I SA/Bd 443/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. Sp. z o.o. z siedzibą w K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie obciążenia kosztami badania sprawdzającego postanowił: odmówić przyznania prawa pomocy I SA/Bd 443/14 UZASADNIENIE W dniu 05 maja 2014r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął na urzędowym formularzu wniosek skarżące spółki o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z informacji zawartych na urzędowym formularzu PPPr wynika, że wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych spółki wynosi [...] zł, wartość środków trwałych wynosi [...] zł. Za ostatni rok obrotowy według bilansu spółka osiągnęła zysk w wysokości [...] zł. Stan konta na posiadanym rachunku bankowym na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosił [...] zł. Spółka zwróciła uwagę, że posiada w swoim majątku automaty o niskich wygranych, które ze względu na przewidziane w ustawie o grach hazardowych i realizowane przez organy celne eliminowanie z rynku działalności podmiotów urządzających tego rodzaju gry, nie przedstawiają obecnie żadnej wartości. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Prawo pomocy w zakresie częściowym może zostać przyznane osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Przepis na podstawie którego zawarto przesłanki jakie musi spełnić osoba prawna (jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej), tj. art. 246 § 2 pkt 2 ppsa. oparty jest na konstrukcji ograniczonego uznania, co oznacza, że ostatecznie jedynie spełnienie tych przesłanek ekonomicznych uprawnia do udzielenia takiej pomocy. Warunek wykazania przez osobę prawną podstaw na których opiera swój wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, nakłada na nią obowiązek przedstawienia odpowiednich dowodów potwierdzających niemożność pokrycia tych kosztów postępowania. W wyniku dokonanej analizy wniosku strony o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w niniejszej sprawie, a także zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego orzekający doszedł do przekonania, że przesłanki określone w przepisie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. nie zostały w niniejszej sprawie spełnione. Wskazać bowiem należy, że spółka nadal prowadzi działalność gospodarczą znacznych rozmiarów. Na rachunku bankowym spółka posiada środki finansowe w kwocie [...] zł. Ponadto spółka posiada kapitał zakładowy w kwocie [...] zł, oraz aktywa trwałe o wartości [...] zł. Podkreślenia również wymaga, że stosując prawo pomocy nie można chronić czy też wzbogacać majątku podmiotów prywatnych, gdyż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia. Zapobiegliwości i przezorności w zakresie zabezpieczenia środków na potrzeby postępowań sądowych należy szczególnie wymagać od osób toczących spory sądowe w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 października 2008 r., sygn. akt I SA/Po 1433/07, Lex nr 507290 a także postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia z dnia 5 czerwca 2008 r., sygn. akt I FZ 236/08, Lex nr 479142, z dnia 1 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OZ 208/08, Lex nr 477191 i postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 2 lipca 2004 r., sygn. akt I SA/Gd 269/04, Lex nr 220385). Stosownie do art. 252 § 1 p.p.s.a., oceniając wniosek osoby prawnej o przyznanie prawa pomocy, Sąd bierze pod uwagę jedynie dane o jej stanie majątkowym i dochodach (por. M. Grzymisławska-Cybulska, Zakresy podmiotowy i przedmiotowy wniosku o przyznanie prawa pomocy osobom prawnym i jednostkom organizacyjnym, "Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego" 2007, nr 1, s. 38). Pod pojęciem stanu majątkowego należy zaś rozumieć nie tylko zasób gotówki znajdujący się w posiadaniu strony, lecz również środki finansowe ulokowane w majątku ruchomym i nieruchomym (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 11 maja 2012 r., sygn. akt II FZ 390/12; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 144/11). Z uwagi na powyższe, w niniejszej sprawie szczególnie istotne dla oceny zdolności spółki do ponoszenia obciążeń jest osiąganie przez spółkę przychodów. W orzecznictwie zwraca się uwagę na fakt, że przedsiębiorstwo, które nie wykazało, że utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (por. postanowienie NSA z 1 kwietnia 2008 r. I OZ 208/08). Ponadto należy wskazać na fakt, że wydatki na spory sądowe są, obok wydatków o charakterze cywilnoprawnym, co do zasady, związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Jednakże, wydatki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o charakterze cywilnoprawnym - czyli te, których w przeważającej mierze dotyczą koszty uzyskania przychodów - nie mogą mieć pierwszeństwa zaspokojenia przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, a do takich zalicza się koszty sądowe. W toku rozpoznania przedmiotowego wniosku wzięto również pod uwagę ilość postępowań sądowych zainicjowanych przez Spółkę przed tutejszym Wydziałem – 128 spraw. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.