I SA/Bd 539/08
WyrokWSA w Bydgoszczy2008-11-17
Skład orzekający: Leszek Kleczkowski, Halina Adamczewska-Wasilewicz, Ewa Kruppik-Świetlicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budynki, które ze względu na zły stan techniczny nie nadają się do prowadzenia działalności gospodarczej, mogą być opodatkowane wyższą stawką podatku od nieruchomości przewidzianą dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą, pomimo braku decyzji nadzoru budowlanego nakazującej ich opróżnienie lub rozbiórkę?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe naruszyły przepisy postępowania i prawa materialnego, uchylając zaskarżoną decyzję. Stwierdził, że samo posiadanie budynków przez przedsiębiorcę nie przesądza o ich związku z działalnością gospodarczą, jeśli ze względów technicznych nie mogą być wykorzystywane do tej działalności. Brak decyzji nadzoru budowlanego nie jest jedynym dowodem w tej kwestii, a organy powinny przeprowadzić wyczerpujące postępowanie dowodowe, w tym oględziny i ewentualnie opinię biegłego, aby ustalić stan techniczny budynków i możliwość ich wykorzystania gospodarczego.Stan faktyczny
Skarżący J. P. i J. P. kwestionowali decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta T. ustalającą im wymiar podatku od nieruchomości za 2008 r. od budynków położonych przy ul. Ch. w T. Organy podatkowe zastosowały stawkę przewidzianą dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą, podczas gdy skarżący twierdzili, że budynki te ze względu na zły stan techniczny nie nadają się do prowadzenia działalności gospodarczej. Skarżący zarzucili organom naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania poprzez zaniechanie zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T., określił, że decyzja nie może być wykonana w całości, i zasądził od kolegium na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędziowie: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr) Asesor WSA Ewa Kruppik-Świetlicka Protokolant Asystent Sędziego Joanna Jaworska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 04 listopada 2008r. sprawy ze skargi J. P. i J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za [...]r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. na rzecz J. P. i J. P. kwotę [...] zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
I SA/Bd 539/08
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta T. z dnia [...] nr [...] ustalającą J. P. oraz J. P. wymiar podatku od nieruchomości na 2008 r. od nieruchomości położonej w T. przy ul. Ch. [...]/[...].
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że Prezydent Miasta T. wymierzył podatek na 2008 r. od nieruchomości położonej w T. przy ul. Ch. [...]/[...] przy zastosowaniu stawki przewidzianej dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą.
J. P. i J. P. złożyli od ww. decyzji odwołanie. W uzasadnieniu odwołania podnieśli, że budynki położone na nieruchomości,
a określone jako przeznaczone pod działalność gospodarczą, nie nadają się
w rzeczywistości do prowadzenia działalności gospodarczej ze względu na stan techniczny powodujący, iż prowadzenie w nich działalności gospodarczej jest niemożliwe. Na potwierdzenie złego stanu technicznego ww. zabudowań strony załączyły dokumentację fotograficzną. W związku z powyższym naliczony podatek od tego przedmiotu opodatkowania z uwzględnieniem stawki przewidzianej dla gruntów
i budynków związanych z działalnością gospodarczą jest zawyżony.
Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że przepis art. 1a ust. 1 pkt. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006r. Nr 121, poz. 844 ze zm.) stanowi, iż użyte w ustawie określenie grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej oznacza grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą,
z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami,
a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b (a więc gruntów pod jeziorami, zajętych na zbiorniki wodne retencyjne lub elektrowni wodnych), chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.
Organ odwoławczy wskazał, że w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości
i znajdujących się na niej budynków nie została wydana jakakolwiek decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w T. nakazująca opróżnienie i rozbiórkę budynków określonych w odwołaniu jako mających zły stan techniczny.
Odnosząc się do stanu technicznego nieruchomości uwidocznionego na załączonych fotografiach organ stwierdził, iż ze zdjęć tych wynika, że właściciele nieruchomości nie dbają w sposób wystarczający o budynki. Jednakże taka postawa odwołujących nie daje podstaw do zastosowania ulg w podatku od nieruchomości lub innych stawek podatkowych.
Dla poparcia swojego stanowiska organ II instancji przywołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lutego 2006 r. (sygn. akt II FSK 301/05 LEX nr 193364), w którym stwierdzono, iż "Wyłączenie z zakresu przedmiotów opodatkowania związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej dotyczy sytuacji, gdy przedmiot ten nie jest i jednocześnie nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względu na zdarzenie niezależne od podatnika. Sytuacja taka będzie miała miejsce w przypadku wydania przez organ nadzoru budowlanego decyzji o opróżnieniu, bądź o wyłączeniu z użytkowania budynku ze względu na jego zły stan techniczny. Przejściowe niewykorzystywanie przez podmiot gospodarczy nieruchomości lub jej części służącej do wykonywania działalności gospodarczej nie daje podstaw do tego, by do wymiaru podatku od nieruchomości nie miały zastosowania stawki przewidziane dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą. Przeprowadzenie remontów w budynkach nie oznacza pozbawienia tych budynków związku z działalnością gospodarczą w szerokim znaczeniu. Adaptacja budynków do prowadzenia zamierzonej w przyszłości działalności gospodarczej stanowi jeden z wyznaczników prowadzenia tejże działalności."
Na powyższą decyzję małżonkowie P. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucili:
- naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych, co skutkowało niewyłączeniem posiadanych przez skarżących nieruchomości (budynków)
z opodatkowania najwyższą stawką podatkową,
- naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja Podatkowa (Dz.U. z 2005r. Nr 8, poz.60 ze zm.) w związku z art. 19 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2001r. Nr 79, poz. 856 ze zm.) poprzez zaniechanie zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a tym samym wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
W uzasadnieniu skargi strony podniosły, że zgodnie z regulacją zawartą w art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Zdaniem skarżących gramatyczna wykładnia zapisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nakazuje przyjąć, że za budynek związany z działalnością gospodarczą należy uznać bądź to budynek znajdujący się w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, w którym działalność taka jest prowadzona lub taki, w którym może być prowadzona. Nie obejmuje zatem takich budynków, w których z uwagi na stan techniczny prowadzenie w nim działalności jest niemożliwe.
Podkreślono, że budynki położone na nieruchomości przy ul. Ch. [...]/[...] w T. z całą pewnością nie nadają się do prowadzenia w nich działalności gospodarczej ze względu na ich dewastację przez poprzednich właścicieli, a ich stan techniczny grozi wręcz katastrofą budowlaną, co w ocenie skarżących potwierdza złożona prze nich dokumentacja zdjęciowa.
Jednocześnie w skardze wyrażono pogląd, że organ odwoławczy dokonał błędnej wykładni art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, gdyż przepis ten nie wymaga, aby niemożliwość wykorzystywania budynków do działalności gospodarczej ze względów technicznych potwierdzona została decyzją organów nadzoru budowlanego. Na poparcie powyższych twierdzeń przywołano poglądy wyrażone w orzecznictwie sądów administracyjnych i w doktrynie.
Dodatkowo podkreślono, iż organ odwoławczy pominął fakt, że przedmiotowe nieruchomości skarżący nabyli jako osoby fizyczne w ramach wspólności majątkowej, a nie jako przedsiębiorcy lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą. W związku z powyższym brak jest podstaw do uznania posiadanych przez skarżących budynków za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, a tym samym stawka podatkowa przewidziana dla tego rodzaju nieruchomości nie może być zastosowana.
W skardze podniesiono również, że skarżący zakupili przedmiotowe budynki w stanie całkowitej dewastacji i z zamiarem uruchomienia w przyszłości działalności gospodarczej w nowych budynkach, które powstaną na miejscu dotychczasowych. Fakt planowanej inwestycji znany był doskonale organowi podatkowemu I instancji, gdyż wydał w dniu [...]. decyzję o warunkach zabudowy (decyzja nr [...], [...]) dla inwestycji, która miała być w przyszłości zlokalizowana na nieruchomości posiadanej przez skarżących. Pomimo tego organ ograniczył ocenę materiału dowodowego do wniosku, że posiadacze nieruchomości nie dbają w sposób wystarczający o budynki. Organ zaniechał oceny stanu technicznego budynków i ustalenia stanu faktycznego sprawy na podstawie wyżej wymienionych, jak i innych, zgodnych z prawem środków dowodowych. Naruszył tym samym przepisy art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej. W ocenie skarżących ich stanowisko potwierdzają również poglądy doktryny, zgodnie z którymi w sytuacji gdy strona podnosi, iż z uwagi na zły stan techniczny i związany z tym remont budynek został wyłączony z działalności gospodarczej, organ podatkowy - kwestionując oświadczenie podatnika - nie może poprzestać na uzyskaniu informacji od organów architektoniczno-budowlanych i nadzoru budowlanego o niewydaniu decyzji o opróżnieniu bądź wyłączeniu z użytkowania całości lub części budynku ze względu na jego zły stan techniczny. W celu uzyskania stanu pewności co do istnienia określonego stanu faktycznego sprawy, organ podatkowy winien w zakresie instrumentów dowodowych określonych w Ordynacji podatkowej (np. opinia biegłego, oględziny, zeznania świadków) ustalić, czy faktycznie budynek został wyłączony z działalności gospodarczej, czy rzeczywiście poddany został remontowi, w jakim zakresie oraz w jakim terminie.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie stwierdzając, że w skardze zaprezentowano argumentację znaną organowi w czasie prowadzenia postępowania dowodowego. Stwierdzono, iż zarówno decyzja organu I instancji, jak
i organu odwoławczego zostały wydane w zgodzie z przepisami prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wstępnie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności
(art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa procesowego i materialnego w stopniu, który nakazuje wyeliminować ją z obrotu prawnego.
Spór sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy grunty i budynki stanowiące własność skarżących, położone w T. przy ul. Ch. [...]/[...], podlegają opodatkowaniu wg stawki przewidzianej dla przedmiotów opodatkowania związanych
z prowadzoną działalnością gospodarczą, jak stwierdził organ ustalając wymiar podatku od nieruchomości, czy też brak jest podstaw do zastosowania tej najwyższej stawki opodatkowania ze względu na stan techniczny budynków.
Na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006r. Nr 121, poz. 844 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty, budynki lub ich części, a także budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Na podstawie
art. 1a ust. 1 pkt 3 tej ustawy gruntami, budynkami i budowlami związanymi z prowadzeniem działalności gospodarczej są grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b tej ustawy (dotyczącym gruntów pod jeziorami oraz gruntów zajętych na zbiorniki wodne retencyjne lub elektrowni wodnych), chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.
Z przytoczonej definicji gruntów i budynków związanych z działalnością gospodarczą wynika, że zasadą jest, iż sam fakt ich posiadania przez przedsiębiorcę skutkuje tym, że budynek, budowla, grunt są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
W definicji nie ma bowiem warunku wykorzystywania tego rodzaju nieruchomości na cele związane z działalnością gospodarczą, wystarczy sam fakt ich posiadania przez przedsiębiorcę. W przypadku jednak, gdy budynki nie mogą być wykorzystane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych, wówczas brak podstaw do opodatkowania ich stawką najwyższą. Podlegają one opodatkowaniu wg stawek niższych, właściwych dla tzw. pozostałych nieruchomości.
Istotne w sprawie zatem jest, aby ustalić czy sporne grunty i budynki mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej czy też nie mogą ze względów technicznych. Przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie określają co należy rozumieć pod pojęciem "względów technicznych". Pojęcie to nie zostało bezpośrednio zdefiniowane przez ustawodawcę, należy zatem przyjąć rozumienie wynikające z języka potocznego i pomocniczo z prawa budowlanego. W doktrynie podnosi się więc, że jeżeli stan techniczny np. budynku jest katastrofalny i grozi zawaleniem, to bez odwoływania się do prawa budowlanego należy stwierdzić, że nie może tam być prowadzona działalność gospodarcza (L. Etel, Podatek od nieruchomości, rolny, leśny - komentarz, C.H.BECK, Warszawa 2003, s. 34-35).
Zauważyć ponadto należy, iż powyższy przepis prawa nie wymaga, aby stwierdzenie braku możliwości wykorzystania wymienionych nieruchomości do działalności gospodarczej wynikało z decyzji administracyjnej inspektora nadzoru budowlanego nakazującej opróżnienie i rozbiórkę budynków jako będących w złym stanie technicznym. Taka decyzja ma niewątpliwie istotne znaczenie przy ocenie możliwości wykorzystania nieruchomości do prowadzonej działalności gospodarczej. Nie oznacza to jednak, iż jest to jedyny, wyłączny i decydujący dowód przy ocenie stanu technicznego budynku dla celu opodatkowania podatkiem od nieruchomości.
W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, iż
w przypadku, gdy organ podatkowy kwestionuje poprawność złożonej przez podatnika informacji lub deklaracji, to winien wszcząć postępowanie i ustalić, czy wspomniane "względy techniczne" faktycznie występują. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 lipca 2007 r., sygn. II FSK 744/06 (opublikowanym w Lex nr 355425), podkreślono, że wyrażenie "względy techniczne" zastosowane w art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oznacza takie okoliczności faktyczne, których ewentualne znaczenie dla ustalenia stawki podatku od nieruchomości powierzone zostało wyjaśnieniu w toku postępowania podatkowego.
Podobne stanowisko zawarte zostało w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego
w Warszawie z dnia 22 czerwca 2007 r., sygn. II FSK 773/06 (opublikowanym w Lex
nr 339937), w którym Sąd stwierdził, że "względy techniczne" to takie, które mają związek ze stanem technicznym budynku, powodujące, że przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia konkretnej działalności wykonywanej przez przedsiębiorcę. Wyjaśnienie, czy
w konkretnej rozpatrywanej sprawie wystąpiły przyczyny dające się zakwalifikować jako "względy techniczne", powinno stanowić istotny składnik postępowania wyjaśniającego.
W wyroku z dnia 10 września 2007 r., sygn. III SA/Wa 767/07 (opublikowanym
w Lex nr 340507), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że jeżeli organ podatkowy kwestionuje poprawność złożonej korekty deklaracji, winien przeprowadzić postępowanie dowodowe w celu ustalenia, czy "względy techniczne" faktycznie występują, przy czym organ ma do dyspozycji szereg środków dowodowych (przesłuchanie strony, zeznania świadków, opinie biegłych), które umożliwiają mu dokonanie oceny.
Pojęcie "względów technicznych" zdefiniowane zostało w opisanym wyżej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 czerwca 2007 r. jako względy mające związek ze stanem technicznym budynku powodujące, że przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia konkretnej działalności wykonywanej przez przedsiębiorcę. Do tego rodzaju przyczyn nie mogą zostać zaliczone przyczyny technologiczne, ekonomiczne czy finansowe.
Zbieżny z tą tezą jest pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, sygn. I SA/Gl 760/04 (opublikowanym w Lex
nr 367925), zgodnie z którym względy techniczne uniemożliwiające przedsiębiorcy wykorzystanie danej nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej, to także okoliczności faktyczne (techniczne), które powodują, że dana nieruchomość, trwale,
z uwagi na istniejące warunki, nie nadaje się do użytku zgodnego z celem prowadzonej przez przedsiębiorcę działalności. Względy techniczne dotyczą jedynie możliwości wykorzystania konkretnego przedmiotu opodatkowania i są okolicznością faktyczną niezależną od woli przedsiębiorcy wynikającą bezpośrednio ze stanu technicznego tego przedmiotu powodującego "zerwanie" jego związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Stanowią, że pod względem technicznym dany przedmiot nie nadaje się do użytku w prowadzonym przedsiębiorstwie, gdyż nie spełnia określonych wymogów technicznych niezbędnych do jego wykorzystania w celach gospodarczych. Pojęciem tym nie są objęte okoliczności lub zdarzenia faktyczne i prawne prowadzące do niewykorzystywania nieruchomości, a będące skutkiem świadomego, zamierzonego działania przedsiębiorcy, który z różnych względów, innych niż techniczne, zaprzestał czasowo lub trwale użytkowania w celach gospodarczych danej nieruchomości, pozostając nadal w jego posiadaniu. W przywołanym wyżej wyroku NSA zauważył, iż to na przedsiębiorcy powołującym się na tego rodzaju przyczyny ciąży obowiązek wykazania, że dany przedmiot opodatkowania nie jest i nie może ze względów technicznych być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej. Jednocześnie jednak Sąd wskazał, że zgodnie z zasadami postępowania dowodowego obowiązującymi w postępowaniu podatkowym (art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1
i art. 191 Ordynacji podatkowej) jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Z naruszeniem tych zasad jedynym dowodem nie mogły być orzeczenia innych organów niż podatkowe, dotyczące bezpośrednio przedmiotu opodatkowania. Orzeczenia te, w tym wypadku oparte o przepisy Prawa budowlanego, mogą mieć istotne znaczenie, choć nie decydujące dla oceny prawnopodatkowych skutków stanu technicznego budynku, sposobu jego wykorzystania czy zakwalifikowania do określonej kategorii podatkowej. Nie są bowiem zgodnie z przywołanymi zasadami postępowania podatkowego wyłącznym dowodem w tym znaczeniu, że jego brak uniemożliwia powołanie się na okoliczności i właściwości przedmiotu opodatkowania, mające znaczenie dla istnienia i zakresu obowiązku podatkowego.
Sąd w niniejszym składzie wyżej przedstawione poglądy NSA - w przedmiocie ustalenia istnienia względów technicznych uniemożliwiających prowadzenie działalności gospodarczej - w pełni podziela. Nie jest możliwe zatem przyjęcie stanowiska, że
w przypadku budynków i budowli pojęcie "względy techniczne" należy rozumieć wyłącznie w oparciu o przepisy prawa budowlanego i decyzję o braku możliwości ich gospodarczego wykorzystania (w przypadku gruntów odnosi się do odpowiedniej decyzji wydanej przez organ właściwy do spraw ochrony środowiska), albowiem prowadzi to do zawężającej interpretacji przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy
o podatkach i opłatach lokalnych i nie znajduje potwierdzenia w obowiązujących przepisach prawa podatkowego. Przepisy prawa budowlanego oraz przepisy dotyczące ochrony środowiska nie znajdują bowiem bezpośredniego zastosowania w sferze prawa podatkowego, gdyż regulują inne zagadnienia niż wymiar podatku. Mogą one jedynie stanowić pewien element wykładni rozumienia znaczenia pojęć z dziedziny prawa podatkowego. Przepisami ustawy o podatkach i opłatach lokalnych odsyłającymi bezpośrednio do prawa budowlanego są przepisy art. 1a pkt 1 i 2 w odniesieniu do określenia pojęć budynku i budowli jako przedmiotów opodatkowania. Przepis art. 1a pkt 3 analogicznego odesłania nie zawiera.
Podkreślić należy, iż w przedmiotowej sprawie podatnik podjął czynności w celu wykazania, że budynki ze względu na ich stan techniczny nie mogą być wykorzystane do prowadzenia działalności gospodarczej, na poparcie czego przedłożył dokumentację fotograficzną. Sąd zauważa, iż dokumentacja ta, jak każdy dowód dopuszczony prawem wymaga oceny ze strony organu podatkowego.
W konsekwencji należy stwierdzić, że organy podatkowe przeprowadziły postępowanie z naruszeniem podstawowej zasady postępowania, ale również
z naruszeniem przepisów art. 180, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z art. 122 Ordynacji podatkowej w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Znaczenie tego przepisu przejawia się nie tylko w tym, że stanowi on zasadę prowadzenia postępowania podatkowego, ale ponadto jest on wskazówką interpretacyjną prawa materialnego. Podkreślić bowiem należy, że prawidłową decyzję organ podatkowy podjąć może tylko wówczas, gdy rozporządza materiałem dowodowym zebranym w sposób wyczerpujący, pozwalającym na prawidłową ocenę stanu faktycznego. Obowiązkiem organów podatkowych było zatem podjęcie wszelkich działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego, przyjęcie za dowody wszystkiego, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, w tym dopuszczenie dowodów wnioskowanych przez skarżących, jak i ewentualne przeprowadzenie dowodów z urzędu. Następnie należało dokonać oceny zebranego materiału dowodowego, z ustosunkowaniem się do wszystkich dowodów oraz wyjaśnienie na jakich dowodach organy oparły swe ustalenia,
a jakim i z jakich przyczyn odmówiły mocy dowodowej.
W niniejszej sprawie organy podatkowe nie wywiązały się z obowiązku zebrania całego materiału dowodowego i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia tego materiału. Poprzestanie przez organy podatkowe wyłącznie na dokonaniu ustalenia, że nie nastąpiło wydanie przez odpowiednie organy administracji publicznej decyzji
o opróżnieniu bądź wyłączeniu z użytkowania całości lub części budynku ze względu na jego zły stan techniczny i przyjęcie w oparciu o to ustalenie, że w sprawie nie występuje przesłanka "względów technicznych" stanowi naruszenie wskazanych wyżej przepisów postępowania podatkowego.
Dokonując ponownego rozstrzygania niniejszej sprawy organ podatkowy obowiązany jest odnieść się do dokumentacji fotograficznej złożonej przez podatnika. Niewątpliwie konieczne jest również przeprowadzenie oględzin, przy zapewnieniu stronom czynnego udziału na każdym etapie postępowania. W razie istnienia wątpliwości należy ewentualnie przeprowadzić inne dowody w tym z opinii biegłego (art. 197 § 1 Ordynacji podatkowej). Wszystko to winno służyć ustaleniu, czy przedmioty opodatkowania należące do skarżących mogą być wykorzystywane w prowadzeniu działalności gospodarczej, czy też nie jest to możliwe ze względów technicznych.
Na koniec należy podkreślić, że organ obowiązany jest ustosunkować się również do podniesionego w skardze argumentu, że nabycie przez skarżących przedmiotowej nieruchomości nastąpiło w ramach nabycia rzeczy przez osoby fizyczne do małżeńskiej wspólności majątkowej, a nie jako nabycie nieruchomości przez przedsiębiorcę.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania art. 122, art. 180, art. 187 § 1
i art. 191 Ordynacji podatkowej oraz przepis prawa materialnego - art. 1a pkt 3 ustawy
o podatkach i opłatach lokalnych. W związku z tym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz c) oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. Na podstawie art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł o kosztach postępowania sądowego.
H. Adamczewska – Wasilewicz L. Kleczkowski E. Kruppik – Świetlicka
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło