I SA/Bd 538/14

WyrokWSA w Bydgoszczy2014-06-25

Skład orzekający: Ewa Kruppik-Świetlicka, Halina Adamczewska-Wasilewicz, Urszula Wiśniewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy mógł naliczyć odsetki za zwłokę mimo przekroczenia terminu 3 miesięcy na wydanie decyzji, powołując się na art. 54 § 2 Ordynacji podatkowej, gdy opóźnienie nastąpiło z przyczyn niezależnych od organu lub z przyczyn zawinionych częściowo przez podatnika?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że opóźnienie w wydaniu decyzji przez organ podatkowy, przekraczające 3 miesiące, nie skutkuje automatycznym odstąpieniem od naliczania odsetek za zwłokę, jeśli opóźnienie nastąpiło z przyczyn niezależnych od organu lub częściowo z winy podatnika, który nie współdziałał należycie w postępowaniu. W takim przypadku zastosowanie ma art. 54 § 2 Ordynacji podatkowej, który wyłącza ochronę podatnika przed odsetkami za zwłokę.
Stan faktyczny
Spółka O. P. S.A. w W. dokonała wpłaty na zaległości podatkowe z tytułu podatku od nieruchomości za 2008 rok. Organ podatkowy (Prezydent G.) zaliczył wpłatę na zaległości i odsetki za zwłokę. Spółka złożyła zażalenie na postanowienie organu, kwestionując sposób naliczenia odsetek i wskazując na opóźnienie organu w wydaniu decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. utrzymało postanowienie organu w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA w Bydgoszczy, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących naliczania odsetek i zasad współdziałania w postępowaniu.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka Sędziowie: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.) Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant Asystent sędziego Joanna Jaworska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 25 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi O. P. S.A. w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zaliczenia wpłaty dokonanej przez spółkę na zaległości podatkowe z tytułu podatku od nieruchomości na 2008 r. oddala skargę Postanowieniem z dnia [...]. Prezydent G. zaliczył kwotę [...]zł - wpłaconą przez skarżącą Spółkę - na zaległości z tytułu podatku od nieruchomości na poszczególne miesiące 2008r. oraz odsetki za zwłokę. Nie zgadzając się z powyższym postanowieniem, pismem z dnia [...]. Spółka złożyła zażalenie domagając się jego uchylenia w całości. W ocenie strony, sposób zarachowania wpłaty nie uwzględnia art. 54 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 749 ze zm.), dalej O.p. Powołując się na art. 54 § 1 pkt 7 O.p. Spółka podniosła, że jeśli zostaną uwzględnione okresy, za które nie nalicza się odsetek za zwłokę, dokonana wpłata pokryje w całości zaległość podatkową wraz z przypadającymi odsetkami za zwłokę. Postanowieniem z dnia [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu podniosło, że art. 54 § 1 O.p. zawiera przypadki, kiedy (obligatoryjnie) odsetki za zwłokę nie są naliczane. Jednakże w ocenie organu, skarżąca pominęła art. 54 § 2 O.p., zgodnie z którym przepisu § 1 pkt 3 i 7 nie stosuje się, jeżeli do opóźnienia w wydaniu decyzji przyczyniła się strona lub jej przedstawiciel lub opóźnienie powstało z przyczyn niezależnych od organu. W ocenie SKO, mając na uwadze przebieg postępowania przed organem pierwszej instancji, zasadnym było zastosowanie przepisu art. 54 § 2 O.p., zatem nie może być mowy o nie naliczaniu odsetek z uwagi na art. 54 § pkt 7 O.p. Organ podał, że postępowanie zostało wszczęte postanowieniem z [...]., które zostało doręczone [...]. W sprawie konieczne było zebranie materiału dowodowego, w tym celu Prezydent postanowieniem z [...]. wezwał podatnika do złożenia pisemnych wyjaśnień w zakresie dokonanych zmian podstawy opodatkowania budowli. W odpowiedzi na powyższe, [...]. Spółka przesłała płytę CD zawierającą wyciąg z ewidencji środków trwałych grupy 2 KŚT i grupy 6 KŚT dla obszaru Spółki, w obrębie którego położony jest G. Dopiero po wyznaczeniu - postanowieniem z [...]. - terminu do wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego, strona nadesłała [...]. wniosek o przeprowadzenie dowodu z ewidencji środków trwałych. Następnie pismem z dnia [...]. Spółka wystąpiła z wnioskiem o przeprowadzenie oględzin obiektów. Organ podał, że oględziny ewidencji środków trwałych zostały przeprowadzone w siedzibie Spółki [...]. Ponadto, mimo że z inicjatywą przeprowadzenia wymienionego środka dowodowego wystąpiła Spółka, to w trakcie oględzin jej pracownicy nie byli w stanie wskazać jaka była wartość linii kablowych położonych w kanalizacjach kablowych na dzień [...]. Pracownicy twierdzili, że uczynią to jedynie na wyraźne pisemne żądanie organu podatkowego. W związku z powyższym organ podatkowy pierwszej instancji postanowieniami z [...] oraz z [...]. zwrócił się o podanie na piśmie wartości linii kablowych na dzień [...]., położonych w Mieście G., stosownie do ustaleń zawartych w trakcie oględzin z [...]. Pismem z [...]. Spółka zawnioskowała o przedłużenie terminu do wyjaśnienia tego zagadnienia. Kolegium zaznaczyło, że konieczne było zebranie dodatkowego materiału dowodowego wyjaśniającego kwestie związane z ustaleniem wartości linii kablowych (postanowienia z [...]., pismo Spółki nadesłane [...].). Po wyjaśnieniu powyższych zagadnień, możliwe było ponowne wyznaczenie terminu do zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym. Natomiast dopiero po upływie 7-dniowego terminu możliwe było określenie wysokości podatku (decyzja z [...]., doręczona [...].). Zdaniem Kolegium, powyższe okoliczności wskazują, że opóźnienie, o którym mowa w art. 54 § 1 pkt 7 O.p., na które powołuje się strona skarżąca, nastąpiło z przyczyn niezależnych od organu pierwszej instancji. W jego opinii, nie może być także mowy o zastosowaniu w niniejszej sprawie art. 54 § 1 pkt 3 O.p., bowiem termin określony w art. 139 § 3 O.p., do którego odnosi się omawiany przepis, nie został przekroczony. Organ wskazał, że odwołanie od decyzji Prezydenta G. z dnia [...]. w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2008r. w kwocie [...] zł, zostało przekazane do organu odwoławczego [...]., natomiast decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. została wydana [...]. Zdaniem Kolegium, w sprawie nie zaistniały również inne przesłanki wymienione w art. 54 § 1 O.p., mające wpływ na naliczanie odsetek za zwłokę. W skardze do tut. Sądu strona wniosła o uchylenie postanowień obu instancji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie: - art. 210 § 4 w zw. z art. 219 oraz art. 54 § 1 pkt 7 O.p. przez to, że w jego uzasadnieniu nie zostało wyjaśnione, w jaki sposób organ ustalił wysokość odsetek, tj. za jaki okres oraz według jakich stawek zostały one naliczone, tak by była pełna możliwość ich zweryfikowania; - art. 54 § 2 O.p. poprzez uznanie, że opóźnienie w terminowym zakończeniu postępowania nastąpiło z przyczyn niezależnych od organu, podczas gdy organ podatkowy przez długie okresy nie podejmował żadnych czynności w postępowaniu, co w konsekwencji spowodowało opóźnienie w wydaniu decyzji z winy organu podatkowego, w związku z czym organ zobowiązany był do zastosowania art. 54 § 1 pkt 7 O.p. W uzasadnieniu strona powołała się na uzasadnienie prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 20 marca 2013r. sygn. akt I SA/Lu 90/13, w którym Sąd stwierdził, że postanowienie wydane w sprawie zaliczenia wpłaty jest aktem formalnym informującym podatnika o sposobie rozliczenia przez organ dokonanej wpłaty. Z uzasadnienia takiego postanowienia powinno zatem jasno wynikać, w jaki sposób organ ustalił wysokość odsetek, tj. od jakiej kwoty, za jaki okres oraz według jakich stawek zostały one naliczone, aby była pełna możliwość zweryfikowania ich wysokości, bowiem postanowienie to, stosownie do treści art. 210 § 1 pkt 6 O.p., powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. Spółka ponownie zarzuciła, że organ nie uwzględnił treści art. 54 § 1 pkt 7 O.p. Podniosła, że Prezydent G. prowadził postępowanie podatkowe za 2008r. bardzo opieszale i nie kierował się zasadą wynikającą z art. 125 § 1 tej ustawy. Spółka zauważyła, że pomiędzy poszczególnymi wezwaniami następowały przerwy, które nie znajdowały racjonalnego uzasadnienia. Zwróciła uwagę, że od wydania postanowienia o wszczęciu postępowania, organ przez kilkanaście dni nie podejmował żadnych czynności. Taka sytuacja powtórzyła się również w okresie od dnia [...]. do dnia [...]r., natomiast decyzja określająca wysokość zobowiązania podatkowego za 2008r. została wydana dopiero kilkanaście dni po upływie terminu, o którym mowa w art. 200 § 1 O.p. Zdaniem Spółki, organ nie wykazał, że opóźnienie w załatwieniu sprawy wynikało z winy podatnika, do czego był zobowiązany. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: I. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) "Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej" (§1). "Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej" (§ 2). Przy czym, wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego aktu administracyjnego może nastąpić tylko, jeśli został wydany: a) z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a.) względnie, jeśli decyzja lub postanowienie są dotknięte wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 i 3 p.p.s.a.). W tej sprawie Sąd nie stwierdził naruszenia przez organ prawa procesowego w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia, ani naruszenia prawa materialnego. Zatem, skarga jest niezasadna. II. Istota sporu między stroną skarżącą a organami podatkowymi sprowadza się do zakwalifikowania jako okresów za które zostały naliczone odsetki, czasu prowadzenia postępowania przez Prezydenta G. od [...]. (data wydania postanowienia organu I instancji o wszczęciu postępowania podatkowego doręczonego Spółce dnia [...].) do [...]. (data wydania przez ten organ decyzji) oraz od [...]. (data wpływu odwołania do organu pierwszej instancji; data wpływu odwołania do organu odwoławczego – [...].) do dnia [...]. (data wydania decyzji przez SKO). Z akt sprawy wynika, że podatnika obciążała zaległość podatkowa w podatku od nieruchomości za 2008r. Podatek ten został określony decyzją Prezydenta G. (z dnia [...].) utrzymaną w mocy decyzją SKO w T. (z dnia [...].), która to decyzja została zaskarżona do WSA w Bydgoszczy (sygn. akt I SA/Bd 92/14). Nie budzi wątpliwości, że decyzja wymiarowa organu pierwszej instancji została wydana po trzech miesiącach od wszczęcia postępowania. Kontrowersje sprowadzają się do oceny, czy opóźnienie powstało z przyczyn niezależnych od organu (art. 54 § 1 pkt 7 O.p., art. 54 § 2 i § 3 O.p.), jak twierdzi SKO, czy wręcz przeciwnie, jak podnosi strona skarżąca. Na wstępie analizy prawnej należy wskazać, że jeżeli podatnik dokonuje wpłaty z tytułu ciążących na nim zaległości podatkowych, stosuje się reguły jej zaliczania określone w art. 62 O.p. Wpłata ta jest proporcjonalnie zaliczana na poczet najwcześniejszej (albo wskazanej przez podatnika) zaległości podatkowej. Zaległości podatkowej towarzyszą odsetki za zwłokę, które są pokrywane z dokonanej wpłaty. Stosuje się w tym przypadku proporcjonalny podział dokonanej wpłaty na poczet zaległości i odsetek wynikający z art. 55 § 2 O.p. Podział ten dokonywany jest w postanowieniu organu podatkowego, w którym musi być znana, oprócz kwoty zaległości, również kwota odsetek za zwłokę na dzień dokonania wpłaty. Należy pamiętać, że postanowienie o zaliczeniu wpłaty na poczet zaległości podatkowej jest aktem formalnym, który nie przesądza o istnieniu zaległości podatkowej, lecz informuje o sposobie zaliczenia wpłaty. Ordynacja podatkowa określa zasady naliczania odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych oraz przypadki, w których odsetek za zwłokę nie nalicza się. Art. 53 § 1 O.p. ustanawia zasadę, że od zaległości podatkowych, z zastrzeżeniem art. 54, naliczane są odsetki za zwłokę. W art. 54 § 1 O.p. określone są jednak wyjątki od tej zasady, odnoszące się do różnych sytuacji faktycznych, w tym do przypadków przedłużenia postępowania. Regulacje te generalnie mają dla podatnika charakter ochronny, bowiem przeciwdziałają narastaniu należności odsetkowych na skutek przewlekłości postępowania, na którą to przewlekłość podatnik nie ma wpływu. W szczególności, zgodnie z art. 54 § 1 pkt 7 O.p. odsetek za zwłokę nie nalicza się za okres od dnia wszczęcia postępowania podatkowego do dnia doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, jeżeli decyzja nie została doręczona w terminie 3 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Przepis ten stosuje się także w przypadku uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia (art. 54 § 3 O.p.). Ponadto stosownie do art. 54 § 1 pkt 3 O.p. odsetek za zwłokę nie nalicza się za okres od dnia następnego po upływie terminu, o którym mowa w art. 139 § 3, do dnia doręczenia decyzji organu odwoławczego, jeżeli decyzja organu odwoławczego nie została wydana w terminie, o którym mowa w art. 139 § 3; Z kolei w art. 54 § 2 O.p. przewidziano przypadek, w którym pomimo zaistnienia przesłanek do odstąpienia od zasady naliczania odsetek od zaległości podatkowej następuje powrót do zasady naliczania tych odsetek. Jak bowiem stanowi art. 54 § 2 O.p.art. 54 § 1 pkt 3 i 7 nie stosuje się, jeżeli do opóźnienia w wydaniu decyzji przyczyniła się strona lub jej przedstawiciel lub opóźnienie powstało z przyczyn niezależnych od organu. Przepis ten uchyla zatem ochronę podatnika przed skutkami przewlekłości postępowania, a to ze względu na przyczynienie się samego podatnika do zaistnienia tej przewlekłości lub też z uwagi na okoliczność, że przewlekłość powstała z przyczyn obiektywnych, niezależnych od organu podatkowego (zob.: wyrok WSA w Gliwicach z dnia 8 maja 2014r. sygn. akt I SA/Gl 1727/13). W tej sprawie, organy podatkowe przyjęły, że możliwość obciążenia Spółki odsetkami za czas trwania postępowania przed organem pierwszej instancji zasadniczo wynika z tego, iż opóźnienie powstało z przyczyn niezależnych od organu. Zdaniem Sądu, takie stanowisko na gruncie tej sprawy jest trafne, a zatem zawarty w skardze zarzut naruszenia art. 54 § 1 pkt 7 i 54 § 2 O.p. nie zasługuje na aprobatę. W pierwszej kolejności należy przedstawić chronologię zdarzeń w sprawie. W tym zakresie podać należy, że tut. Sąd przeprowadził dowód na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. z akt administracyjnych i sądowych sprawy zawisłej przed tut. Sądem skarżącej Spółki – o sygn. akt I SA/Bd 92/14 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2008r., na poczet którego to podatku dokonano wpłaty zarachowanej na zaległość podatkową i odsetki za zwłokę, a którego to zaliczenia przedmiotowy spór dotyczy. I tak z akt administracyjnych do sprawy sądowej o sygn. akt I SA/Bd 92/14 wynika, że: - dnia [...]. zostało wydane przez organ pierwszej instancji postanowienie o wszczęciu postępowania podatkowego; doręczone w dniu [...]. (k. 7 akt organu pierwszej instancji); - postanowieniem z dnia [...]. wezwano Spółkę do podania wartości linii kablowych, przedłożenia wyciągu z ewidencji środków trwałych, wyjaśnienia przyczyn dokonanych zmian podstawy opodatkowania; postanowienie to doręczono [...]. (k. 8 jw.); - postanowieniem z dnia [...]. zawiadomiono Spółkę, że nie jest możliwe zakończenie postępowania w terminie i wyznaczono nowy termin (k. 9 jw.); - w dniu [...]. do organu wpłynęła odpowiedź podatnika (pismo z dnia [...].) z załączonym nośnikiem CD zawierającym wyciąg z ewidencji środków trwałych (k. 10 jw.); - dnia [...]. wydano postanowienie o włączeniu materiału dowodowego do akt prowadzonego postępowania (m.in. umowę dzierżawy, deklarację na podatek od nieruchomości za 2007r., korektę deklaracji, pisma Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz Wydziału Budownictwa i Planowania Przestrzennego Miasta G.); postanowienie doręczono podatnikowi [...]. (k. 11 jw.); - dnia [...] i [...]. wydano postanowienia o niemożliwości załatwienia sprawy w terminie i wyznaczeniu nowego terminu. (k. 12 i 13 jw.); - dnia [...]. wyznaczono Spółce 7-dniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, doręczone [...]. (k. 14 jw.); - w dniu [...]. wpłynęło do organu pismo Spółki z dnia [...]. zawierające wniosek o przeprowadzenie dowodu z ewidencji środków trwałych (k. 15 jw.); - w dniu [...]. i [...]. zostały wydane postanowienia o niemożliwości zakończenia postępowania w terminie i wyznaczeniu nowego terminu, (k. 16 i 17 jw.); - w dniu [...]. wydano postanowienie o wyznaczeniu 7-dniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego (k. 18 jw.); - pismem z dnia [...]. z datą wpływu do organu [...]. Spółka złożyła wniosek o przeprowadzenie oględzin obiektów (k. 19 jw.); - postanowieniem z dnia [...]. zawiadomiono Spółkę o niemożliwości załatwienia sprawy w terminie i wyznaczeniu nowego terminu (k. 20 jw.); - w dniu [...]. organ wydał postanowienie o przeprowadzeniu w dniu [...]. w siedzibie Spółki oględzin z dokumentów (k. 21 jw.); - w dniu [...]. przeprowadzono oględziny w siedzibie Spółki, na okoliczność których sporządzono protokół (k. 22 jw.); - w dniu [...]. ponownie wezwano Spółkę do złożenia w terminie 7 dni wyjaśnień dotyczących wartości linii kablowych oraz ich wykazu; postanowienie doręczono [...]. (k. 23 jw.); - pismem z dnia [....]. z datą wpływu do organu [...]. Spółka złożyła wykaz budowli zadeklarowanych do opodatkowania (k. 25 jw.); - w dniu [...]. wydano postanowienie o niemożności załatwienia sprawy w terminie i wyznaczeniu nowego terminu (k. 24 jw.); - postanowieniem z dnia [...]. organ powołując się na zaistniałe rozbieżności zwrócił się do Spółki o podanie wartości linii kablowych (k. 26 jw.); - postanowieniem z dnia [...]. zawiadomiono o niemożności załatwienia sprawy w terminie i wyznaczeniu nowego terminu (k. 27 jw.); - pismem z dnia [...]. z datą wpływu do organu w dniu [...]. Spółka zwróciła się do Prezydenta G. o przedłużenie terminu do udzielenia odpowiedzi na wezwanie z dnia [...]. (k. 28 jw.); - w dniu [...]. organ ponownie wezwał Spółkę do złożenia w terminie 7 dni wyjaśnień dotyczących wartości linii kablowych oraz przyczyn zaistniałych rozbieżności; postanowienie doręczone [...]. (k. 29 jw.); - w dniu [...]. wydano postanowienie o niemożności załatwienia sprawy w terminie i wyznaczeniu nowego terminu (k. 30 jw.); - pismem z dnia [...]. z datą wpływu do organu [...]. Spółka udzieliła odpowiedzi na wezwanie (k. 31 jw.); - postanowieniem z dnia [...]. organ kolejny raz wezwał Spółkę do podania przyczyn zmniejszenia wartości linii kablowych (k. 32 jw.); - w dniu [...]. wpłynęło do organu pismo Spółki z dnia [...]. stanowiące odpowiedź na wezwanie organu (k. 34 jw.); - w dniu [...]. wydano postanowienie o niemożności załatwienia sprawy w terminie i wyznaczeniu nowego terminu (k. 33 jw.); - postanowieniem z dnia [....]. wyznaczono Spółce 7-dniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, doręczone w dniu [...]. (k. 35 jw.); - decyzją z dnia [...]. organ pierwszej instancji określił Spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2008 r., doręczoną w dniu [...]. (k. 36 jw.); - pismem z dnia z dnia [...]. Spółka wniosła odwołanie (k. 2 akt SKO); - Prezydent G. przekazał odwołanie do SKO w T. pismem z dnia [....]. (nadane tego samego dnia), z datą wpływu do SKO – [...]. (k. 1 i 2 akt SKO); - dnia [...]. SKO w T. wyznaczyło Spółce 7-dniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego (k. 4 akt SKO); - SKO w T. w dniu [...]. wydało decyzję ([...]. przypadł na sobotę). Zdaniem Sądu, analiza przywołanych zdarzeń nie pozwala stwierdzić, aby organy podatkowe były bezczynne i dopuściły się zwłoki w załatwieniu sprawy. W skardze strona podnosi, że po wszczęciu postępowania przez kilka dni organ nie podejmował żadnych czynności. Podać należy, że postanowienie o wszczęciu postępowania podatkowego zostało doręczone stronie [...]. na adres siedziby Spółki w W. Placówka pocztowa w W. nadała zwrotne potwierdzenie [...]. Wprawdzie z potwierdzenia nie wynika kiedy ono wpłynęło do Urzędu Miasta G., jednakże nie budzi wątpliwości, że po tej dacie. Wówczas dopiero organ mając dowód, że strona otrzymała postanowienie o wszczęciu postępowania mógł podjąć czynności procesowe. Po przeanalizowaniu dokonanych zmian w podstawie opodatkowania budowli, w dniu [...]. organ wydał postanowienie wzywające Spółkę do złożenia wyjaśnień i dowodów. W ocenie Sądu, ww. okres nie świadczy o zwłoce organu podatkowego, mając na uwadze konieczność przeanalizowania choćby wcześniejszej korespondencji podatnika i dokonanych korekt deklaracji w zakresie wartości budowli. Odnośnie do okresu od [...]. do [...]. należy stwierdzić, że zarzuty także nie zasługują na uwzględnienie. Podać należy, że jak wynika już z przedstawionego wyżej harmonogramu zdarzeń, postanowieniem z dnia [...]. wyznaczono stronie 7-dniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego na podstawie art. 200 § 1 O.p. Zostało ono doręczone stronie [...]. W odpowiedzi na które Spółka wniosła o przeprowadzenie dowodu z ewidencji środków trwałych. Wniosek strony wpłynął do organu [...]. Następnie w dniu [...]. wydano postanowienie o wyznaczeniu 7-dniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, doręczone [...]. Organ zatem po przeanalizowaniu akt sprawy, w tym wniosku dowodowego i wyznaczeniu stronie terminu do wypowiedzenia się w sprawie, zmierzał do wydania decyzji. Podnieść należy, że po złożeniu przez stronę wniosku dowodowego organ obowiązany był go rozważyć i ocenić jego przydatność w kontekście dotychczasowego materiału dowodowego, a następnie wytyczyć kierunek dalszego postępowania. Zauważyć należy, że we wniosku strona zażądała przeprowadzenia dowodu z ewidencji środków trwałych dla celów ustalenia wartości budowli. Podnieść się godzi, że każda sprawa wymaga indywidualnej oceny. Niewątpliwie są takie, które nie wymagają zbyt długiego czasu do przeprowadzenia postępowania dowodowego i jego oceny, natomiast są także inne, które ze względu na stopień skomplikowania, sporne zagadnienia, brak jednoznaczności przepisów prawa, trudności w ustaleniu stanu faktycznego, wymagają znacznego czasu nie tylko na czynności zebrania materiału dowodowego, ale także na jego analizę i wytyczenie kierunku prowadzonego postępowania podatkowego. Podać należy, że po ponownym wyznaczeniu terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, Spółka wystąpiła z kolejnym wnioskiem dowodowym, tj. o przeprowadzenie oględzin budowli. Organ postanowił o przeprowadzeniu badania dokumentacji w siedzibie Spółki. Osoby ze strony Spółki uczestniczące w oględzinach nie były w stanie udzielić odpowiedzi, np. A. D. (ekspert ds. podatków) stwierdził, że nie wie jaka jest wartość linii kablowych na dzień [...]., ponieważ nie jest to zaewidencjonowane na ten dzień i linie te nie są traktowane jako budowle. Organ zatem zmierzał do zakończenia postępowania, jednakże za każdym razem strona składała wnioski dowodowe żądając tym samym kontynuacji postępowania podatkowego przy jednoczesnym nieprecyzyjnym i niewyczerpującym udzielaniu odpowiedzi na konkretne pytania tego organu. Sąd oczywiście nie kwestionuje prawa Spółki do składania wniosków dowodowych, a zatem korzystania z jej podstawowego prawa w toku postępowania podatkowego, jednakże z tego tytułu, że organ m.in. uwzględniał jej wnioski i nie zakończył w terminie podstawowym tego postępowania dążąc do ustalenia wartości linii kablowych, nie oznacza, iż dopuścił się zwłoki w załatwieniu sprawy. Zdaniem Sądu, organ podejmował czynności procesowe w sposób dość rytmiczny i reagował na odpowiedzi oraz wnioski podatnika. Czynności te zostały opisane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia oraz zaprezentowane powyżej w niniejszym uzasadnieniu. Co prawda, można zaobserwować dłuższe przerwy w działaniu organu aniżeli kilka dni, co Sąd dostrzega, jednakże o zależnym od organu przedłużeniu postępowania nie można mówić, jeśli okresy pomiędzy poszczególnymi czynnościami nie były nadmierne w odniesieniu do całego postępowania oraz co najistotniejsze były incydentalne, stanowiąc wyjątek od rytmicznego działania organu podatkowego. W kontekście skomplikowania sprawy oraz niewyczerpujących wyjaśnień podatnika, wnoszeniu przez niego o przedłużenie terminu do złożenia informacji (np. pismo z dnia [...]. z datą wpływu [...].), takie okresy, jak przeznaczenie na analizę zgromadzonej dokumentacji, czy opracowanie dalszego planu działania w związku z nowymi wnioskami strony i rozbieżnościami co do wartości linii kablowych, zdaniem Sądu, można zaakceptować. Podkreślić należy, że jako okoliczność uzasadniającą odstąpienie od naliczania odsetek w orzecznictwie wskazuje się przewlekłość postępowania (por.: wyrok NSA z 21 maja 2013r., II FSK 995/12, Lex nr 1328829; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 8 maja 2014r. sygn. akt I SA/Gl 1727/13). W związku z tym trzeba podnieść, że przewlekłość postępowania implikuje zwłoka istotna, a nie niewielka (por.: postanowienie SN z 2 lipca 2009r., III SPP 14/09, Lex nr 551875, postanowienie SN z 9 września 2011 r., III SPP 27/11, Lex nr 1106755), której potencjalna likwidacja i tak nie doprowadziłaby do sfinalizowania postępowania (doręczenia decyzji) w ciągu trzech miesięcy od jego wszczęcia – stosownie do wymagań art. 54 § 1 pkt 7 O.p. W tym kontekście, nie może umknąć uwadze i ta okoliczność, że szybkość rozpoznania sprawy (art. 125 O.p.) nie może usprawiedliwiać ignorowania innych zasad procesowych, w szczególności nie może przesłaniać fundamentalnej zasady prawdy materialnej (szerzej: A. Wiktorowska, Zasada ogólna szybkości postępowania w KPA, [w:] Studia z prawa administracyjnego i nauki o administracji. Księga jubileuszowa dedykowana prof. zw. dr hab. Janowi Szreniawskiemu, Przemyśl-Rzeszów 2011, s. 880-884). Z punktu widzenia ochrony praw jednostki (podatnika) i prawidłowości stosowania prawa, niemniej ważny niż szybkość postępowania jest inny cel "sprawiedliwej procedury", to jest autorytatywna, rzetelna i bezstronna ocena zdarzeń prawnych. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że względnie niewielkie opóźnienie w rozpoznaniu sprawy należy uznać za usprawiedliwione dążeniem do prawdy obiektywnej (por.: wyroki WSA w Krakowie: z dnia 16 grudnia 2011r., II SAB/Kr 137/11, CBOSA; z dnia 19 grudnia 2013r. w sprawie III SAB/Kr 35/13, CBOSA). Stanowisko to ma oparcie w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego (por. wyrok TK z 6 grudnia 2004r., SK 29/04, OTK-A 2004, Nr 11, poz. 114, wyrok z 18 lutego 2009r., Kp 3/08, OTK-A 2009, Nr 2, poz. 9). Także Europejski Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu przyjmuje, że interes danego podmiotu w możliwie najszybszym załatwieniu sprawy jest ważony z wymaganiami starannego (wyczerpującego) zbadania sprawy oraz właściwego przebiegu postępowania (np. wyrok z 12 października 1992r. w sprawie Boddaert przeciwko Belgii, skarga 12919/87, Lex nr 81249; wyrok z 8 lipca 1987r. w sprawie H. przeciwko Zjednoczonemu Królestwu, skarga nr 9580/81, Lex nr 81032). W tym kontekście należy zauważyć, że Spółka w sprawie o sygn. akt I SA/Bd 92/14 powołała się na naruszenie podstawowych zasad postępowania podatkowego, w tym np. art. 122 oraz art. 188 O.p., co jest przedmiotem oceny odrębnej sprawy, niemniej jednak wskazuje to na jej skomplikowany charakter wymagający przeprowadzenia szeregu czynności, których domagała się także Spółka i stawia nadal zarzut ich pominięcia. Jak wyżej wskazano, organ podejmował czynności, w tym m.in. wzywał podatnika do złożenia kolejnych wyjaśnień. Były one celowe, gdyż wynikały z tego, że reakcja Spółki na poprzednie pisma organu nie była wystarczająca. W decyzji wymiarowej z dnia [....]. organ wskazał, że zasadniczo oparł się na danych zawartych w deklaracji złożonej przez Spółkę (w zakresie wartości opodatkowanych budowli) w odniesieniu do roku 2007, ponieważ podatnik zobowiązany m.in. do wskazania różnic wartości amortyzacyjnej linii kablowych w aktualnym roku podatkowym, wprawdzie powołał się na ewidencję środków trwałych, jednak nie dawała ona możliwości ustalenia ich wartości. Także Kolegium akcentowało, że Prezydent podejmował starania zmierzające do ustalenia wartości wyłączonych przez Spółkę z opodatkowania linii kablowych poprzez oględziny ewidencji środków trwałych, jednakże – jak twierdzi - nie jest ona prowadzona w sposób umożliwiający ich ustalenie. To wskazuje także na trudności w ustaleniu stanu faktycznego, nie przesądzając jaki on jest w sprawie. Zdaniem Sądu, częściowo do przedłużenia postępowania przyczyniła się też postawa strony. Stąd wysnute w skardze w związku z tym zastrzeżenia nie zasługują na akceptację. Należy bowiem stwierdzić, że organ zmierzając do ustalenia ważnych w sprawie faktów pismem z dnia [...]. wezwał pełnomocnika podatnika do przedłożenia dokumentacji obrazującej wartość budowli. W odpowiedzi na to wezwanie, do organu wpłynęło pismo wraz z danymi zawartymi na płycie CD. Rzecz jednak w tym, że – jak wskazywał organ – płyta zawierała wyciąg danych dotyczących kilkudziesięciu gmin, a zatem dane tam zawarte były zbyt obszerne, aby określić pozycje obiektów Gminy G., a tym samym nieprzydatne dla poczynienia ustaleń faktycznych. Poza tym, dane były zbiorcze i bezpośrednio nie dotyczyły wartości początkowych poszczególnych środków trwałych. W orzecznictwie przyjmuje się, że odpowiedzialność za sprawność postępowania podatkowego ponoszą organy podatkowe, a możliwość przypisania współodpowiedzialności za opóźnienia w tym zakresie podatnikowi, może wystąpić tylko wyjątkowo, tj. tylko wtedy, gdy pomiędzy zachowaniem podatnika powodującym przedłużenie postępowania a okresem opóźnienia wydania decyzji w rozumieniu art. 54 § 2 O.p., zachodzi związek przyczynowo-skutkowy (przesłanka pozytywna), przy czym zachowanie to nie polega na korzystaniu przez stronę z przysługujących jej uprawnień procesowych (przesłanka negatywna) – np. wyrok WSA w Poznaniu z 3 grudnia 2010r., I SA/Po 692/10, Lex nr 821180. Zdaniem Sądu w realiach tej sprawy można mówić o przyczynieniu się Spółki do wydłużenia postępowania, ponieważ przesyłane odpowiedzi (nie zawsze w terminie), generowały konieczność podejmowania przez organ kolejnych czynności, tj. kolejnych wezwań podatnika do złożenia dalszych wyjaśnień. Na skutek również tego, doszło do wydłużenia postępowania ponad okres 3 miesięcy, podczas gdy rzetelna i czytelna informacja w reakcji na pismo organu z dnia [...]. mogła skutkować wydaniem decyzji choćby w październiku czy w listopadzie 2012r. W określonych sytuacjach prawnych podatnik ma obowiązek współdziałać z organem podatkowym, pod rygorem poniesienia negatywnych konsekwencji. Co do zasady ciężar dowodu w postępowaniu podatkowym, stosownie do art. 122 i art. 187 § 1 O.p., spoczywa na organie podatkowym, jednakże nie jest to obowiązek nieograniczony. W szczególności, jeżeli podatnik usiłuje wywieść korzystne dla siebie rezultaty podatkowe, kwestionując zarazem ustalenia organów, na niego przechodzi obowiązek wykazania, że przyjęte przez organy ustalenia są nieprawidłowe lub niekompletne. W orzecznictwie zwraca się uwagę na obowiązek podatnika współdziałania z organem w ramach prowadzonego postępowania podatkowego, wskazuje się również, że ustalenie niektórych faktów, zwłaszcza tych, o których wie wyłącznie podatnik pozostaje poza zakresem możliwości organu podatkowego. Obowiązki podatnika w tym zakresie w szczególności nabierają znaczenia, jeżeli organ musi skorzystać z danych, znajdujących się wyłącznie w dyspozycji podatnika. Tak jest właśnie przy ustalaniu podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości, w sytuacji, gdy przedmiotem opodatkowania jest budowla (por. wyrok NSA z 6 grudnia 2012r., II FSK 182/11, Lex nr 1381153; wyrok NSA z 29 kwietnia 2011r., II FSK 2166/09, Lex nr 1081333; wyrok WSA w Bydgoszczy 28 maja 2013r., I SA/Bd 218/13, Lex nr 1350718). Stąd, brak należytego współdziałania przez Spółkę z organem pierwszej instancji przy ustalaniu podstawy opodatkowania budowli, można traktować jako przyczynienie się do wydłużenia postępowania podatkowego w rozumieniu art. 54 § 2 O.p. Należy również zauważyć, że w realiach sprawy nie można było wymagać od organu pierwszej instancji, aby bez próby poczynienia ustaleń faktycznych (i w związku z częściowo pasywną postawą podatnika), niejako "od razu" poprzestał na ustaleniu stanu faktycznego na podstawie treści deklaracji Spółki. Również po wyznaczeniu terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, konieczny był czas na przeanalizowanie materiału dowodowego i wydanie rozstrzygnięcia w sprawie, której przedmiotem nie była typowa i prosta w ocenie kwestia podatkowa. Przedmiotem postępowania dowodowego było bowiem zagadnienie wartości budowli, które jest problematyczne, co wynika z bogatego orzecznictwa sądów administracyjnych. Przede wszystkim należy jednak wskazać, że organy podatkowe prowadząc postępowanie, stosownie do treści art. 122 O.p. - wyrażającego fundamentalną dla postępowania zasadę prawdy obiektywnej - mają obowiązek podejmować wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Realizacją tej dyrektywy było właśnie podejmowanie przez Prezydenta czynności zmierzających do ustalenia wartości budowli w sposób jak najbardziej przystający do rzeczywistości. Dlatego, biorąc pod uwagę złożoność sprawy, ilość i rodzaj przeprowadzanych czynności dowodowych, a także ich terminowość i celowość, czas niezbędny do dokonania czynności organizacyjnych oraz konieczność respektowania uprawnień podatnika, uznać należy, że przedłużenie postępowania prowadzonego przez Prezydenta na okres przekraczający trzy miesiące, nastąpiło z przyczyn obiektywnych, niezależnych od organu, a w części z przyczyn występujących po stronie podatnika, który mając wiedzę co do danych pozwalających ustalić wartość budowli, zwracał się o przedłużenie terminu do udzielenia odpowiedzi, udzielał niedostatecznych wyjaśnień, faktycznie nie pozwalających na szybkie i jednoznaczne ich określenie. III. Odnośnie do zarzutu dotyczącego braków w postanowieniu organu pierwszej instancji należy stwierdzić, że nie mają one charakteru istotnego uzasadniającego uwzględnienie skargi. Podnieść należy, że w postanowieniu podano kwotę, którą Spółka wpłaciła dnia [...]. na rachunek Urzędu Miejskiego w G., tj. [...] zł. Jednocześnie podano, że kwotę [...] zł zaliczono na poczet odsetek za zwłokę, a tytułem wpłat bieżących 0 zł. Postanowienie zawiera tabelę, w której wymieniono: 1) raty (12) ze wskazaniem miesięcy, których dotyczą; 2) termin płatności każdej raty podatku od nieruchomości za 2008r.; 3) kwoty z tytułu każdej z tych rat jako należności głównej oraz należną od nich kwotę odsetek za zwłokę; 4) informację, że opłata prolongacyjna oraz koszty wynoszą 0 zł. Nie budzi zatem wątpliwości, że postanowienie organu pierwszej instancji zawiera rozliczenie dokonanej wpłaty na należność główną i odsetki za zwłokę. Wprawdzie nie podano stawki odsetek za zwłokę, jednakże zauważyć należy, że wynika ona wprost z przepisów prawa, mających zastosowanie w sprawie. Podnieść należy, że na podstawie art. 56 § 1 O.p. stawka odsetek za zwłokę jest równa sumie 200% podstawowej stopy oprocentowania kredytu lombardowego, ustalanej zgodnie z przepisami o Narodowym Banku Polskim, i (po zmianie ustawy) 2%, z tym że stawka ta nie może być niższa niż 8%. Stosownie do art. 56 § 3 tej ustawy Minister właściwy do spraw finansów publicznych ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" stawkę odsetek za zwłokę, o której mowa w § 1, oraz obniżoną stawkę odsetek za zwłokę, o której mowa w § 1a. I tak stosownie do obwieszczenia Ministra Finansów w sprawie stawki odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych: 1) z dnia 5 grudnia 2007r. stawka poczynając od dnia 29 listopada 2007r. wynosiła 13,00 % kwoty zaległości w stosunku rocznym (M.P. z 2007r. Nr 92, poz. 1009); 2) z dnia 7 lutego 2008r.wynosiła13,50 % kwoty zaległości w stosunku rocznym (M.P. z 2008r. Nr 13, poz.134); 3) z dnia 29 lutego 2008r. wynosiła 14,00 % kwoty zaległości w stosunku rocznym (M.P. z 2008r. Nr 22, poz. 218); 4) z dnia 27 marca 2008r. wynosiła 14,50 % kwoty zaległości w stosunku rocznym (M.P. z 2008r. Nr 28, poz. 262); 5) z dnia 27 czerwca 2008r. wynosiła 15,00 % kwoty zaległości w stosunku rocznym (M.P. z 2008r. Nr 50, poz. 443); 6) z dnia 28 listopada 2008 r. wynosiła 14,50 % kwoty zaległości w stosunku rocznym (M.P. z 2008r. Nr 92, poz.791); 7) z dnia 30 grudnia 2008r. wynosiła 13,00 % kwoty zaległości w stosunku rocznym (M.P. z 2009r. Nr 1, poz. 4). Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że zarówno organ, jak i podatnik nie ustalają stawki, lecz stosują ją w wysokości określonej przepisami prawa. Organ wprawdzie powinien podać wysokość zastosowanej stawki i z tym należy się zgodzić, jednakże zastosowanie obowiązującej stawki bez podania jej wysokości nie niweczy wydanego postanowienia i nie czyni go na tyle wadliwym, żeby podlegało wyeliminowaniu z obrotu prawnego. Odsetki co do zasady wyliczają podatnicy w/g stawki, której wysokość jest publikowana i powszechnie znana. Niepodanie zatem stawki jest uchybieniem, jednakże nieistotnym i nie może stanowić podstawy do uwzględnienia skargi. W odniesieniu zatem do zarzutu naruszenia art. 210 § 4 O.p. (w związku z art. 219 O.p.) Sąd stwierdza, że strona skarżąca ma rację podnosząc niedostatki uzasadnienia postanowienia organu pierwszej instancji, jednakże ta wada procesowa nie mogła mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ prawidłowość kontrolowanego rozstrzygnięcia znajduje potwierdzenie w obowiązujących przepisach prawa oraz w materiale dowodowym zawartym w aktach administracyjnych (w tym w aktach administracyjnych w sprawie o sygn. akt I SA/Bd 92/14) - wyłącznie w kontekście zaliczenia dokonanej wpłaty. Kolegium obszernie przedstawiło tok postępowania podatkowego, tworzącego podstawę faktyczną sprawy. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia zawiera również wskazanie regulacji prawnych mających w sprawie zastosowanie oraz ich wykładnię. Niedostatki wywodów uzasadnienia postanowienia organu pierwszej instancji, mogą stanowić najwyżej naruszenie przepisów prawa procesowego (art. 210 § 4 w zw. z art. 219 O.p.), które nie mogło mieć wpływu, tym bardziej istotnego, na wynik sprawy - w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., co wyżej wykazano. Z tych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił. s.E.Kruppik-Świetlicka s.H.Adamczewska-Wasilewicz s.U.Wiśniewska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło