I SA/Bd 843/10
WyrokWSA w Bydgoszczy2010-10-26
Skład orzekający: Sędzia WSA Dariusz Dudra, Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz, Sędzia WSA Mirella Łent
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy instytucja zarządzająca mogła odrzucić wniosek o dofinansowanie projektu z powodu niespełnienia kryterium formalnego dotyczącego zabezpieczenia środków, jeśli wnioskodawca dokonał częściowej realizacji projektu przed złożeniem wniosku i odpowiednio pomniejszył kwotę zabezpieczenia, a następnie przedstawił umowę kredytową jako dowód zabezpieczenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że instytucja zarządzająca nie miała podstaw do odrzucenia wniosku. Wnioskodawca, który częściowo zrealizował projekt przed złożeniem wniosku, miał prawo pomniejszyć kwotę zabezpieczenia o już poniesione wydatki. Przedstawienie umowy kredytowej jako dowodu zabezpieczenia pomniejszonej kwoty było wystarczające, a instytucja zarządzająca nie powinna stosować kryteriów w sposób mechaniczny, ignorując specyfikę sytuacji wnioskodawcy.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o dofinansowanie projektu, który obejmował zakup środków trwałych, z których dwa zostały już zakupione przed złożeniem wniosku. Instytucja zarządzająca odrzuciła wniosek, uznając, że wnioskodawca nie wykazał zabezpieczenia pełnej kwoty wkładu własnego i wydatków niekwalifikowanych. Wnioskodawca argumentował, że pomniejszył kwotę zabezpieczenia o już poniesione wydatki i przedstawił umowę kredytową jako dowód zabezpieczenia. Instytucja zarzuciła nieuprawnioną zmianę w oświadczeniu o zabezpieczeniu środków.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Instytucję Zarządzającą. Zasądził od Zarządu Województwa K. na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Dudra Sędziowie: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędzia WSA Mirella Łent (spr.) Protokolant Asystent sędziego Waldemar Dąbrowski po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 października 2010 r. sprawy ze skargi Zakładu Produkcyjno - Usługowego U. s.c. D.C., D.C. na informację Zarządu Województwa K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie dofinansowania projektu w ramach działania Wsparcia inwestycji przedsiębiorstw Regionalnego Programu Operacyjnego 1. stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Instytucję Zarządzającą 2. zasądza od Zarządu Województwa K. na rzecz skarżących kwotę 440 zł (czterysta czterdzieści) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Pismem z dnia 20 lipca 2010 r. instytucja zarządzająca poinformowała stronę skarżącą, że wniosek o dofinansowanie projektu pn. "Wzrost konkurencyjności zakładu Produkcyjno-Usługowego "U." S.C. D. C., D. C. w C. poprzez zakup środków trwałych " złożony w ramach Osi Priorytetowej 5 Wzmocnienie konkurencyjności przedsiębiorstw, Działanie 5.2 Wsparcie inwestycji przedsiębiorstw, Poddziałanie 5.2.2 Wsparcie inwestycji przedsiębiorstw Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Kujawsko-Pomorskiego na lata 2007-2013 został odrzucony z uwagi na jego negatywną ocenę formalną z powodu z powodu niespełnienia kryterium formalnego A.6. Formalna dopuszczalność projektu. Odpowiednie źródła finansowania działań ujętych we wniosku o dofinansowanie zostały przez Wnioskodawcę zabezpieczone.
Instytucja zarządzająca wskazała, że beneficjent powinien przedstawić zabezpieczenie środków własnych zapewniających pokrycie kosztów wkładu własnego oraz całości wydatków niekwalifikowanych w ramach projektu. Wskazano, że wnioskodawca powinien zabezpieczyć środki wkładu własnego w wysokości 292.000,00 zł oraz całość wydatków niekwalifikowanych 160.600,00 zł. Wnioskodawca zgodnie z załącznikiem nr 9 Oświadczeniem Beneficjenta o zabezpieczeniu środków niezbędnych do zrealizowania projektu, przedstawił zabezpieczenie wkładu własnego w wysokości 280 000,00 zł. oraz na wydatki niekwalifikowane w wysokości 154.000,00 zł.
Pismem z dnia 28 lipca 2010 r. strona wystąpiła o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu wnioskodawca wyjaśnił, że zastosował się do uwagi wskazanej w piśmie Departamentu Wdrażania RPO z 17 czerwca 2010r. i uzupełnił oświadczenie podając nazwę dokumentu potwierdzającego zabezpieczenie wkładu własnego i kosztów niekwalifikowanych tj. umowę kredytową. Jednocześnie wyjaśnił, że zmiany, które powstały w kwocie wkładu własnego oraz w kwocie całości wydatków niekwalifikowanych wynikają z tego, że zakupił 2 środki trwałe (prasy mimośrodkowe), które zostały ujęte w projekcie i potraktował to jako nie wymagające już zabezpieczenia.
Pismem z dnia 6 września 2010 r. instytucja zarządzająca rozparzyła negatywnie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W uzasadnieniu wskazała, że na podstawie analizy dokumentacji projektowej złożonej 30 marca 2010r. jak i dokumentacji uzupełniającej z 30 czerwca 2010r., ustalono, że wartość wydatków kwalifikowanych wynosi 730.000,00 zł w tym wkład własny wnioskodawcy 292.000,00 zł. Wartość wydatków niekwalifikowanych równa się kwocie 160.600,00 zł (Biznes Plan, tabela C.14 Źródła finansowania projektu). W załączniku nr 9 Oświadczenie o zabezpieczeniu środków finansowych niezbędnych do zrealizowania projektu (dalej: Oświadczenie), dołączonym do wniosku o dofinansowanie projektu z 30 marca 2010r., wnioskodawca przedstawił zabezpieczenie wkładu własnego i kosztów niekwalifikowanych w kwotach odpowiadających wartościom zawartym w Biznes Planie (tj. kolejno 292.000,00 zł i 160.600,00 zł). Nie wskazał natomiast dokumentu potwierdzającego zabezpieczenie ww. środków finansowych. W związku z tym został wezwany pismem z 17 czerwca 2010r. do uzupełnienia powyższego braku. W odpowiedzi na powyższe pismo, wnioskodawca przedłożył w dniu 30 czerwca 2010r. poprawioną dokumentację i w zakresie załącznika nr 9 podał wymagany dokument potwierdzający zabezpieczenie wkładu własnego oraz kosztów niekwalifikowanych (umowa kredytowa). Jednocześnie, w piśmie przewodnim do ww. dokumentacji, wyjaśnił, że zmienił kwoty zabezpieczenia środków finansowych niezbędnych do realizacji projektu na pokrycie przyszłej inwestycji, gdyż zakupił 2 środki trwałe ( prasy mimośrodowe), które zostały ujęte w projekcie.
Zdaniem instytucji zarządzającej wnioskodawca dokonał nieuprawnionej zmiany w załączniku nr 9. Zgodnie z Instrukcją wypełniania załączników do wniosku o dofinansowanie projektu "Przepływy finansowe w ramach RPO WK-P 2007-2013 realizowane będą w oparciu o: refundację części wydatków kwalifikowalnych poniesionych wcześniej przez beneficjenta lub przekazanie beneficjentowi części przyznanego dofinansowania w formie zaliczki, przy czym pozostała kwota dofinansowania stanowić będzie refundację części wydatków kwalifikowalnych poniesionych wcześniej przez beneficjenta na realizację projektu. Beneficjent powinien zabezpieczyć środki w odpowiedniej wysokości na prefinansowanie, gwarantujące prawidłową realizację inwestycji.(...) Oświadczenie powinno zawierać tytuł projektu, nazwę wnioskodawcy, kwotę środków finansowych przeznaczonych na wkład własny oraz całkowitą kwotę wydatków niekwalifikowalnych."
W konsekwencji zdaniem instytucji sam fakt zakupu dwóch środkóW trwałych przed złożeniem wniosku o dofinansowanie projektu, w sytuacji gdy przyznawane wsparcie obejmować może także wydatki poniesione od 1 stycznia 2009r. (komunikat z 21.10.2009r.- Kwalifikowalność wydatków W działaniu 5.2), nie wpływa na obowiązek złożenia oświadczenia o zabezpieczeniu również wydatków już poniesionych. Niedopuszczalna jest więc dokonana .przez wnioskodawcę zmiana wartości zabezpieczenia w załączniku nr 9 dołączonym do dokumentacji uzupełniającej z 30 czerwca 2010r.
Na informację instytucji zarządzającej strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Zaskarżonej informacji zarzucono, iż ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo. Konkretyzując zarzuty autor skargi wskazał na naruszenie :
1. naruszenie art. art. 29 ust. 2 pkt. 6 i ust. 4 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 roku o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (tj. Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712 ze zm.) polegające na stosowaniu nieobowiązujących kryteriów oceny projektu, spowodowaniu pogorszenia zasad konkursu i nałożeniu na Skarżącego na etapie oceny wniosku dodatkowych i nie wymaganych wcześniej wprost obowiązków, interpretowanych na niekorzyść wnioskodawcy poprzez zastosowanie przy ocenie wniosku nieobowiązujących w trakcie konkursu kryteriów A.6. "Formalna dopuszczalność projektu Odpowiednie źródła finansowania działań ujętych we wniosku o dofinansowanie zostały przez Wnioskodawcę zabezpieczone", nie ujętych w regułach określonych w Załączniku nr V - Kryteria oceny projektów w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Kujawsko - Pomorskiego na lata 2007 - 2013 załącznik do Uchwały Nr 8/102/10 zarządu Województwa Kujawsko - Pomorskiego z dnia 29 stycznia 2010 roku;
2. naruszenie art. 26 ust. 2 ustawy z 6 grudnia 2006 o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (tj. Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712 ze zm.) polegające na przeprowadzeniu oceny wniosku o dofinansowanie z naruszeniem zasady przejrzystość reguł stosowanych przy ocenie projektów poprzez niezachowanie przejrzystych reguł koniecznych przy ocenie projektów tak w przypadku niewłaściwego określenia kryteriów oceny zgodności wniosku z kryteriami formalnymi jak i faktycznie zastosowanych kryteriów ocennych w całości opartych na dowolności i uznaniowości, w stopniu odbiegającym od wytycznych zawartych w Instrukcji wypełniania załączników do wniosku o dofinansowanie projektu z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Kujawsko Pomorskiego na lata 2017-2013 Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr 95/1684/09 Zarządu Województwa Kujawsko - Pomorskiego z dnia 29 grudnia 2009 roku;
3. naruszenie art. 32 ust. 1 i art. 32 ust. 2 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP poprzez zaakceptowanie, niemającego podstaw prawnych ograniczenia w dostępie do środków publicznych, dowolnego interpretowania kryteriów oraz uznania, że przedmiotowa inwestycja nie może być de facto finansowana, co stanowi naruszenie konstytucyjnej zasady równości wobec prawa i zakazu dyskryminacji, w szczególności stanowiąc naruszenie art. 26 ust. 2 ustawy z 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (tj. Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712 ze zm.) polegające na przeprowadzenie oceny z naruszeniem zasady równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów.
Uzasadniając argumentację dotyczącą stosowania nieobowiązujących kryteriów oceny projektu autor skargi stwierdził, iż Załącznik nr V - Kryteria oceny projektów w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Kujawsko - Pomorskiego na lata 2007 - 2013 - Załącznik do Uchwały Nr 8/102/10 Zarządu Województwa Kujawsko - Pomorskiego z dnia 29 stycznia 2010 roku nie zawiera kryterium o liczbie porządkowej A.6. "Formalna dopuszczalność projektu, które stanowią: Odpowiednie źródła finansowania działań ujętych we wniosku o dofinansowanie zostały przez Wnioskodawcę zabezpieczone". Podano, iż ww. załącznik zawiera następujące kryteria:
- Nie został przekroczony maksymalny udział środków UE w wydatkach kwalifikowanych na poziomie projektu;
- Miejsce realizacji projektu jest zgodne z zapisem w ogłoszeniu o konkursie bądź podpisaną pre-umową;
- Maksymalna wartość wydatków w ramach instrumentu elastyczności wynosi do 10 % kosztów kwalifikowanych projektu;
- Wartość projektu jest zgodna z określoną w opisie minimalna/maksymalną wartością projektu.
Wskazano jednocześnie, że skarżący ww. kryteria spełnił, czego nie kwestionowała instytucja zarządzająca. Tym samym skarżąca spółka nie zgodziła się z twierdzeniem instytucji jakoby S nie spełnia Kryterium A.6 skoro takowe w zakresie wskazanym przez organ nawet nie istnieje. W konsekwencji w ocenie projektu zabrakło powołania się na podstawę prawną bądź inne dostępne wytyczne, z których jednoznacznie wynikałoby jakie kryterium zostało przez skarżącego niespełnione. Daje to podstawy przypuszczać, że wniosek został oceniony metodą uznaniową, a nie w oparciu o kryteria wyboru projektu. W ocenie strony powyższe jest naruszeniem zasady równego dostępu do pomocy wszystkich podmiotów startujących w konkursie, a tym samym naruszeniem art. 29 ust. 2 pkt 6 i ust. 4 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju i prowadzi do dyskryminacji wnioskodawcy i nierównego dostępu do środków pomocowych z UE.
W ocenie autora skargi instytucja zarządzająca nie zachowała przejrzystych reguł stosowanych przy ocenie projektów. Przywołując przepisy art. 60 pkt a Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. Urz. UE L 210 z 31.07.2006, s. 25-78 z późn. zm.) oraz ustawy z 6 grudnia 2006 o zasadach prowadzenia polityki rozwoju określające funkcje i zadania instytucji zarządzających wskazano, iż ich wykonywanie musi uwzględniać zasadę równości i przejrzystości. Z charakteru tych zadań wynika, że dotyczą one zarówno etapu wstępnego realizowania programu, jakim jest opis priorytetów wskazujący na podmioty uprawnione do składania wniosków, jak też etapów dalszych, tj. ustalenia kryteriów i wyboru projektów w oparciu o zatwierdzone kryteria. Zdaniem strony w przedmiotowej sprawie ocena złożonego przez nią wniosku została dokonana z naruszeniem powołanych powyżej przepisów oraz niezgodnie z kryteriami konkursu i priorytetami programu RPO.
Ponadto autor skargi stwierdził, iż wbrew twierdzeniom instytucji zarządzającej, skarżący zabezpieczył w odpowiedniej wysokości środki finansowe niezbędne do zrealizowania projektu. Wyjaśniono, że wnioskodawca w dokumentacji projektowej wskazał, iż wartość wydatków kwalifikowanych wynosi 730.000,00 zł w tym wkład własny wnioskodawcy 292.000,00 zł, natomiast wartość wydatków niekwalifikowanych równa się kwocie 160 600,00 PLN. Po wezwaniu z dnia 17 czerwca 2010 roku do uzupełnienia braków, skarżący przedłożył dnia 30 czerwca 2010 roku oświadczenie, w którym dokonał zmian kwoty zabezpieczenia środków finansowych niezbędnych do realizacji projektu, przedstawiając zabezpieczenie wkładu własnego w wysokości 280.000,00 zł oraz na wydatki niekwalifikowane w wysokości 154.000,00 zł. Powyższe było spowodowane faktem, iż podana w Oświadczeniu z dnia 30 marca 2010r. kwota 292.000,00 zł wkładu własnego i 160.600,00 zł wartości wydatków niekwalifikowalnych, zostały błędnie określone, bowiem zawierały nie wymagane zabezpieczenie wkładu własnego w wysokości 12.000,00 zł i 6.600,00 zł wartości wydatków niekwalifikowalnych. Powyższe kwoty stanowiące zabezpieczenie zostały wcześniej poniesione na zakup środków trwałych w postaci dwóch pras mimośrodowych, tym samym nie było potrzeby zabezpieczenia ich po raz kolejny. Zgodnie bowiem z treścią Komunikatu z dnia 21 października 2010 roku, kwalifikowalność wydatków poniesionych od 1 stycznia 2009 roku nie wpływa na obowiązek złożenia oświadczenia o zabezpieczeniu wydatków już poniesionych. W konsekwencji w ocenie autora skargi wnioskodawca był zobowiązany do zabezpieczenia środków pieniężnych w wysokości 280.000,00 zł a nie jak twierdzi instytucja zarządzająca w kwocie 292.000,00 zł. Oznacza to, że wnioskodawca spełnił Kryterium Formalnej dopuszczalności projektu bowiem odpowiednie źródła finansowania działań (wymagane w wytycznych zawartych w Instrukcji wypełniania załączników dotyczące Załącznika nr 9) ujęte we wniosku o dofinansowanie zostały przez Wnioskodawcę zabezpieczone.
Kończąc autor skargi stwierdził, iż instytucja zarządzająca nie zastosowała art. 32 ust. 1 i art. 32 ust. 2 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP poprzez zaakceptowanie, niemającego podstaw prawnych ograniczenia w dostępie do środków publicznych, dowolnego interpretowania kryteriów oraz uznania, że przedmiotowa inwestycja nie może być de facto finansowana, co stanowi naruszenie konstytucyjnej zasady równości wobec prawa i zakazu dyskryminacji. Wybór projektów powinien odbywać się w oparciu o kryteria opracowane dla osiągnięcia określonych priorytetów programów operacyjnych. Określenie rodzaju projektów podlegających dofinansowaniu ma na celu eliminację z konkursu projektów, które nie spełniają kryterium danego programu operacyjnego a nie, jak w przedmiotowej sprawie, tych spełniających kryteria. Pozostawienie poza możliwością finansowania projektu spełniającego określone warunki programu stanowi naruszenie zasady równości i jest przejawem dyskryminacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Wstępnie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej p.p.s.a. kontrola sądowa aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest o kryterium zgodności z prawem.
Zaznaczyć należy, że prawem w świetle przepisów regulujących dofinansowanie projektów, jest prawo rozumiane w szerokim znaczeniu tego słowa. Obok konstytucyjnego katalogu źródeł prawa stanowionego (powszechnie i wewnętrznie obowiązującego) można wyróżnić szczególne rodzaje źródeł prawa, w postaci szeroko rozumianych norm planowania, norm technicznych oraz zaliczanych niekiedy do tego katalogu aktów w postaci różnego rodzaju regulaminów, statutów, programów itp. określanych w doktrynie jako "nieformalne źródła prawa", "swoiste źródła prawa" albo "źródła niezorganizowane" (por. L. Lewicka: Znaczenie tzw. nieformalnych źródeł prawa w działaniach administracji publicznej, w: Nowe kierunki działań administracji publicznej w Polsce i Unii Europejskiej, LexisNexis Warszawa 2009, s. 96 i podana tam literatura). Regulacje zawarte w systemie realizacji programu operacyjnego (regulaminie konkursu) mają umocowanie w ustawie o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, są skierowane do nieokreślonego indywidualnie kręgu adresatów, określają ich prawa i obowiązki w postępowaniu o dofinansowanie i są dla nich wiążące. Spełniają więc kryteria źródeł prawa w szerszym, wyżej przedstawionym znaczeniu. Można wobec tego przyjąć, że te akty normatywne (przepisy prawa), stanowią wraz z przepisami powszechnie obowiązującymi podstawę sądowej kontroli (por. wyrok NSA z dnia 4 sierpnia 2010r. sygn. akt II GSK 797/10 ).
Istotą sądowej kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne jest ocena legalności zaskarżonych aktów i czynności według stanu prawnego i faktycznego sprawy z daty ich podjęcia (por. wyrok NSA z dnia 22 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 1776/06, LEX nr 327767).
Wskazać dalej należy, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że zaskarżona informacja będąca przedmiotem skargi narusza przepisy prawa w sposób, który mógłby implikować ją do wyeliminowanie z obrotu prawnego.
Przechodząc do tematyki spornego zagadnienia stwierdzić należy, iż postępowanie w niniejszej sprawie toczyło się w oparciu o przepisy ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (tekst jednolity: Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712 ze zm.).
Ustalony w sprawie stan faktyczny nie jest przedmiotem sporu. Skarżący poprosił o wsparcie inwestycji polegającej na zakupie czterech środków trwałych, z których dwa zostały już zakupione. Stan taki niewątpliwie znajduje potwierdzenie w treści wniosku o dofinansowanie, chociażby już w części opisującej inwestycję.
Z zaskarżonej informacji wynika, że na podstawie analizy dokumentacji projektowej złożonej 30 marca 2010r. jak i dokumentacji uzupełniającej z 30 czerwca 2010r., ustalono, że wartość wydatków kwalifikowanych wynosi 730.000,00 zł w tym wkład własny wnioskodawcy 292.000,00 zł. Wartość wydatków niekwalifikowanych równa się kwocie 160.600,00 zł (Biznes Plan, tabela C.14 Źródła finansowania projektu). W załączniku nr 9 Oświadczenie o zabezpieczeniu środków finansowych niezbędnych do zrealizowania projektu (dalej: Oświadczenie), dołączonym do wniosku o dofinansowanie projektu z 30 marca 2010r., wnioskodawca przedstawił zabezpieczenie wkładu własnego i kosztów niekwalifikowanych w kwotach odpowiadających wartościom zawartym w Biznes Planie (tj. kolejno 292.000,00 zł i 160.600,00 zł). Nie wskazał natomiast dokumentu potwierdzającego zabezpieczenie ww. środków finansowych. W związku z tym został wezwany pismem z 17 czerwca 2010r. do uzupełnienia powyższego braku. W odpowiedzi na powyższe pismo, wnioskodawca przedłożył w dniu 30 czerwca 2010r. poprawioną dokumentację i w zakresie załącznika nr 9 podał wymagany dokument potwierdzający zabezpieczenie wkładu własnego oraz kosztów niekwalifikowanych (umowa kredytowa). Jednocześnie, w piśmie przewodnim do ww. dokumentacji, wyjaśnił, że zmienił kwoty zabezpieczenia środków finansowych niezbędnych do realizacji projektu na pokrycie przyszłej inwestycji, gdyż zakupił 2 środki trwałe (prasy mimośrodowe), które zostały ujęte w projekcie.
Zdaniem instytucji zarządzającej wnioskodawca dokonał nieuprawnionej zmiany w załączniku nr 9.
W pierwszej kolejności, dla porządku, należy zwrócić uwagę na to, że zgodnie z procedurą, instytucja umożliwiła skarżącej jednorazową poprawę błędów wskazanych w piśmie z 17 czerwca, poinformowała o wyniku oceny w piśmie z 20 lipca, i załatwiła wniosek o ponowne rozpoznanie – pismem z 6 września.
Zagadnieniem kluczowym przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy w postępowaniu sądowo administracyjnym była kwestia oceny, czy na podstawie fragmentu mającej zastosowanych w sprawie uregulowań z Systemu można było przyjąć, iż na wnioskującym o udzielenie dofinansowania ciążył obowiązek udokumentowania zabezpieczenia całej wnioskowanej kwoty łącznie z kwotą wydaną już na zakup środków. Dalej, czy w związku z informacją, jaką uzyskał beneficjent w piśmie jednostki z 17 czerwca 2010r., zmiana jakiej dokonał w załączniku nr 9 zdyskwalifikowała jego wniosek, w sposób opisany w piśmie jednostki z 6 września 2010r.
W ocenie Sądu nie ma racji skarżący, jakoby instytucja nie miała w ogóle podstaw prawnych by żądać wykonania obowiązku o zakreślonej przez siebie treści. Wprawdzie powołano się na późniejszy tekst (z 29 kwietnia 2010r.) aktu i wskazano, że zgodnie z Instrukcją wypełniania załączników do wniosku o dofinansowanie projektu "Przepływy finansowe w ramach RPO WK-P 2007-2013 realizowane będą w oparciu o: refundację części wydatków kwalifikowalnych poniesionych wcześniej przez beneficjenta lub przekazanie beneficjentowi części przyznanego dofinansowania w formie zaliczki, przy czym pozostała kwota dofinansowania stanowić będzie refundację części wydatków kwalifikowalnych poniesionych wcześniej przez beneficjenta na realizację projektu. Beneficjent powinien zabezpieczyć środki w odpowiedniej wysokości na prefinansowanie, gwarantujące prawidłową realizację inwestycji.(...) Oświadczenie powinno zawierać tytuł projektu, nazwę wnioskodawcy, kwotę środków finansowych przeznaczonych na wkład własny oraz całkowitą kwotę wydatków niekwalifikowalnych."; to jednak obowiązek zabezpieczenia środków istniał już na moment składania wniosku, kiedy to w zał. Nr 5 do URPO zawarto zapis o treści wskazującej na to, że odpowiednia wartość środków na finansowanie powinna być zabezpieczona.
Przechodząc do dalszej oceny, należy wskazać, że zdaniem instytucji sam fakt zakupu dwóch środków trwałych przed złożeniem wniosku o dofinansowanie projektu (w lutym 2010r.), w sytuacji gdy przyznawane wsparcie obejmować może także wydatki poniesione od 1 stycznia 2009r. (komunikat z 21.10.2009r.- Kwalifikowalność wydatków W działaniu 5.2), nie wpływa na obowiązek złożenia oświadczenia o zabezpieczeniu również wydatków już poniesionych. Niedopuszczalna jest więc dokonana przez wnioskodawcę zmiana wartości zabezpieczenia w załączniku nr 9 dołączonym do dokumentacji uzupełniającej z 30 czerwca 2010r. Takie stanowisko nie znalazło aprobaty Sądu.
W ocenie WSA, przede wszystkim zgodzić się należy, iż znaczenie spornego zapisu uregulowań Systemu i jego wpływ na wynik przedmiotowej sprawy nie może być ustalane bez uwzględnienia specyficznych okoliczności związanych ze składaniem konkretnego wniosku oraz w oderwaniu od sensu kryterium formalnego dopuszczalności projektu. Analogiczny pogląd został już wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 sierpnia 2010r., II GSK 856/10. WSA stoi na stanowisku, że nawet przy sformalizowanej procedurze znaczenie jej poszczególnych postanowień musi być ustalane wszechstronnie i racjonalnie, a nie "mechanicznie", jak to podnosił już Naczelny Sąd Administracyjny w swoim orzecznictwie (vide wyrok z dnia 20 listopada 2009 r., sygn. akt II GSK 907/09).
Pierwsza z kwestii spornych w sprawie to obowiązek zabezpieczenia przez wnioskodawcę odpowiednich źródeł finansowania działań ujętych we wniosku o dofinansowanie. Jego sens sprowadza się zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, ujmując zagadnienie zwięźle, do sprawdzenia, czy wnioskodawca jest podmiotem wiarygodnym finansowo, gwarantującym po przyznaniu oczekiwanego wsparcia możliwość realizacji objętego wnioskiem projektu, biorąc pod uwagę w szczególności zakładany we wniosku i obciążający go wkład własny oraz konieczność pokrycia tzw. wydatków niekwalifikowanych.
Sąd przyjął, iż w momencie składania wniosku skarżący zrealizował już częściowo projekt objęty wnioskiem, czego instytucja w żaden sposób nie podważała. Nie budzi też wątpliwości fakt, że w pierwotnie złożonym załączniku nr 9, wnioskodawca oświadczył o zabezpieczeniu kwoty wnioskowanej. Skoro niepodważonym pozostawał zakup części środków, to racjonalnym jest, że określenia dokumentu zabezpieczenia można wymagać jedynie do wysokości wartości projektu nie zrealizowanego, czyli kwoty pomniejszonej o kwotę wydatkowaną na wskazywany we wniosku zakup. Skarżący w ramach procedury, zgodnie z żądaniem, wskazał dokument potwierdzający to zabezpieczenie. Pomniejszył przy tym kwotę zabezpieczenia z całej żądanej, na tę, jaka miałaby być zabezpieczona kredytem. Niewątpliwie oświadczając zabezpieczenie całej kwoty ze wskazaniem umowy kredytowej jako dokumentu potwierdzającego zabezpieczenie, skarżący mógł mniemać, że takie oświadczenie jest sprzeczne z rzeczywistością. W ocenie Sądu, oświadczając się co do zabezpieczenia kwoty wnioskowanej pomniejszonej o już wydaną, z podaniem umowy kredytowej, jako tej zabezpieczającej środki - skarżący oświadczył się co do zabezpieczenia odpowiedniej wartości środków. W tej sytuacji niekorzystna informacja instytucji, uzasadniona brakiem wykazania zabezpieczenia całej wnioskowanej kwoty, przy eksponowaniu spornej treści Instrukcji Wypełniania załączników, ale także załącznika Nr 5, nie mogła się ostać.
Druga z kwestii spornych to nieuprawniona, jak to oceniła instytucja, zmiana w załączniku nr 9.
Otóż, w ocenie Sądu instytucja zarządzająca ma prawo stworzyć według własnych reguł – oczywiście w zgodzie z ustawą o prowadzeniu polityki rozwoju i jej przepisami wykonawczyni – zasady przyznawania dofinansowania. W powołanym wyżej wyroku Naczelnego sądu Administracyjnego z dnia 30 marca 2010r. sygn. akt II GSK 309/10 stwierdzono, że realizując prawidłowo program, instytucja zarządzająca zobowiązana jest m.in. do: szczegółowego opisania priorytetów programu oraz jego zmian (art. 26 ust. 1 pkt 2), wyboru zgłoszonych w ramach programu projektów do dofinansowania na podstawie kryteriów zatwierdzonych przez Komitet Monitorujący (art. 26 ust. 1 pkt 3 i 4) oraz określenia systemu realizacji programu operacyjnego, na który składają się zasady i procedury obowiązujące w trakcie realizacji strategii rozwoju, także środki odwoławcze przysługujące wnioskodawcom w trakcie naboru projektów (art. 26 ust. 1 pkt 8). Wykonywanie powyższych zadań musi uwzględniać wskazaną wyżej zasadę równości i przejrzystości, zaś jak wynika z charakteru tych zadań, dotyczą one zarówno etapu wstępnego realizowania programu, jakim jest opis priorytetów wskazujący na podmioty uprawnione do składania wniosków, jak też etapów dalszych, tj. ustalenia kryteriów i wyboru projektów w oparciu o zatwierdzone kryteria(por. też wyrok NSA z dnia 7 lipca 2010r. sygn. akt II GSK 309/10).
W piśmie z 17 czerwca, w pkt. 11, wskazano wnioskodawcy, że ma obowiązek podać dokument potwierdzający zabezpieczenie wkładu własnego oraz kosztów niekwalifikowanych. Na to, spółka wskazała umowę kredytową i określiła kwoty, jakie ta umowa miałaby zabezpieczyć. W piśmie z 20 lipca, instytucja zażądała, jak wskazano wcześniej – błędnie, że zabezpieczenie powinno objąć całą wnioskowaną kwotę i zmiany wartości są nieuzasadnione. Skarżący we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, tłumaczy skąd się wzięły te różnice i po raz kolejny załącza oświadczenie o zabezpieczeniu kwot, tym razem w całości, oczywiście prawidłowo nie wskazując na umowę kredytową, która w rzeczywistości nie może objąć kwot wydanych. W ocenie Sądu, skarżąca zachowała się poprawnie, a jej działania spowodowane było błędami instytucji, jakie miały swe źródło w nieuwzględnieniu wcześniejszego zakupu części środków. Błąd ten był powodem nieprecyzyjności żądań instytucji. Zgodzić się wypada, że wymogi stawiane wnioskującym o udzielenie wsparcia, jeżeli na podstawie oceny ich realizacji miałyby być wyciągane negatywne konsekwencje, muszą być formułowane w sposób jednoznaczny. Takim zaś cechom nie odpowiada sposób sformułowania wymogów zawarty zarówno w powoływanym fragmencie Instrukcji Wypełniania załączników jak i załączniku Nr 5, oraz treści kierowanych do skarżącej pism, w rozumieniu, w jakim przyjęła je instytucja zarządzająca.
Mając na względzie powyższe oraz art. 30c ust. 3 pkt 1) w zw z art. 26 ust. 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło