I SA/Bd 919/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirella Łent (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant: Referent- stażysta Katarzyna Gołda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi R. G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną. oddala skargę Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w B. prowadzi wobec majątku skarżącego postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych w dniu [...] grudnia 2016r. przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. obejmujących należności z tytułu składek na Fundusz Ubezpieczeń Zdrowotnych i Fundusz Ubezpieczeń Społecznych w łącznej kwocie należności głównej 2.985,20 zł. Celem wyegzekwowania należności organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego. W złożonej skardze na zajęcie egzekucyjne skarżący wskazał, że na podstawie art. 33 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2017r., poz. 1201 ze zm.), dalej: "u.p.e.a." wniósł w dniu [...] lutego 2017r. zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, podnosząc zarzut przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenia zdrowotne. W związku z tym, zdaniem strony, skarga na zajęcie egzekucyjne jest zasadna. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2017r. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w B. odmówił uwzględnienia skargi. W złożonym zażaleniu skarżący wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego z powodu przedawnienia należności. Skarżący wskazał, że wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego w ustawowym terminie, nadając je listem poleconym. Pomimo tego, nie otrzymał na nie odpowiedzi. Postanowieniem z dnia [...] września 2017r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie zawiadomieniami z dnia [...] maja 2017r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w mBanku poprzez przesłanie dłużnikowi zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego, wzywając jednocześnie, aby bez zgody organu egzekucyjnego Bank nie dokonywał wypłat z rachunku, lecz bezzwłocznie przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności. Podstawę dokonania zajęcia stanowiły tytuły wykonawcze o nr [...] i [...] z dnia [...] grudnia 2016r., których odpisy skarżący otrzymał w dniu [...] stycznia 2017r. Organ wskazał, że przeciwko tej czynności skarżący nie sformułował żadnych argumentów lecz podnosi zarzuty, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. (przedawnienie obowiązku). Zarzuty te nie mogą być przedmiotem skargi na czynność egzekucyjną, która dotyczy tylko czynności o charakterze wykonawczym. Organ podkreślił, że w rozpatrywanej sprawie wierzyciel wystawił tytuły wykonawcze na podstawie złożonych przez skarżącego, będącego płatnikiem składek na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne, deklaracji rozliczeniowych i następnie tytuły te zostały skierowane do egzekucji administracyjnej. Organ egzekucyjny, po zbadaniu dopuszczalności egzekucji wszczął do majątku skarżącego postępowanie egzekucyjne stosując środek egzekucyjny przewidziany przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W przedmiotowej sprawie środkiem tym jest egzekucja z rachunku bankowego, a przeciwko zajęciu tego prawa majątkowego nie zostały sformułowane żadne zarzuty wskazujące na naruszenie przepisów prawa. Odnosząc się do kwestii niezałatwienia w terminie zarzutów Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wskazał, że polecił organowi egzekucyjnemu niezwłoczne wyjaśnienie sprawy. Końcowo organ zaznaczył, że nie jest organem właściwym do umorzenia postępowania egzekucyjnego, o co wnosił zobowiązany w zażaleniu. Chcąc uzyskać w tym zakresie rozstrzygnięcie, skarżący winien złożyć stosowny wniosek do organu egzekucyjnego - Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w B. Inspektorat w I.. W skardze strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, przekazanie sprawy organowi drugiej instancji do ponownego rozpatrzenia i umorzenie postępowania w sprawie zobowiązania. Skarżący wskazał, że nie zgadza się z zaskarżonym postanowieniem w całości Uważa, że argumenty podane w treści jego uzasadnienia są chybione. W jego ocenie, postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte w zakresie roszczeń przedawnionych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016r., poz. 718, t.j.), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi postanowień ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Postanowienie podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa będące podstawą wznowienia postępowania lub inne naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r. poz. 718 dalej jako "p.p.s.a.") lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Badając przedmiotową sprawę według przedstawionych kryteriów Sąd nie stwierdził naruszenia prawa. Na początek WSA uznał, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym postanowieniu jest prawidłowy i nie budził wątpliwości Sądu. Poza sporem pozostaje to, że w reakcji na zajęcie rachunku bankowego, pismami z dnia [...] czerwca 2017 r. skarżący złożył "skargę na zajęcie egzekucyjne", w uzasadnieniu których wskazał, iż na podstawie art. 33 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2017r., poz. 1201 ze zm.), dalej: "u.p.e.a.", wysłał w dniu [...] lutego 2017r., za pośrednictwem poczty, zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, podnosząc zarzut przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenia zdrowotne. W związku z tym skargi na zajęcie egzekucyjne są zasadne. Przede wszystkim należy stwierdzić, że wnioski stron w postępowaniu administracyjnym należy odczytywać zgodnie z wolą wnioskodawcy. Skoro skarżący w odrębnym wniosku złożył zarzuty w trybie art. 33 u.p.e.a., to obecnie jego pismo należało odczytać zgodnie z tytułem, jaki mu nadał. Bezspornie na jedno z rozstrzygnięć w sprawie niniejszego postępowania egzekucyjnego, pismem z dnia [...] lipca 2017 r. skarżący złożył zażalenie, w którym zawarł wniosek o umorzenie postępowań egzekucyjnych z powodu przedawnienia należności. W uzasadnieniu podniósł, iż niezrozumiałym jest, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. nie otrzymał zarzutów z dnia [...] lutego 2017 r., skoro jak wynika z potwierdzenia nadania listu poleconego, znajdują się u niego od [...] lutego 2017 r. Skarżący wskazał, że zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego zostały wniesione w ustawowym terminie, a pomimo to, nie otrzymał na nie odpowiedzi. Jest to wystarczające by przyjąć, iż tak było w rzeczywistości. Jednocześnie rację ma organ wskazując, iż materialno prawną podstawę rozstrzygnięcia wniosku stanowi przepis art. 54 § 1 u.p.e.a. Stosownie do jego treści zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Natomiast z § 4 powołanego przepisu wynika, iż skargę tę wnosi się w terminie 14 dni od dnia dokonania zakwestionowanej czynności. Jednolitym zdaje się być orzecznictwo w tym względzie. I tak w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 października 2016r., II FSK 2833/14, wskazano, że obalenie podjętej wobec dłużnika czynności egzekucyjnej w trybie skargi z art. 54 § 1 u.p.e.a. może nastąpić jedynie poprzez kwestionowanie sposobu i formy przeprowadzenia danej czynności egzekucyjnej. Z kolei w wyroku tego Sądu z 18 sierpnia 2015r., II FSK 1688/13, uznano, że przedmiotem skargi mogą być tylko zarzuty formalnoprawne odnoszące się do prawidłowości postępowania prowadzonego przez organ egzekucyjny oraz ewentualnego naruszenia przepisów regulujących sposób i formę dokonania czynności egzekucyjnych. W wyroku z 2 kwietnia 2015r., II FSK 778/13, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w postępowaniu skargowym z art. 54 § 1 u.p.e.a. można badać jedynie te czynności, które przynależą organowi egzekucyjnemu, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego. Wykluczona jest możliwość sprawdzania legalności w tym trybie tych działań, czynności i aktów, które podejmowane są w postępowaniu egzekucyjnym przez wierzyciela egzekwującego. Ponadto skarga ta ma charakter subsydiarny i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego. Podobnie w wyroku z 2 kwietnia 2015r., II FSK 749/13: nie ma podstaw, aby składaną w trybie art. 54 u.p.e.a. skargę na czynności egzekucyjne traktować jako uniwersalny środek zaskarżenia, za pomocą którego możliwe jest skuteczne kwestionowanie wszystkich aktów i działań podejmowanych przez organ egzekucyjny w toku całego postępowania egzekucyjnego. Czy z 5 marca 2015r., II FSK 290/13: w postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne - stanowiącym w istocie fragment postępowania egzekucyjnego - ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej. W postępowaniu tym nie orzeka się o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia. Skarga ta ma charakter względnie suspensywny. Mając na względzie powyższe, w ocenie tut. Sądu, organ przeanalizował wszystkie istotne z punktu widzenia zastosowanych przepisów, aspekty sprawy. Potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym znajdują ustalenia przyjęte w zaskarżonym postanowieniu. Poza granicami sprawy pozostają zarzuty złożone w trybie art. 33 u.p.e.a. WSA wyjaśnia, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem nie mającym zastosowania w sprawie. Granice rozpoznania wojewódzkiego sądu administracyjnego określa sprawa administracyjna będąc przedmiotem zaskarżenia. Treść i zakres sprawy administracyjnej, czyli tożsamość sprawy, wyznaczają normy prawa materialnego, które determinują treść rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym akcie i precyzują czynności pozwalające zidentyfikować skonkretyzowany w nich stosunek prawny. (por. wyrok NSA z 18 października 2017r., II GSK 5003/16). Dlatego należy rozróżnić zarzuty z art. 33 u.p.e.a. od skargi z art. 54 u.p.e.a. Według tego ostatniego dokonano kontroli sądowo administracyjnej stosownie do art. 134 p.p.s.a., gdyż jak tam zapisano Sąd rozstrzyga nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zdaniem Sądu, organ prawidłowo uznał, że z akt sprawy wynika, iż zgodnie z art. 7 § 1 u.p.e.a. został zastosowany jeden ze środków egzekucyjnych przewidzianych w art. la pkt 12 lit.a u.p.e.a., tj. egzekucja z rachunku bankowego. Zgodnie z prawem wskazał, iż zasady i tryb zastosowania tego środka egzekucyjnego regulują przepisy art. 80-87 u.p.e.a. Zgodnie z art. 80 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz bezzwłocznie przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności albo zawiadomił organ egzekucyjny, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty, w tym również o nieprowadzeniu rachunku bankowego zobowiązanego. Materiał dowodowy potwierdza, że zawiadomieniami z dnia [...] maja 2017r. (k. 49) organ egzekucyjny stosownie do procedury określonej w powołanym wyżej art. 80 § 1 u.p.e.a., dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego poprzez przesłanie dłużnikowi zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego, w konkretnej sprawie mBankowi S.A. w W., wzywając jednocześnie, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego lecz bezzwłocznie przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności. Zgodnie z art. 86b u.p.e.a. zawiadomienie to przesłano do banku przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego obsługującego zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego. W myśl art. 80 § 2 u.p.e.a., zajęcie to zostało dokonane z chwilą doręczenia zawiadomień dłużnikowi zajętej wierzytelności, tj. [...] maja 2017 r. Podstawę dokonania zajęcia stanowiły tytuły wykonawcze o numerach TW1040216001920, [...] i [...] z dnia 29 grudnia 2016 r., których odpisy na mocy art. 80 § 1 u.p.e.a., skarżący otrzymał [...] stycznia 2017r. (k. 45). Zastosowano zawiadomienia o zajęciu odpowiadające wzorowi dokumentu stanowiącego załącznik nr [...] do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia [...] sierpnia 2016 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1339). Zawiadomienia odpowiadają również wymogom, o których mowa w art. 67 § 2 u.p.e.a. i zawierają wszystkie niezbędne elementy określone w powyższym przepisie. Zawiadomienia te zostały sporządzone poprawnie, nie zawierają błędów i uchybień formalnych. Rację ma organ egzekucyjny podkreślając, iż w rozpatrywanej sprawie wierzyciel wystawił tytuły wykonawcze na podstawie złożonych deklaracji rozliczeniowych i następnie tytuły te zostały skierowane do egzekucji administracyjnej. Organ egzekucyjny, po zbadaniu dopuszczalności egzekucji wszczął do majątku skarżącego postępowanie egzekucyjne stosując środek egzekucyjny przewidziany przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. z rachunku bankowego w mBanku S.A. w W.. Mając powyższe na względzie oraz art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. H. Adamczewska – Wasilewicz M. Łent U. Wiśniewska