I SA/Bd 816/21

WyrokWSA w Bydgoszczy2022-02-08

Skład orzekający: Halina Adamczewska-Wasilewicz, Leszek Kleczkowski, Urszula Wiśniewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zobowiązanie podatkowe zabezpieczone hipoteką przymusową może ulec przedawnieniu, a jeśli tak, to czy po upływie terminu przedawnienia może być nadal egzekwowane z przedmiotu hipoteki?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że zobowiązanie podatkowe zabezpieczone hipoteką przymusową ulega przedawnieniu. Sąd oparł się na wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który uznał art. 70 § 6 Ordynacji podatkowej (identyczny w treści z art. 70 § 8 O.p.) za niezgodny z Konstytucją. W związku z tym, po upływie terminu przedawnienia, zobowiązanie nie może być egzekwowane z przedmiotu hipoteki, co stanowi podstawę do umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Stan faktyczny
Skarżący wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego z uwagi na przedawnienie dochodzonych należności podatkowych. Organ egzekucyjny odmówił umorzenia, wskazując na przerwanie biegu terminu przedawnienia wskutek zajęcia rachunku bankowego oraz na zabezpieczenie należności hipoteką przymusową, co zgodnie z art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej miało wyłączać przedawnienie. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Skarżący zaskarżył postanowienie Dyrektora Izby, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących przedawnienia i niezastosowanie wyroku Trybunału Konstytucyjnego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] października 2021 r. oraz zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. na rzecz P.L. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędziowie sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) sędzia WSA Urszula Wiśniewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 8 lutego 2022 r. sprawy ze skargi P.L. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. na rzecz P.L. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w T. prowadzi postępowanie egzekucyjne z majątku skarżącego na podstawie tytułów wykonawczych o nr [...] wystawionych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w B., obejmujących odpowiednio zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r., 2004 r. i 2011 r. Wierzyciel przesłał powyższe tytuły wykonawcze do Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w T. celem wszczęcia egzekucji administracyjnej z udziału w nieruchomości położonej w [...] gmina L., dla której prowadzona jest księga wieczysta o nr [...]. Z uwagi na miejsce położenia nieruchomości właściwym do wszczęcia i przeprowadzenia egzekucji jest Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w T.. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w T. zawiadomieniem z dnia [...] października 2019 r. dokonał zajęcia 1/4 udziału w prawie własności nieruchomości położonej w [...] gmina L.. Powyższe zawiadomienie o zajęciu doręczono skarżącemu w dniu [...] października 2019 r. wraz z odpisami przedmiotowych tytułów wykonawczych. W dniu [...] grudnia 2020 r. skarżący złożył wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...], z uwagi na przedawnienie dochodzonych zobowiązań podatkowych. Wniosek ten został uzupełniony pismem z dnia [...] grudnia 2020 r. Pismem z dnia [...] grudnia 2020 r. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w T. wezwał wierzyciela do przedstawienia stanowiska w przedmiocie wymagalności egzekwowanych zaległości. W odpowiedzi, pismem z dnia [...] stycznia 2021 r. wierzyciel stwierdził, że zaległości nie uległy przedawnieniu, jednakże mogą być dochodzone tylko z przedmiotu hipoteki. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2021 r. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w T. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o nr [...] wskazując, że zgodnie z informacją przekazaną przez wierzyciela przedmiotowe zaległości nie przedawniły się, bowiem zostały zabezpieczone hipoteką. W wyniku rozpatrzenia zażalenia, postanowieniem z dnia [...] marca 2021 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uchylił w całości zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. W wyniku ponownego rozpatrzenia wniosku skarżącego o umorzenie postępowania egzekucyjnego, postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2021 r. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w T. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych o numerach [...]. Natomiast postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2021 r. organ egzekucyjny odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]. Po rozpatrzeniu wniesionego zażalenia, postanowieniem z dnia [...] października 2021 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu podniósł, że w niniejszej sprawie zastosowanie znajdują przepisy ustawy o postepowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej: "u.p.e.a."), w brzmieniu obowiązującym przed dniem [...] lipca 2020 r. Organ wskazał, że zgodnie z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał. W przedmiotowej sprawie, skarżący wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego, z uwagi na przedawnienie dochodzonej na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie termin przedawnienia należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2012 r., stosownie do art. 70 § 1 O.p. upływałby z dniem [...] grudnia 2018 r. Organ zauważył, że egzekucję administracyjną wszczęto, zgodnie z art. 26 § 5 u.p.e.a., doręczając skarżącemu odpis tytułu wykonawczego nr [...] w dniu [...] lipca 2013 r., o czym świadczy zwrotne potwierdzenie odbioru. W toku egzekucji zastosowano środki egzekucyjne w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w [...] S.A. (na podstawie zawiadomienia o zajęciu z dnia [...] lutego 2014 r.) oraz w [...] (na podstawie zawiadomienia o zajęciu z dnia [...] lutego 2014 r.). Zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego doręczono dłużnikom zajętej wierzytelności w dniu [...] lutego 2014 r., co skutkowało przerwaniem biegu terminu przedawnienia. O zastosowanych środkach egzekucyjnych skarżący został powiadomiony w dniu [...] lutego 2014 r., poprzez doręczenie powyższych zawiadomień o zajęciu. Organ podniósł, że w rozpatrywanej sprawie doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2012 r., stosownie do art. 70 § 4 O.p., który rozpoczął swój bieg na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny, tj. od dnia [...] lutego 2014 r. i upłynął z dniem [...] lutego 2019 r. Niemniej jednak, zgodnie z art. 70 § 8 O.p., nie ulegają przedawnieniu zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką lub zastawem skarbowym, jednakże po upływie terminu przedawnienia zobowiązania te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu. Dochodzona na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] należność została zabezpieczona hipoteką przymusową ustanowioną na 1/4 udziału skarżącego w prawie własności nieruchomości położonej w [...] gmina L.. Wpis hipoteki przymusowej w księdze wieczystej dokonany został na wniosek Naczelnika Urzędu Skarbowego w B., złożony w dniu [...] lutego 2019 r. Wobec powyższego organ wskazał, że należność z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2012 r. nie przedawniła się co oznacza, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka określona w art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Natomiast obecnie, w związku z upływem terminu przedawnienia, należność ta może być egzekwowana tylko z przedmiotu hipoteki, z uwagi na treść art. 70 § 8 O.p. Możliwość dochodzenia należności z przedmiotu hipoteki skutkuje brakiem podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego, z powodu przedawnienia dochodzonego obowiązku. Odpowiadając na zarzut dotyczący niekonstytucyjności przepisu art. 70 § 6 O.p. stwierdzonej przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 8 października 2013 r., sygn. akt SK 40/12, organ podkreślił, że treść art. 70 § 8 O.p. nie stanowiła dotąd przedmiotu kontroli Trybunału, co do zgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej. Zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego sygnalizujące w treści uzasadnienia wątpliwości w zakresie art. 70 § 8 O.p. nie oznacza zawieszenia stosowania tego przepisu lub ograniczenia w jego stosowaniu przez organy administracji publicznej, które nie są uprawnione do samodzielnej oceny konstytucyjności przepisów, a jednocześnie zobowiązane są do działania na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem strona złożyła skargę do tut. Sądu. Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił naruszenie przepisów: 1) art. 70 § 4 O.p. przez niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że w sprawie doszło do skutecznego przerwania biegu terminu przedawnienia, podczas gdy skarżący nie został powiadomiony o zastosowaniu środka egzekucyjnego w postaci zajęcia rachunków bankowych, 2) art. 59 § 1 pkt 9 w związku z art. 70 § 1 O.p. przez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r. nie uległo przedawnieniu, podczas gdy upłynął okres 5 lat, 3) art. 70 § 8 O.p. przez niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że możliwe jest egzekwowanie zaległości podatkowej z przedmiotu hipoteki, w sytuacji gdy zobowiązanie skarżącego w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2012 r. uległo przedawnieniu w dniu [...] grudnia 2018 r., a wniosek o ustanowienie hipoteki został złożony do Sądu Rejonowego w T. w dniu [...] lutego 2019 r., a dodatkowo przez nieuwzględnienie treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2013 r., sygn. akt SK 40/12, w którym Trybunał Konstytucyjny orzekł, że ww. przepis jest niezgodny z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, 4) art. 59 § 1 pkt 2 w związku z art. 59 § 3 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do dnia [...] lipca 2020 r. przez jego niezastosowanie i nieumorzenie postępowania egzekucyjnego w sytuacji, gdy zachodziła przesłanka wygaśnięcia obowiązku z powodu jego przedawnienia, 5) art. 8 § 2 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a., polegające na nieuzasadnionym odstąpieniu od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym przez nieuwzględnienie jednolitej linii orzeczniczej sądów administracyjnych uznających art. 70 § 8 O.p. za niezgodny z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP, jak wywodzi w treści wyroku z dnia 8 października 2013 r., sygn. akt SK 40/12 Trybunał Konstytucyjny, 6) art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez utrzymanie w mocy błędnego postanowienia organu pierwszej instancji, podczas gdy organ drugiej instancji winien był zastosować art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylając postanowienie organu pierwszej instancji i umarzając to postępowanie w całości. Biorąc pod uwagę wszystkie zaprezentowane zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie w całości postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w z dnia [...] października 2021 r. oraz poprzedzającego je postanowienia Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] sierpnia 2021 r. i umorzenie postępowania egzekucyjnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Sąd administracyjny bada zgodność postanowienia organu z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności tego postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") wynika, że postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Na wstępie należy zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym. Jak stanowi art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W kontrolowanej sprawie zaistniała przesłanka do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Oceniając wydane postanowienia z punktu widzenia ich zgodności z prawem stwierdzić należy, iż naruszają one prawo. Z akt sprawy wynika, że w piśmie z dnia [...] grudnia 2020 r. skarżący wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego, z uwagi na przedawnienie dochodzonych należności podatkowych. Organ odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego o nr [...] (pierwotny numer [...]), wskazując, że należności nie przedawniły się, bowiem wskutek zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego nastąpiło przerwanie biegu terminu przedawnienia oraz należności zostały zabezpieczone hipoteką. Wskazać należy, że w rozpatrywanej sprawie zastosowanie znajdują przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w brzmieniu obowiązującym przed dniem [...] lipca 2020 r. Podkreślenia wymaga, że umorzenie postępowania egzekucyjnego w administracji następuje wtedy, gdy w jego toku zaistnieją przeszkody o charakterze trwałym, które powodują, że dalsze prowadzenie postępowania jest niemożliwe lub niecelowe. Instytucja umorzenia postępowania egzekucyjnego ma na celu jego zakończenie wówczas, gdy w konkretnej sytuacji zaistniałej w jego toku wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne. Art. 59 § 1 u.p.e.a. enumeratywnie wskazuje, w jakich przypadkach organ egzekucyjny może umorzyć postępowanie. W punkt 2 powołanego artykułu stanowi się, że postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał. Regulacja ta odnosi się także do przedawnienia zobowiązania podatkowego (por. wyrok NSA z dnia 4 września 2018 r., II FSK 141/18). Zgodnie z art. 70 § 1 O.p. zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. W przedmiotowej sprawie termin przedawnienia należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2012 r., upływałby zatem z dniem [...] grudnia 2018 r. W toku egzekucji zastosowano środki egzekucyjne w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w [...] S.A. (na podstawie zawiadomienia o zajęciu z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...]) oraz w [...] (na podstawie zawiadomienia o zajęciu z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...]). Zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego doręczono dłużnikom zajętej wierzytelności w dniu [...] lutego 2014 r. O zastosowanych środkach egzekucyjnych skarżący został powiadomiony w dniu [...] lutego 2014 r., poprzez doręczenie powyższych zawiadomień o zajęciu (przesyłka została odebrana przez J. L.). Stosownie do treści art. 70 § 4 O.p. bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. W świetle powyższego organ przyjął, że w rozpatrywanej sprawie doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2012 r., który w związku z zastosowaniem środka egzekucyjnego w postaci zajęcia rachunku bankowego, upłynął z dniem [...] lutego 2019 r. Nadto organ odwoławczy stwierdził, że dochodzona na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] należność nie uległa przedawnieniu, gdyż została zabezpieczona hipoteką przymusową ustanowioną na udziale skarżącego w prawie własności nieruchomości położonej w [...], gmina L.. W tym względzie organ wskazał na treść art. 70 § 8 O.p. i stwierdził, że należność może być egzekwowana z przedmiotu hipoteki. W myśl art. 70 § 8 O.p. nie ulegają przedawnieniu zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką lub zastawem skarbowym, jednakże po upływie terminu przedawnienia zobowiązania te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu. Podkreślenia wymaga, że identyczną regulację zawierał poprzednio art. 70 § 6 O.p. Wskazać należy, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 8 października 2013 r., SK 40/12 Trybunał orzekł, że art. 70 § 6 O.p., w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2002 r., jest niezgodny z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, przepis ten różnicuje w istotny sposób zakres czasowy odpowiedzialności podatników w zależności od arbitralnego i przypadkowego kryterium, tj. posiadania lub nieposiadania składników majątkowych pozwalających na ustanowienie zabezpieczenia w formie hipoteki przymusowej. Trybunał Konstytucyjny stwierdził, iż nie widzi powodu do tego, aby akurat to właściciele nieruchomości mieliby dożywotnio odpowiadać za należności podatkowe. Nie do obrony jest np. teza, że są to podmioty szczególnie zamożne, wobec czego nie ma powodu do przyznawania im dobrodziejstwa przedawnienia. Ich ogólna sytuacja finansowa może być gorsza niż podmiotów, których należności są zabezpieczone gwarancją bankową, czy zajęciem wierzytelności na rachunkach bankowych i wygasają po upływie ustawowych terminów. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego art. 70 § 6 O.p. powoduje, że przedawnienie w odniesieniu do podatników, których należności zabezpieczono hipoteką przymusową w toku kontroli podatkowej, staje się instytucją pozorną i wydrążoną z treści, co jest bezwzględnie niedopuszczalne. Trybunał stwierdził, że wprawdzie ustawodawca dysponuje dużym marginesem swobody decyzyjnej określania zasad i terminów przedawnienia należności podatkowych, jednak granice dla działań prawodawczych wyznaczają zasady, wartości i normy konstytucyjne, które zabraniają tworzenia instytucji pozornych, niesprawiedliwych, nadmiernie ograniczających prawa podatnika oraz podważających jego zaufanie do państwa i stanowionego przez nie prawa. Warunków tych nie spełniałoby rozszerzenie zasad przewidzianych w zaskarżonym przepisie na wszystkie należności, które w toku kontroli podatkowej zostały zabezpieczone w jakikolwiek sposób. Taka operacja nie doprowadziłaby bowiem do zrównania sytuacji wszystkich podatników (w dalszym ciągu przedawniałyby się zobowiązania podatkowe osób nieposiadających żadnego majątku), z których część byłaby "dożywotnimi" dłużnikami państwa. Uwagi te należy odnieść także do treści art. 70 § 8 O.p. W uzasadnieniu przywołanego wyroku Trybunał wprost wskazał, że "(...) choć zakwestionowany przepis (art. 70 § 6 O.p. – przypis WSA) od dnia 1 stycznia 2003 r. nie miał już zastosowania do nowych zabezpieczeń należności podatkowych z uwagi na utratę mocy obowiązującej, zawarta w nim norma prawna została powtórzona i rozszerzona (o zastaw skarbowy) w art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej. Ten ostatni przepis nie był wprawdzie formalnie przedmiotem orzekania (nie stanowił bowiem podstawy ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie skarżącej), lecz w sposób oczywisty mają do niego odpowiednie zastosowanie te same zastrzeżenia konstytucyjne, które zostały podniesione w niniejszym wyroku. Z punktu widzenia Konstytucji, podczas kontroli podatkowej nie jest dozwolone ani uzależnianie terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych od tego, w jaki sposób zostały one zabezpieczone, ani dopuszczenie do sytuacji, w której zobowiązania tak wyodrębnionej kategorii podatników nigdy się nie przedawniają. Uzasadnia to konieczność podjęcia przez ustawodawcę w ramach realizacji niniejszego wyroku pilnych działań zmierzających do wyeliminowania z systemu prawnego art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej z przyczyn wskazanych wyżej". Zatem również wykładnia obecnie obowiązującego przepisu art. 70 § 8 O.p. powinna być dokonywana w kontekście zawartych w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2013 r. zastrzeżeń konstytucyjnych dotyczących art. 70 § 6 O.p. Powołane przepisy są bowiem identyczne w zakresie podstaw, które doprowadziły do naruszenia standardów konstytucyjnych, tj. całkowitego wyłączenia przedawnienia należności publicznoprawnej, i równocześnie uczynienie tego na podstawie nieuzasadnionego i arbitralnego kryterium (formy zabezpieczenia należności). W rezultacie wykładnia art. 70 § 8 O.p. dokonywana przez pryzmat zawartych w wyroku Trybunału z dnia 8 października 2013 r., SK 40/12 zastrzeżeń konstytucyjnych dotyczących art. 70 § 6 O.p., w jego brzmieniu do 31 grudnia 2002 r., prowadzi do wniosku, że art. 70 § 8 O.p. należy ocenić również jako niezgodny z art. 64 ust. 2 Konstytucji. Oczywistość niezgodności tego przepisu z Konstytucją, stanowi wystarczającą przesłankę do odmowy jego zastosowania przez sąd (por. wyroki NSA z dnia: 19 maja 2021 r., III FSK 3491/21; 25 sierpnia 2021 r., III FSK 3915/21 i powołane w nim orzecznictwo sądowe). Zatem ustanowienie hipoteki na nieruchomości nie wykluczyło przedawnienia należności zabezpieczonych hipoteką, co oznacza, że termin przedawnienia biegł na zasadach ogólnych. W rezultacie postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie wskazanego tytułu wykonawczego powinno zostać, na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., umorzone. Odmawiając umorzenia postępowania w tym zakresie organ naruszył ten przepis, który jest przepisem prawa materialnego (por. wyrok NSA z dnia 17 października 2006 r., I OSK 804/06). Sąd nie podziela natomiast zarzutu naruszenia przez organ art. 70 § 4 O.p., z uwagi na to, że skarżący nie posiadał rachunków w bankach oraz nie otrzymał zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego. Wbrew twierdzeniom skarżącego banki ([...]) potwierdziły, że skarżący był posiadaczem rachunków, natomiast wskazane zawiadomienia odebrała J. L., legitymująca się pełnomocnictwem pocztowym. Ponownie rozpatrując sprawę organ uwzględni stanowisko Sądu zawarte w niniejszym wyroku. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżone postanowienie. O zwrocie koszt sądowych (100 zł) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło