I SA/Bd 805/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Szulc Sędziowie sędzia WSA Tomasz Wójcik (spr.) sędzia WSA Urszula Wiśniewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 lutego 2022 r. sprawy ze skargi D. D., E. D. na decyzję Inne z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania oddala skargę Burmistrz K. decyzją z dnia [...] lutego 2021 r. wymierzył Danucie i E. D. (dalej także Skarżący) podatek od nieruchomości za 2021 r. W wyniku wniosku strony o wznowienie postępowania organ podatkowy Postanowieniem z dnia [...] marca 2021 r. wznowił postępowanie zakończone ostateczną decyzją podatkową. Po przeprowadzeniu postępowania Burmistrza K. decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r. odmówił uchylenia dotychczasowej decyzji z dnia [...] lutego 2021 r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2021 r. W uzasadnieniu swojej decyzji organ I instancji wskazał, iż podjął rozstrzygnięcie w oparciu o dane z ewidencji gruntów i budynków. Ponadto przeprowadzone w sprawie oględziny nieruchomości potwierdziły, iż nieruchomość ma charakter letniskowy, co pozostaje w zgodzie z planami zagospodarowania przestrzennego. W złożonym odwołaniu Skarżący zarzucili naruszenie przepisów ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych ("u.p.o.l.") poprzez ustalenie, iż budynek ma charakter wyłącznie letniskowy. Decyzją z dnia [...] września 2021 r. Inne (dalej także: SKO, Kolegium, organ) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ podkreślił, iż stosownie do dyspozycji art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2019 r. poz. 725 ze zm.) – dalej: "u.p.g.k." – podstawę wymiaru podatków i świadczeń czy oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Oznacza to, że wspomniana ewidencja jest dokumentem urzędowym, na podstawie którego organ podatkowy określa powierzchnię i rodzaj przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Ewidencja ma moc dokumentu urzędowego, więc zgodnie z art. 194 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2020 r. poz. 1325) stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. W niniejszej sprawie organ podatkowy przeprowadzając postępowanie dowodowe na podstawie przedstawionych dokumentów prawidłowo przyjął, że wiążące dla niego są dane z ewidencji gruntów i budynków. Z nich jednoznacznie wynika letniskowy charakter budynku. W złożonej do tut. Sądu skardze Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza K. z dnia [...] czerwca 2021 r. zarzucając naruszenie: - art. 8 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego ("k.p.a."), które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez nieprowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, niekierowanie się bezstronności i równego traktowania, a w konsekwencji nieprzeprowadzenie pełnego postępowania; - art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a) u.p.o.l., które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez jego niezastosowanie i nienaliczenie podatku od nieruchomości w stawce jak od budynków mieszkalnych; - art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e) u.p.o.l., które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez jego zastosowanie i naliczenie podatku od nieruchomości w stawce jak od budynków pozostałych; - art. 122, art. 187 § 1, art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania podatkowego w celu ustalenia właściwej stawki podatku, czego konsekwencją jest brak w zaskarżonej decyzji jakichkolwiek ustaleń dotyczących charakteru budynku; - art. 8 § 1 k.p.a., co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, poprzez jego niezastosowanie i naruszenie zasady równego traktowania; - przepisów postępowania podatkowego, które miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy tj. art. 122 i art. 187 Ordynacji podatkowej poprzez niezgromadzenie w zakresie istotnym dla sprawy odpowiedniego materiału dowodowego w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Skarżący zarzucili, że organ oparł się wyłącznie o dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków i zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Organ wprawdzie przeprowadził oględziny nieruchomości, ale nie dokonał ustaleń co do faktycznej funkcji budynku. W protokole oględzin oparł się o zapisy znajdujące się w ewidencji gruntów i budynków. Protokół nie zawiera żadnych wyjaśnień osób zajmujących przedmiotowy budynek, co do zakresu i sposobu jego wykorzystywania. Organ I instancji w ogóle nie odniósł się do dokumentów: faktur VAT za energię elektryczną, gaz, wodę, ścieki oraz deklaracje za gospodarowanie odpadami komunalnymi, które Skarżący przedłożyłi z zamiarem wykazania całorocznego użytkowania budynku. Inne natomiast, w ogóle nie dokonało analizy przedmiotowego naruszenia przepisów postępowania przez organ I instancji. Istotnym, zdaniem Skarżących, jest również, że z treści księgi wieczystej prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości wynika, iż działka o nr ewide[...] w miejscowości K. znajduje się na terenie oznaczonym symbolem "B" -tereny mieszkaniowe. Organy obu instancji nie wzięły pod uwagę zapisów znajdujących się w treści księgi wieczystej. Skarżący zauważyli, że uchwała nr XXX/251/20 Rady Miejskiej w Koronowie z dnia 30 września 2020 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości nie rozróżnia wysokości stawek podatku od nieruchomości dla budynków mieszkalnych ze względu na sposób ich wykorzystywania – letniskowy. Zatem chociażby z tego względu niezasadnym jest ustalanie wysokości podatku od nieruchomości jak dla budynków pozostałych, skoro jak sam organ twierdzi kierował się zapisami ewidencji gruntów i budynków, a tam jest zapis o budynku mieszkalnym o głównej funkcji budynek letniskowy. Wobec tego nawet jeżeli organ podatkowy związany byłby zapisami ewidencji gruntów i budynków i niema możliwości badania rzeczywistej funkcji spełnianej przez budynek, to wobec braku definicji budynku (domu) letniskowego, braku w prawie miejscowym rozróżnień stawek podatku od budynków mieszkalnych ze względu na ich funkcję, nie było podstaw do obciążania odwołującego się wyższą stawką podatku od nieruchomości W przedmiotowej sprawie organ nie wyjaśniał faktycznego sposobu wykorzystywania budynku i zaspokajania przez niego podstawowych potrzeb mieszkaniowych Skarżących, co nie budzi zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej, a SKO w B. w ogóle nie wzięło tej okoliczności pod uwagę. Skarżący dodali, że wielokrotnie podnosili, iż przedmiotowy budynek stanowi jedyne miejsce zamieszkania, centrum ich życia, są tam zameldowani, opłacają rachunki za media przez cały rok. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W piśmie procesowym z dnia [...] stycznia 2022 r. Skarżący podtrzymali dotychczasowe twierdzenia zawarte w skardze wraz z uzasadniającą je argumentacją. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a–c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) – dalej: jako "p.p.s.a." – lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na wstępie należy podać, że sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374 ze zm., dalej: "ustawa COVID-19"). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W będącej przedmiotem kontroli sądowej sprawie Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z dnia [...] stycznia 2022 r. skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w dniu [...] lutego 2022 r. (k. 114 akt sądowych). Wcześniej Skarżący zostali poinformowani także o dostępie do informacji o sprawie w wykazie spraw sądowych e-Wokanda pod wskazanym adresem internetowym oraz o możliwości wypowiedzenia się w sprawie w terminie 10 dni od dnia doręczenia pisma. Oceniając zaskarżoną decyzję według podanych kryteriów stwierdzić należy, że nie narusza ona prawa w takim stopniu, aby uzasadniało to wyeliminowanie jej z obrotu prawnego, a tym samym skarga podlega oddaleniu. Przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest prawidłowość kwalifikacji charakteru budynku stanowiącego przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości jako letniskowego w kontekście zastosowanej stawki podatku. Należy zauważyć, że sprawa była rozpoznawana na skutek złożenia przez Skarżącą pisma z dnia [...] marca 2021 r., która uznano za wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną. W istocie rzeczy Skarżący kwestionują charakter budynku w K. przy ul. [...], jako letniskowego. Wskazaną okoliczność, że budynek jest budynkiem mieszkalnym, organ potraktował jako nową i nieznaną mu okoliczność w dniu wydania decyzji w sprawie wymiaru Skarżącym podatku od nieruchomości na 2021 r. Skarżący w, znajdującej się w aktach sprawy, Informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych IN-1 z dnia [...] czerwca 2020 r. wykazali obok gruntu o powierzchni [...] m2, budynek "pozostały" o powierzchni [...] m2. Organy ustaliły, że sporny budynek jest budynkiem letniskowym. Swoje stanowisko organy podatkowe oparły przede wszystkim na informacji z kartoteki budynków, a także pisma Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w B. oraz ustaleń z przeprowadzonych oględzin utrwalonych w protokole z dnia [...] maja 2021 r. Z taką oceną nie zgodzili się Skarżący podkreślając, że organy nie uwzględniły faktu zamieszkiwania przez nich w tym budynku przez okres całego roku, a także zapisów w księdze wieczystej nieruchomości, z której wynika, że działka ewidencyjna nr [...], na której znajduje się budynek została oznaczona symbolem "B" (tereny mieszkaniowe). W ocenie Sądu rację w wynikłym sporze należy przyznać organom. Odnosząc się do powyższych stanowisk należy w pierwszej kolejności wskazać, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają budynki lub ich części. Przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych różnicują stawki podatku od nieruchomości dla budynków lub ich części. W art. 5 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. określono górne granice stawek dla budynków mieszkalnych (lit. a), budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz od budynków mieszkalnych lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej (lit. b), budynków zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie obrotu kwalifikowanym materiałem siewnym (lit. c), budynków związanych z udzielaniem świadczeń zdrowotnych w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej, zajętych przez podmioty udzielające tych świadczeń (lit. d) i budynków pozostałych, w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego (lit. e). Z punktu widzenia istoty sporu, kluczowe znaczenie w niniejszej sprawie ma art. 21 u.p.g.k., zgodnie z którym podstawę m.in. wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. W ocenie Sądu, przedstawiona w decyzji argumentacja Kolegium, co do wiążącego charakteru ewidencji gruntów i budynków, jest trafna. Stanowisko to pozostaje w zgodzie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym przyjmuje się, że dane wynikające z ewidencji - w szczególności w przypadku wymiaru podatku od nieruchomości - mają dla organu podatkowego charakter wiążący i nie mogą być przezeń samodzielnie korygowane w ramach postępowania podatkowego, bez zmiany tych wpisów w ewidencji gruntów (por. uchwała 7 sędziów NSA z 27 kwietnia 2009 r. sygn. akt II FPS 1/09, wyroki NSA z 1 marca 2018 r., sygn. akt II FSK 458/16, z 16 lutego 2018 r., sygn. akt II FSK 1711/17, z 4 czerwca 2020 r. II FSK 2706/19, z 29 maja 2020 r. II FSK 2876/19). Oznacza to, że co do zasady o sposobie kwalifikacji gruntu (budynku) dla celów podatkowych w podatku od nieruchomości, nie tyle decyduje sposób rzeczywistego wykorzystania nieruchomości, a jej funkcje (przeznaczenie) ujawnione w ewidencji gruntów i budynków. W konsekwencji organ podatkowy nie może samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków. Jak słusznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 stycznia 2015 r. sygn. akt II FSK 3108/12, "art. 21 ust. 1 u.p.g.k. należy interpretować w ten sposób, że przy ustalaniu zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, w podatku rolnym i podatku leśnym, winny zostać uwzględnione zarówno elementy przedmiotowe, jak i podmiotowe zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Informacje dotyczące funkcji (użytkowego przeznaczenia) zarówno gruntu, jak i budynku (lokalu) mają dla organu podatkowego charakter wiążący i nie mogą być przezeń samodzielnie korygowane w ramach postępowania podatkowego, bez zmiany tych wpisów w ewidencji gruntów". Poglądy te są aprobowane również w bieżącym orzecznictwie sądowoadministracyjnym, gdzie przyjmuje się, że "(...) zawarte w art. 21 ust. 1 P.g.k. pojęcie "wymiar podatku" winno odnosić się nie tylko do czynnika powierzchni budynku, ale również jego funkcji i przeznaczenia. Innymi słowy, organ podatkowy zobowiązany jest odwoływać się do danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, ilekroć są one prawnie relewantne dla prawidłowego określenia zobowiązania podatkowego" (por. wyrok NSA z dnia 25 sierpnia 2021 r., sygn. akt III FSK 4002/21 – wraz z powołanym tam orzecznictwem, czy wyrok WSA w Gliwicach z dnia 15 lutego 2022 r., sygn. akt I SA/Gl 1267/21). Stanowisko powyższe Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela. W konsekwencji, wbrew twierdzeniom Skarżących, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy organy podatkowe nie były zobowiązane do gromadzenia materiału dowodowego w celu przeprowadzenia postępowania dowodowego zmierzającego do ustalenia i wykazania okoliczności związanych z faktycznym sposobem użytkowania spornego budynku w 2021 r. Z danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków oraz kartotece budynków w oparciu, o które określono wysokość stawki podatkowej wynika, że budynek mieszkalny o numerze ewidencyjnym [...] usytuowany w K. przy ul. [...] na działce nr [...]_[...], oznaczonej w ewidencji symbolem "B", jest budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym, o głównej funkcji letniskowej. Co również istotne, funkcja tego budynku jest zgodna z wydanym przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. potwierdzeniem przyjęcia obiektu budowlanego do użytkowania z dnia [...] czerwca 2021 r. Wbrew stanowisku Skarżących, jak to już zostało wcześniej wskazane, ustalenie wysokości zobowiązania podatkowego w odniesieniu do spornego budynku, nie mogło być determinowane ustaleniami faktycznymi dotyczącymi rzeczywistego sposobu wykorzystywania przez nich budynku. Związanie organu podatkowego treścią danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków wyklucza możliwość podważenia tych danych w następstwie przeprowadzenia kontrdowodu w postępowaniu podatkowym. Ocena i kontrola rzetelności danych zawartych w ewidencji nie leży w zakresie kompetencji organu podatkowego, dlatego też odmawia mu się prawa do dokonywania samodzielnych ustaleń, jeśli chodzi o dane dotyczące konkretnych nieruchomości, jakie uwidaczniane są w ewidencji gruntów i budynków. Wyklucza to możliwość naruszenia przez organy podatkowe treści art. 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej w zakresie, w jakim organy miałby dowodzić, dla potrzeb ustalenia wysokości stawki podatkowej, sposobu korzystania z budynku przez Skarżących. Wskazać należy, że w niniejszej sprawie organy podatkowe, oprócz danych zawartych w kartotece budynków, wzięły pod uwagę również informacje złożone przez Skarżących. Jednocześnie w świetle kategorycznego brzmienia art. 21 u.p.g.k., podawane przez stronę okoliczności nie miały znaczenia dla określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości. Niemiarodajnym jest przyjęcie dla potrzeb postępowania podatkowego i ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości, że skoro budynek letniskowy jest użytkowany całorocznie i zaspokaja potrzeby mieszkaniowe strony, to jest budynkiem mieszkalnym i z tej racji winna być zastosowana stawka podatku jak od budynków mieszkalnych. Dane z ewidencji i klasyfikacji budynków nie mogą być korygowane w postępowaniu podatkowym dla potrzeb wymiaru podatku od nieruchomości a przedmioty opodatkowania nie mogą być samodzielnie klasyfikowane przez organy podatkowe ze względu na ich rzeczywistą funkcję lub faktyczne wykorzystywanie, jakby tego oczekiwali Skarżący. W związku z powyższym organ zasadnie uznał, że nie wystąpiły przesłanki określone w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej, w tym nowe okoliczności i dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który ją wydał, a uzasadniające inną niż wcześniej dokonaną kwalifikację budynku (jako letniskowego) dla potrzeb opodatkowania podatkiem od nieruchomości za 2021 r. Za taką okoliczność nie można także uznać prac nad projektem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ponieważ fakt prowadzenia takich działań, których skutki wystąpią w przyszłości nie daje podstaw do zmiany kwalifikacji przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości i zastosowania innej stawki podatku. W skardze Skarżący wnieśli o przeprowadzenie dowodu z załączonych do niej dokumentów. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowany jest pogląd, który Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela, że istotne wątpliwości, o których mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a. winny być związane z oceną, czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem, nie zaś z ustalaniem na nowo stanu faktycznego. O takich wątpliwościach można mówić, gdy istotne dla sprawy elementy stanu faktycznego pozostają niewyjaśnione, są sporne, przy czym dopuszczenie nowego dowodu jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem sądu (por. wyrok NSA z dnia 4 marca 2020 r., sygn. akt II FSK 958/18). Wbrew oczekiwaniom Skarżących "zakres kognicji sądu administracyjnego, ograniczony do kontroli legalności zaskarżonego aktu, wyłącza możliwość czynienia przez ten sąd ustaleń faktycznych, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy. Unormowanie przewidziane w art. 106 § 3 p.p.s.a. nie może być zatem podstawą do kwestionowania ustaleń przyjętych przez organy (...) i nie może służyć zwalczaniu ustaleń faktycznych, z którym strona się nie zgadza" (por. wyroki NSA z dnia 11 maja 2010 r., sygn. akt I FSK 693/09, oraz z dnia 3 kwietnia 2019 r., sygn. akt II FSK 1259/17, publ.: CBOSA), co ma miejsce w niniejszej sprawie. Odnotować przy tym należy, że dowody te, względnie informacje z nich wynikające, znajdują się w aktach administracyjnych i znajdowały się w dyspozycji organów podatkowych. Wobec powyższego wnioski Skarżących o przeprowadzenie dowodów Sąd oddalił. Wobec niezasadności podniesionych w skardze zarzutów, mając na uwadze, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę. T. Wójcik J. Szulc U. Wiśniewska