I SA/Bd 902/15
WyrokWSA w Bydgoszczy2015-12-15
Skład orzekający: Ewa Kruppik – Świetlicka, Teresa Liwacz, Urszula Wiśniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wydatki udokumentowane fakturami, które nie odzwierciedlają rzeczywistych transakcji gospodarczych, mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w podatku dochodowym od osób prawnych?Ratio decidendi
Wydatki udokumentowane tzw. pustymi fakturami, które nie odzwierciedlają rzeczywistych transakcji gospodarczych, nie mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. Aby wydatek mógł zostać uznany za koszt uzyskania przychodu, musi być rzeczywiście poniesiony, udokumentowany w sposób niebudzący wątpliwości oraz pozostawać w związku przyczynowo-skutkowym z przychodami lub celem ich zachowania bądź zabezpieczenia.Stan faktyczny
Spółka "T." Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w T. określającą zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych. Organy podatkowe zakwestionowały możliwość zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków poniesionych na rzecz kilku firm (FHU "C.", PHU W. K., P.H. "F.", F.H. "J."), uznając, że faktury wystawione przez te podmioty nie odzwierciedlają rzeczywistych transakcji gospodarczych. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego i nieuwzględnienie rzeczywistych faktur.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kruppik – Świetlicka Sędziowie: Sędzia WSA Teresa Liwacz Sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) Protokolant: Starszy sekretarz sądowy Małgorzata Antoniuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2015r. sprawy ze skargi "T." Sp. z o.o. z/s w T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za okres od 01 września 2008 r. do 31 grudnia 2009 r. oddala skargę
Decyzją z dnia [...] r. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w T. określił skarżącej Spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za rok podatkowy od 01 września 2008r. do 31 grudnia 2009r. w kwocie [...] zł. Zdaniem organu Spółka, prowadząc działalność gospodarczą w zakresie usług transportowych, wulkanizacyjnych oraz sprzedaży opon naruszyła art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (j.t. Dz. U. z 2014 r. poz. 851 ze zm. w brzmieniu obowiązującym w 2009r.) – dalej jako: "u.p.d.o.p." poprzez zawyżenie kosztów uzyskania przychodów za ww. okres o łączną kwotę [...] zł, na którą złożyły się:
- wydatki niepotwierdzone dowodami źródłowymi w łącznej kwocie [...]zł,
- wydatki w łącznej kwocie [...] zł za wykonane na rzecz Spółki usługi w zakresie malowania, konserwowania, lakierowania ciągnika siodłowego marki Scania przez FHU "C." I. C. T.,
- wydatki w łącznej wysokości [...]zł z tytułu zakupu opon do samochodów ciężarowych z Przedsiębiorstwa Handlowo-Usługowego C. (W. K.),
- wydatki w łącznej kwocie [...] zł za usługi transportowe i naprawy samochodów, naczep, autobusu wykonanych przez P.H. "F." F. P. T. wydatki w kwocie [...] zł za transport buraków przez firmę F.H. "J." J. K. T.
W złożonym odwołaniu Spółka powołując się na art. 15 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, przedstawione w odwołaniu argumenty i okoliczności wskazała, że aby było możliwe uznanie konkretnych wydatków za spełniające kryteria, powinny one dotyczyć zdarzeń gospodarczych związanych z działalnością gospodarczą, które to zdarzenia miały wpływ na osiągnięcie przez podatnika przychodów i co najważniejsze zaistniały w rzeczywistości pomiędzy podmiotami wskazanymi na fakturach. Wobec powyższego zdaniem Spółki faktury, które zostały wystawione na jej rzecz przez firmę "J.", "F." i "C." miały "rzeczywisty fakt zaistnienia", a wykonane usługi odbyły się zgodnie z opisem na fakturach i dowodach źródłowych (WZ, potwierdzenie wykonania usług, zeznania świadków uczestniczących w tych zdarzeniach). Według Spółki ocena organu została oparta na przypuszczeniach i próbie podważenia wiarygodności świadków zeznających w tych kwestiach, jak i pełnomocnika Spółki. Zdaniem Spółki we wszystkich przedstawionych przypadkach doszło do realnych zdarzeń i nie ma wątpliwości w tym zakresie.
Decyzją z dnia [...]. Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Organ przytoczył treść przepisów mających zastosowanie w sprawie. Wskazał, że wątpliwości co do wiarygodności faktur, na których jako wystawcy widnieją ww. podmioty, wynikają z całokształtu okoliczności ustalonych na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w odniesieniu do każdego z wymienionych podmiotów. I. C. podczas przesłuchania i czynności sprawdzających przyznała, że nie posiada warsztatu, ani narzędzi do wykonywania usług mechaniki samochodowej, jak również nie dokonywała zakupu żadnych materiałów służących naprawom. Powyższe, zdaniem organu, wskazuje zatem, iż jej rola sprowadzała się wyłącznie do wystawienia i podpisania wskazanych faktur VAT na rzecz Spółki, które nie odzwierciedlały rzeczywistych transakcji gospodarczych. W urządzeniach księgowych Przedsiębiorstwa Handlowo – Usługowe W. K. z siedzibą w C. nie zaewidencjonowano faktur VAT wystawionych na Spółkę. Właściciel firmy (figurującej jako wystawca faktur) złożył do protokołu z czynności sprawdzających pisemne oświadczenie, iż nie dokonywał transakcji ze skarżącą Spółką, pieczątka firmowa widniejąca na fakturze nie jest jego pieczątką, a on nigdy nie dokonywał sprzedaży opon. Z kolei F. P. nie był w ogóle zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT. Nie składał deklaracji dla podatku od towarów i usług VAT-7 ani zeznań podatkowych za lata 2008 - 2009, nie składał informacji o zatrudnionych ewentualnie pracownikach, tj. informacji PIT-11 oraz deklaracji PIT-4R, nie figurował nigdy w ewidencji działalności gospodarczej, nie zidentyfikowano działalności gospodarczej o wskazanym NIP. Również J. K. nie figurował w ewidencji podatników podatku od towarów i usług oraz jako osoba prowadząca samodzielnie pozarolniczą działalność gospodarczą. W systemie informatycznym właściwego organu podatkowego nie odnotowano zarówno zeznania podatkowego za 2009r., deklaracji dla podatku od towarów i usług za listopad 2009r" deklaracji PIT-4R o pobranych zaliczkach z tytułu zatrudnionych pracowników, ani informacji PIT-11 potwierdzających zatrudnienie jakichkolwiek pracowników. Z informacji uzyskanych z Urzędu Miasta T. wynika natomiast, że Firma Handlowa "J." została zlikwidowana z dniem 31 maja 2002r., a na nazwisko J. K. w 2009r. nie zarejestrowano żadnych pojazdów. Z informacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wynika, że J. K. dokonał zgłoszenia działalności gospodarczej z dniem 01 stycznia 1999r., jednak w latach 2008-2009 nie zgłosił do ubezpieczenia społecznego ani zdrowotnego żadnych pracowników.
Organ podkreślił, że Spółka nie przedstawiła żadnych konkretnych i wiarygodnych dowodów na poparcie zawartych transakcji. Wymienione przez Spółkę w odwołaniu dokumenty w postaci dowodów WZ, potwierdzeń, itp. nie zostały w toku postępowania przedłożone. Jedynymi dokumentami znajdującymi się w aktach sprawy
i przemawiającymi za poniesieniem wydatków na rzecz wskazanych podmiotów są faktury VAT. Organ wskazał, że faktury są wyłącznie dokumentami formalnymi na zaistnienie zdarzeń prawno-ekonomicznych, aby zaś wykazać ich charakter podatkowy - w związku z wymaganiami określonymi w art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. Spółka winna posiadać dowody na faktyczne wykonanie usług w rozmiarze wskazanym
w dokumentacji będącej podstawą księgowania, tj. m.in., że wykonał je usługodawca wskazany jako beneficjent wydatku. Faktura jest jedynie dowodem z dokumentu prywatnego.
W złożonej do tut. Sądu skardze Spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] r. zarzucając:
- naruszenie art. 187 § 1 w związku z art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015r. poz. 613 ze zm.) – dalej jako: "O.p.", które to normy prawa obligują organ administracji do zebrania i oceny całokształtu materiału dowodowego, co ma wpływ na wynik sprawy;
- naruszenie prawa polegające na niewzięciu pod uwagę rzeczywistych faktur wystawionych przez firmy z którymi "T." Spółka z o.o. współpracowała, tj. faktury firmy "C." I. C. nr 9/X/08 z dnia 16 października 2008r. na kwotę netto [...] zł oraz nr 12/X/08 z dnia 20 października 2008r. na kwotę netto [...] zł wystawionych na rzecz Spółki za usługi remontowe samochodu marki Scania nr rej. [...] naczepy o nr rej. [...] na łączną kwotę [...] zł netto;
- niesłuszne podważenie wszystkich usług udokumentowanych fakturami VAT wystawionymi przez firmę "F." F. P., na łączną kwotę [...] zł, gdyż nie było możliwości przesłuchania właściciela firmy w charakterze świadka z powodu jego śmierci,
- niesłuszne nieprzyjęcie do rozliczeń Spółki faktur wystawionych przez firmę "J." J. K. na kwoty [...]zł netto z powodu braku możliwości skontaktowania się z właścicielem firmy J. K., który przebywa za granicami kraju (brak możliwości przesłuchania w charakterze świadka);
- niesłuszne odrzucenie faktur VAT za transakcję sprzedaży opon wystawionych przez Przedsiębiorstwo Handlowo - Usługowe W. K. nr 224/2008 z dnia 31 października 2008r. na kwotę [...] zł i nr 196/2009 z dnia 11 sierpnia 2009 r. na kwotę [...]zł.
Skarżąca wskazała, że wszystkie faktury wystawione przez "F." za transport buraków, wysłodek były potwierdzone listami przewozowymi tzw. WZ podpisanymi własnoręcznie przez rolników na polu podczas załadunku buraków jak i rozładunku wysłodków i wapna u rolników na podwórku. Spółka wystawiała na tej podstawie faktura i WZ swoją fakturę za transport buraków do firmy "P.". Dokumenty te jak WZ - listy przekazania towaru z wagą towaru istnieją i są złożone w C. w C. lub w C. w G. podczas każdej kampanii buraczanej. Skarżąca zarzuciła, że Dyrektor Izby Skarbowej nie sprawdził w tego C. Wskazała, że urzędnicy nie mają wiedzy zawodowej w zakresie transportu buraków, dlatego podważyli oczywiste i rzeczywiste przewozy buraków i wysłodków, wapna podczas kampanii buraczanej 2008/2009r.
Odnośnie firmy "C." skarżąca zarzuciła organom, że nie sprawdziły rzetelności wyjaśnień właścicielki firmy. Wskazał, że od 15 lat ojciec oraz bracia pani C. w sąsiedniej miejscowości prowadzą warsztat naprawy samochodów i maszyn. Okoliczni mieszkańcy rolnicy i przedsiębiorcy naprawiają tu swoje samochody. Zakład -warsztat posiada wszystkie narzędzia oraz urządzenia czy maszyny do naprawy samochodów czy naczep oraz pracowników w postaci braci C. jak i taty pani C. Dlatego, jako mylne i nietrafne skarżąca uznał stwierdzenie twierdzenia organu o nieposiadaniu zaplecza technicznego, sprzętu, materiałów, narzędzi niezbędnych do wykonania prac polegających na malowaniu, lakierowaniu, konserwowaniu ciągników siodłowych, nie zatrudniała pracowników, którzy mogliby wykonać przedmiotowe prace. Skarżąca zauważyła, że firma ta "zapomniała" po wykonaniu usługi na rzecz Spółki i wystawieniu obciążenia w postaci 2 faktur VAT odprowadzić na czas do Urzędu Skarbowego podatku dochodowego oraz podatku VAT, co uczyniła jednak w późniejszym terminie wraz z ustawowymi odsetkami.
Dyrektor Izby Skarbowej dalej nie daje wiary na wiarygodność wpłat do kasy własnego Urzędu Skarbowego twierdząc, że nie było takich faktur, usług, robót takiego zdarzenia przyczynowo skutkowego. Nie zgodnie z prawdą wyrzucając bezzasadnie spółce "T." te dwie faktury na łączną kwotę [...] netto od firmy "C." dowód : ksero dowodu zapłaty podatku dochodowego wraz z odsetkami i ksero dowodu zapłaty podatku VAT wraz z odsetkami. Reasumując dwie faktury firmy "C." ewidentnie odzwierciedlają rzeczywiste transakcje gospodarcze wykonane przez wyspecjalizowany warsztat z 15 letnią tradycją w zakresie napraw samochodów i maszyn , doszło do zaistnienia zdarzenia przyczynowo- skutkowego.
Odnośnie faktur PHU W. K. z C. nr 224/2008 z dnia 31.10.2008 w wysokości [...] zł i nr 196/2009 w wysokości [...] zł za zakup opon do samochodów ciężarowych i osobowych to spółka przedstawiła Urzędowi Skarbowemu świadków, którzy potwierdzili pobyt i wybieranie opon przez pracowników spółki "T." W. S. , który zeznał iż parokrotnie był w C. i wybierał używane opony dla spółki, oraz kierowcę właściciela samochodu WPR 46NG i naczepy WPM 1964 pana M. N. oraz A. R. z C. , który wskazał pana A. C., który 13.11.2013r zeznał iż przedmiotem jego działalności jest transport międzynarodowy i krajowy. Kierowca ten zeznał iż ładował jakieś opony używane w owym czasie i zawoził je do T. (okolice T.) ale z upływem 7 lat nie pamiętał już dokładnie adresu rozładunku opon w T. Spółka wskazała iż robił to wspólnie z portierem panem L K. na placu w B. koło T. przy trasie Al ( baza "T." Sp. z o.o.). Po rozładunku kierowca ciężarówki kontynuował dalszą drogę do Niemiec z meblami. Jak widać zeznania pracownika spółki W. S. jak i kierowcy przewożącego opony z C. do T. z firmy "K." potwierdzają tezę zakupu opon wraz z wystawioną fakturą dając jasny obraz rzeczywistego zakupu opon oraz jego transportu z C. do T. , co dla spółki "T." jest najważniejsze.
Strona podkreśliła, że firma " W. K." z C. nie ma żadnego interesu w tym żeby po 7 latach (nie musi posiadać dokumentów skarbowych po upływie tak długiego czasu) przyznawać się do tej transakcji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy zauważyć, iż zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 2014, poz. 1647 ze zm.) oraz
w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a.") kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3
§ 2 cytowanej ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem.
W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W kontekście powyższego trzeba zaznaczyć, że każde naruszenie przepisów prawa materialnego, czy procesowego należy oceniać przez pryzmat jego wpływu na treść rozstrzygnięcia.
Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, iż Sąd zobowiązany jest dokonać oceny legalności zaskarżonej decyzji niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w B. w oparciu o wyżej opisane zasady, Sąd orzekający w niniejszej sprawie doszedł do przekonania, że nie narusza ona prawa w sposób powodujący konieczność jej wyeliminowania z obrotu prawnego, a zatem skarga spółki "Tom-trans" nie mogła zasługiwać na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] r. wydana w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za okres od 01 września 2008r. do 31 grudnia 2009r. Mając na uwadze podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania Sąd uznał za zasadne odniesienie do nich w pierwszej kolejności. Prawidłowo przeprowadzone postępowanie jest bowiem warunkiem koniecznym do właściwego zastosowania przepisów prawa materialnego i w konsekwencji wydania trafnego rozstrzygnięcia.
Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 120 O.p. organy podatkowe powinny działać praworządnie, a zatem na podstawie przepisów prawa i w granicach prawa. Przepis
art. 121 § 1 O.p. obliguje organy do prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, natomiast wyrażona w art. 122 O.p. zasada prawdy obiektywnej oznacza obowiązek ustalenia stanu faktycznego zgodnie ze stanem rzeczywistym.
Stosownie do treści art. 180 § 1 O.p. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Zgodnie
z art. 187 § 1 O.p. organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Przypomnieć również trzeba, że art. 191 O.p. formułuje jedną z podstawowych zasad postępowania dowodowego - swobodnej oceny dowodów. Zgodnie z nią organ podatkowy ocenia na podstawie zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Organ w ocenie materiału dowodowego nie jest skrępowany żadnymi regułami dowodowymi, a ustaleń faktycznych dokonuje według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnie rozważonego materiału dowodowego, jednak owa swoboda nie oznacza całkowitej dowolności. Swobodna ocena dowodów, aby nie przerodziła się w samowolę, musi być dokonana z uwzględnieniem norm prawa procesowego i z zachowaniem reguł tej oceny. Należy opierać się na materiale dowodowym zgromadzonym w toku postępowania, materiał ten musi być poddany wszechstronnej ocenie, a ocena ta powinna odnosić się do poszczególnych dowodów z uwzględnieniem ich znaczenia dla sprawy.
Podstawowym zarzutem postawionym przez stronę skarżącą był zarzut błędnie ustalonego stanu faktycznego sprawy.
Według twierdzenia skarżącej Spółki organy podatkowe bezpodstawnie zakwestionowały zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów wydatki:
1. w kwocie [...] zł za wykonane na rzecz Spółki usługi w zakresie malowania, konserwowania, lakierowania ciągnika siodłowego marki Scania przez FHU "C." I. C.,
2. w kwocie [...]zł za zakup opon do samochodów ciężarowych z Przedsiębiorstwa Handlowo-Usługowego W. K,
3. w kwocie [...] zł za usługi transportowe i naprawy samochodów, naczep, autobusu wykonane przez P.H. "F." F. P.,
4. w kwocie [...] zł za transport buraków przez firmę F.H. "J." J. K.,
albowiem wskazane na fakturach usługi nie zostały faktycznie wykonane.
Organ stoi natomiast na stanowisku, że wystawcy wskazani na fakturach VAT nie wykonali usług wobec czego faktury te są nierzetelne.
W ocenie Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje na poprawność wydanych w przedmiotowej sprawie rozstrzygnięć, a zatem potwierdza stanowisko organów podatkowych, iż zakwestionowane faktury wystawiane przez wymienione wyżej podmioty na rzecz Skarżącej nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, a zatem nie mogą one wywierać skutków podatkowych.
O powyższym świadczą m.in. następujące trafne ustalenia organów.
Odnośnie firmy "C." wskazać należy, że jak wynika z akt sprawy zarejestrowana przez I. C. w dniu 12 lutego 2007 r. działalność gospodarcza prowadzona była w zupełnie innym przedmiocie (usługi fryzjerskie i pozostałe zabiegi), niż zakres prac wskazanych na spornych fakturach, a w okresie objętym przedmiotowym postępowaniem oraz wskazanym na fakturach, jako miesiąc ich wystawienia oraz wykonania usług, tj. w październiku 2008 r. "C." I. C. nie była zarejestrowana jako podatnik podatku od towarów i usług. Nie złożyła również deklaracji dla podatku od towarów i usług, tym samym nie rozliczyła podatku od towarów i usług, pomimo wystawienia faktur VAT. W złożonym zeznaniu podatkowym dla potrzeb podatku dochodowego od osób fizycznych wykazała natomiast przychód z działalności gospodarczej w kwocie [...] zł. Nie posiadała również zaplecza technicznego (sprzętu, materiałów) niezbędnych do wykonania prac polegających na malowaniu, lakierowaniu, konserwowaniu ciągników siodłowych, nie zatrudniała pracowników, którzy mogliby wykonać przedmiotowe prace, nie zawierała także żadnych umów w zakresie podwykonawstwa. Wskazany przez nią w oświadczeniu do protokołu z czynności sprawdzających z dnia 03 stycznia 2013r. i przesłuchania świadka z dnia 07 stycznia 2013r. R. P., syn E. P., zeznał , iż jej nie kojarzy i nie wykonywał na jej rzecz przedmiotowych prac (karta 242, tom III akt administracyjnych). Powołany przez I. C. S. C., zaprzeczył, jakoby zlecał lub przyjmował od I. C. ofertę na wykonanie na rzecz Spółki wskazanych prac. Z jego zeznań - wbrew twierdzeniom Spółki - nie wynika, aby potwierdził on wykonanie przez "współpracowników" I. C. usług polegających na malowaniu, konserwowaniu, lakierowaniu ciągników siodłowych. Wręcz przeciwnie z jego zeznania wynika, iż naprawami samochodów zajmowali się zatrudnieni w Spółce kierowcy lub osoby z zewnątrz, których nie potrafił jednak wskazać (karta 20, tom III akt administracyjnych). W toku postępowania podatkowego przeprowadzonego przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w T. wobec I. C., zeznała ona, iż zgodziła się na wystawianie faktur, gdyż mogła zarobić (karta 393 – 394, tom III akt administracyjnych).
Zebrany przez organy materiał dowodowy, zdaniem Sądu , świadczy o tym, że prace opisane na fakturach, na których jako wystawca widnieje FHU "C." I. C. nie zostały wykonane w ramach prowadzonej przez nią działalności gospodarczej. W konsekwencji wykazania na fakturach sprzedaży usług, które nie były świadczone ani przez I. C., ani przez zatrudnionych przez nią pracowników, czy też podmiot, z którym zawarła ona umowę na podwykonawstwo, wartości z tych faktur nie mogą zostać uwzględnione jako koszty uzyskania przychodów prowadzonej przez Spółkę działalności.
W skardze odmiennie niż na etapie postępowania podatkowego wyjaśniono, że usługi w zakresie malowania, konserwowania, lakierowania ciągnika siodłowego wykonane zostały przez wyspecjalizowany warsztat naprawy samochodów prowadzony przez braci i ojca pani C. Okoliczność ta, podniesiona po raz pierwszy w skardze, nie znajduje potwierdzenia ani w treści zakwestionowanych faktur ani w zeznaniach I. C. ani też w zeznaniach wskazanych przez nią świadków. Wskazać również należy, że podnoszona przez Stronę okoliczność uregulowania przez I. C. podatku dochodowego oraz podatku od towarów i usług pozostaje bez wpływu na zaskarżone rozstrzygnięcie. Płatność ta bowiem została dokonana po wydaniu przez organ podatkowy decyzji dla pani C. na podstawie art. 108 ustawy o podatku od towarów i usług.
Sąd w pełni akceptuje stanowisko organu odwoławczego dotyczące nie uznania za koszty uzyskania przychodów wydatków udokumentowanych dwiema fakturami VAT, na których jako wystawca widnieje Przedsiębiorstwo Handlowo – Usługowe (W. K.) z siedzibą w C., z tytułu zakupu oraz wymiany i montażu opon do samochodów ciężarowych. Z akt sprawy wynika, iż w urządzeniach księgowych wskazanej firmy nie zaewidencjonowano faktur VAT wystawionych na Spółkę. Właściciel firmy (figurującej jako wystawca faktur) - W. K., po okazaniu mu faktury VAT nr 224/2008 z dnia 31 października 2008r. złożył do protokołu z czynności sprawdzających pisemne oświadczenie, iż nie dokonywał transakcji z firmą "T. ", pieczątka firmowa widniejąca na fakturze nie jest jego pieczątką, a on nigdy nie dokonywał sprzedaży opon (karta 243-247, tom III akt administracyjnych). Według pisemnego oświadczenia W. K., w miesiącu październiku 2008 r. wystawił on tylko jedną fakturę VAT, której odbiorcą nie była Spółka (karta 190-193, tom II akt administracyjnych). Natomiast faktura z 11 sierpnia 2009r. nie mogła być wystawiona przez ten podmiot albowiem w tym czasie podatnik nie prowadził już działalności gospodarczej. W. K. do protokołu przesłuchania świadka
z dnia 20 maja 2013r. zeznał, że działalność prowadził w okresie od 01 marca 2006r. do 31 marca 2009r. w zakresie usług mielenia i handlu tworzywami sztucznymi. Sprzedaż oraz wymiana opon do samochodów ciężarowych, ciągników siodłowych i naczep, nie były przedmiotem prowadzonej przez niego działalności. Jako miejsce prowadzenia działalności wskazał on: C., ul. [...]. Według W. K. w ramach prowadzonej przez siebie działalności nigdy nie wykorzystywał pojazdów o nr rej. [...] oraz [...] - wskazanych na spornych fakturach. Nigdy nie współpracował ze Spółką, nie zna jej Prezesa ani wspólnika. W zakresie różnic w szacie graficznej przedłożonych mu do wglądu kserokopii faktur, na których jego firma widnieje jako wystawca, wskazał, iż faktury te różnią się wielkością, umiejscowieniem pola do wpisania NIP, a także pieczątką firmową, która znacznie różni się od stosowanej w jego firmie. Według W. K. widniejący na fakturach podpis nie należy do niego, albowiem jak wskazał, jego podpis jest czytelny i był on jedyną osobą odpowiedzialną m.in. za wystawianie faktur. Pana M. N. (którego pieczątka widnieje na fakturze z dnia 11 sierpnia 2009r.) nie zna
i nie zatrudniał go w swojej firmie.
Pracownik Spółki – W. S., wbrew twierdzeniom Spółki, w złożonych zeznaniach nie potwierdził transakcji z powołanym podmiotem. Zeznał jedynie, iż kojarzy miejscowość C., gdyż jechał tam wybierać opony, aczkolwiek "w latach wcześniejszych". Pamiętał również, że zawoził go "szef". Nie kojarzył natomiast adresu [...] w C. Zakupione zaś wtedy opony przywożone były własnym transportem. Był to ciągnik plus naczepa. Wskazał ponadto, iż zdarzyło się kilka razy, że firmy zewnętrzne przywoziły do Spółki opony, aczkolwiek były to firmy spedycyjne, których nazw nie potrafił podać. Dodał jednakże, iż sytuacji takich było mało i były one związane z brakiem dostępnych pojazdów Spółki (karta 452-453, tom IV akt administracyjnych). Zatem zeznania świadka w żaden sposób nie potwierdzają transakcji z PHU (W. K.).
Za uzasadnione Sąd uznał ustalenia organu odnośnie wyłączenia z kosztów uzyskania przychodów wydatków za usługi transportowe i naprawy samochodów, naczep, autobusu, w łącznej wysokości [...] zł, udokumentowane fakturami na których jako wystawcę wskazano firmę P.H. "F." F. P. T. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika że F. P. nie był zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT, nie składał deklaracji dla podatku od towarów i usług VAT-7 za październik 2008r. kwiecień, czerwiec - listopad 2009 r., nie składał zeznań podatkowych za lata 2008 - 2009, nie składał informacji o zatrudnionych ewentualnie pracownikach, tj. informacji PIT-11 oraz deklaracji PIT-4R, nie figurował nigdy w ewidencji działalności gospodarczej, nie zidentyfikowano działalności gospodarczej o NIP: [...], wśród zarejestrowanych na nazwisko F. P. samochodów osobowych oraz przyczepy specjalnej Corsar 400 (przyczepa kempingowa) nie stwierdzono żadnego pojazdu - ciągnika do przewożenia towarów typu buraki, wysłodki, wapno.
Ponadto przesłuchany w charakterze świadka w dniu 29 maja 2013 r. właściciel firmy "P." – P. G. (na rzecz której Spółka świadczyła usługi transportu buraków cukrowych, nawozu wapniowego oraz wysłodków prasowanych, tzw. "kampania buraczana") zeznał, iż nie zna firmy "F." F. P. a spółka N. S.A. zakład w C. (C. C.) również nie potwierdziła, aby F. P. brał udział w kampanii buraczanej w latach 2008 - 2009.
Organ odwoławczy podniósł także, że transakcje z PH "F." F. P. stanowiły przedmiot prowadzonych w latach wcześniejszych wobec podmiotów znajdujących się we właściwości organu I instancji postępowań podatkowych, w ramach których stwierdzono fikcyjność zdarzeń gospodarczych, w których PH "F." F. P. miał "rzekomo" uczestniczyć. Wystawione przez niego faktury uznane zostały przez organ podatkowy za stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane.
Sąd zgadza się również z oceną organu dotyczącą nieuznania za koszty uzyskania przychodów Spółki wydatków w wysokości [...] zł (netto) z tytułu usług transportowych buraków, wynikających z faktury VAT na której jako wystawcę wskazano Firmę Handlową "J." J. K.. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika bowiem , iż J. K. nie figuruje w ewidencji podatników podatku od towarów i usług oraz jako osoba prowadząca samodzielnie pozarolniczą działalność gospodarczą. Do dnia 29 maja 2013r. w systemie informatycznym właściwego urzędu skarbowego nie odnotowano zeznania podatkowego za 2009r., deklaracji dla podatku od towarów i usług za listopad 2009 r" deklaracji PIT-4R o pobranych zaliczkach z tytułu zatrudnionych pracowników, ani informacji PIT-11 potwierdzających zatrudnienie jakichkolwiek pracowników. Z informacji uzyskanych z Urzędu Miasta T. wynika, że Firma Handlowa "J." została zlikwidowana z dniem 31 maja 2002r. a na nazwisko J. K. w 2009 r. nie zarejestrowano żadnych pojazdów. Z kolei Zakład Ubezpieczeń Społecznych wyjaśnił, że J. K. dokonał zgłoszenia działalności gospodarczej z dniem 01 stycznia 1999 r. Natomiast w latach 2008 - 2009 nie zgłosił do ubezpieczenia społecznego ani zdrowotnego żadnych pracowników. Ponadto, podobnie jak w przypadku firmy "F." F. P., P. G. - właściciel firmy "P." zeznał w dniu 29 maja 2013 r., iż nie zna firmy"J." J. K. (karta 252-253, tom III akt administracyjnych), a spółka akcyjna N. S.A. Zakład w C. (C. C.) w przesłanym do organu podatkowego I instancji piśmie z dnia 07 czerwca 2013r. wskazała, iż w bazie dostępnych dokumentów nie odnotowano J. K. jako osoby biorącej udział w pracach transportowych podczas kampanii buraczanej 2008 - 2009.
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż Spółka nie przedstawiła żadnych konkretnych i wiarygodnych dowodów na potwierdzenie swoich twierdzeń. Wymienione przez Spółkę w skardze dokumenty w postaci dowodów WZ, potwierdzeń, itp. nie zostały w toku postępowania przedłożone. Jedynymi dokumentami znajdującymi się w aktach sprawy i przemawiającymi za poniesieniem wydatków na rzecz wskazanych podmiotów są faktury VAT.
W świetle tak zgromadzonego materiału dowodowego należy stwierdzić, że zakwestionowane przez organ faktury stanowią tzw. "puste faktury" i jako takie nie mogą stanowić podstawy do zaliczenia wskazanych w nich kwot do kosztów uzyskania przychodów.
Podkreślić należy, że zgodnie z art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych art. 16 wymienionej ustawy. Komentowany przepis pozwala na stwierdzenie, że nie każdy wydatek może być uznany koszt zyskania przychodu i jako taki wpływać na wysokość dochodu będącego podstawą opodatkowania, ale tylko taki, który spełnia następujące warunki:
a) pozostaje w związku przyczynowo-skutkowym ze źródłem przychodów i został poniesiony w celu jego osiągnięcia lub zachowania bądź zabezpieczenia jego źródła,
b) został rzeczywiście poniesiony w rozumieniu ustawy w określonej kwocie i jest to udokumentowane w sposób niebudzący wątpliwości,
c) nie został wymieniony w art. 16 ust. 1 u.p.d.o.p., tzn. nie został zakwalifikowany do wydatków nieuznawanych za koszt uzyskania przychodów.
Warunki te muszą być spełnione łącznie. Wydatek uznawany jest za koszt uzyskania przychodów, gdy obejmuje transakcje faktyczne, dokonane między wykazanymi
w fakturze stronami umowy: sprzedawcą i nabywcą. Jeżeli faktura nie dokumentuje żadnej rzeczywistej transakcji dokonanej między tymi podmiotami, wykazany w niej wydatek nie może stanowić kosztów uzyskania przychodów. Zatem do uznania wydatku za koszt uzyskania przychodów niezbędne jest nie tylko zaistnienie konkretnego zdarzenia gospodarczego polegającego na zakupie towaru, u konkretnego sprzedawcy, za konkretną cenę, ale i odpowiednie udokumentowanie tej operacji. Nie wystarczy wykazanie, że podatnik mógł gdziekolwiek nabyć towar i zużyć go w działalności gospodarczej, aby wydatek ten móc zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów (tak wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 maja 2012 r. sygn. akt II FSK 2323/10, z dnia 21 lipca 2011 r., sygn. akt FSK 1682/10).
Zasada samoopodatkowania wymaga, aby podatnik samodzielnie kwalifikował ponoszone wydatki jako koszty uzyskania przychodów, ma to jednak charakter warunkowy. Organy mają bowiem prawo oceniać czy dany wydatek może stanowić koszt uzyskania przychodu. W ramach kontroli prawidłowości rozliczeń podatników, organy podatkowe uprawnione są nie tylko do analizy kosztów uzyskania przychodów
i celu ich poniesienia, ale również do kontroli dokumentów potwierdzających ich poniesienie oraz do ich oceny. Podkreślenia wymaga, że samo udokumentowanie wydatku nie jest wystarczające do zaliczenia go do kosztów w rachunku podatkowym, konieczne jest wykazanie, o czym była mowa wyżej, że zdarzenie gospodarcze opisane w dokumencie stwierdzającym poniesienie wydatku rzeczywiście miało miejsce, wydatek został przez podatnika poniesiony w kwocie wskazanej na tym dokumencie oraz pozostaje w związku przyczynowo-skutkowym z uzyskanym przychodem lub
w celu zachowania bądź zabezpieczenia jego źródła.
Nie ma przy tym znaczenia to, czy podatnik w sposób zawiniony (np. na skutek braku dbałości o własne interesy gospodarcze, bądź w sposób zamierzony), czy też niezawiniony dokonywał rozliczenia kosztów uzyskania przychodów na podstawie tzw. pustych faktur (Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 13 stycznia 2015 r. sygn. akt II FSK 2711/12).
Podsumowując stwierdzić należy, że organy podatkowe dopuściły jako dowód wszystko, co mogło przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie było sprzeczne
z prawem. Mając na uwadze treść art. 180 § 1 O.p. i wynikającą z niego powinność gromadzenia dowodów mogących mieć znaczenie prawne, chybione są zarzuty dotyczące niewłaściwe przeprowadzonego postępowania dowodowego. Sąd nie dopatrzył się w działaniach organów podatkowych naruszenia prawa w zakresie dowodzenia i ustalenia na jego podstawie stanu faktycznego, a tym samym naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej.
W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł
o oddaleniu skargi jako bezzasadnej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło