I SA/Bd 494/13
WyrokWSA w Bydgoszczy2013-10-02
Skład orzekający: Halina Adamczewska-Wasilewicz, Dariusz Dudra, Ewa Kruppik-Świetlicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budynki letniskowe, które zostały wybudowane i użytkowane bez wymaganych pozwoleń na budowę i użytkowanie, a także są w złym stanie technicznym, podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości?Ratio decidendi
Budynki letniskowe, które zostały wybudowane i użytkowane przez kilkadziesiąt lat, podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, nawet jeśli zostały wzniesione bez wymaganych pozwoleń na budowę i użytkowanie oraz są w złym stanie technicznym. Kluczowe dla powstania obowiązku podatkowego jest zakończenie budowy lub rozpoczęcie użytkowania, a nie legalność procesu budowlanego czy stan techniczny obiektu.Stan faktyczny
Skarżąca kwestionowała decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy ustalającą podatek od nieruchomości za 2010 rok. Zarzucała, że budynki letniskowe zostały wybudowane nielegalnie, bez pozwoleń na budowę i użytkowanie, są zdewastowane i nie spełniają norm, przez co nie powinny być opodatkowane. Organy uznały, że budynki, mimo wad prawnych i technicznych, podlegają opodatkowaniu, ponieważ zostały wybudowane i użytkowane przez kilkadziesiąt lat.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Dudra Sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka Protokolant Asystent sędziego Waldemar Dąbrowski po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 02 października 2013r. sprawy ze skargi A.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości na 2010 rok oddala skargę
Decyzją z dnia [...] r. Wójt Gminy O. ustalił A. D. (skarżącej) wymiar podatku od nieruchomości na 2010 r. w wysokości [...] zł, przyjmując do opodatkowania budynki letniskowe o powierzchni [...] m2 oraz stawkę podatku [...] zł/m2.
Od powyższej decyzji podatniczka złożyła odwołanie, w którym wniosła
o uchylenie decyzji organu I instancji jako wydanej bez podstawy prawnej i zaniechanie naliczania podatku od budynków wybudowanych nielegalnie na terenie W. Parku Krajobrazowego, znajdujących się w dewastacji i nie nadających się do używania. W ocenie strony skarżącej skoro budynki te nigdy nie spełniały norm do przebywania w nich ludzi (sanitarnych, przeciwpożarowych, dojazdowych), to nie mogą być opodatkowane podatkiem od nieruchomości. Strona podniosła, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyraźnie stwierdziło, iż do ustalenia podatku od nieruchomości konieczne jest pozwolenie na budowę oraz pozwolenie na użytkowanie, natomiast
w niniejszej sprawie budynki zostały wniesione bez pozwolenia na budowę, nie wydano także pozwolenia na użytkowanie. W związku z tym podatniczka stwierdziła, że skoro do wymiaru podatku, zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r.
o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010r. Nr 95, poz. 613 ze zm.), dalej jako u.p.o.l., konieczne jest zaistnienie zdarzenia prawnego - czyli zakończenie budowy - to w tej sytuacji budowa nigdy nie została zakończona, ponieważ nie było pozwolenia na budowę i pozwolenia na użytkowanie. Strona zauważyła, że przepisy Unii Europejskiej wyraźnie regulują dostosowywanie starych rzeczy do obecnych wymogów, np.
w zakresie ochrony środowiska, czy emisji CO2. Skarżąca zwróciła się o wyjaśnienie dlaczego w wypisie z rejestru gruntów widnieje symbol "Ls", a na wyrysie z mapy "Bi". Podatniczka wniosła również o wydanie na jej rzecz decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowej działki w zakresie kapitalnego remontu "zrujnowanej substancji".
Decyzją z dnia [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze
w B. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ podał, że jak wynika z aktu notarialnego repertorium A Nr [...] z dnia [...] r. skarżąca dokonała zakupu nieruchomości zabudowanej w obrębie W., w miejscowości T., gmina O., powiat ś., stanowiącej działkę nr [...] o powierzchni [...] ha, objętej księgą wieczystą Kw [...], zabudowaną budynkami i budowlami, które zostały wybudowane w latach 70-tych i 80-tych XX wieku, nieruchomość znajduje się na terenie W. Parku Narodowego, sposób korzystania z całej przedmiotowej nieruchomości, zgodnie z ewidencją gruntów to las (Ls).
Ponadto zgodnie z treścią aktu notariaInego dla terenu tej nieruchomości nie ma obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a zgodnie ze Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy O., zatwierdzonego Uchwałą Nr X/63/99 Rady Gminy Osie z dnia 31 sierpnia 1999 r. - nieruchomość położona jest na terenie oznaczonym jako usługi rekreacji, turystyki
i wypoczynku; sposób korzystania z całej przedmiotowej nieruchomości, zgodnie
z ewidencją gruntów to las ("Ls"), na dowód czego przedłożono: wyciąg z wykazu zmian gruntowych sporządzony dnia [...] r. z upoważnienia Starosty Ś., wypis z rejestru gruntów oraz wyrys z mapy ewidencyjnej działki nr [...], sporządzone z upoważnienia Starosty Ś. według stanu z dnia [...].
Organ podał, że strona w informacji w sprawie podatku od nieruchomości na 2009r., złożonym na druku IN-1 wskazała na powierzchnię gruntów pozostałych - lasy – [...]m2 oraz budynki letniskowe lub ich części, wpisując - całkowicie zdewastowane, bez ogrzewania, w tym kondygnacje od 1,40 do 2,20 m o powierzchni [...] m2 oraz kondygnacje powyżej 2,20 m o powierzchni [...] m2.
Wójt Gminy O. postanowieniem wszczął z urzędu postępowanie podatkowe
w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2010 r.
W dniu [...] r. podatniczka w złożonej informacji w sprawie podatku od nieruchomości na 2010 r. wykazała jedynie grunty o przeznaczeniu - las, o powierzchni [...] ha, nie wykazując budynków letniskowych, dopisując na formularzu "budynki całkowicie zdewastowane, wybudowane bez zezwolenia na budowę i bez zezwolenia na użytkowanie".
Kolegium powołując się na przepisy u.p.o.l. podniosło, że ustalając podstawę opodatkowania podatkiem od nieruchomości organ podatkowy uwzględnia w przypadku gruntów - ich powierzchnię, w przypadku budynków lub ich części - powierzchnię użytkową oraz stawkę opodatkowania uzależnioną od sposobu wykorzystania poszczególnych przedmiotów opodatkowania.
Kolegium powołało się na art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne
i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.), zgodnie z którym podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków
i świadczeń, oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej
i gospodarki nieruchomościami stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów
i budynków.
Ponadto, na podstawie art. 7a ust. 1 i 2 u.p.o.l. organy podatkowe dla potrzeb wymiaru m.in. podatku od nieruchomości prowadzą ewidencję podatkową nieruchomości, zawierającą w szczególności dane dotyczące decyzji o warunkach zabudowy
i zagospodarowania terenu, decyzji o pozwoleniu na budowę, planu zagospodarowania przestrzennego. W ewidencji tej zgodnie z § 3-6 rozporządzenia Ministra Finansów
z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie ewidencji podatkowej nieruchomości (Dz. U. Nr 107, poz. 1138) wykazuje się dane niezbędne do wymiaru podatku od nieruchomości.
Kolegium zauważyło, że jak wynika z akt sprawy organ podatkowy I instancji ustalił stan faktyczny na podstawie następujących dowodów:
- aktu notarialnego repertorium [...] z dnia [...] r.,
- wypisu z rejestru gruntów dla działki położonej w miejscowości W., z którego wynika, że A. D. jest właścicielem działki nr [...] o powierzchni [...] ha oraz [...] budynków,
- arkusza spisowego budynków sporządzonego w dniu [...] r.,
- protokołu zdawczo-odbiorczego nieruchomości - spisanego w dniu [...] r. pomiędzy Rejonowym Zarządem Infrastruktury w G., działającym w imieniu Ministra Obrony Narodowej (Przekazującym) a Agencją Mienia Wojskowego w W. (Przejmującym) - o powierzchni [...] ha oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], zabudowaną budynkami o łącznej wartości [...] zł,
- oględzin nieruchomości przeprowadzonych w dniu [...] r. przez powołanego w sprawie biegłego - rzeczoznawcę majątkowego,
- operatu z dnia [...] r. sporządzonego przez biegłego J. K. "Inwentaryzacja budynków na działce nr [...] w miejscowości T., obręb W.", w którym zinwentaryzowano, opisano i określono powierzchnie użytkowe wszystkich pomieszczeń w budynkach na tej działce, zgodnie z normą [...]. Powierzchnia budynków, dokonując obmiaru budynków miernikiem laserowym L. nr [...], przyjmując dla części pomieszczeń o wysokości mniejszej od 2,20 m, a większej od 1,40 m - 50% powierzchni mierzonej na wysokości 1 m oraz pomijając powierzchnię części pomieszczeń o wysokości poniżej 1,40 m, zgodnie z operatem łączna powierzchnia użytkowa budynków to [...] m2.
W związku z powyższymi ustaleniami, w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. w zaskarżonej decyzji, zgodnie z prawem, w oparciu
o urzędowe dane oraz inne dowody ustalono i przyjęto, że budynki będące własnością podatniczki, posadowione na terenie nieruchomości, to budynki w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., kwalifikując je do kategorii budynków letniskowych.
Organ zauważył, że w złożonej informacji w sprawie podatku od nieruchomości za 2009r. strona skarżąca zadeklarowała, że jest właścicielem budynków letniskowych
o powierzchni [...] m2, jednocześnie wskazując, iż są one zdewastowane.
W związku z tym, zdaniem organu odwoławczego, Wójt Gminy O. zasadnie wskazał, że względy techniczne budynków nie mają znaczenia w przedmiotowej sprawie.
Odnosząc się natomiast do podnoszonej w odwołaniu argumentacji dotyczącej okoliczności pobudowania budynków nielegalnie, Kolegium podkreśliło, że w tej kwestii wypowiedział się już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku z dnia 16 stycznia 2013 r. sygn. akt I SA/Bd 936/12 w sprawie dotyczącej podatku od nieruchomości na 2007 r. Sąd stwierdził, że kwestia nielegalnego wybudowania budynków nie jest okolicznością uzależniającą wymiar podatku od nieruchomości. Wskazał również, że istotne jest, iż budynki były wzniesione i przez kilkadziesiąt lat wykorzystywane, natomiast nie ma znaczenia okoliczność, czy w latach 70-tych i 80-tych ubiegłego stulecia dopełniono wszystkich wymogów związanych z uzyskaniem pozwoleń na budowę lub użytkowaniem budynków.
Dodatkowo Kolegium zaznaczyło, że W. Park Krajobrazowy został utworzony
w 1993 r., a budynki pobudowane w latach 70-tych i 80 -tych XX wieku, o czym jednoznacznie stanowi akt notarialny.
Ponadto, zdaniem organu odwoławczego niezasadne jest również powołanie się przez stronę skarżącą na art. 6 ust. 2 u.p.o.l. Przepis ten stanowi bowiem, że jeżeli okolicznością, od której jest uzależniony obowiązek podatkowy, jest istnienie budowli albo budynku lub ich części, obowiązek podatkowy powstaje z dniem 1 stycznia roku następującego po roku, w którym budowa została zakończona albo w którym rozpoczęto użytkowanie budowli albo budynku lub ich części przed ich ostatecznym wykończeniem.
Mając na uwadze ww. przepis Kolegium zauważyło, że istotne znaczenie ma okoliczność zakończenia budowy, a w przypadku jej niezakończenia, fakt rozpoczęcia użytkowania. Natomiast w niniejszym stanie faktycznym niepodważalny jest zarówno fakt zakończenia budowy kilkadziesiąt lat temu oraz fakt użytkowania tych budynków przez te lata. Dlatego też zarzuty skarżącej dotyczące nielegalnego wybudowania budynków na terenie W. Parku Krajobrazowego utworzonego w 1993 r., są
w ocenie organu bezzasadne. Ponadto Kolegium podniosło, że treść aktu notarialnego, na mocy którego strona skarżąca nabyła przedmiotową nieruchomość jednoznacznie wskazuje, iż w dniu jej nabycia podatniczka była w posiadaniu informacji o nabyciu gruntu zabudowanego budynkami.
W związku z żądaniem podatnika o wyjaśnienie odmiennych symboli "Ls" oraz "Bi" organ odwoławczy podał, że w wypisie z rejestru gruntów widnieje wyodrębniona powierzchnia działki – [...] ha o rodzaju "Ls" - las oraz wskazane są posadowione na niej [...] budynki, natomiast w wyrysie z mapy ewidencyjnej cały teren nieruchomości objęto jako "Bi" - inne tereny zabudowane, co dodatkowo stanowi potwierdzenie zabudowania nieruchomości [...] budynkami.
Kolegium podkreśliło również, że zawarty w odwołaniu wniosek podatnika o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowej działki nie może zostać rozpoznany w ramach toczącego się w trybie przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2010r. Nr 95, poz. 613 ze zm.), dalej O.p., postępowania podatkowego dotyczącego ustalenia podatku od nieruchomości na 2010r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca wniosła
o uchylenie decyzji organów podatkowych obu instancji. W uzasadnieniu podniosła, że decyzje organów państwa muszą być wydawane na podstawie stanu prawnego, a nie faktycznego. Zauważyła, że w poprzedniej decyzji SKO wyraźnie podkreśliło, że Wójt powinien przedłożyć decyzję o pozwoleniu na budowę i decyzję o pozwoleniu na użytkowanie budynków. Takich decyzji jednakże nie wydano. W zaskarżonej decyzji SKO zmieniło swoje stanowisko twierdząc, że wystarczający jest stan faktyczny, to znaczy, iż same budynki wybudowane i użytkowane bez żadnych decyzji wymaganych przepisami prawa tworzą obowiązek w podatku od nieruchomości.
Skarżąca podkreśliła, że stanowisko organów podatkowych I i II instancji jest sprzeczne z art. 6 ust. 2 u.p.o.l. Stwierdziła, że organy podatkowe muszą uzasadnić, dlaczego dla wymiaru podatku od nieruchomości wystarczy posłużyć się stanem faktycznym wbrew treści ww. art. 6 ust. 2 ustawy.
Strona zaznaczyła, że w orzecznictwie podatkowym z całą mocą podkreślane są negatywne konsekwencje rozpoczęcia budowy bez prawomocnej decyzji lub rozpoczęcie użytkowania bez decyzji i zgód organów takich jak Inspekcja Sanitarno-Epidemiologiczna, p.poż. i inne oraz bez drogi dojazdowej.
Skarżąca wyjaśniła, że nie kwestionowała, iż budynki zostały wybudowane i były użytkowane, twierdziła zaś i nadal twierdzi, że stan faktyczny nieruchomości jest niezgodny ze stanem prawnym, co nie miało i nie ma żadnego związku z jej działaniem lub zaniechaniem. W jej ocenie, wypis z rejestru gruntów (Ls) i wyrys z mapy ewidencyjnej (Bi) dowodzą jej racji. Zarzuciła, że organy podatkowe nie ustosunkowały się do jej argumentacji, iż budynki nie są i nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych (art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.), a brak możliwości ma charakter trwały i nieprzemijający.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo organ wyjaśnił, że pierwotną decyzję Wójta Gminy O. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia skarżącej wysokości należnego podatku na 2010r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] r. uchyliło w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu tej decyzji Kolegium stwierdziło, że Wójt Gminy O. nie wyjaśnił w sposób nie budzący wątpliwości kluczowej kwestii dla przedmiotu sporu, tj. powierzchni użytkowej budynków letniskowych oraz wysokości pomieszczeń, mających wpływ na wymiar powierzchni będącej podstawą opodatkowania. Kolegium wskazało, że powierzchnię budynków letniskowych organ podatkowy I instancji przyjął z Informacji IN-1. Niemniej jednak
z poz. 46 rubryki E2 wynikało, że strona podała [...] m2 jako powierzchnię budynków letniskowych o kondygnacji od 1,40 do 2,20 m, natomiast organ podatkowy przyjął [...] m2. Organ podatkowy pominął ten fakt i przyjął jako podstawę opodatkowania 100% powierzchni jako powierzchnię o wysokości powyżej 2,20 m. Ponadto Kolegium stwierdziło, że będący podstawą rozstrzygnięcia protokół z wizji lokalnej z dnia [...]r. stwierdzający ogólnie, że wszystkie budynki znajdujące się na działce nr [...] położonej w miejscowości T., obręb W., gmina O. są w dobrym stanie, nie może stanowić podstawy do ustaleń organu podatkowego. Dlatego też wskazano na konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, dokonania wizji lokalnej wraz ze szczegółowym opisem i pomiarem powierzchni poszczególnych budynków oraz ustalenia ich ilości.
W piśmie procesowym z dnia [...]. skarżąca podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko prezentowane w sprawie. Zaznaczyła, że przedmiotowe budynki nie są i nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych i stan ten ma charakter trwały. Budynki były wybudowane i wykorzystane jako sezonowy ośrodek wypoczynkowy. Budynki są zdewastowane, nie spełniają wymogów prawa budowlanego. Nigdy nie zostały oddane do użytkowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Wstępnie Sąd zauważa, że zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) zwanej dalej p.p.s.a., kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Wskazać należy, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że decyzja będąca przedmiotem skargi nie narusza prawa.
Kwestią sporną w sprawie jest opodatkowanie podatkiem od nieruchomości budynków letniskowych z uwzględnieniem stawki ustalonej dla budynków "pozostałych". W ocenie strony skarżącej niezgodne z prawem jest ustalenie podatku od nieruchomości na 2010r. wobec faktu, że budynki zostały wybudowane i użytkowane bez decyzji wymaganych przepisami prawa, a ponadto są zdewastowane. Zdaniem organu, powyższe okoliczności nie mają wpływu na ustalenie podatku, bowiem skarżąca jest właścicielem budynków letniskowych, które były w ubiegłym wieku wybudowane i użytkowane.
W pierwszej kolejności należy podać, że na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy
o podatkach i opłatach lokalnych, opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: 1) grunty; 2) budynki lub ich części; 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Ustawowe definicje pojęć zawiera art. 1a ust. 1 tej ustawy. Na podstawie art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. użyte w ustawie określenie budynek oznacza obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany
z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Ponadto, w myśl art. 4 ust. 1 pkt. 2 u.p.o.l. podstawę opodatkowania stanowi dla budynków lub ich części - powierzchnia użytkowa. Przy czym przez powierzchnię użytkową budynku lub jego części należy rozumieć powierzchnię mierzoną po wewnętrznej długości ścian na wszystkich kondygnacjach, z wyjątkiem powierzchni klatek schodowych oraz szybów dźwigowych; za kondygnację uważa się również garaże podziemne, piwnice, sutereny i poddasza użytkowe (art. 1a ust.1 pkt 5). Z kolei powierzchnię pomieszczeń lub ich części oraz część kondygnacji
o wysokości w świetle od 1,40 m do 2,20 m zalicza się do powierzchni użytkowej budynku w 50 %, a jeżeli wysokość jest mniejsza niż 1,40 m, powierzchnię tę pomija się (art. 4 ust. 2).
Podstawę opodatkowania dla budynków lub ich części stanowi ich powierzchnia użytkowa wyrażona w metrach kwadratowych. Dane dotyczące powierzchni użytkowej mogą być ustalane na podstawie fizycznego obmiaru powierzchni budynku po wewnętrznej długości ścian. Obmiaru dokonuje podatnik i wskazuje powierzchnię użytkową w informacji o nieruchomościach bądź deklaracji. Tego sposobu ustalania powierzchni nie można zastępować danymi np. z aktu notarialnego lub projektu architektonicznego budynku. (Dudar G., Etel L., Presnarowicz S., Podatki i opłaty lokalne. Podatek rolny. Podatek leśny. Komentarz, ABC 2008, komentarz do art. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, baza LEX).
Rozpatrując pojęcie budynku należy podać, że w myśl art. 3 pkt 1 lit. a ustawy
z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) przez obiekt budowlany należy rozumieć budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi. W konsekwencji budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, a więc obiekt budowlany w rozumieniu prawa budowlanego, stanowi budynek w rozumieniu przepisów prawa podatkowego tylko wówczas, gdy jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadający fundamenty i dach. Natomiast obiekt budowlany bez przegród zewnętrznych, fundamentów bądź bez dachu lub niezwiązany trwale z gruntem, nie może być uznany za budynek (zob.: wyrok WSA w Poznaniu z dnia 24 marca 2009 r. sygn. akt II SA/Po 924/08).
Należy też stwierdzić, że braku w obiekcie budowlanym elementów niezbędnych do uznania go za budynek nie można utożsamiać ze złym stanem technicznym budynku. Niemożność korzystania z budynku z przyczyn technicznych, nie uzasadnia wyłączenia z opodatkowania. Obiekt budowlany pozostaje budynkiem w rozumieniu przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nawet wówczas, gdy ze względów technicznych, prawnych czy faktycznych, nie jest i nie może być wykorzystywany, w tym zgodnie z jego przeznaczeniem. Brak okien, schodów wewnętrznych lub ogólna dewastacja budynku nie powoduje utraty przez taki obiekt budowlany cech budynku
w rozumieniu przepisów ustawy podatkowej. Budynek pozostaje budynkiem nawet wówczas, gdy został wyłączony z bieżącej eksploatacji.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że w zaistniałym sporze rację należy przyznać organowi.
Podnieść należy, że z aktu notarialnego z dnia [...] r. rep. [...], na który powołał się organ wynika, iż: przedmiotowa nieruchomość znajduje się na terenie W. Parku Krajobrazowego; dla terenu tej nieruchomości nie ma obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a zgodnie ze Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy O., zatwierdzonego Uchwałą Nr X/63/99 Rady Gminy Osie z dnia 31 sierpnia 1999 r. – nieruchomość położona jest na terenie oznaczonym jako usługi rekreacji, turystyki i wypoczynku; sposób korzystania z całej przedmiotowej nieruchomości, zgodnie z ewidencją gruntów to las ("Ls"), na dowód czego przedłożono: wyciąg z wykazu zmian gruntowych sporządzony dnia [...] r. z upoważnienia Starosty Ś., wypis z rejestru gruntów oraz wyrys z mapy ewidencyjnej działki nr [...], sporządzone z upoważnienia Starosty Ś. według stanu z dnia [...]. Przedstawiciel Skarbu Państwa – Agencji Mienia Wojskowego oświadczył do tego aktu notarialnego, że nieruchomość objęta księgą wieczystą Kw [...] zabudowana jest budynkami i budowlami, które zostały wybudowane w latach 70-tych i 80-tych XX wieku i stanowią towary używane w rozumieniu art. 43 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług. Mając na uwadze powyższe zapisy w akcie notarialnym należy stwierdzić, że nie budzi wątpliwości, iż już w chwili nabycia nieruchomości przez skarżącą znane były okoliczności, że grunt to las zabudowany budynkami.
Zauważyć należy, że w aktach administracyjnych znajduje się także pismo z dnia [...]. Rejonowego Zarządu Infrastruktury w G., z którego wynika, iż wymieniona nieruchomość jako zbędna dla obronności Państwa, została przekazana protokołem zdawczo-odbiorczym z dnia [...]. do Morskiego Oddziału Terenowego Biura Agencji Mienia Wojskowego w G. Do tego pisma załączono m.in. ww. protokół zdawczo-odbiorczy. Z protokołu tego wynika, że nieruchomość jest zabudowana budynkami, które zostały opisane (np. recepcja, domek campingowy, wielofunkcyjny, stołówka, wiata, magazyn, camping, budynek trafostacji i rozdzielni itd.), podano rok budowy budynków, kubaturę, powierzchnię ogólną i powierzchnię użytkową. Załączono także wykaz przekazanej dokumentacji np. projekty techniczne, budowlane, sanitarno-instalacyjne, c/o i kotłowni, instalacji elektrycznej, linii kablowej itd. Do protokołu zdawczo-odbiorczego załączono też tabelaryczny wykaz budynków i budowli znajdujących się na nieruchomości z podaniem funkcji budynku, powierzchni użytkowej, kubatury i roku budowy. Dokumentacja zawiera także wykaz ilościowy środków trwałych na dzień [...]. z podaniem wartości początkowej oraz wartości umorzenia poszczególnych budynków.
Nie budzi zatem wątpliwości, że również z powyższych dokumentów wynika, iż przed nabyciem przez skarżącą, nieruchomość była zabudowana budynkami.
Podkreślić należy, że istotne i przesądzające w sprawie są ustalenia wynikające
z wypisu z rejestru gruntów, który znajduje się w aktach administracyjnych sprawy. Zawiera on dane dotyczące nieruchomości, która oznaczona jest jako las (Ls) o pow. [...] ha. W dalszej części wymieniono budynki od numeru ewidencyjnego [...] do [...]. W opisie podano rok zakończenia budowy (lata 70 i 80 ubiegłego wieku), funkcję budynku (niemieszkalne), kondygnacje, konstrukcję ścian (zew. mur.) i powierzchnię zabudowy z mapy.
W tym miejscu podać należy, że stosownie do art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne
i kartograficzne: "Podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji grudniów i budynków".
W konsekwencji należy stwierdzić, że organy wykazały w sposób niewątpliwy, iż nieruchomość jest zabudowana budynkami. Stan ten utrzymuje się od kilkudziesięciu lat. Budynki te były użytkowane, wchodziły w skład kompleksu wojskowego Nr [...] – Ośrodka wypoczynkowego "R.". W tym miejscu należy przywołać treść art. 6 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, na podstawie którego: "Jeżeli okolicznością, od której jest uzależniony obowiązek podatkowy, jest istnienie budowli albo budynku lub ich części, obowiązek podatkowy powstaje z dniem 1 stycznia roku następującego po roku, w którym budowa została zakończona albo w którym rozpoczęto użytkowanie budowli albo budynku lub ich części przed ich ostatecznym wykończeniem."
Z powyższego wynika jednoznacznie, że obowiązek podatkowy od budynku powstaje niezależnie od tego, czy na mapie został on ujęty, czy nie został uwzględniony. Zasadnicze znaczenie ma okoliczność zakończenia budowy, a nawet w przypadku jej niezakończenia, fakt rozpoczęcia użytkowania niezależnie od tego, czy dopełniono wszystkich wymogów związanych z oddaniem ich do użytkowania. Nie budzi natomiast wątpliwości, że budowa została zakończona kilkadziesiąt lat temu, a budynki były użytkowane przez wiele lat. Okoliczności związane z ewentualnym niedopełnieniem obowiązków dotyczących budowy i rozpoczęcia użytkowania budynków ponad 40-30 lat temu nie ma znaczenia dla opodatkowania ich podatkiem od nieruchomości na 2010r.
W ocenie Sądu, nie można uzależniać wymiaru podatku od nieruchomości od okoliczności, czy w latach 70-tych i 80-tych ubiegłego stulecia dopełniono wszystkich wymogów związanych z uzyskaniem pozwoleń na budowę lub użytkowaniem budynków. Istotne dla opodatkowania jest, że budynki były wybudowane i przez kilkadziesiąt lat były użytkowane bez względu na to czy w odległych czasach inwestor dysponował kompletną dokumentacją budowlaną i czy ona zachowała się do dnia dzisiejszego. Zauważyć należy, że również strona skarżąca w toku postępowania przed organami, jak również przed tut. Sądem potwierdza, iż budynki były wykorzystywane przez wiele lat. W piśmie procesowym z dnia [...]r. podała: "Budynki były wybudowane i wykorzystywane jako sezonowy ośrodek wypoczynkowy dla około [...] osób oraz kilkunastu osób personelu (...). Są one całkowicie zdewastowane. Oddanie do użytkowania – zgodnie z prawem – tych budynków nigdy nie nastąpiło. Były one tylko wykorzystywane na wskazane cele" (k. [...] akt sądowych).
Nie budzi zatem wątpliwości, że na gruntach (stanowiących obecnie własność skarżącej) zostały pobudowane budynki w ubiegłym wieku, były one użytkowane i nadal istnieją. Powyższych ustaleń odnoszących się do istnienia budynków podlegających opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie może zmienić okoliczność, że według rejestru gruntów budynki są posadowione na gruncie ozn. jako las (Ls), natomiast zgodnie z wyrysem z mapy – na innych terenach zabudowanych (Bi).
Zauważyć należy, że organ przyjął, iż budynki jako letniskowe podlegają opodatkowaniu z uwzględnieniem stawki dla budynków pozostałych stosownie do § 1 pkt 6 uchwały Nr XVII/94/08 Rady Gminy Osie z dnia 28 października 2008r. w sprawie określenia stawek podatku od nieruchomości oraz wprowadzenia zwolnień od podatku (Dz. Urz. Woj. Kuj.-Pom. Nr 170, poz. 2850), zgodnie z którym określa się stawki podatku od nieruchomości na terenie Gminy O. w wysokości 5,90 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej budynków letniskowych lub ich części.
Podać należy, że organ I instancji powołał biegłego - inżyniera J. K. (posiadającego uprawnienia inż. budownictwa lądowego w specjalności konstrukcyjno-inżynieryjnej) w celu ustalenia powierzchni użytkowej budynków. Akta administracyjne zawierają bardzo szczegółową inwentaryzację budynków na działce nr [...]. Tym samym organ I instancji wykonał zalecenia SKO zawarte w poprzednio wydanej decyzji z dnia [...].
W tym miejscu jeszcze raz podkreślić należy, że sam zły stan techniczny obiektu, odłączenie mediów i nieużytkowanie lokali, brak do niego dostępu – nie pozbawia go charakteru budynku. Dopiero brak elementów wskazanych w definicji ustawowej budynku (trwałe związanie z gruntem, wydzielenie z przestrzeni przegrodami budowlanymi, posiadanie dachu i fundamentów) przesądza, że określony obiekt przestał być budynkiem, a których to okoliczności w przedmiotowej sprawie nie stwierdzono.
Wskazać również należy, że przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przewidują wyłączenie z opodatkowania z uwzględnieniem stawki najwyższej, czyli dla budynków związanych z działalnością gospodarczą, jeżeli przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych (art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.). W przedmiotowej jednak sprawie nie ma podstaw do rozważania powyższych okoliczności, bowiem organ dla ustalenia podatku nie zastosował stawki przewidzianej dla budynków związanych z działalnością gospodarczą lecz stawkę przewidzianą dla budynków "pozostałych".
Mając na uwadze powyższe, tut. Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
D.dudra H. Adamczewska-Wasilewicz E. Kruppik-Świetlicka
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło