I SA/Bd 588/21
WyrokWSA w Bydgoszczy2021-11-23
Skład orzekający: Tomasz Wójcik, Urszula Wiśniewska, Halina Adamczewska-Wasilewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przewoźnik drogowy ponosi odpowiedzialność za naruszenie przepisów dotyczących tachografów, polegające na podłączeniu niedozwolonego urządzenia zakłócającego jego działanie, nawet jeśli twierdzi, że nie miał wpływu na działania kierowcy i nie mógł ich przewidzieć?Ratio decidendi
Przewoźnik drogowy ponosi odpowiedzialność za naruszenie przepisów dotyczących tachografów, polegające na podłączeniu niedozwolonego urządzenia zakłócającego jego działanie, nawet jeśli twierdzi, że nie miał wpływu na działania kierowcy. Samowolne działanie kierowcy w tym zakresie nie jest traktowane jako zdarzenie nadzwyczajne, nieprzewidywalne i niezależne od przedsiębiorcy, lecz jako skutek niewłaściwej organizacji pracy i braku właściwego nadzoru ze strony przewoźnika. Ciężar udowodnienia okoliczności zwalniających z odpowiedzialności spoczywa na przedsiębiorcy.Stan faktyczny
Funkcjonariusze Urzędu Celno-Skarbowego ujawnili w pojeździe kierowanym przez pracownika firmy transportowej podłączenie niedozwolonego urządzenia zakłócającego pracę tachografu. Kierowca zeznał, że sam zamontował urządzenie, aby uniknąć rejestracji czasu pracy i drogi. Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego nałożył na firmę karę pieniężną, którą utrzymał w mocy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej. Firma wniosła skargę do sądu, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym brak wpływu na działanie kierowcy i niemożność przewidzenia naruszenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wójcik Sędziowie sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 listopada 2021 r. sprawy ze skargi I. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
I SA/Bd 588/21
UZASADNIENIE
W wyniku kontroli przeprowadzonej [...] października 2019 r. funkcjonariusze [...] Urzędu Celno-Skarbowego w T. ujawnili, że do urządzenia rejestrującego czas pracy kierowcy zainstalowanego w pojeździe kierowanym przez P. G., tj. w ciągniku samochodowym marki [...], nr rej. [...], wraz z naczepą marki [...] o nr rej. [...], wykonującego przewoź drogowy na rzecz przedsiębiorstwa: [...] ("Skarżący", "Strona") z siedzibą w [...], podłączony został niedozwolony przedmiot, przeznaczony do podrabiania lub przerabiania rejestrowanych danych.
Przesłuchany w charakterze świadka kierowca Skarżącego, P. G. zeznał, że około godziny 20:00 dnia [...] października 2019 r., w trakcie odbywania dobowego odpoczynku, a przed rozpoczęciem przejazdu drogą krajową numer [...] z B. do S. K., celem uniknięcia rejestracji czasu pracy i przebytej drogi przez tachograf, przymocował urządzenie zakłócające sygnał podawany do tachografu, po czym wyruszył z parkingu drogą krajową nr [...], a w trakcie przejazdu tachograf nie rejestrował przemieszczania pojazdu i zapisu czasu pracy kierowcy. Stwierdzone naruszenie przepisów opisane zostało w protokole kontroli drogowej, podpisanym przez kontrolującego i kierowcę P. G., który nie wniósł do niego żadnych zastrzeżeń.
W związku z wyżej przytoczonymi ustaleniami Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w T. w dniu [...] marca 2021 r. wydał decyzję, którą nałożył na Skarżącego karę pieniężną w wysokości [...] zł, za wykonywaniem przewozu drogowego z podłączonym do tachografu niedozwolonym przedmiotem, przeznaczonym do celów podrabiania lub przerabiania danych rejestrowanych przez tachograf.
Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej decyzją z dnia [...] maja 2021 r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ podał, że podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 58, ze zm., dalej: "u.t.d."), przepisy rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 str. 1 z 11.4.2006, ze zm., dalej: "rozporządzeniem nr 561/2006") oraz rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. UE L 60 z 28.02.2014, str. 1, dalej: "rozporządzenie nr 165/2014").
Organ wyjaśnił, że ustawa o transporcie drogowym określa między innymi zasady odpowiedzialności za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego przez podmioty wykonujące przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem (art. 1 ust. 2 pkt 2). Obowiązki lub warunki przewozu drogowego to, zgodnie z art. 4 pkt 22 u.t.d., obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz przepisów innych ustaw, przepisów Unii Europejskiej i wiążących Polskę umów międzynarodowych, wymienionych w art. 4 pkt 22 litera a-x u.t.d. Zgodnie z art. 4 pkt 22 lit. b oraz lit. h u.t.d., obowiązki lub warunki przewozu drogowego oznaczają m. in. obowiązki lub warunki wynikające z przepisów" rozporządzenia nr 561/2006 i rozporządzenia nr 165/2014. Stosownie do art. 10 ust. 2 rozporządzenia nr 561/2006, przedsiębiorstwo transportowe organizuje pracę kierowców, o których mowa w ust. 1 w taki sposób, aby kierowcy ci mogli przestrzegać przepisy rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisy rozdziału II niniejszego rozporządzenia. Przedsiębiorstwo transportowe wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II niniejszego rozporządzenia. W myśl art. 10 ust. 3 akapit pierwszy rozporządzenia nr 561/2006, przedsiębiorstwo transportowe odpowiada za naruszenia przepisów, których dopuszczają się kierowcy tego przedsiębiorstwa, nawet jeśli naruszenie takie miało miejsce na terytorium innego Państwa Członkowskiego lub w państwie trzecim. Art. 32 ust. 1 rozporządzenia nr 165/2014 stanowi, że przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy zapewniają poprawne działanie i właściwe użytkowanie tachografów i kart kierowcy. Przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy stosujący tachografy analogowe zapewniają ich poprawne działanie i prawidłowe stosowanie wykresówek. Zgodnie z ust. 3. artykułu 32 ww. rozporządzenia, zabrania się fałszowania, ukrywania, likwidowania i niszczenia danych zarejestrowanych na wykresówkach lub przechowywanych w tachografie lub na karcie kierowcy albo zarejestrowanych na wydrukach z tachografu. Każda forma manipulowania tachografem, wykresówką lub kartą kierowcy, która mogłaby spowodować sfałszowanie, zlikwidowanie lub zniszczenie danych lub informacji wydrukowanych jest zabroniona. W pojeździe nie może znajdować się żadne urządzenie, które mogłoby zostać użyte w powyższych celach. Artykuł 33 ust. 3 zdanie pierwsze rozporządzenia nr 165/2014 stanowi natomiast, że przedsiębiorstwa transportowe są odpowiedzialne za naruszenia niniejszego rozporządzenia popełnione przez swoich kierowców lub kierowców będących w ich dyspozycji. Na podstawie przepisu art. 1 ust. 2 pkt 2 u.t.d., odpowiedzialności za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego ponoszą:
podmiot wykonując przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem,
kierowca,
osoba zarządzająca transportem,
inne osoby wykonujących czynności związane z przewozem drogowym.
Stosownie do wypisu z licencji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy, wydanej Skarżącemu przez Starostę Starachowickiego i przedstawionego podczas kontroli, Stronę należało uznać za podmiot wykonujący przewóz drogowy. Na podstawie przepisu art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od [...] złotych do [...] złotych za każde naruszenie. Stosownie do treści ust. 3 tego artykułu, suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli, nie może przekroczyć kwoty [...]złotych. Zgodnie z art. 92a ust. 7 u.t.d., wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1 tego artykułu, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń, numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazanych w załączniku I do rozporządzenia Komisji 2016/403, zawiera załącznik nr 3 do u.t.d., pod pozycjami 1-9. Pozycja 6.1.3. załącznika nr 3 do ustawy, określa wysokość kary grożącej podmiotowi wykonującemu przewóz drogowy, za podłączenie do tachografu niedozwolonego urządzenia lub przedmiotu wykonanego lub przeznaczonego do celów podrabiania lub przerabiania danych rejestrowanych przez tachograf lub korzystanie z tego urządzenia lub przedmiotu (10.000 zł). W art. 92c ust. 1 u.t.d. ustawodawca zawarł przesłanki ograniczające odpowiedzialność podmiotu wykonującego transport drogowy (przesłanki egzoneracyjne).Na podstawie art. 92c ust. 1 u.t.d. nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:
okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub
za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub
od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.
Przenosząc powyższe przepisy na grunt niniejszej sprawy organ stwierdził, że bezspornym jest, iż w wyniku kontroli przeprowadzonej [...] października 2019r. funkcjonariusz [...] Urzędu Celno-Skarbowego w T. ujawnili, że do urządzenia rejestrującego czas pracy kierowcy zainstalowanego w pojeździe kierowanym przez P. G., tj. w ciągniku samochodowym marki [...], nr rej. [...], wraz z naczepą marki [...] o nr rej. [...], wykonującego przewóz drogowy na rzecz przedsiębiorstwa: [...] z siedzibą w [...], podłączony został niedozwolony przedmiot, przeznaczony do podrabiania lub przerabiania rejestrowanych danych. Przesłuchany w charakterze świadka kierowca P. G. zeznał, że około godziny 20:00 dnia [...] października 2019 r., w trakcie odbywania dobowego odpoczynku, a przed rozpoczęciem przejazdu drogą krajową numer [...] z B. do S. K., celem uniknięcia rejestracji czasu pracy i przebytej drogi przez tachograf, przymocował urządzenie zakłócające sygnał podawany do tachografu, po czym wyruszył z parkingu drogą krajową nr [...], a w trakcie przejazdu tachograf nie rejestrował przemieszczania pojazdu i zapisu czasu pracy kierowcy.
Stwierdzone naruszenie przepisów opisane zostało w protokole kontroli drogowej nr [...], podpisanym przez kontrolującego i kierowcę P. G., który nie wniósł do niego żadnych zastrzeżeń. Z powyższych względów zarzuty Skarżącego zawarte w odwołaniu, że kierowca nie mógł skorzystać z uprawnień kontrolowanego, takich jak wniesienie zastrzeżeń, czy odmowa podpisania protokołu, organ uznał za bezzasadne.
Dodatkowo Dyrektor wskazał, że ze stanowiącego załącznik do protokołu kontroli drogowej protokołu przesłuchania świadka, także podpisanego przez P. G., niezaprzeczalnie wynika, że został on poinformowany, iż w sprawie będzie prowadzone postępowanie administracyjne i, że będzie je prowadził Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w T..
W świetle powyższych dowodów Dyrektor Izby Administracji Skarbowej nie miał wątpliwości, że w sprawie doszło do naruszenia tak krajowych, jaki i unijnych przepisów dotyczących transportu drogowego za które, jako podmiot wykonujący przewóz drogowy, zgodnie z przytoczonymi wcześniej przepisami prawa krajowego i unijnego, odpowiedzialność obok kierowcy ponosi Strona, czego jako podmiot zawodowo zajmujący się transportem drogowym Strona powinna być świadoma. Dostrzec także należy, że Strona nie kwestionuje w złożonym odwołaniu stanu faktycznego sprawy.
W ocenie Dyrektora z uzasadnienia decyzji Naczelnika wynika bezpośrednio, że podstawę jej wydania stanowił zebrany materiał dowodowy, a notatka z [...] października 2019 r. stanowi jedynie czynność urzędową, w ramach której funkcjonariusz opisał przebieg kontroli zaprotokołowanej protokołem nr [...]. Wskazano także, że z ustaleń organu odwoławczego wynika, że w sprawie została wydana jedna notatka urzędowa, która została sporządzona [...] października 2019 r. i która zawiera w treści omyłkę pisarską co do dnia kontroli. W jej treści (w jednym miejscu) zostało wskazane, że kontrola miała miejsce [...] września 2019 r. Faktyczny termin kontroli to [...] października 2019 r. Naczelnik wskazał na ten błąd na stronie nr [...] wydanej decyzji. Jednocześnie organ popełnił inny błąd pisarski wskazując na stronie nr [...] decyzji, że włącza do akt notatkę urzędową z dnia [...] października 2019 r., której istnienia organ odwoławczy w aktach sprawy nie stwierdził.
Odnosząc się do przesłanek egzoneracyjnych wykluczających możliwość wszczęcia wobec przedsiębiorcy wykonującego przewóz drogowy postępowania za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym lub powodujących konieczność umorzenia postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, zawartych w art. 92b i art. 92c u.t.d. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wskazał, że w sprawie ze względu na rodzaj stwierdzonego naruszenia, zastosowanie mogą znajdować jedynie przesłanki ujęte w art. 92c ust. 1 pkt 1) u.t.d. Z treści art. 92c ust. 1 pkt 1) u.t.d. jednoznacznie wynika, że za stwierdzone naruszenia podmiot wykonujący przewóz drogowy nie odpowiada, jeśli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot ten nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć.
Naczelnik wezwał Skarżącego do przedstawienia takich okoliczności pismem z dnia [...] listopada 2020 r. W odpowiedzi na powyższe Skarżący przekazał dokumenty mające potwierdzać, że jako przedsiębiorca zapewniła właściwą organizację i dyscyplinę pracy oraz właściwy nadzór w Jej przedsiębiorstwie i dopełniła obowiązki wynikające z przepisów art. 10 rozporządzenia (WE) nr 561/2006.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zauważył, że podmiot zajmujący się przewozem drogowym nie odpowiada na zasadzie winy, ale za fakt naruszenia prawa nawet, jeżeli doszło do niego w sposób niezawiniony. W niniejszej sprawie chodzi o niedozwolone użycie urządzenia zakłócającego pracę tachografu, a o odpowiedzialności przewoźnika drogowego za posłużenie się takim urządzeniem przesądza cytowany wcześniej przepis art. 33 ust. 3 zdanie pierwsze rozporządzenia nr 165/2014.
Z uzasadnienia decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w T. wynika, że organ I instancji przeanalizował wyjaśnienia Strony oraz, na podstawie otrzymanych dokumentów dokonał analizy przesłanek wykluczających wszczęcie lub nakazujących umorzenie postępowania administracyjnego prowadzonego wobec przedsiębiorcy za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego i na tej podstawie prawidłowo, w oparciu o art. 92a ust. 1 i ust. 7 u.t.d., wymierzył karę pieniężną za stwierdzone uchybienia.
W opinii Dyrektora Izby Administracji Skarbowej Skarżący przez wskazanie na wyjaśnienia kierowcy, jego oświadczenie o zapoznaniu się z przepisami obowiązującymi w transporcie drogowym, oświadczenia własne i pisemne polecenia wydane kierowcom w przedsiębiorstwie, nie wykazał wystąpienia przesłanek egzoneracyjnych, o których mowa w przepisie art. 92c ust. 1) u.t.d., gdyż w ocenie organu odwoławczego fakt, że dysponuje przyjętym przez kierowcę do wiadomości poleceniem prawidłowego wykonywania obowiązków oraz samo zapoznanie kierowców z obowiązującymi warunkami zatrudnienia, zasadami pracy i zasadami prowadzenia pojazdu, nie jest równoznaczne z tym, że Strona prawidłowo realizowała nadzór na ich pracą, do czego była zobowiązana.
Organ odwoławczy zauważył, że wzięcie przez kierowcę wyłącznej winy na siebie, nie wyłącza odpowiedzialności przewoźnika za działania jego pracownika. Uznanie takiego tłumaczenia za skuteczne równałoby się ze stwierdzeniem, że przedsiębiorca nigdy nie poniesie odpowiedzialności za brak właściwej organizacji w firmie transportowej i brak właściwego nadzoru nad pracą kierowców i byłoby w oczywistej sprzeczności z postanowieniami rozporządzenia (UE) nr 165/2014 oraz ustawy o transporcie drogowym.
Stanowiące zatem przedmiot niniejszej sprawy naruszenie nie było skutkiem nadzwyczajnych okoliczności, na które przewoźnik nie miał wpływu lub których nie mógł przewidzieć. Zdaniem organu odwoławczego Skarżący, jako profesjonalista świadczący usługi przewozu rzeczy, powinien należycie zadbać o to, aby kierowcy nie posuwali się do takich kroków, jak montowanie urządzeń zakłócających pracę tachografów.
Biorąc powyższe pod uwagę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uznał za zasadne utrzymanie w mocy decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w T. z dnia [...] marca 2021 r.
W skardze do Sądu Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, zarzucając naruszenie:
1. art. 92a ust. 1 u.t.d. w związku z lp. 6.1.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, poprzez ich zastosowanie bez faktycznego stwierdzenia odpowiednio stypizowanego naruszenia w protokole kontroli drogowej (dokument zawierał naruszenie odnoszące się wyłącznie do kierowcy – z załącznika nr 1 do w/w ustawy),
2. przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 8 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., polegających na uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w sposób uniemożliwiający kontrolę jej poprawności oraz pominięcie zarzutów strony odnoszących się do naruszenia określonego w Ip. 6.1.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym,
3. normy wskazanej w art. 12 k.p.a., polegające na przewlekłym prowadzeniu postępowania administracyjnego oraz bezczynności pokontrolnej (naruszenie zostało ujawnione w wyniku przeprowadzonej kontroli drogowej w dniu [...] października 2019 r., zaś wszczęcie postępowania nastąpiło po prawie roku od ujawnienia nieprawidłowości),
4. zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynikających z art. 7, 8, 9, 11 k.p.a. oraz art. 77 § 1, art. 80 przez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy oraz nieprzeprowadzenie wyczerpującego postępowania dowodowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalanie podtrzymując swoją argumentację w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, że sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych ( t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.). Zgodne z tym przepisem, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W będącej przedmiotem kontroli sądowej sprawie, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału skierowano sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Przed wydaniem wyroku umożliwiono stronie wypowiedzenie się w sprawie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. dalej jako: "p.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W ocenie Sądu skarga jest nieuzasadniona. Analizując wydane w sprawie decyzje, jak również akta administracyjne, Sąd doszedł do przekonania, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji, nie doszło do naruszenia przepisów, które winno skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Istotą sporu w kontrolowanej sprawie jest zgodność z prawem nałożenia na stronę skarżącą kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. Organy ukarały Skarżącego za naruszenia opisane w Załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym pod pozycjami: l.p. 6.1.3 - podłączenie do tachografu niedozwolonego urządzenia lub przedmiotu wykonanego lub przeznaczonego do celów podrabiania lub przerabiania danych rejestrowanych przez tachograf lub korzystanie z tego urządzenia lub przedmiotu.
W sprawie bezsporne jest, że w wyniku kontroli przeprowadzonej [...] października 2019r. funkcjonariusze [...] Urzędu Celno-Skarbowego w T. ujawnili, że do urządzenia rejestrującego czas pracy kierowcy zainstalowanego w pojeździe kierowanym przez P. G., tj. w ciągniku samochodowym marki [...], nr rej. [...], wraz z naczepą marki [...] o nr rej. [...], wykonującego przewóz drogowy na rzecz przedsiębiorstwa: [...] z siedzibą w [...], podłączony został niedozwolony przedmiot, przeznaczony do podrabiania lub przerabiania rejestrowanych danych. Przesłuchany w charakterze świadka kierowca P. G. zeznał, że około godziny 20:00 dnia [...] października 2019 r., w trakcie odbywania dobowego odpoczynku, a przed rozpoczęciem przejazdu drogą krajową numer [...] z B. do S. K., celem uniknięcia rejestracji czasu pracy i przebytej drogi przez tachograf, przymocował urządzenie zakłócające sygnał podawany do tachografu, po czym wyruszył z parkingu drogą krajową nr [...], a w trakcie przejazdu tachograf nie rejestrował przemieszczania pojazdu i zapisu czasu pracy kierowcy. Skarżący nie kwestionuje samego faktu zastosowania w pojeździe niedozwolonego urządzenia, wpływającego na prawidłową pracę tachografu, podnosi jedynie, iż nie miał wpływu na działanie kierowcy i nie mógł go przewidzieć.
W kontekście powyższego wskazać należy, że wyłączenie odpowiedzialności przewoźnika przewiduje art. 92b u.t.d. oraz art. 92c u.t.d. Zgodnie z art. 92b ust. 1 u.t.d. nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił:
1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów:
a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006,
b) rozporządzenia (UE) nr 165/2014,
c) umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz. U. z 1999r. Nr 94, poz. 1086 i 1087);
2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.
Z kolei art. 92c ust. 1 stanowi, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:
1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub
2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub
3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.
W kontekście przytoczonych regulacji należy się odnieść do zasad rozkładu ciężaru dowodu w zakresie wykazania okoliczności zwalniających z odpowiedzialności za naruszenia popełnione przez podmioty (kierowców), którymi przedsiębiorca się posługuje przy wykonywaniu przewozu. Zebranie dowodów w sprawie, której przedmiotem jest naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oraz odpowiednich przepisów unijnych, jest obowiązkiem organu dokonującego kontroli. Natomiast wykazanie okoliczności objętych hipotezami przepisów art. 92b i 92c u.t.d., a więc okoliczności pozwalających na wyłączenie odpowiedzialności przedsiębiorcy za ujawnione naruszenia, a tym samym uniknięcie obowiązku zapłaty kary pieniężnej, obciążają przedsiębiorcę.
W niniejszej sprawie z materiału dowodowego bezspornie wynika, że przed zatrzymaniem do kontroli w dniu [...] października 2019r. kierowca-[...] wykonując przewóz na rzecz firmy [...] posługując się magnesem przyłożonym do czujnika ruchu, uniemożliwił, rejestrację przez tachograf prędkości pojazdu, przebytej drogi i swojej aktywności. Jak zasadnie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zakaz fałszowania, ukrywania, likwidowania i niszczenia danych zarejestrowanych na wykresówkach lub przechowywanych w tachografie lub na karcie kierowcy albo zarejestrowanych na wydrukach z tachografu formułuje art. 32 ust. 3 rozporządzenia 165/2014. Ponadto przepis ten stwierdza, że każda forma manipulowania tachografem, wykresówką lub kartą kierowcy, która mogłaby spowodować sfałszowanie, zlikwidowanie lub zniszczenie danych lub informacji wydrukowanych jest zabroniona. W pojeździe nie może znajdować się żadne urządzenie, które mogłoby zostać użyte w powyższych celach.
Z kolei zgodnie z art. 33 rozporządzenia nr 165/2014 przedsiębiorstwa transportowe są odpowiedzialne za zapewnienie, by ich kierowcy byli właściwie wyszkoleni i poinstruowani w zakresie prawidłowego działania tachografów, zarówno cyfrowych, jak i analogowych, przeprowadzają regularne kontrole, by zapewnić właściwe użytkowanie tachografów przez swoich kierowców i nie udzielają kierowcom żadnych bezpośrednich ani pośrednich zachęt, które mogłyby skłaniać ich do niewłaściwego używania tachografów.
Mając powyższe na uwadze, podstawową kwestią dla oceny legalności zaskarżonej decyzji jest zbadanie, czy organy prawidłowo ustaliły fakty świadczące o niedopełnieniu ww. obowiązków przez Skarżącego. Organy oparły swoje ustalenia na materiale dowodowym, którego głównymi składnikami są protokół kontroli, dokumentacja fotograficzna niedozwolonego urządzenia, protokół czasu z dnia [...] października 2019r. oraz zeznania kierowcy z których wynika, że zainstalował w pojeździe urządzenie, które ma wpływ na prawidłowe rejestrowanie danych zapisanych w urządzeniu rejestrującym oraz danych zapisanych na karcie kierowcy.
Wielokrotnie już zostało podkreślone w orzecznictwie sądów administracyjnych, że protokół jako dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm. dalej jako: "k.p.a.") , stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. W zasadzie protokół jest jedynym dokumentem stanowiącym materiał dowodowy w sprawach o nałożenie kary pieniężnej (por. wyroki NSA z 16 kwietnia 2015 r. II GSK 440/14, WSA w Warszawie z 21 marca 2013 r. VI SA/Wa 2723/12 , WSA w Łodzi z 10 lipca 2014 r., III SA/Łd 356/14, wszystkie publ. http://sip.lex.pl/orzeczenia). Należy zatem stwierdzić prawidłowość stanowiska organów co do zaistnienia naruszeń opisanych w ww. protokole. W ocenie sądu ustalenia organu są spójne, logiczne i mają oparcie w materiale dowodowym sprawie. Strona skarżąca zaś nie podważyła skutecznie tych ustaleń, a w zasadzie nie kwestionuje przedstawionego przez organ stanu faktycznego, jej zarzuty tak na etapie postępowania administracyjnego jak i skargi sprowadzają się do wykazywania naruszeń prawa procesowego.
Wykazanie zaistnienia owych nadzwyczajnych okoliczności, czyli ciężar ich udowodnienia spoczywa na przedsiębiorcy. Należy przychylić się do stanowiska wyrażonego przez WSA w Krakowie w wyroku z dnia 13 lipca 2016 r., III SA/Kr 35/16 (LEX nr 2105650), zgodnie z którym przedsiębiorca musi wykazać, a nie tylko wskazać, że dołożył należytej staranności organizując przewóz i nie miał wpływu na naruszenie prawa przez kierowcę, przy czym brak takiego wpływu musi istnieć realnie. Wystąpienia tego rodzaju zdarzeń nie wykazano w niniejszej sprawie, stąd też na Skarżącym spoczywały konsekwencje materialnoprawne zaistniałego z winy kierowcy naruszenia. Skarżący twierdzi, że stwierdzone naruszenia były wynikiem wyłącznie samodzielnego, indywidualnego działania kierowcy, o którym nie wiedział, na które nie miał wpływu i z którym się nie godził. Podkreśla także ze swojej strony dołożył staranności celem przestrzegania przez pracowników przepisów prawa. Jednak wyłączenie odpowiedzialności przedsiębiorcy w sytuacji, gdy naruszenie wynika z zawinionego działania kierowcy, którym się on posługuje przy wykonywaniu transportu drogowego, ale nie jest działaniem nadzwyczajnym, wynikającym z niemożliwych do przewidzenia okoliczności i na które nie on wpływu, nie może mieć miejsca, albowiem prowadziłoby to w istocie do możliwości każdorazowego uniknięcia sankcji przez ten podmiot za błędny w szkoleniu, nadzorze i doborze pracowników. Samowolne działanie kierowcy prowadzące do naruszenia wymogów, jakie przewidują przepisy prawa regulujące wykonywanie działalności w zakresie transportu drogowego nigdy nie może zostać zakwalifikowane jako zdarzenie spowodowane wystąpieniem nadzwyczajnych, nieprzewidywalnych i niezależnych od przedsiębiorcy okoliczności, o których mowa w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Jest ono wyłącznie skutkiem niewłaściwej organizacji pracy samego przedsiębiorstwa oraz wynikiem braku właściwych rozwiązań mających na celu zdyscyplinowanie pracownika (tak NSA w wyroku z dnia 3 listopada 2016 r., II GSK 1068/15, LEX nr 522284327, oraz WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 12 stycznia 2017 r. III SA/Gd 667/16, LEX nr 218150). To podmiot wykonujący transport drogowy jako pracodawca jest obciążony skutkami niewłaściwego doboru pracowników i w konsekwencji zmuszony jest ponosić straty wynikłe z ich działań. Dlatego profesjonalny przewoźnik winien mieć świadomość, że sprawowany przez niego nadzór nad przestrzeganiem przez kierowców przepisów powinien być nadzorem ciągłym, realnym i skutecznym. Rejestrowanie rzeczywistej aktywności kierowcy jest podstawowym celem regulacji prawnych dotyczących czasu pracy kierowców. Jakiekolwiek ingerowanie w dane dotyczące czasu pracy kierowców zagraża bezpieczeństwu ruchu, gdyż czas pracy kierowcy i okresy przerw w kierowaniu pojazdem mają bardzo istotne znaczenie dla pozostałych uczestników ruchu drogowego. Ingerencja w urządzenie rejestrujące, w następstwie której dopuszczono się fałszowania czasu pracy kierowcy, mogła mieć bezpośredni wpływ na zdolności percepcyjne kierowcy i niewątpliwie stanowiła bardzo duże zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego.
Prawidłowe jest zatem stanowisko organów co do braku podstaw do zwolnienia Skarżącego od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie. Organy administracyjne obu instancji prawidłowo zastosowały i zinterpretowały obowiązujące przepisy prawa, zaś skarga nie zawiera żadnego zarzutu mogącego być uwzględnionym. Podkreślić należy , że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. decyzja ulega uchyleniu w przypadku naruszenia przepisów postępowania jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynika sprawy. A zatem w sprawie musi wystąpić naruszenie prawa i naruszenie to musi mieć istotny wpływ na wynika sprawy. Podnoszone przez Stronę zarzuty odnośnie nieprawidłowego sporządzenia protokołu kontroli, czy też błędnych dat w notatce urzędowej zostały szczegółowo wyjaśnione w zaskarżonej decyzji. Stanowisko organu w tej kwestii Sąd w pełni akceptuje. Wobec powyższego Sąd za bezpodstawne uznał zarzuty naruszenia art. 7, art. 8, art. 9, art. 11 i art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. W niniejszej sprawie organy dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych, nie kwestionowanych przez Skarżącego, wywiodły z nich prawidłowe wnioski, przytoczyły przepisy prawa materialnego znajdujące zastosowanie do ustalonego stanu faktycznego i omówiły ich treść. Sąd nie dopatrzył się również naruszeń przepisów postępowania, które miałyby istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi wynikające z art. 107 § 3 k.p.a.
Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło