I SA/Bd 505/07
WyrokWSA w Bydgoszczy2007-09-18
Skład orzekający: Halina Adamczewska-Wasilewicz, Dariusz Dudra, Urszula Wiśniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny może odmówić rozłożenia na raty kosztów egzekucyjnych, nawet jeśli istnieje ważny interes zobowiązanego, gdy nie ma realnych możliwości spłaty tych kosztów?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny może odmówić rozłożenia na raty kosztów egzekucyjnych, nawet w sytuacji istnienia ważnego interesu zobowiązanego, jeśli nie istnieją realne możliwości spłaty tych kosztów, nawet w systemie ratalnym. Udzielenie ulgi pozornej, nierealnej lub niewykonalnej, prowadziłoby do fikcyjnego odroczenia egzekucji. Decyzja w tym zakresie ma charakter uznaniowy, ale nie dowolny, i musi uwzględniać zasady praworządności oraz interes społeczny i słuszny interes obywateli.Stan faktyczny
Zobowiązany J. K. zwrócił się o rozłożenie na raty kosztów egzekucyjnych. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił, a Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał postanowienie w mocy. Skarżący podniósł zarzuty naruszenia przepisów KPA i ustawy o postępowaniu egzekucyjnym, wskazując na zły stan zdrowia, brak stałych dochodów, ale posiadanie majątku, oraz na fakt uzyskania renty rolniczej po wydaniu postanowienia przez organ II instancji. Sąd administracyjny ocenił, że organy prawidłowo postąpiły, odmawiając ulgi ze względu na brak realnych możliwości spłaty kosztów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Dudra Asesor sądowy Urszula Wiśniewska Protokolant starszy sekretarz sądowy Małgorzata Antoniuk po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 września 2007 r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty kosztów egzekucyjnych oddala skargę
Postanowieniem z dnia [...] 2007 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ż. odmówił J. K. rozłożenia na raty spłaty przypadających na rzecz organu egzekucyjnego kosztów egzekucyjnych powstałych w wyniku prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych dotyczących podatku dochodowego od osób fizycznych za 1997 r. oraz 1999 r.
Na postanowienie organu I instancji zobowiązany wniósł zażalenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98,
poz. 1071 ze zm.) w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, a w konsekwencji załatwienie sprawy w sposób nieuwzględniający interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli. Ponadto zarzucił naruszenie art. 64f ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez przyjęcie, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki uzasadniające uwzględnienie złożonego wniosku o rozłożenie zapłaty powstałych kosztów egzekucyjnych na raty.
Postanowieniem z dnia [...] 2007 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu organ wskazał, że w wyniku przeprowadzonego postępowania ustalono, iż wnioskodawca i jego małżonka nie uzyskują dochodów z pracy, ani
z działalności gospodarczej, nie otrzymują żadnych świadczeń emerytalno-rentowych ani zasiłków. Posiadają natomiast ruchomości oraz nieruchomości. Brak stałych źródeł dochodów w ocenie organu eliminuje możliwość ratalnej spłaty zadłużenia. Zobowiązany miał możliwość zmniejszenia zadłużenia w drodze restrukturyzacji
w trybie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz. U. Nr 155, poz. 1287 ze zm.), ale z tej możliwości nie skorzystał. Ponadto zobowiązany działał na niekorzyść organów podatkowych usuwając spod zajęcia część ruchomości zajętych na poczet zadłużenia.
Organ stwierdził, że zarzut nieprzeprowadzenia postępowania dowodowego na okoliczność wpływu ewentualnej decyzji odmawiającej przyznania ulg w spłacie zaległości podatkowych na stan zdrowia wnioskodawcy oraz jego żony jest bezpodstawny. Organ powołał się na art. 78 Kodeksu postępowania administracyjnego, z którego wynika, że żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy.
Zdaniem organu, przeprowadzanie dowodów z ekspertyzy lekarskiej lub z orzeczenia biegłego lekarza na okoliczność, jakie skutki na stan zdrowia zobowiązanego i jego żony może mieć dalsze egzekwowanie zaległości z nieruchomości jest zbędne, bowiem z doświadczenia życiowego wynika, iż posiadanie zadłużenia z tytułu należności publicznoprawnych i egzekucja z majątku, czy też odmowa udzielenia ulgi w spłacie powodują niekomfortową sytuację, która może niekorzystnie wpływać na zobowiązanego i jego rodzinę. Stan zdrowia podatnika i jego żony jest wystarczająco udokumentowany w aktach sprawy w związku z tym nie ma potrzeby przeprowadzania dodatkowych dowodów w tym zakresie. Organ podał, że w toku postępowania odwoławczego przedłożono uwierzytelnioną kopię wypisu z treści orzeczenia lekarza rzeczoznawcy o stanie zdrowia zobowiązanego z dnia 29 marca 2007 r.
Organ uznał postawiony w zażaleniu zarzut nienależytego przeprowadzenia postępowania dowodowego i dokonania jego oceny za niezasadny. Nie stwierdził
w sprawie naruszenia wskazanego art. 7 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego i skonstatował, że zaskarżone postanowienie zostało podjęte
w granicach uznania administracyjnego.
Organ wskazał, że odmówiono udzielenia ulgi w spłacie zaległości zarówno w podatku dochodowym od osób fizycznych jak i kosztów egzekucyjnych, powstałych przy dochodzeniu tych należności ze względu na interes społeczny, wyrażający się
w powszechności obowiązków podatkowych i sprawiedliwym obciążeniu wszystkich podatników na rzecz budżetu Państwa. Nie ma realnych gwarancji, że zobowiązany spłaci rozłożone na raty zaległości, wobec braku środków finansowych i stałych źródeł dochodów. Istnieje duże ryzyko, że udzielenie rat spowoduje kolejne odroczenie egzekucji z majątku podatnika.
W ocenie organu, postępowanie dowodowe i dokonana na tej podstawie ocena stanu faktycznego sprawy zostały przeprowadzone zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym. Samo wyprowadzenie wniosku przeciwnego do oczekiwań strony nie stanowi o naruszeniu prawa, o jakim mowa w zażaleniu.
Organ podał, że w sprawie już raz organ nadzoru uchylił do ponownego rozpatrzenia postanowienie organu egzekucyjnego dotyczące rozłożenia na raty kosztów egzekucyjnych. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy wpłatę z dnia 28 września 2006 r. w kwocie 10.000 zł rozliczono na pokrycie kosztów egzekucyjnych, które w postępowaniu egzekucyjnym są zaspokajane w pierwszej kolejności. W wyniku tej operacji koszty egzekucyjne uległy zmniejszeniu do wysokości 2.817,12 zł.
Dodatkowo organ wskazał, że w toku postępowania egzekucyjnego, które trwa już ponad 6 lat zobowiązany usunął spod zajęcia ruchomości o wartości 37.610 zł.
W wyniku skargi, NSA w Gdańsku wstrzymał wykonanie decyzji stanowiących podstawę do wystawienia tytułów wykonawczych, co w konsekwencji spowodowało zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Organ podkreślił, że wstrzymanie wykonania decyzji skutkuje brakiem możliwości przymusowego dochodzenia należności w niej określonych, natomiast w żadnym razie nie pozbawia podatnika prawa do dobrowolnego wykonania takiej decyzji, również po to, aby w przypadku niekorzystnego rozstrzygnięcia uniknąć powiększenia zaległości o odsetki za zwłokę.
Na postanowienie organu II instancji strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił naruszenie art. 77 § 1 w zw. z art. 136 i art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego oraz nieuwzględnienie nowych okoliczności faktycznych sprawy, które pojawiły się po wydaniu postanowienia przez organ l instancji. Ponadto zarzuciła naruszenie art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 64f tej ostatniej ustawy poprzez rozpatrzenie sprawy w sposób nieuwzględniający interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli, a w konsekwencji odmowę uwzględnienia złożonego przez zobowiązanego wniosku o rozłożenie zapłaty powstałych w sprawie kosztów egzekucyjnych na raty. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.
W uzasadnieniu skargi strona podała, że organ odwoławczy rozpoznając zażalenie nie dokonał właściwej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, co doprowadziło z kolei do poczynienia przez organ błędnych ustaleń faktycznych. Uchybienia te dotyczą przede wszystkim ustaleń w zakresie uzyskiwanych przez zobowiązanego dochodów. Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy, w ślad za organem l instancji przyjął, że wnioskodawca i jego małżonka nie uzyskują żadnych dochodów, co zdaniem organów egzekucyjnych "eliminuje możliwość ratalnej spłaty zadłużenia". Organ II instancji zupełnie pominął fakt, że w dniu 29 marca 2007 r., orzeczeniem lekarza rzeczoznawcy KRUS, zobowiązany został uznany za czasowo niezdolnego do pracy. Powyższe orzeczenie doręczone zostało Dyrektorowi Izby Skarbowej w B. w dniu [...] 2007 r., a zatem przed wydaniem zaskarżonego postanowienia.
Skarżący podkreślił, że na podstawie art. 46 ust. 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 1998 r. Nr 7, poz. 25 ze zm.) orzeczenie o niezdolności do pracy ubezpieczonego stanowi postawę do wydania decyzji w sprawie przyznania renty. Organ II instancji powinien był wziąć zatem pod uwagę fakt, iż zobowiązany, jako czasowo niezdolny do pracy, uzyska w niedługim czasie prawo do renty rolniczej, a zatem osiągać będzie stały dochód. Obligował go do tego przepis art. 136 w zw. z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego stosowany w zw. z art. 18 o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Decyzją
z dnia [...] 2007 r., Prezes KRUS przyznał skarżącemu rentę rolniczą w wysokości 486,72 zł netto miesięcznie. W związku z tym, wobec doręczenia przez wnioskodawcę nowych dokumentów, organ II instancji powinien był uwzględnić zmienione okoliczności sprawy, a przynajmniej odroczyć wydanie decyzji do czasu wydania decyzji w sprawie renty.
W ocenie strony, przyjęcie założenia, zgodnie z którym nieuzyskiwanie stałych dochodów wyklucza możliwość przyznania ulgi w spłacie powstałych zaległości, jest nielogiczne i absurdalne. Skoro bowiem organ egzekucyjny uznaje, że sytuacja finansowa zobowiązanego jest zła, powinien tym bardziej przychylić się do jego wniosku o przyznanie ulgi w spłacie powstałych zaległości. Uwzględnienie złożonego wniosku niewątpliwie zwiększyłoby szansę na całkowite zaspokojenie roszczeń organu egzekucyjnego, albowiem zobowiązany, korzystając z pomocy rodziny oraz własnych źródeł dochodu, byłby w stanie w sposób terminowy realizować płatności.
Odnosząc się do naruszenia art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego
w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz naruszenia art. 64f tej ostatniej ustawy skarżący wskazał, że przy rozstrzyganiu sprawy w warunkach uznania administracyjnego, organ winien ważyć interes społeczny i słuszny interes obywateli, a nie automatycznie przyznawać pierwszeństwo interesowi społecznemu. Zasada odpowiedzialności zobowiązanego za koszty egzekucyjne oraz zasada powszechności obowiązków podatkowych, na które powołuje się organ, nie może przesłaniać interesu wnioskodawcy, którego zły stan zdrowia oraz trudna sytuacja ekonomiczna, zmusiły do złożenia wniosku o przyznanie ulgi w spłacie powstałych zobowiązań.
Wbrew stanowisku organów obu instancji, wnioskodawca zawsze niezmiennie wykazywał dobrą wolę spłaty powstałych zobowiązań podatkowych. Organ egzekucyjny nie może czynić zarzutu z faktu, iż przez okres 6 lat prowadzenia postępowania egzekucyjnego wpłynęło zaledwie kilka wpłat zaliczonych na poczet powstałych zaległości, skoro w okresie od dnia 19 grudnia 2001 r. do dnia 11 kwietnia 2005 r. postępowanie to było zawieszone. Ponadto organy obu instancji zupełnie pomijają fakt, że we wrześniu 2006 r. zobowiązany uiścił na rzecz organu egzekucyjnego kwotę w łącznej wysokości 60.000 zł.
Przyczyną, dla której do dnia dzisiejszego nie uregulowano w całości powstałych zobowiązań, jest zła sytuacja materialna skarżącego. Wskutek problemów finansowych zobowiązany zakończył prowadzenie działalności gospodarczej. Aktualnie wraz z żoną korzysta z pomocy finansowej syna, który zamieszkuje wraz z nimi w gospodarstwie.
W związku z poważnymi problemami zdrowotnymi, duża część domowego budżetu przeznaczana jest na koszty leczenia wnioskodawcy i jego żony. Posiadany majątek służy głównie zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych. Zły stan zdrowia, jak również zła kondycja ekonomiczna zobowiązanego oraz jego rodziny, uzasadniają istnienie po jego stronie ważnego interesu, o którym mowa w art. 64f ustawy
o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
W ocenie strony, zaległość podatkowa, do której zapłaty został zobowiązany
i która jest od niego egzekwowana nie powstała w związku z umyślnym i świadomym działaniem, lecz była konsekwencją błędnego przekonania, iż uzyskiwane dochody są zwolnione od opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
W przekonaniu tym utwierdziła wnioskodawcę interpretacja Urzędu Skarbowego
w I., w którym zobowiązany wcześniej się rozliczał. Urząd ten stał na stanowisku, że całość uzyskiwanego przez skarżącego z prowadzonej działalności gospodarczej dochodu wolna jest od opodatkowania. Świadczy o tym między innymi treść protokołu z przeprowadzonej u skarżącego w dniu 07 maja 1998 r. kontroli,
w trakcie której nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości w zakresie rozliczeń
z fiskusem. Działając w myśl zasady zaufania do organów podatkowych, skarżący był zatem przekonany, że jego postępowanie jest właściwe.
Skarżący na poparcie swojego stanowiska powołał liczne orzecznictwo sądów administracyjnych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł
o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności tego postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, że zaskarżona decyzja lub postanowienie winny ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności
z prawem stwierdzić należy, że nie narusza ono prawa materialnego i procesowego
w takim stopniu, który nakazywałby jego wyeliminowanie z obrotu prawnego.
Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy zgodne z prawem jest postanowienie organu II instancji utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji odmawiające J. K. rozłożenia na raty zapłaty kosztów egzekucyjnych w kwocie 2.817,12 zł.
Zagadnienie rozłożenia na raty kosztów egzekucyjnych reguluje art. 64f ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którym " Organ egzekucyjny, ze względu na ważny interes zobowiązanego, może rozłożyć na raty zapłatę przypadających na jego rzecz kosztów egzekucyjnych". Oznacza to, że organ egzekucyjny może rozłożyć na raty zapłatę przypadających na jego rzecz kosztów egzekucyjnych jedynie ze względu na ważny interes zobowiązanego. Rozłożenie na raty zapłaty kosztów egzekucyjnych oparte jest na konstrukcji uznania administracyjnego (por. R.Hauser, Z.Leoński Postępowanie egzekucyjne w administracji – komentarz, Wyd. C.H.Beck, Warszawa 2003, str. 174).
Z przywołanego przepisu wynika, że przesłanką rozłożenia na raty kosztów egzekucyjnych jest wystąpienie "ważnego interesu" zobowiązanego. Ustawodawca nie określił, co należy rozumieć przez pojęcie "ważnego interesu" zobowiązanego. Jednakże na gruncie prawa podatkowego (Ordynacji podatkowej - art. 67a) orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego jest dość ukształtowane odnośnie pojęcia "ważnego interesu" podatnika wskazując, że w pojęciu ważnego interesu strony mieści się ochrona wartości powszechnie cenionych, wysoko usytuowanych w ich hierarchii typu: życie, zdrowie ludzkie, ochrona rodziny. Przyjmuje się, że w ramach ważnego interesu strony mieszczą się np. sytuacje nadzwyczajnej czy losowej utraty możliwości zarobkowania. Przesłankę tę należy oceniać w oparciu o kryteria zobiektywizowane albowiem z subiektywnego punktu widzenia praktycznie każdy obowiązek zapłaty jest dolegliwy dla zobowiązanego do jego wykonania (por. wyrok WSA z dnia 07 czerwca 2006 r., I SA/Bk 150/06, Lex nr 194209, wyrok WSA z dnia 22 marca 2006 r., III SA/Wa 53/06, Lex nr 204717, wyrok WSA z dnia 02 marca 2006 r., III SA/Wa 1709/05, Lex nr 211069, wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2006 r., II FSK 257/05, Lex nr 286924, wyrok NSA z dnia 16 stycznia 2003 r., SA/Sz 945/01, niepublik.; wyrok NSA z dnia 12 lutego 2003 r., III SA 1838/01, niepublik.).
Organ za stroną przywołał takie okoliczności jak nieosiąganie żadnego dochodu przez zobowiązanego i jego żonę, zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej, zły stan zdrowia, pozostawanie na utrzymaniu syna. Organ podał, że skarżący jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 25,4 ha, dwóch domów (w tym jednego o powierzchni pow. 460 m2), które zamieszkuje skarżący i jego rodzina, wydzierżawia część gruntu o powierzchni 7,5 ha, a uzyskany z tego tytułu czynsz w naturze – 5 ton zboża, przeznacza na karmienie gołębi, pozostała część gruntów to wyrobiska po żwirowni, zabudowania i nieużytki. Ponadto posiada majątek ruchomy, na który składa się samochód osobowy marki T., rok prod. [...], maszyny budowlane w postaci ładowarki czołowej [...] i koparki gąsienicowej. Wartość ruchomości według wyceny biegłego skarbowego na dzień 12 września 2006 r. wynosiła 54.617 zł. Ruchomości te zostały zajęte na poczet zabezpieczenia należności podatkowych. W miesiącu wrześniu 2006 r. poborca skarbowy stwierdził, że w okresie od 04 września 2000 r. do 11 września 2006 r. zobowiązany zbył część zajętych ruchomości, tj. samochód ciężarowy J. i ładowarkę czołową S. Według wyceny rzeczoznawcy z dnia 30 sierpnia 2001 r. wartość tych ruchomości wynosiła 37.610 zł.
Organy zgodziły się ze skarżącym, że pomimo ww. majątku (w części zajętego
w postępowaniu egzekucyjnym) nie dysponuje środkami finansowymi, nie posiada stałego źródła dochodów, z których mógłby uregulować koszty egzekucyjne,
a w konsekwencji, że okoliczności przywołane przez zobowiązanego przemawiają za tym, że przesłanka "ważnego interesu" strony w niniejszej sprawie występuje.
Zauważyć jednak należy, że decyzja w przedmiocie rozłożenia na raty kosztów egzekucyjnych ma charakter uznaniowy. Ustawodawca postanowił, że organ "może" rozłożyć na raty zapłatę kosztów egzekucyjnych. Oznacza to, że organ nie ma obowiązku udzielić tej ulgi, nawet wówczas, gdy występuje przesłanka z art. 64f ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Nie oznacza to jednak dowolności w orzekaniu.
Zdaniem Sądu, organy w przedmiotowej sprawie nie przekroczyły uznania administracyjnego. Zachowując zasady postępowania administracyjnego (art. 7 i art. 77 k.p.a w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji), należycie przeprowadziły postępowanie administracyjne dążąc do ustalenia stanu faktycznego. Na podstawie art. 7 k.p.a "W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli". Zgodnie z art. 77 § 1 tego kodeksu "Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy". Należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie organ opierał się na dowodach dostarczonych przez stronę oraz znanych mu z urzędu. Na tej podstawie ustalił sytuację materialną skarżącego i jego rodziny.
Ponadto podkreślić należy, iż na gruncie ulg, Naczelny Sąd Administracyjny wypowiedział się niejednokrotnie, wskazując, że ulga musi być realna. Nie wolno organowi udzielać ulgi, która byłaby pozorna, w przeciwnym bowiem razie dochodziłoby do udzielania ulg fikcyjnych, niemożliwych do zrealizowania, niewykonalnych (por. wyrok NSA z dnia 27 sierpnia 1999r., sygn. akt III SA 8162/98 POP 2001/4/91 i wyrok NSA z dnia 1 marca 2000 r., sygn. akt III SA 1546/99 ONSA 2001/2/84 oraz wyrok NSA z dnia 21 marca 2000 r., sygn. akt I SA Wr 682/99 LEX nr 40675 a także wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2001r. , sygn. akt III SA 202/00 LEX nr 47482).
Powyższe oznacza, iż organy powinny wydać decyzję negatywną, także wówczas gdy sytuacja materialna podatnika nie stwarza możliwości wywiązania się z decyzji ratalnej.
W związku z tym, należy stwierdzić, że nie narusza prawa stanowisko organu, zgodnie z którym skoro skarżący – jak sam podał - nie osiąga żadnych dochodów, nie dysponuje żadnymi środkami finansowymi, tym samym nie ma żadnych realnych możliwości spłaty kosztów egzekucyjnych, nawet w sytuacji rozłożenia ich zapłaty na raty, natomiast istnieje duże ryzyko, że udzielenie rat spowoduje kolejne odroczenie egzekucji z majątku podatnika. Zauważyć należy, iż rozkładanie na raty kosztów egzekucyjnych w sytuacji, gdy zobowiązany nie ma możliwości ich spłacenia – J. K. twierdzi, że jest na utrzymaniu syna - prowadziłoby do udzielenia pozornej, nierealnej ulgi, która nie byłaby wykonalna. Wyłącznie istnienie rzeczywistych możliwości finansowych pozwala bowiem na uiszczanie ewentualnych rat.
Odnośnie zarzutu, że organ nie uwzględnił dochodu w postaci renty rolniczej
w kwocie 486,72 netto miesięcznie, należy stwierdzić, iż zarzut ten jest niezasadny. Zauważyć należy, że zaskarżone postanowienie zostało wydane 08 maja 2007 r. i doręczone stronie w dniu 10 maja 2007 r. W skardze natomiast pełnomocnik strony podał, że "decyzją z dnia 07.05.2007 r., którą skarżący otrzymał już po wydaniu zaskarżonej decyzji, Prezes KRUS przyznał skarżącemu rentę rolniczą w wysokości 486,72 zł netto miesięcznie". Strona skarżąca zatem sama przyznaje, że na dzień wydania postanowienia przez organ egzekucyjny w sprawie odmowy rozłożenia na raty zapłaty kosztów egzekucyjnych, decyzja o wysokości renty nie mogła być znana Dyrektorowi Izby Skarbowej. Decyzja ta nie została przedłożona przez stronę organowi w toku postępowania administracyjnego. Nie będąc w posiadaniu tej decyzji, organ prawidłowo przyjął twierdzenie strony, że nie osiąga żadnego dochodu i jest na utrzymaniu syna. Zauważyć należy, iż orzeczenie lekarza rzeczoznawcy nie jest tożsame z osiąganiem dochodu. Organ nie miał również obowiązku "odroczenia" wydania postanowienia z tej przyczyny, że zachodzi prawdopodobieństwo, iż wnioskodawca w przyszłości osiągnie dochód.
W tej sytuacji nie ma podstaw do stawiania zarzutu naruszenia przez organ art. 136 (w zw. z art. 144) k.p.a., na podstawie którego organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję.
Jeżeli natomiast po wydaniu postanowienia przez organ II instancji strona otrzymała decyzję, która zmieniła jej sytuację finansową, to ma prawo ponownie ubiegać się o rozłożenie na raty zapłaty kosztów egzekucyjnych. Powyższa okoliczność, jak również możliwość uzyskania pomocy finansowej od rodziny mogą stanowić podstawę do ponownego złożenia wniosku, który organ będzie zobowiązany rozpatrzyć z uwzględnieniem faktu, że J. K. osiąga dochód.
W zakresie dokonanej wpłaty we wrześniu 2006r. przez skarżącego należy podnieść, że w przedmiotowej sprawie postanowienie organu I instancji zostało wydane dnia [...] 2007r., a zaskarżone postanowienie [...] 2007r. Organy egzekucyjne obowiązane zatem były do uwzględnienia możliwości finansowych skarżącego na dzień wydania ww. postanowień. Nie ma również znaczenia przyczyna powstania zaległości podatkowych, skoro strona skarżąca nie miała realnych możliwości zapłaty kosztów egzekucyjnych.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd oddalił skargę na podstawie
art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło