I SA/Bd 856/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] września 2016r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego postanowił: 1. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie ponad kwotę [...](dziesięć) złotych od każdorazowej opłaty sądowej, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Wraz ze skargą wpłynął do tut. Sądu złożony na urzędowym formularzu PPF wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że w jego rodzinie miała w ostatnim czasie trudna do zaakceptowania sytuacja, że to córka pokrywała koszty licznych spraw sądowych matki i ojca i to wyłącznie tylko z tego powodu, że jest jedyną osobą, którą mogła prosić o takie wsparcie finansowe. Podniósł, że na skutek działań wierzycieli, w tym głównie Dyrektora Izby Celnej nie posiada żadnego majątku. Wydanie łącznie kolejnych tysięcy złotych na same wpisy sądowe jest w jego obecnej sytuacji obiektywnie niemożliwe. Przy znacznie niższych wydatkach sądowych dostrzegł to już Sąd Rejonowy w T., który w sprawie o ogłoszenie upadłości zwolnił skarżącego od kosztów. Skarżący wskazał, że podobnie postąpił Sąd Okręgowy w T. w sprawie z powództwa Banku Spółdzielczego, który rościł do skarżącego kwotę ponad [...] zł wraz z ciągle rosnącymi odsetkami. Wnioskodawca wskazał, że aktualnie jest osobą bezrobotną, podobnie jak jego małżonka. Wskutek prowadzonych egzekucji komorniczych i administracyjnych rachunki bankowe skarżącego są zajęte. Środki którymi dysponuje nie wystarczają na podstawowe potrzeby. Końcowo skarżący podniósł, że jego córka nie wytrzymała codziennych stresów związanych z bardzo licznymi postępowaniami i postanowiła wynająć mieszkanie w B. i tam układa sobie życie na własną rękę. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Oświadczył, że nie posiada żadnych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, wierzytelności oraz przedmiotów wartościowych o wartości powyżej [...] zł. W rubryce dochody skarżący wskazał, że jest osobą bezrobotną i otrzymuje zasiłek dla bezrobotnych w wysokości [...] zł. Również żona skarżącego jest osobą bezrobotną i otrzymuje zasiłek dla bezrobotnych w kwocie [...]zł. W rubryce zobowiązania i stałe wydatki wskazał: wydatki na leczenie – [...] zł; gaz – [...] zł; woda i kanalizacja – [...] zł; ogrzewanie - [...] zł; energia elektryczna – [...] zł; żywność, środki czystości, itp. – [...] zł. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016r. poz. 718) – dalej zwana "p.p.s.a." - prawo pomocy w zakresie częściowym, czyli takiego, jakiego przyznania domaga się strona, może zostać przyznane, w razie wykazania przez wnioskodawcę, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z cytowanego przepisu wynika, że dla przyznania prawa pomocy konieczne jest niewątpliwe udowodnienie, że poniesienie kosztów postępowania przekracza możliwości majątkowe strony. W pierwszej kolejności wskazać należy, że zarówno skarżący jak również jego żona zainicjowali wiele postępowań sądowych, co wiąże się z koniecznością wnoszenia stosownych opłat sądowych. Jak wynika z dokumentów przedłożonych do wcześniej zainicjowanych postępowań skarżący za lata 2013-2015 z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej za powyższe okresy wykazał dochód w kwotach: [...] zł (przychód [...] zł), [...] zł (przychód [...] zł) oraz [...] zł (przychód [...] zł). Żona skarżącego za powyższe okresy z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej uzyskała dochód odpowiednio w kwotach: [...] zł (przychód [...] zł); [...] zł (przychód [...] zł) oraz 11.337,32 (przychód [...] zł). W tym kontekście zauważyć należy, że o potencjale do gromadzenia środków finansowych osób prowadzących działalność gospodarczą, a tym samym o dostępności środków finansowych pozwalających na pokrycie kosztów sądowych, decydują przede wszystkim uzyskiwane przychody z tytułu świadczonych usług bądź sprzedawanych towarów, a nie dochody (bądź strata) będące wynikiem różnicy pomiędzy przychodami a kosztami działalności, która z kolei jest skutkiem decyzji gospodarczych podejmowanych przez prowadzącego działalność gospodarczą (por. postanowienie NSA z dnia 17 października 2011r., sygn. akt II FZ 542/11, LEX 987763). Orzekający dostrzega fakt, że obecnie zarówno skarżący jak również jego żona nie prowadzą już działalności gospodarczej. Jak wynika z przedłożonych do zainicjowanych wcześniej postępowań dokumentów - świadectwa pracy - zarówno skarżący jak również jego żona do dnia [...] lipca 2016r. byli zatrudnieni w [...] której większościowym udziałowcem pozostaje córka skarżącego oraz jego żony (99% udziałów o łącznej wartości [...] zł). Wskazać również należy, że zarówno skarżący jak również jego żona prowadzili działalność gospodarczą pod adresem ul. [...], [...] C.. Zarówno skarżący jak również jego żona zaprzestali prowadzenia działalności gospodarczej z dniem [...] czerwca 2015r. Natomiast [...].o. której większościowym udziałowcem jest córka skarżącego oraz jego żony została wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego w dniu [...] czerwca 2015r. a siedziba spółki mieści się pod tym samym adresem pod którym działalność gospodarczą prowadzili skarżący oraz jego żona. Zatem pomimo, że spółka jest odrębnym podmiotem prawnym to zasada jest teza, że zbieg dat związanych z zaprzestaniem prowadzenia działalności gospodarczej przez skarżącego oraz jego żonę oraz powołaniem do życia nowego podmiotu gospodarczego jakim jest sp. z o.o. której siedziba pokrywa się z adresem dotychczasowej działalności gospodarczej skarżącego oraz jego żony uznać można, że działalność gospodarcza już w innej formie prawnej jest kontynuowana przez córkę skarżącego oraz jego żony. Zapewne na zmianę formy prawnej prowadzenia działalności gospodarczej oraz osobę głównego udziałowca wpływ miały liczne postępowania wszczęte przez organy celne wobec skarżącego oraz jego żony. Podkreślenia również wymaga, że jak eksponuje strona nie posiada majątku nieruchomego – orzekający nie kwestionuje powyższej okoliczności. Jak wynika z treści księgi wieczystej nr [...] nieruchomość w której zamieszkuje wnioskodawca wraz z żoną stanowi własność córki, a zarówno W. K. jak również K. K. przysługuje ograniczone prawo rzeczowe polegające na prawie dożywotniego zamieszkiwania. Powyższą nieruchomość córka skarżących nabyła w drodze darowizny od rodziców w lutym 2013r., co jak wynika z akt licznych postępowań zbiega się z datami wszczęcia u wnioskodawcy oraz jego żony kontroli podatkowych. Zatem chociaż jak wynika z dokumentów w stosunku do wnioskodawcy jak również jego żony ograny prowadzą liczne postępowania egzekucyjne to nieruchomość o której mowa powyżej nie jest przedmiotem tego postępowania. W tym kontekście wskazać należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że w sytuacji gdy strona nieodpłatnie przekazała składnik majątkowy członkowi rodziny, zasadny jest wniosek, iż obdarowany powinien pomóc darczyńcy w poniesieniu finansowego ciężaru związanego z prowadzeniem postępowania sądowego, jeżeli darczyńca nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych we własnym zakresie (por. postanowienie NSA z dnia 08.04.2008 r., sygn. akt I FZ 96/08, z dnia 10.04.2008 r., sygn. akt I FZ 142/08, z dnia 01.07.2008r., sygn. akt I OZ 439/08, z dnia 28.11.2011 r., sygn. akt II FZ 682/11, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Wychodząc naprzeciw żądaniu strony oraz mając na uwadze fakt, że obecnie przed tut. Sądem skarżący zainicjował kilkanaście postępowań sądowych, a żona skarżącego z którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe zainicjowała w 2016r. ponad 100 postępowań sądowych, których przedmiotem jest odmowa zawieszenia postępowania mając na uwadze przywołane wyżej okoliczności orzekający uznał, że tak znaczne zwolnienie strony od kosztów sądowych ponad kwotę 10 zł od każdorazowej opłaty sądowej nie będzie stanowiło bariery utrudniającej stronie dostęp do Sądu. Na zasadność przyznania prawa pomocy zgodnie ze złożonym wnioskiem w pełnym zakresie nie może mieć nadto wpływu podnoszony fakt korzystania ze stosownego zwolnienia w postępowaniu przed sądem powszechnym. Orzeczenia w przedmiocie zwolnienia od kosztów podjęte w postępowaniu przed sądem powszechnym nie determinują bowiem automatycznie zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie złożonego przed sądem administracyjnym. Z tych powodów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.