I SA/Bd 813/12

WyrokWSA w Bydgoszczy2012-11-20

Skład orzekający: sędzia WSA Leszek Kleczkowski, sędzia WSA Mirella Łent, sędzia WSA Urszula Wiśniewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo ustaliły wysokość przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych za 2008 rok, uwzględniając darowizny i alimenty, oraz czy prawidłowo oceniły dowody dotyczące możliwości ich uzyskania przez podatniczkę?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały przepisy prawa materialnego, w tym dotyczące przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach. Organy należycie oceniły zebrany materiał dowodowy, w szczególności w zakresie darowizn i alimentów, dochodząc do logicznych wniosków zgodnych z zasadami doświadczenia życiowego. Ciężar dowodu w postępowaniu dotyczącym nieujawnionych źródeł przychodów spoczywa w pewnym zakresie na podatniku, który musi wykazać źródła pochodzenia środków.
Stan faktyczny
Skarżąca kwestionowała decyzję Dyrektora Izby Skarbowej ustalającą jej podatek dochodowy od osób fizycznych z tytułu przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach za 2008 rok. Organ pierwszej instancji nie uznał części darowizn i alimentów jako źródeł pokrycia wydatków. Po postępowaniu uzupełniającym Dyrektor Izby Skarbowej uchylił decyzję organu pierwszej instancji i ustalił zobowiązanie podatkowe. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w tym błędną ocenę dowodów.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędziowie: sędzia WSA Mirella Łent sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Marcin Frydrych po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 listopada 2012 r. sprawy ze skargi I. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych za 2008 rok oddala skargę Decyzją z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego we W. ustalił I. D. (skarżącej) podatek dochodowy od osób fizycznych z tytułu przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych za 2008 r. w kwocie [...] zł. Organ pierwszej instancji stwierdził, że podatniczka nie uprawdopodobniła faktu posiadania na dzień [...] r. oszczędności w gotówce w wysokości [...] zł, które miały pochodzić z otrzymywanych w latach wcześniejszych wynagrodzeń, darowizn i alimentów. Brak środków w postaci oszczędności w gotówce potwierdziło również przeprowadzone postępowanie podatkowe dotyczące roku 2007 zakończone decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego we W. z dnia [...] r., którą ustalono podatniczce podatek dochodowy od osób fizycznych z tytułu przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych za 2007 r. w kwocie [...] zł. Odnośnie dochodów w 2008 r. organ I instancji nie uznał otrzymania przez skarżącą alimentów od M. B. w wysokości [...] zł wykazując, że M. B. nie dysponował wystarczającymi środkami pieniężnymi umożliwiającymi przekazanie takiej kwoty. Zdaniem Naczelnika Urzędu Skarbowego we W. podatniczka nie uprawdopodobniła również otrzymania darowizn od babci H. K. ([...] zł), siostry W. D. ([...] zł) i znajomych: B. N., E. B. oraz K. R. (darowały po [...] zł), bowiem przeprowadzona analiza sytuacji finansowej darczyńców wykazała, że nie byli w stanie ponieść takich wydatków. Ponadto w przychodach skarżącej nie uwzględniono wpływów na jej rachunek bankowy w łącznej wysokości [...] zł , z uwagi na to, że strona nie wskazała źródeł pochodzenia tych środków pieniężnych, organ podatkowy nie miał więc podstaw do zaliczenia ich do przychodów opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skarżąca złożyła odwołanie, zarzucając naruszenie przepisów: art. 187 § 1, art. 191 i 210 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005r., Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej "O.p"). i wniosła o jego uchylenie w całości. Dyrektor Izby Skarbowej uznając, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na jednoznaczne rozstrzygnięcie sprawy, postanowieniem z dnia [...] r. zlecił organowi I instancji przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów w sprawie. W ocenie organu odwoławczego w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy należało dokonać przesłuchań świadków wskazanych przez skarżącą w odwołaniu – M. B. jak również jego matki na okoliczność płaconych alimentów i osiąganych przychodów z gospodarstwa rolnego. Również w związku z tym, że w toku prowadzonego postępowania strona wskazywała, iż były małżonek może potwierdzić fakt przechowywania przez nią oszczędności w latach wcześniejszych, konieczne było ustalenie czy świadkowi znana jest wysokość tych oszczędności, źródła ich gromadzenia i sposób przechowywania. Przychylając się do wniosku podatniczki należało dokonać również przesłuchań jej rodziców oraz siostry na okoliczność przekazanych przez nich darowizn. Naczelnik Urzędu Skarbowego we W. po uzupełnieniu materiału dowodowego w zakresie wskazanym w ww. postanowieniu, przekazał akta sprawy organowi odwoławczemu. Decyzją z dnia [...]. Dyrektor Izby Skarbowej w B. uchylił decyzję organu I instancji w całości i ustalił skarżącej zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych za 2008r. w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 20 ust. 3 ustawy z dnia z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm., dalej "u.p.d.o.f.") w brzmieniu obowiązującym w 2008 r., wysokość przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych ustala się na podstawie poniesionych przez podatnika w roku podatkowym wydatków i wartości zgromadzonego w tym roku mienia, jeżeli wydatki te i wartości nie znajdują pokrycia w mieniu zgromadzonym przed poniesieniem tych wydatków lub zgromadzeniem mienia, pochodzącym z przychodów uprzednio opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania. Dyrektor podał, że jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jako jedno ze źródeł przychodów osiągniętych w 2008 r., jak również w latach 2006 i 2007, skarżąca wskazała alimenty otrzymywane od byłego małżonka M. B. w wysokości [...] zł miesięcznie płatne do 10-go każdego miesiąca w okresie od września 2006 r. do grudnia 2007 r. bezpośrednio do jej rąk. Organ I instancji ustalił, że skarżąca pozostawała w związku małżeńskim z M. B. od października 2002 r. do września 2006 r. Zgodnie z wyrokiem Sądu Okręgowego we Włocławku V Wydział Cywilny Rodzinny sygn. akt. VC 263/06 z dnia 20 września 2006 r. opiekę nad małoletnim dzieckiem powierzono obojgu rodzicom i ustalono miejsce pobytu córki przy matce oraz zasądzono od M. B. alimenty w kwocie po [...] zł miesięcznie płatne od daty uprawomocnienia się wyroku do 15-go każdego miesiąca do rąk skarżącej. Naczelnik Urzędu Skarbowego we W. dokonując analizy uzyskiwanych przez M. B. przychodów, celem zweryfikowania czy były wystarczające na przekazanie wskazanych kwot ustalił, że M. B. nie mógł dysponować środkami pieniężnymi pozwalającymi na przekazanie alimentów w latach 2006-2008 po [...] zł miesięcznie, gdyż sam nie miał do dyspozycji przychodów pozwalających na pokrycie bieżących kosztów własnego utrzymania. Naczelnik Urzędu Skarbowego we W. uwzględnił zatem w przychodach skarżącej alimenty w wysokościach wynikających z ww. wyroku Sądu. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że na etapie postępowania odwoławczego strona przedstawiła pismo M. B. z dnia [...] r., w którym wyjaśnił, że źródłem dobrowolnych alimentów płaconych przez niego w wysokości [...] zł miesięcznie były dochody uzyskiwane z gospodarstwa rolnego stanowiącego własność rodziców. Dodał również, że od lipca 2008 r. jest zatrudniony w firmie M. Sp. z o.o. we W. uzyskując wynagrodzenie w wysokości ok. [...] zł netto. Organ odwoławczy zauważył, że w zleconym organowi I instancji postępowaniu uzupełniającym dokonano przesłuchania w charakterze świadka M. B., który wykazał, że mógł uzyskiwać dochody z gospodarstwa rolnego rodziców. Przekazywanie pieniędzy za pracę w gospodarstwie potwierdziła również jego matka. Możliwym zatem było płacenie przez niego alimentów na dziecko w kwotach wyższych niż ustalone przez Sąd. Dyrektor zaznaczył jednakże, że występują rozbieżności, co do kwot, jakie skarżąca miałaby otrzymywać od byłego małżonka. Organ nie przyjął wyjaśnień podatniczki, że w 2008r. otrzymała od M. B. kwotę [...] zł z tytułu alimentów na dziecko, bowiem jej były małżonek potwierdził przekazanie w 2008 r. kwoty [...] zł. W związku z tym, wskazane przez świadka kwoty przekazane skarżącej w 2008 r. zdaniem organu odwoławczego należało ująć w zestawieniu wydatków i przychodów w tym roku. Natomiast środki pieniężne, które M. B. przekazał podatniczce w latach poprzednich uwzględniono w przychodach w poszczególnych latach dokonując analizy oszczędności na początek 2008 r. Organ II instancji wskazał, że kolejnym podanym przez stronę źródłem finansowania poniesionych w 2008 r. wydatków były darowizny od rodziny i znajomych. Wyjaśnił, że w celu potwierdzenia otrzymania darowizn strona przedłożyła podpisane przez darczyńców pisma (sporządzone w 2010 r.), w których poświadczają przekazanie jej darowizn w 2008 r. Skarżąca nie przedstawiła tylko potwierdzenia przekazania pieniędzy przez H. K. Dyrektor wyjaśnił, że dokonując weryfikacji twierdzeń podatniczki o otrzymaniu środków pieniężnych od wskazanych przez nią osób wezwano darczyńców na przesłuchania w charakterze świadków. Jej rodzice – H. i Cz. D. oraz siostra A. D. skorzystali z prawa odmowy składania zeznań, natomiast, Ł. D. oraz K. M. nie stawili się na wezwanie organu podatkowego. Pozostali świadkowie stawili się na przesłuchania, podczas których zeznali o przekazaniu skarżącej darowizn. Po przeprowadzonej analizie ustalono, iż część osób była w stanie ponieść w 2008 r. takie wydatki. Naczelnik Urzędu Skarbowego we W. uwzględnił zatem w przychodach strony darowizny od rodziców w wysokości [...] zł, od brata Ł. D. w wysokości [...] zł, od siostry A. D. w wysokości [...] zł, a także od części znajomych skarżącej: K. B., D. G., A.O., K. W., którzy przekazali jej po [...] zł, a także darowiznę od J. L.-M. i K. M., którzy darowali kwotę [...]. Łącznie przyjęto w przychodach w 2008 r. z tytułu darowizn kwotę [...] zł. Organ pierwszej instancji nie uznał natomiast za uprawdopodobnione przekazanie darowizn przez pozostałych darczyńców tj. H. K. ([...] zł), W. D. ([...] zł), B. N., E. B. oraz K. R. (po [...] zł). W ocenie organu odwoławczego zgromadzony materiał dowodowy potwierdził, że ww. osoby nie dysponowały wystarczającymi środkami finansowymi pozwalającymi na przekazanie skarżącej darowizn. Dyrektor podkreślił, że oświadczenia podatniczki i darczyńców, choć zgodne w kwestii przekazania darowizn, nie są wiarygodne w kontekście innych okoliczności. Organ zauważył, że z większością wskazanych darczyńców łączyły skarżącą relacje koleżeńskie, a część to jej najbliższa rodzina. Z żadnym z darczyńców nie została sporządzona pisemna umowa darowizny, podatniczka przedstawiła jedynie oświadczenia darczyńców sporządzone w roku 2010, a więc dwa lata od udzielenia darowizn. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że część z tych osób nie posiadała możliwości zgromadzenia oszczędności ze wskazywanych przez nich źródeł, pozwalających na przekazanie darowizn. W ocenie organu, nielogiczne i nieracjonalne, a także sprzeczne z doświadczeniem życiowym jest uznanie, że darczyńcy będący kolegami z pracy przekazali tytułem darowizny kwotę [...] zł w czasie, w którym postępowanie dowodowe wykazało, że nie mogli mieć oszczędności z tytułów, na które sami wskazywali w swoich zeznaniach, bądź też gdy własne wydatki finansowali z kredytów bankowych. Dyrektor podniósł, że już sama ilość darowizn powołanych w niniejszej sprawie - 15 odnośnie roku 2008 w kwotach wolnych od podatku i 11 od osób zamieszkałych w N. odnośnie roku 2007, podważa ich wiarygodność. Tym bardziej, że w toku prowadzonego postępowania przez organ I instancji ustalono, że darczyńcy z N. nie potwierdzili udzielenia skarżącej darowizn, a część z nich w ogóle jej nie znała. Organ zaznaczył, że poza oświadczeniami strony skarżącej i świadków nie było żadnych innych dowodów otrzymania znaczącej w sumie ilości gotówki, którego potwierdzeniem mogłyby być chociażby operacje na jej rachunku bankowym lub dowody wypłat środków z rachunków bankowych darczyńców. Kwestionując ocenę organu podatkowego, co do braku możliwości poczynienia darowizn przez niektóre osoby, skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów, potwierdzających dysponowanie przez darczyńców wystarczającymi środkami pieniężnymi. Podsumowując organ odwoławczy stwierdził, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone w sposób szczegółowy i wyczerpujący z zachowaniem zasad przewidzianych w art. 187 § 1 i art. 191 O.p. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając jej naruszenie art. 122, art. 187 § 1, art. 191 O.p. Ponadto skarżąca zwróciła się z wnioskiem o zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia jej skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] r. W uzasadnieniu podatniczka zarzuciła brak właściwych ustaleń w zakresie stanu faktycznego, poprzez nieuwzględnienie przez organ podatkowy w rozliczeniu 2008r. kwoty [...] euro, które otrzymała w grudniu 2007 r. od pana D. B. Kwota ta zdaniem skarżącej, stanowiła nadwyżkę z rozliczeń w ramach postępowania z zakresu dochodów nieujawnionych za 2007 r. Strona wskazała, że jej stanowisko w tej kwestii zawarte jest w skardze na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. dnia [...] r. Skarżąca podniosła, że w decyzji dotyczącej 2008 r. jedynie poinformowano, że okoliczności dotyczące kwoty [...] euro były analizowane w postępowaniu za 2007 r. i stanowisko organu odwoławczego zawarte jest uzasadnieniu decyzji dotyczącej 2007 r. Strona stwierdziła, że uzasadniony jest zatem wniosek o zawieszenie postępowania, ponieważ rozstrzygnięcie Sądu w zakresie prawidłowości konkretyzacji stosunku administracyjno-prawnego, będącego przedmiotem skarżonej decyzji, zależy od wyniku postępowania sądowo-administracyjnego w sprawie skargi na decyzję dotyczącą 2007 r. Skarżąca zarzuciła również organowi podatkowemu dokonanie dowolnej oceny dowodu z zeznań M. P. - córki H. K. która w styczniu 2008 r. miała przekazać stronie (swojej wnuczce) kwotę [...] zł tytułem darowizny. Zdaniem podatniczki, choć nie mogła ona w postępowaniu okazać materialnych dowodów potwierdzających otrzymanie darowizny, to jednak ten fakt w sposób dostateczny uprawdopodobniają zeznania świadka. Skarżąca przytoczyła fragmenty zeznań dotyczące prezentów ślubnych dawanych wnukom, przechowywania pieniędzy w szufladzie, które wskazują, że jej babcia mimo niskich dochodów miała pieniądze. Nie jest przy tym w stanie podać źródeł i pochodzenia pieniędzy babci – H. K., domniemuje tylko, że pieniądze mogły pochodzić z darowizn, zapisów czy pożyczek. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ustosunkowując się do braku uwzględnienia w przychodach skarżącej kwoty [...] euro Dyrektor Izby Skarbowej zauważył, że wobec podatniczki prowadzone były dwa postępowania podatkowe w zakresie źródeł nieujawnionych, tj. dotyczące 2007 i 2008r. W związku twierdzeniem skarżącej, że [...] euro otrzymała w 2007 r., kwestie z tym związane były szczegółowo analizowane w postępowaniu dotyczącym 2007 r. Środki te nie stanowiły dochodów podatniczki w 2008 r., niemniej jednak Dyrektor Izby Skarbowej B. w uzasadnieniu decyzji, odnosząc się do możliwości poczynienia przez stronę oszczędności na początek 2008 r., wskazał że skarżąca nie uprawdopodobniła otrzymania środków pieniężnych. Wskazywani darczyńcy nie potwierdzili bowiem przekazania darowizn, a wyjaśnienia poczynione na etapie odwołania, iż mogło to być świadczenie nie od darczyńców z N. a od partnera, zdaniem organu odwoławczego świadczyło o dopasowywaniu składanych wyjaśnień do okoliczności ujawnionych w toku postępowania podatkowego. Dyrektor Izby Skarbowej, odwołując się do ustaleń czynionych w postępowaniu w przedmiocie źródeł nieujawnionych za 2007, zakończonym decyzją ostateczną z dnia [...]. uznał, że kwota [...] euro nie wchodziła w skład posiadanych przez skarżącą oszczędności, a na dzień [...] r. dysponowała ona jedynie środkami pieniężnymi w gotówce w wysokości [...] zł oraz na rachunku bankowym w wysokości [...] zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego aktu organu podatkowego z punktu widzenia jego legalności, tj. z punktu widzenia jego zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jednolity tekst: Dz. U. z 2012r. poz. 270, dalej jako "p.p.s.a.") wynika zaś, że zaskarżony akt ulega uchyleniu wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd analizując ustalenia faktyczne, podstawę prawną decyzji oraz ocenę dowodów dokonaną przez organy nie stwierdził naruszenia prawa, które skutkowałoby koniecznością wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Na wstępie należy wskazać, że na rozprawie w dniu 20 listopada 2012r. pełnomocnik skarżącej cofnął wniosek o zawieszenie postępowania. Zgodnie z art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f., przychodami podlegającymi opodatkowaniu podatkiem dochodowym są przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach. Jednocześnie przepis art. 20 ust. 3 ww. ustawy określa sposób ustalenia wysokości takich przychodów. Zgodnie z jego treścią wysokość przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach ustala się przyjmując za podstawę sumę poniesionych w roku podatkowym wydatków i wartość zgromadzonych w tym roku zasobów finansowych, nieznajdujących pokrycia w już opodatkowanych bądź wolnych od opodatkowania źródłach przychodów i posiadanych przedtem zasobach majątkowych. Należy zatem przyjąć, że opodatkowanie w sytuacji, o jakiej mowa w ww. przepisach, następuje na podstawie tzw. znamion zewnętrznych (tj. wydatków), świadczących o położeniu ekonomicznym podatnika. Oznacza to, iż organ podatkowy na podstawie wyżej wskazanych przepisów uprawniony jest do porównania wysokości wydatków, jakie podatnik poniósł w ciągu roku podatkowego, do wartości opodatkowanych bądź zwolnionych od opodatkowania zasobów finansowych, jakie zgromadził w tym roku, oraz zasobów, które zgromadził wcześniej, tj. przed rozpoczęciem danego roku podatkowego. W przypadku ustalenia, że poniesione wydatki przekraczają źródła przychodów oraz zgromadzone wcześniej zasoby finansowe, zasadne jest przyjęcie, że powstała różnica stanowi przychód podatnika nie znajdujący pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzący ze źródeł nieujawnionych. Zauważyć w tym miejscu należy, że zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych, jak i doktrynie przyjmuje się, że z uwagi na konstrukcję art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f., w postępowaniu w sprawie nieujawnionych źródeł przychodów obowiązek wykazania źródeł przychodu ciąży na podatniku. Wysokość przychodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach, ustala się na podstawie poniesionych przez podatnika w roku podatkowym wydatków i wartości zgromadzonego w tym roku mienia, jeżeli wydatki te i wartości nie znajdują pokrycia w mieniu zgromadzonym w roku podatkowym oraz w latach poprzednich, pochodzącym z przychodów opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania. Przerzucenie ciężaru dowodu na stronę nie jest jednak całkowite. Jeżeli bowiem strona postępowania podatkowego wskaże lub uprawdopodobni źródło przychodów, z którego gromadziła lub wydatkowała środki finansowe, to na organie podatkowym ciąży obowiązek zweryfikowania takiego dowodu. Organ podatkowy musi ocenić wartość dowodową złożonych przez podatnika dowodów. W postępowaniu w sprawie przychodów pochodzących z nieujawnionych źródeł obowiązuje zatem szczególna zasada rozkładu ciężaru dowodu. Postępowanie to jest dwuetapowe. W pierwszej fazie to organ podatkowy winien wykazać, że wydatki podatnika w danym roku podatkowym przekraczają dochód wskazany w zeznaniu rocznym i że zachodzą przesłanki do uznania, iż miało miejsce osiąganie przychodów ze źródeł nieujawnionych. W tym momencie ciężar dowodu i inicjatywa przechodzi na podatnika, który powinien wskazać dowody, czy okoliczności, z których wynika, że uzyskał przychody z określonego źródła lub, że posiadał w latach poprzednich mienie, bądź zasoby finansowe, które pozwoliły mu na poczynione wydatki, o których wysokości sam oświadczał i podawał. Podatnik musi wykazać, jakie uzyskał kwoty i z jakich tytułów, przy czym muszą być to przychody opodatkowane lub wolne od podatku. Postępowanie prowadzone na podstawie art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f., z istoty swej konstrukcji nakłada na podatnika obowiązek dowiedzenia, że posiadał środki, o których organ nie wiedział, względnie dowiedzenia, że środki zgromadzone w latach ubiegłych nie zostały wcześniej wydatkowane i podatnik miał realną możliwość poczynienia oszczędności. Co do zasady ciężar prowadzenia postępowania, obejmujący czynności dotyczące poszukiwania, przeprowadzania i oceniania dowodów, spoczywa na organach podatkowych. Jednak w analizowanym przypadku, w którym zgodnie z treścią art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. ustalenie przez organy podatkowe, że poniesione przez podatnika wydatki przekraczają zeznany dochód, to na podatniku ciąży wykazanie, iż zgromadzone mienie znajduje pokrycie w określonych źródłach przychodów lub posiadanych zasobach ( wyrok NSA z dnia 14 lipca 2009r., sygn. akt II FSK 422/08, Lex nr 524639). Zdaniem Sądu, organy orzekające w niniejszej sprawie podjęły niezbędne działania w celu zebrania pełnego materiału dowodowego. Zebrany materiał dowodowy został należycie oceniony, a wyciągnięte na jego podstawie wnioski znajdują logiczne uzasadnienie. W pierwszej kolejności należy odnieść się do ustaleń dokonanych przez organy w postępowaniu dotyczącym roku 2007 a mającym wpływ na rok 2008 tj. otrzymania przez Skarżącą darowizn od obywateli N. na łączną kwotę [...] euro. Okoliczność ta została szczegółowo wyjaśniona w decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...]. nr [...]. Organ uznał, że skarżąca nie uprawdopodobniła otrzymania środków pieniężnych. Wskazywani darczyńcy nie potwierdzili bowiem przekazania darowizn, a wyjaśnienia poczynione na etapie odwołania, iż mogło to być świadczenie nie od darczyńców z N. a od partnera, zdaniem organu odwoławczego świadczyło o dopasowywaniu składanych wyjaśnień do okoliczności ujawnionych w toku postępowania podatkowego. Tutejszy Sąd w pełni zaakceptował stanowisko organów i wyrokiem z dnia 20 listopada 2012r. w sprawie o sygn. akt I SA/Bd 812/12 oddalił skargę na wskazaną decyzję. Wobec powyższego należy przyjąć jako prawidłowe ustalenia, że kwota [...] euro nie wchodziła w skład posiadanych przez skarżącą oszczędności, a na dzień [...]. dysponowała ona jedynie środkami pieniężnymi gotówce w wysokości [...] zł oraz na rachunku bankowym w wysokości [...] zł. W ocenie Sądu nie zasługuje na uwzględnienie zarzut dowolnej oceny materiału dowodowego. W toku prowadzonego postępowania Skarżąca wyjaśniła, że otrzymała 15 darowizn w roku 2008 w kwotach wolnych od podatku , od rodziny ( w tym od babci H. K.) i znajomych w łącznej wysokości [...] zł. Organ podatkowy uwzględnił w przychodach strony kwotę [...] zł. Ustalenia dokonane w tym zakresie Sąd uznał za zasadne. Trafne jest ocena dokonana w zaskarżonej decyzji, że zgromadzony materiał dowodowy nie pozwala na przyjęcie, iż Skarżąca uprawdopodobniła twierdzenia o otrzymaniu w styczniu 2008r. środków pieniężnych od p. K. w wysokości [...] zł. Strona nie dysponowała żadnym dowodem na okoliczność przekazania pieniędzy, nie był też sporządzony żaden dokument, a p. K. nie żyje od 2009r. Zeznania złożone przez córkę p. K. – M. P. (k- 184 akt administracyjnych), wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, nie potwierdzają faktu przekazania darowizny. Z zeznań tych wynika, że świadek prowadził z p. K. (matką) wspólne gospodarstwo domowe a wydatki na bieżące utrzymanie pokrywane były z otrzymywanych przez nie dochodów oraz środków z opieki społecznej. Z ustaleń dokonanych przez organ podatkowy wynika, że p. K. od roku 1982 roku przebywała na rencie, początkowo otrzymywała rentę inwalidzką, a od 1993 roku rentę rodzinną po mężu, której wysokość była niższa niż przeciętne miesięczne renty rodzinne wg danych statystycznych (w latach 2000-2008 renta H. K. stanowiła około 60-70% przeciętnej renty). Uwzględniając również dochody M. P. organ stwierdził, że ich wspólne dochody po pomniejszeniu o statystyczne wydatki na utrzymanie 2-osobowej rodziny były niewystarczające na zgromadzenie w 2008 roku kwoty [...] zł. Przytoczone w skardze fragmenty zeznań świadka wskazują jedynie, że p. K. wspominała córce o udzielaniu pomocy wnuczce, jednak świadek nie był w stanie wskazać kiedy ta pomoc miała miejsce, nie była też świadkiem przekazywania Skarżącej jakichkolwiek pieniędzy. Nie miała ona także wiedzy na temat posiadania przez matkę znacznych środków pieniężnych. W świetle zebranych i omówionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dowodów za logiczną i zgodną z zasadami doświadczenia życiowego należy uznać ocenę, że sytuacja materialna p. K. nie pozwalała na zgromadzenie środków pieniężnych umożliwiających przekazanie darowizny w wysokości [...] zł. Odnośnie natomiast twierdzeń o możliwości posiadania przez p. K. innych źródeł przychodów , Skarżąca nie wskazała na tę okoliczność żadnych dowodów. Sąd w pełni akceptuje ustalenia organu w kwestii braku możliwości dokonania darowizn przez W. D., B. N. E. B. i K. R. Reasumując podnieść należy, że w niniejszej sprawie organy podatkowe prawidłowo ustaliły stan faktyczny, opierając się na zebranych w toku prowadzonego postępowania materiałach i przekonująco wyeksponowały istnienie dostatecznych podstaw do ustalenia zryczałtowanego podatku dochodowego od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu oraz prawidłowo zastosowały obowiązującą regulację prawną. Organy obu instancji przy rozstrzyganiu sprawy uwzględniły wyczerpująco zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, dokonując jego oceny w sposób kompleksowy, a wypływająca z niej konkluzja ma walor logiczności i znajduje oparcie w zasadach doświadczenia życiowego. Wbrew zarzutom podniesionym w skardze, w niniejszej sprawie postępowanie dowodowego zostało przeprowadzone przez organy podatkowe w zakresie pozwalającym na stwierdzenie, że podjęte zostały wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy (art. 122 Ordynacji podatkowej). Ustalenia faktyczne w sprawie zostały poczynione na podstawie dowodów, szczegółowo wskazanych i opisanych przez organ podatkowy. W konsekwencji ocena materiału dowodowego dokonana przez organ odpowiada wymogom art. 191 O.p. W przedmiotowej sprawie odniesiono się do zeznań świadków wyjaśnień strony oraz zebranych dokumentów nie naruszając zasady swobodnej ich oceny wskazując przy tym na istotne okoliczności, które spowodowały nie uwzględnienie wszystkich darowizn w przychodach Skarżącej. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił M. Łent L. Kleczkowski U. Wiśniewska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło