I SA/Bd 651/17
WyrokWSA w Bydgoszczy2017-10-25
Skład orzekający: Halina Adamczewska - Wasilewicz, Leszek Kleczkowski, Ewa Kruppik - Świetlicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo określił podstawę opodatkowania podatkiem akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, gdy zadeklarowana przez podatnika kwota znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej pojazdu, a podatnik nie przedstawił uzasadnienia tej różnicy?Ratio decidendi
Organ podatkowy jest uprawniony do określenia podstawy opodatkowania podatkiem akcyzowym, gdy zadeklarowana przez podatnika kwota znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej pojazdu, a podatnik nie przedstawił uzasadnienia tej różnicy. Wartość rynkową pojazdu można ustalić na podstawie opinii biegłego rzeczoznawcy, uwzględniającej indywidualne cechy pojazdu, takie jak stan techniczny i wyposażenie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego. Organ pierwszej instancji określił wysokość zobowiązania, a Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej oraz ustawy o podatku akcyzowym, w tym kwestionował dopuszczenie dowodu z opinii biegłego oraz zasadność określenia podstawy opodatkowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Halina Adamczewska - Wasilewicz Sędziowie: sędzia WSA Leszek Kleczkowski sędzia WSA Ewa Kruppik - Świetlicka (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Marcin Frydrych po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2017 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego oddala skargę
I SA/Bd 651/17
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. Naczelnik Urzędu Celnego w T. (obecnie: Naczelnik K.-P. Urzędu Celno-Skarbowego w T.) określił skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym
z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki [...], nr nadwozia [...], o pojemności skokowej silnika 2993 cm3, rok produkcji 2009, w wysokości [...] zł.
Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że w sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia [...] grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym, w brzmieniu obowiązującym
w dniu powstania obowiązku podatkowego i przytoczył odpowiednie artykuły tej ustawy. Organ badał, czy podstawa opodatkowania ustalona na podstawie art. 104 ust. 1 pkt 2 w oparciu o kwotę, jaką nabywca zobowiązany był zapłacić za powyższy samochód nie odbiega znacznie od średniej wartości rynkowej tego pojazdu. Ustalenie średniej wartości rynkowej podobnego samochodu osobowego dla potrzeb ewentualnej korekty podstawy opodatkowania było pierwszym i wstępnym działaniem organu. Następnie ocenił, czy powstała różnica może zostać uznana za spowodowaną uzasadnionymi przyczynami oraz, czy może być ona traktowana jako znaczna.
Organ podał, że w dniu [...] grudnia 2013 r. podatnik złożył w Oddziale Celnym deklarację uproszczoną nabycia wewnątrzwspólnotowego przedmiotowego pojazdu, zarejestrowaną w systemie ZEFIR zwaną dalej AKC-U. Zadeklarował kwotę zakupu wynoszącą [...] Euro, podstawę obliczenia podatku w wysokości [...] zł oraz kwotę podatku akcyzowego wynoszącą [...] zł. Jako dzień powstania obowiązku podatkowego wskazał datę [...] grudnia 2013 r. Do deklaracji dołączył m.in.: kserokopię umowy kupna-sprzedaży z dnia [...] listopada 2013 r., z której wynikało m.in., iż pojazd posiada uszkodzenia silnika; kserokopię niemieckich dokumentów rejestracyjnych; wycenę z dnia [...] grudnia 2013 r. sporządzoną przez certyfikowanego rzeczoznawcę samochodowego Ł. W., w której rzeczoznawca przyjął wartość bazową pojazdu brutto w kwocie [...]zł, a następnie zastosował korekty wartości bazowej, w tym m.in. znaczną ujemną korektę z tytułu koniecznych napraw pojazdu
w wysokości 44,8 %, załączając kalkulację naprawy. Akcyza została uiszczona, co potwierdzono w dokumencie z dnia [...] grudnia 2013 r.
W związku z różnicą pomiędzy zadeklarowaną w przedmiotowej deklaracji
AKC-U kwotą podstawy opodatkowania a średnią wartością rynkową takiego samego samochodu ustaloną przez organ podatkowy w oparciu o notowania zawarte w katalogu Info-Ekspert XII 2013 w wysokości [...] zł netto, pismem z dnia [...] grudnia 2013 r. organ wezwał podatnika do zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub pisemnego wskazania przyczyn uzasadniających podanie wysokości podstawy opodatkowania
w kwocie znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej tegoż samochodu.
Niniejsze wezwanie zostało odebrane w dniu [...] grudnia 2013 r., jednakże
w terminie wyznaczonym podatnik nie dokonał zmiany wysokości podstawy opodatkowania, ani nie podał przyczyn uzasadniających wysokość zadeklarowanej podstawy opodatkowania.
Dyrektor podkreślił, iż organ podatkowy pierwszej instancji miał prawo skorzystać z uprawnień wynikających z art. 104 ust. 8 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym, bowiem zadeklarowana przez podatnika podstawa opodatkowania
w znaczny sposób odbiegała od średniej wartości rynkowej takiego modelu samochodu.
Odnosząc się do zarzutów dotyczących biegłego M. K. B. organ zaznaczył, że w dniu wydawania opinii ([...] sierpnia 2015 r.) figurował on jako biegły skarbowy pod nr [...] na liście biegłych skarbowych przy Izbie Skarbowej
w B. i w normalnym trybie, zgodnie z obowiązującymi normami wykonywał swoje opinie dla organów podatkowych w swojej dziedzinie z należytą starannością wykorzystując wiedzę specjalną. Ponadto wykonywał opinie, jako biegły sądowy ustanowiony przy Sądzie Okręgowym we [...]. Biegły wykorzystując wiedzę specjalną na podstawie przeprowadzonych w warunkach serwisowych oględzin pojazdu oraz posiłkując się okazaną mu dokumentacją sporządził przedmiotową wycenę, zgodnie z obowiązującą Instrukcją określania wartości pojazdów nr [...], którą organ przyjął jako podstawę do określenia wartości podstawy opodatkowania podatkiem akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodowego osobowego. Biegły w przedmiotowej wycenie określił wartość bazową pojazdu brutto na kwotę [...]zł wynikającą z notowań rynkowych z katalogu "Pojazdy Samochodowe - Wartości Rynkowe XIII 2013", którą skorygował i ostatecznie przyjął wartość rynkową brutto w wysokości [...] zł, załączając Arkusz ustalenia wartości pojazdu.
W sporządzonym dokumencie biegły określił typ i wersję wyposażenia badanego pojazdu kierując się rozkodowaniem jego nr VIN ustalając przy tym rok produkcji pojazdu na 2009 r. Biegły wskazał, iż zasadne były zastosowane przez rzeczoznawcę korekty, dokonał także analizy rynku kraju nabycia pod kątem ustalenia średniej wartości rynkowej pojazdów podobnych, w okresie zakupu przedmiotowego pojazdu, tj. na dzień [...] listopada 2013 r. Według ustaleń biegłego wartość porównawcza uśredniona pojazdu na rynku nabycia na dzień [...] listopada 2013 r. wynosi [...] EUR. Biorąc pod uwagę dokument nabycia opiewający na kwotę [...]EUR, stanowi to około 62% rzeczywistej średniej wartości podobnych pojazdów na rynku nabycia.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej przeprowadził, w myśl art. 191 Ordynacji podatkowej, szczegółową analizę przedmiotowej opinii technicznej pod kątem zasadności zastosowania uwzględnionych w niej korekt i określonej na ich podstawie wartości rynkowej pojazdu. Jego zdaniem opinia techniczna nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. odzwierciedla stan techniczny samochodu osobowego marki [...], nr nadwozia [...], rok produkcji 2009, pojemność silnika 2993 cm3, na dzień jego nabycia, dlatego została przez organ w całości uwzględniona. Dodał, że biegły sporządzając wycenę przedmiotowego samochodu oparł ją o wynik oględzin oraz analizy danych w nich zawartych, oraz przyjął obowiązujące w Instrukcji nr [...] zasady ustalania wartości pojazdów.
Organ podkreślił, że oprócz opinii rzeczoznawcy, w sprawie brak jest dowodów przeciwstawnych potwierdzających fakt, iż przedmiotowy pojazd został nabyty w stanie dalece uszkodzonym. Podatnik bowiem nie przedłożył żadnego dokumentu potwierdzającego dokonanie zakupu części zamiennych na terenie kraju. Skarżąca wezwana do złożenia niezbędnych wyjaśnień nie stawiła się w siedzibie organu podatkowego.
Zdaniem organu odwoławczego, ww. opinia przekonuje jako logiczna całość. Biegły wskazał i wyjaśnił w sposób przekonujący przesłanki, które doprowadziły go do przedstawionych konkluzji. Zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej opinia sporządzona przez biegłego M. B. posiadającego wiadomości specjalne oraz doświadczenie w zakresie określania wartości rynkowej pojazdów jest dowodem
w pełni wiarygodnym, w którym prawidłowo została ustalona wartość przedmiotowego samochodu osobowego.
Odnośnie naruszenia przez organ art. 21 § 3, art. 51 § 1 oraz art. 53 § 1,2,3 Ordynacji podatkowej Dyrektor wyjaśnił, że organ wydał decyzję określającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego pojazdu, z uwagi na fakt, iż w sprawie powstała zaległość podatkowa. Podatnik bowiem uiścił podatek akcyzowy w zaniżonej wysokości, deklarując niewłaściwą wysokość podstawy opodatkowania, załączając do deklaracji uproszczonej nierzetelnie sporządzoną opinię rzeczoznawcy. Zatem w sprawie, zgodnie z zapisami art. 51 § 1 ww. ustawy powstała zaległość podatkowa, której podatnik nie uiścił w terminie, natomiast w myśl art. 53 § 1, 2, 3 O.p. podatnik ma obowiązek naliczyć odsetki za zwłokę, począwszy od dnia następującego po dniu upływu terminu płatności podatku.
Organ podkreślił, iż biegły przyjął do wyceny prawidłową wersję pojazdu marki [...], wynikającą ze specyfikacji producenta dla pojazdu,
przyjętą w oparciu o program Info-Ekspert, na dzień powstania obowiązku podatkowego. Typ pojazdu został ustalony przez biegłego na podstawie rozkodowania nr VIN przez oprogramowanie Audatex. Organ stwierdził, że wartość rynkowa przedmiotowego samochodu osobowego w stanie uszkodzonym, ustalona przez organ podatkowy na podstawie przyjętej opinii biegłego wynosi [...] zł i odbiega znacznie od podstawy opodatkowania zadeklarowanej przez podatnika w deklaracji uproszczonej nabycia wewnątrzwspólnotowego. Zatem mając na względzie treść art. 104 ust. 9 u.p.a. organ zobowiązany był określić podstawę opodatkowania.
Dyrektor uznał, iż postępowanie prowadzone było w oparciu o obowiązujące przepisy prawa, z uwzględnieniem ogólnych zasad postępowania, natomiast rozstrzygnięcie zapadło po dokładnej ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego. Podał, że kwota podatku akcyzowego ustalona w zaskarżonej decyzji jest prawidłowa i wynosi [...] zł. W związku z tym, że w dniu [...] grudnia 2013 r. podatnik wpłacił z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego przedmiotowego samochodu osobowego kwotę podatku akcyzowego w wysokości [...] zł, kwota należnego podatku akcyzowego stanowiąca zaległość podatkowa wynosi [...] zł.
W skardze do tut. Sądu skarżąca wniosła o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w całości i umorzenie postępowania w niniejszej sprawie, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucając naruszenie:
art. 21 § 3 O.p. mający istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, poprzez jego zastosowanie wynikające z przyjęcia, że w niniejszej sprawie zachodzi konieczność wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania w sytuacji gdy nie było to wymagane, bowiem podatnik w sposób prawidłowy uiścił całość należnego podatku akcyzowego;
art. 51 § 1 O.p. poprzez jego zastosowanie wynikające z niesłusznego ustalenia,
iż niezapłacona kwota zobowiązania podatkowego stanowi zaległość podatkową
w sytuacji, gdy podatnik w sposób prawidłowy obliczył podstawę opodatkowania i uiścił należny podatek;
art. 53 § 1,2,3 w zw. z art. 51 § 1 O.p. poprzez jego zastosowanie polegające na przyjęciu, że powstała zaległość podatkowa, która pociąga za sobą obowiązek uiszczenia odsetek za zwlokę przez podatnika;
art. 130 § 1 pkt 7 w zw. z art. 197 § 3 O.p. poprzez dopuszczanie dowodu z opinii biegłego M. K. B. i wydanie na jej podstawie decyzji
w przedmiotowej sprawie podczas gdy biegły ten, zgodnie z danymi zawartymi na liście biegłych prowadzonej przez Prezesa Sądu Okręgowego w T., nie wykonywał opinii do odwołania i wedle wiedzy mojej Mandantki toczyło się przeciwko niemu postępowanie karne przed Sądem Rejonowym w N., a ponadto obecnie nie znajduje się w ogóle na wskazanej liście biegłych;
art. 104 ust. 8 oraz 11 Ustawy o podatku akcyzowym, wynikające z błędnego uznania, że w okolicznościach danej sprawy istnieją uzasadnione przyczyny podwyższenia podatku akcyzowego z uwagi narożnicę podstawy opodatkowania wykazanej przez podatnika, a średnią wartością rynkową samochodu osobowego marki [...], podczas gdy okoliczności takie nic zachodzą.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności
z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 – zwanej dalej p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (które nie odnosi się do rozpoznawanej sprawy, dotyczy bowiem skargi na indywidualną interpretację podatkową).
Żeby uwzględnić skargę Sąd, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., musi stwierdzić, że doszło do mającego wpływ na wynik sprawy naruszenia prawa materialnego lub naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
W wyniku przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonej decyzji, mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy, sformułowane w skardze zarzuty i wspierające je argumenty, Sąd stwierdził, że brak jest podstaw do zakwestionowania stanowiska wyrażonego przez organ w jego rozstrzygnięciu.
Zaskarżona decyzja znajduje bowiem podstawy w prawie materialnym, a jej wydanie poprzedziło postępowanie, w którym nie uchybiono regułom procesowym.
Istotą sporu zawisłego między stronami w rozpatrywanej sprawie jest ustalenie, czy zadeklarowana w złożonej deklaracji nabycia wewnątrzwspólnotowego podstawa opodatkowania samochodu osobowego marki [...], rok produkcji 2009, odbiega od średniej wartości rynkowej tego pojazdu lub też czy istnieją uzasadnione przyczyny, dla których deklarowana podstawa opodatkowania odbiega od tej średniej wartości, a następnie, czy organ podatkowy prawidłowo określił podstawę opodatkowania w oparciu o średnią wartość rynkową ustaloną przez biegłego rzeczoznawcę, powołanego w trakcie prowadzonego postępowania.
Przypomnieć należy, że w sprawie miały zastosowanie przepisy ustawy z dnia
6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2014 r. poz. 752 ze zm. – u.p.a.). Zgodnie z art. 104 ust. 1 pkt 2 tej ustawy podstawę opodatkowania z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego stanowi kwota, jaką podatnik jest obowiązany zapłacić za samochód osobowy w przypadku jego nabycia wewnątrzwspólnotowego, z tym, że w przypadku, o którym mowa w art. 101 ust. 2 pkt 3, podstawą opodatkowania jest średnia wartość rynkowa samochodu osobowego pomniejszona o kwotę podatku od towarów i usług oraz o kwotę akcyzy.
W myśl art. 104 ust. 8 u.p.a. jeżeli wysokość podstawy opodatkowania
w przypadku czynności, o których mowa w art. 100 ust. 1 pkt 2 i 3 oraz ust. 2 u.p.a., bez uzasadnionej przyczyny znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej tego samochodu osobowego, organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej wzywa podatnika do zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub wskazania przyczyn uzasadniających podanie jej wysokości w kwocie znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego. Jednocześnie z art. 104 ust. 9 u.p.a. wynika, że w razie nieudzielenia odpowiedzi, niedokonania zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub niewskazania przyczyn, które uzasadniają podanie jej wysokości znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego, wysokość podstawy opodatkowania określi organ podatkowy.
Na podstawie art. 104 ust. 11 u.p.a. średnią wartością rynkową samochodu osobowego jest wartość ustalona na podstawie notowanej na rynku krajowym, w dniu powstania obowiązku podatkowego, średniej ceny zarejestrowanego na terytorium kraju samochodu osobowego tej samej marki, tego samego modelu, rocznika oraz – jeżeli jest to możliwe do ustalenia, z tym samym wyposażeniem i o przybliżonym stanie technicznym, co nabyty na terytorium kraju lub nabyty wewnątrzwspólnotowo samochód osobowy.
Jak wynika z akt sprawy w dniu [...] grudnia 2013 r. D. O. działający
z upoważnienia skarżącej w Oddziale Celnym w T. deklarację uproszczoną nabycia wewnątrzwspólnotowego AKC-U, dotyczącą ww. samochodu. Zadeklarował kwotę zakupu wynoszącą [...] Euro, natomiast w deklaracji AKC-U zadeklarował podstawę opodatkowania w wysokości [...] zł oraz kwotę [...]zł podatku akcyzowego liczoną według stawki 18,6%. Jako dzień powstania obowiązku podatkowego wskazał datę [...] grudnia 2013 r. Do deklaracji dołączył m.in. kserokopię umowy kupna-sprzedaży z [...] listopada 2013 r., z której wynikało, że pojazd ma uszkodzenia silnika; kserokopię niemieckich dokumentów rejestracyjnych; wycenę nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. sporządzoną przez certyfikowanego rzeczoznawcę samochodowego Ł. W., w której rzeczoznawca przyjął wartość bazową pojazdu brutto w kwocie [...]zł, a następnie zastosował korekty wartości bazowej, w tym m. In. znaczną ujemną korektę z tytułu koniecznych napraw pojazdu
w wysokości 44,8 % załączając kalkulację naprawy. Akcyza została uiszczona [...] grudnia 2013 r.
Organ podatkowy, w oparciu o bazę danych systemu komputerowego Info-Ekspert ustalił, iż jest różnica pomiędzy kwotą zadeklarowaną jako podstawa opodatkowania, a średnią wartością rynkową takiego samochodu w wysokości [...] zł netto. Stwierdził, że skarżący nieprawidłowo zadeklarował wartość samochodu.
W tym miejscu należy wyjaśnić, że w razie powzięcia przez organy podatkowe wątpliwości, podatnik zobowiązany jest do wskazania przyczyn uzasadniających podanie ceny – podstawy opodatkowania – znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej. Powinien on przedstawić okoliczności uzasadniające podaną cenę. Obowiązkiem organu podatkowego jest natomiast dokonanie ich oceny pod względem wiarygodności i zasadności. Wynikiem tych działań jest wstępna ocena, czy istniała uzasadniona przyczyna, aby podstawa opodatkowania (cena podana przez podatnika) znacznie odbiegała od wartości rynkowej pojazdu. Uprawdopodobnienie istnienia uzasadnionej przyczyny należy do podatnika. Wskazać również należy na rozumienie kwestii uzasadnionej przyczyny odbiegania wysokości podstawy opodatkowania od średniej wartości rynkowej tego samochodu osobowego. W orzecznictwie sądów administracyjnych wykształcił się pogląd, że z takiej treści uregulowań ustawowych wynika, że nie chodzi o samą różnicę między podstawą opodatkowania a średnią ceną takiego samego samochodu na rynku krajowym, tylko o brak uzasadnionej przyczyny do wystąpienia znacznej różnicy między tymi wartościami. Zwraca się przy tym uwagę
i podkreśla, że mogące istnieć uzasadnione przyczyny omawianej różnicy nie wynikają z samego tylko stanu technicznego pojazdu. Bowiem te przyczyny, które wynikają ze stanu technicznego, mieszczą się w pojęciu "średniej wartości rynkowej" z art. 104 ust. 11 u.p.a., w którym to przepisie ustawodawca uwzględnił już obniżenie ceny z uwagi na uszkodzenia. Gdyby zatem chodziło wyłącznie o różnice wynikające ze stanu technicznego pojazdu, to zwrot "bez uzasadnionej przyczyny" użyty w art. 104 ust. 8 u.p.a. byłby całkowicie zbędny, bowiem przedmiotem porównania mają być zawsze samochody podobne, także z uwzględnieniem uszkodzeń. Uregulowania art. 104 u.p.a. mają przeciwdziałać oszustwom podatkowym i nieuczciwemu zaniżaniu podstawy opodatkowania, nie mają jednak za zadanie przeciwdziałanie podstawowym prawom ekonomii polegającym na kupnie towaru taniej po to, aby sprzedać go drożej
(z zyskiem). Zatem nabycie pojazdu na rynku wspólnotowym (bądź poza terytorium Wspólnoty) za cenę niższą niż średnia cena w kraju nie jest naganne i nie uprawnia do każdorazowej i automatycznej zmiany podstawy opodatkowania podatkiem akcyzowym i wyrównania jej do podstawy, jaką jest średnia wartość na rynku krajowym. Zmiana podstawy opodatkowania jest uprawniona tylko wtedy, kiedy różnica w podstawie opodatkowania jest znaczna i nie ma uzasadnionej przyczyny (tak np. w wyroku NSA
z dnia 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt I GSK 582/12; por. też powołane tam orzeczenia – dostępne w bazie CBOSA na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Uzasadniona przyczyna niższej ceny pojazdu może wiązać się np. z zakupem pojazdu na rynku, gdzie używane pojazdy są znacznie tańsze niż na rynku polskim. Niezależnie jednak od jej charakteru to podatnik powinien wskazać konkretne okoliczności, z których przyczyna ta wynika.
Zasadnie zatem skarżący został wezwany pismem z dnia [...] grudnia 2013 r. do wskazania przyczyn uzasadniających podanie wysokości podstawy opodatkowania zadeklarowanej w deklaracji uproszczonej wewnątrzwspólnotowego, w kwocie znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego. Organ wyjaśnił jednocześnie, że na okoliczność wskazania przyczyn należy przedłożyć wszelkie dokumenty potwierdzające wysokość zadeklarowanej przez podatnika kwoty. Pismo to odebrano dnia następnego, tj. [...] grudnia 2013 r. Podatnik nie dokonał zmiany podstawy opodatkowania ani nie podał przyczyn uzasadniających podaną wysokość.
Organ w dniu [...] kwietnia 2014 r. uzyskał dokumentację od Starostwa Powiatowego w T. z [...] kwietnia 2014 r., dołączoną do wniosku o rejestracją auta, z której wynikało, że auto jest dopuszczone do ruchu jako sprawne technicznie wraz
z zaświadczeniem o badaniu technicznym z dnia [...] grudnia 2013 r. wydanym przez F.H.U. D.-T. K. D. O.S.K.P. R., L. i pojazd [...] grudnia 2013 r. został zarejestrowany w kraju w Wydziale Komunikacji Starostwa powiatowego w T. pod nr rej. [...].
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014 r. Naczelnik UC w T. wszczął
z urzędu postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego
w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspółnotowego samochodu osobowego marki [...] o numerach ww. wskazanych.
Postanowieniem z dnia [...] maja 2014 r. powołał biegłego w celu sporządzenia opinii technicznej dot. ustalenia wartości rynkowej auta w dniu [...] grudnia 2013 r. Strona została wezwana do nadesłanie dokumentacji potwierdzającej szkodę powstałą poza granicami o podanie stanu auta na dzień zakupu, sposobu przewozu auta, rachunków zakupu części zamiennych, faktur z napraw i dokumentacji fotograficznej z dnia zakupu. W odpowiedzi strona podała, że nie posiada żadnych dokumentów ani zdjęć, a auto przywieziono na lawecie.
W dniu [...] czerwca 2014 r. przeprowadzono dowód z opinii biegłego z [...] maja 2014 r. bez udziału strony, pomimo prawidłowego wezwania. Biegły przyjął wartość rynkową [...] zł i ustalił na dzień [...] listopada 2013 r. wartość porównawczą uśrednioną i wskazał na kwotę [...]Euro i biorąc pod uwagę dokument nabycia na kwotę [...]Euro podał, że stanowi to 62 % rzeczywistej średniej wartości podobnych pojazdów na rynku nabycia. Strona na podstawie art. 200 § 1 O.p. została postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r. poinformowana o 7-dniowym terminie na wypowiedzenie się w sprawie zebranego materiału dowodowego. W dniu [...] czerwca 2014 r. organ wydał decyzję, w której określił wysokość zobowiązania w podatku akcyzowym na kwotę [...]zł.
Odwołanie strony uwzględniono przekazując sprawę do ponownego rozpoznania gdyż wystąpiła konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego w zakresie danych, co do ustaleń stanu technicznego w dniu nabycia.
Sąd, w wyniku oceny całokształtu okoliczności stanu faktycznego sprawy, doszedł do przekonania, że słuszne było przyjęcie, że skarżąca nie wykazała skutecznie przyczyn, które uzasadniałyby podanie w deklaracji AKC-U wysokości podstawy opodatkowania znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej takiego samochodu osobowego. Dowód z opinii sporządzonej na zlecenie strony należało bowiem traktować jako dowód z dokumentu prywatnego i organy podatkowe były uprawnione do jego swobodnej oceny, jak wszystkie inne dowody zgromadzone
w sprawie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wyrażano nadto pogląd, podzielany przez Sąd w obecnym składzie, że również opinia biegłego nie wiąże organu administracji, który jest obowiązany poddać ją swej ocenie jak każdy dowód, gdyż to organ – nie zaś biegły – rozstrzyga sprawę. Ocena wartości dowodowej opinii, jej wiarygodności i przydatności dla rozstrzygnięcia sprawy należy zatem do obowiązków organu, bowiem to organ podatkowy ostatecznie rozstrzyga sprawę (np. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 18 lutego 2009 r., sygn. akt III SA/Wr 595/08 – CBOSA).
Dowody zebrane w sprawie prowadzą do wniosku zasadnie przyjętego przez organy, że pojazd nie był uszkodzony (powypadkowy).
W tej sytuacji organ był uprawniony do zastosowania art. 104 ust. 11 u.p.a. Organ pierwszej instancji określił zatem wysokość podstawy opodatkowana podatkiem akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego
w rozpoznawanej sprawie w oparciu o ustaloną przez powołanego biegłego rzeczoznawcę samochodowego wartość rynkową tego samochodu wyczerpująco to uzasadniając. Organ drugiej instancji zmienił rozstrzygnięcie nie uznając korekty ze względu na serwisowanie pojazdu. Podkreślić przy tym należy, że ustawodawca w art. 104 ust. 11 u.p.a. zawarł jedynie wytyczne, które powinny zostać uwzględnione przy ustaleniu średniej wartości pojazdu, jednakże w przepisie tym w żaden sposób nie został ograniczony wybór sposobu dokonania ustaleń wartości rynkowej samochodu osobowego czy wybór narzędzi do jej określenia. Dlatego też, wbrew zarzutom skargi, powołanie biegłego rzeczoznawcy z zakresu motoryzacji i określenie w oparciu o jego opinię wartości rynkowej pojazdu było zgodne z regulacjami powołanego wyżej przepisu, co więcej, w ocenie Sądu w ten sposób najpełniej została odzwierciedlona średnia wartość rynkowa, gdyż uwzględnia indywidualne cechy pojazdu konkretnej marki, danego modelu, rocznika oraz – w zakresie możliwym do ustalenia –
z określonym wyposażeniem oraz stanem technicznym.
Podkreślić przy tym należy, że powołany z urzędu biegły rzeczoznawca,
w wyniku dokonanych oględzin samochodu (protokół z dnia [...] sierpnia 2015 r.) biegły zastosował odpowiednią korektę wartości bazowej, określoną jako korekta za szczególny charakter eksploatacji w wysokości 9% oraz dodatkowo zatoował ujemną korektę za przebieg w wysokości 17%.
W tym stanie rzeczy Sąd uznał zarzuty naruszenia przepisów art. 104 ust. 8 i ust. 11 u.p.a. za niezasadne.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego dopuszczenia dowodu z opinii biegłego M. K. B. Sąd wskazuje, że w dniu wydania opinii, tj. [...] sierpnia 2015 r. biegły ten figurował na liście biegłych skarbowych przy Izbie Skarbowej w B. pod nr [...] i wykonywał opinie dla organów podatkowych zgodnie
z obowiązującymi normami. Na stronie internetowej Izby Administracji Skarbowej
w B. widnieje lista, na której biegły ten w dalszym ciągu figuruje. Organ nie miał zatem podstaw do podważenia opinii przez niego wydanej na podstawie przytoczonych przez stronę skarżącą argumentów.
Wbrew zarzutom podniesionym w skardze Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów procesowych, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji szczegółowo
i z powołaniem się na przepisy prawa odniósł się do wszystkich zarzutów zawartych
w odwołaniu wyjaśniając stronie zasadność podjętego rozstrzygnięcia. Odmówił przeprowadzenia wnioskowanych przez stronę dowodów z uzasadnieniem, które Sąd
w obecnym składzie uznaje w pełni za zasadne. Podkreślić należy, że organy podatkowe przeprowadziły postępowanie dowodowe zgodnie z zasadami określonymi w Ordynacji podatkowej. W jego toku zgromadziły kompletny materiał dowodowy. Oceniły go w zgodnie z zasadą swobodnej, a nie dowolnej oceny dowodów. To, że wyprowadzona z zebranego materiału dowodowego ocena jest odmienna od oczekiwań skarżącego, nie może dowodzić jej wadliwości. Według Sądu, ocena ta jest zgodna
z zasadami wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego, a zatem odpowiada wymogom wskazanym w art. 191 Ordynacji podatkowej. Dodać nadto należy, że uzasadnienie decyzji organów obu instancji spełnia przesłanki określone w art. 210 § 1 i 4 O.p. Uzasadnienie faktyczne zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.
Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak
w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło