/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu 19 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] maja 2016r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego postanowił: 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych w 90% (dziewięćdziesięciu %), 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Wraz ze skargą wpłynął do tut. Sądu złożony na urzędowym formularzu PPF wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że w wyniku licznych postępowań podatkowych prowadzonych od 2013r. przez organy celne w T. wobec skarżącego oraz jego małżonki oraz wszczętych na ich podstawie egzekucji w administracji wszystkie aktywa jakimi dysponowali zostały zajęte. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Oświadczył, że nie posiada żadnych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, wierzytelności oraz przedmiotów wartościowych o wartości powyżej [...] zł. W rubryce dochody skarżący wskazał, że z tytułu umowy o pracę uzyskuje wynagrodzenie w kwocie [...]zł netto miesięcznie. Jego żona z tytułu umowy o pracę uzyskuje wynagrodzenie w kwocie [...]zł netto miesięcznie. W rubryce zobowiązania i stałe wydatki wskazał: wydatki na leczenie – [...] zł; gaz – [...] zł; woda i kanalizacja – [...] zł; ogrzewanie - [...] zł; energia elektryczna – [...] zł; żywność, środki czystości, itp. – [...] zł. Do wniosku dołączono: kserokopię zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego; kserokopie tytułów wykonawczych; zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego; zawiadomienie o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej; protokół zajęcia i odbioru ruchomości; fakturę za wizytę lekarską; fakturę za lekarstwa. Zarządzeniem z dnia [...] lipca 2016r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do złożenia dodatkowych informacji o sytuacji majątkowej i finansowej skarżącego oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. W odpowiedzi skarżący przedłożył PIT/B za 2015r. z którego wynika, że z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej za powyższy okresu uzyskał dochód w kwocie [...]zł (przychód [...] zł); PIT/B żony za 2015r. z którego wynika, że z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej za powyższy okres uzyskała dochód w kwocie [...](przychód [...] zł); umowę o pracę; umowę o pracę żony; świadectwo pracy skarżącego oraz jego żony; wydruk pierwszej strony z księgi wieczystej; faktury za energię, wodę, gaz, leki, wizytę lekarską oraz zaświadczenie o zameldowaniu skarżących pod adresem [...] C.. Ponadto skarżący oraz jego żona oświadczyli, że: nie korzystali z pomocy społecznej w okresie ostatnich trzech miesięcy; miesięczne wydatki związane z utrzymaniem to kwota ok. [...] zł; nie posiadają żadnych oszczędności; nie otrzymują pomocy udzielanej przez rodzinę ani znajomych z zastrzeżeniem pomocy finansowej na pokrycie kosztów leczenia skarżącego oraz jego żony przez córkę oraz wpłat wpisów od skargi z rachunku bankowego córki; nie posiadają żadnych samochodów ani innych pojazdów; nie posiadają nieruchomości oraz przedmiotów o wartości powyżej [...] zł. Odnosząc się do wezwania w zakresie zobrazowania sytuacji majątkowej i finansowej córki skarżący oświadczył, że córka nie zamieszkuje ze skarżącym oraz jego żoną i nie prowadzi z nimi wspólnego gospodarstwa domowego Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016r. poz. 718) – dalej zwana "p.p.s.a." - prawo pomocy w zakresie częściowym, czyli takiego, jakiego przyznania domaga się strona, może zostać przyznane, w razie wykazania przez wnioskodawcę, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z cytowanego przepisu wynika, że dla przyznania prawa pomocy konieczne jest niewątpliwe udowodnienie, że poniesienie kosztów postępowania przekracza możliwości majątkowe strony. W pierwszej kolejności wskazać należy, że zarówno skarżący jak również jego żona zainicjowali wiele postępowań sądowych, co wiąże się z koniecznością wnoszenia stosownych opłat sądowych. Jak wynika z przedłożonych dokumentów źródłowych przedłożonych do niniejszej sprawy oraz zainicjowanych wcześniej postępowań skarżący za lata 2013-2015 z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej za powyższe okresy wykazał dochód w kwotach: [...] zł (przychód [...] zł), [...] zł (przychód [...] zł) oraz [...] zł (przychód [...] zł). Żona skarżącego za powyższe okresy z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej uzyskała dochód odpowiednio w kwotach: [...] zł (przychód [...] zł); [...] zł (przychód [...] zł) oraz [...] (przychód [...] zł). W tym kontekście zauważyć należy, że o potencjale do gromadzenia środków finansowych osób prowadzących działalność gospodarczą, a tym samym o dostępności środków finansowych pozwalających na pokrycie kosztów sądowych, decydują przede wszystkim uzyskiwane przychody z tytułu świadczonych usług bądź sprzedawanych towarów, a nie dochody (bądź strata) będące wynikiem różnicy pomiędzy przychodami a kosztami działalności, która z kolei jest skutkiem decyzji gospodarczych podejmowanych przez prowadzącego działalność gospodarczą (por. postanowienie NSA z dnia 17 października 2011r., sygn. akt II FZ 542/11, LEX 987763). Orzekający dostrzega fakt, że obecnie zarówno skarżący jak również jego żona nie prowadzą już działalności gospodarczej. Jak wynika z przedłożonych dokumentów - świadectwa pracy - zarówno skarżący jak również jego żona do dnia [...] lipca 2016r. byli zatrudnieni w [...] której większościowym udziałowcem pozostaje córka skarżącego raz jego żony (99% udziałów o łącznej wartości [...] zł). Wskazać również należy, że zarówno skarżący jak również jego żona prowadzili działalność gospodarczą pod adresem ul. [...], [...] C.. Zarówno skarżący jak również jego żona zaprzestali prowadzenia działalności gospodarczej z dniem [...] czerwca 2015r. Natomiast [...].o. której większościowym udziałowcem jest córka skarżącego oraz jego żony została wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego w dniu [...] czerwca 2015r. a siedziba spółki mieści się pod tym samym adresem pod którym działalność gospodarczą prowadzili skarżący oraz jego żona. Zatem pomimo, że spółka jest odrębnym podmiotem prawnym to zasada jest teza, że zbieg dat związanych z zaprzestaniem prowadzenia działalności gospodarczej przez skarżącego oraz jego żonę oraz powołaniem do życia nowego podmiotu gospodarczego jakim jest sp. z o.o. której siedziba pokrywa się z adresem dotychczasowej działalności gospodarczej skarżącego oraz jego żony uznać można, że działalność gospodarcza już w innej formie prawnej jest kontynuowana przez córkę skarżącego oraz jego żony. Zapewne na zmianę formy prawnej prowadzenia działalności gospodarczej oraz osobę głównego udziałowca wpływ miały liczne postępowania wszczęte przez organy celne wobec skarżącego oraz jego żony. Podkreślenia również wymaga, że jak eksponuje strona nie posiada majątku nieruchomego – orzekający nie kwestionuje powyższej okoliczności. Jak wynika z treści księgi wieczystej nr [...] nieruchomość w której zamieszkuje wnioskodawca wraz z żoną stanowi własność córki, a zarówno W. K. jak również K. K. przysługuje ograniczone prawo rzeczowe polegające na prawie dożywotniego zamieszkiwania. Powyższą nieruchomość córka skarżących nabyła w drodze darowizny od rodziców w lutym 2013r., co jak wynika z akt licznych postępowań zbiega się z datami wszczęcia u wnioskodawcy oraz jego żony kontroli podatkowych. Zatem chociaż jak wynika z treści nadesłanych dokumentów w stosunku do wnioskodawcy jak również jego żony ograny prowadzą liczne postępowania egzekucyjne to nieruchomość o której mowa powyżej nie jest przedmiotem tego postępowania. W tym kontekście wskazać należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że w sytuacji gdy strona nieodpłatnie przekazała składnik majątkowy członkowi rodziny, zasadny jest wniosek, iż obdarowany powinien pomóc darczyńcy w poniesieniu finansowego ciężaru związanego z prowadzeniem postępowania sądowego, jeżeli darczyńca nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych we własnym zakresie (por. postanowienie NSA z dnia 08.04.2008 r., sygn. akt I FZ 96/08, z dnia 10.04.2008 r., sygn. akt I FZ 142/08, z dnia 01.07.2008r., sygn. akt I OZ 439/08, z dnia 28.11.2011 r., sygn. akt II FZ 682/11, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Wychodząc naprzeciw żądaniu strony oraz mając na uwadze fakt, że obecnie przed tut. Sądem skarżący zainicjował 7 postępowań sądowych z czego 4 dotyczą podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, 3 sprawy dotyczą postępowania egzekucyjnego, a żona skarżącego z którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe obecnie zainicjowała ponad 100 postępowań sądowych, których przedmiotem jest odmowa zawieszenia postępowania mając na uwadze przywołane wyżej okoliczności orzekający uznał, że tak znaczne zwolnienie strony z każdorazowej opłaty sądowej powyżej kwoty 10 zł nie będzie stanowiło bariery utrudniającej stronie dostęp do Sądu. Na zasadność przyznania prawa pomocy zgodnie ze złożonym wnioskiem w pełnym zakresie nie może mieć nadto wpływu podnoszony fakt korzystania ze stosownego zwolnienia w postępowaniu przed sądem powszechnym. Orzeczenia w przedmiocie zwolnienia od kosztów podjęte w postępowaniu przed sądem powszechnym nie determinują bowiem automatycznie zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie złożonego przed sądem administracyjnym. Podkreślenia również wymaga, że wydatkowanie środków związanych z prowadzeniem sprawy sądowej ma charakter tymczasowy, albowiem stosownie do art. 200 p.p.s.a., w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje stronie skarżącej od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Z tych powodów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.