I SA/Bd 944/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Jarosław Szulc po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. W. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wydanie wyroku z uzasadnieniem w sprawie ze skargi A. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania postanawia odmówić przywrócenia terminu Postanowieniem z dnia 27 listopada 2014 r. Referendarz sądowy na wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy postanowił zwolnić go od kosztów sądowych oraz ustanowić adwokata. O terminie wyznaczonej na dzień 17 lutego 2015 r. rozprawy powiadomiono wyznaczonego przez Okręgową Radę Adwokacją pełnomocnika skarżącego. Powiadomienie pełnomocnik odebrał w dniu 29 stycznia 2015 r. Wyrokiem z dnia 17 lutego 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę A. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania. Z protokołu rozprawy wynika, że pełnomocnik skarżącego nie stawił się na rozprawie. Postanowieniem z dnia 29 maja 2015 r. po rozpoznaniu wniosku skarżącego o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku, tut. Sąd odmówił sporządzenia uzasadnienia z powodu złożenia wniosku z przekroczeniem ustawowego terminu. Pismem z dnia 3 czerwca 2015 r. (data wpływu do sądu) skarżący wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wydanie wyroku z uzasadnieniem składając jednocześnie wniosek o sporządzenie i doręczenie mu powyższych. We wniosku o przywrócenie terminu wskazał, że nie został poinformowany o terminie rozprawy ani przez Sąd, ani przez swojego pełnomocnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 86 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - zwanej dalej p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się, zgodnie z art. 87 p.p.s.a., do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, przy czym w tym piśmie należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Przywrócenie terminu możliwe jest wyłącznie w sytuacji, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Przepis art. 86 § 1 p.p.s.a. jednakże nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu, co daje możliwość uwzględnienia wszystkich istotnych okoliczności. Według ugruntowanego orzecznictwa jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Obowiązkiem strony jest dochowanie szczególnej staranności przy dokonywaniu wszelkich czynności procesowych i przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Ponadto to na stronie ciąży wykazanie należytej staranności w uprawdopodobnieniu braku winy w uchybieniu danego terminu. W konsekwencji, przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Dla przykładu okolicznością wskazującą na brak winy osoby zainteresowanej w niedochowaniu terminu jest m.in.: przerwa w komunikacji, nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar (wyrok WSA w Łodzi z dnia 10 grudnia 2010 r., II SA/Łd 1199/10, Lex nr 755754). W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Skarżący przyczynę uchybienia terminu usprawiedliwił brakiem poinformowania go przez Sąd a także przez ustanowionego dla niego pełnomocnika z urzędu o terminie rozprawy. W ramach rozpatrywanego przypadku błędny jest argument skarżącego, że zawiadomienie o rozprawie powinno zostać doręczone jemu, a nie jego pełnomocnikowi. Zgodnie z art. 67 § 5 p.p.s.a. jeżeli ustanowiono pełnomocnika lub osobę upoważnioną do odbioru pism w postępowaniu sądowym, doręczenia należy dokonać tym osobom. W rozpatrywanej sprawie postanowieniem z 27 listopada 2014 r. ustanowiono dla skarżącego pełnomocnika z urzędu - adwokata, a zgodnie z art. 244 § 2 p.p.s.a. ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego, rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa. Tym samym od 27 listopada 2014 r. wszelka korespondencja sądowa w sprawie powinna być doręczona na adres pełnomocnika wyznaczonego imiennie przez właściwy organ samorządu adwokackiego. Zatem doręczenie pełnomocnikowi skarżącego zawiadomienia o rozprawie uznać należy za prawidłowe. Odnosząc się bezpośrednio do podnoszonych przez skarżącego okoliczności uznać należy, iż nie wykazał on braku winy w uchybieniu terminu, a wskazane przez niego przyczyny nie usprawiedliwiają uchybienia terminu. Należy wskazać, że do reprezentowania skarżącego w postępowaniu przed Sądem został wyznaczony profesjonalny pełnomocnik będący adwokatem. Powierzając prowadzenie swoich spraw pełnomocnikowi, tak w ramach prawa pomocy, jak i ustanowionego w sprawie z wyboru, strona powinna liczyć się z tym, iż wszelkie jego działania, jak również jego zaniechania w podejmowaniu określonych czynności procesowych, będą odnosić wobec niej bezpośredni skutek prawny. Dlatego też nie ulega wątpliwości, że zaniechanie dokonania czynności przez pełnomocnika strony musi być traktowane jako zachowanie samej strony. Zgodnie bowiem z utrwalonym orzecznictwem, niedochowanie przez radcę prawnego lub adwokata ciążącego na nim obowiązku należytego dbania o interesy jego mandanta, powoduje, iż mocodawca ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się swojego pełnomocnika (por. post. NSA z 11 lipca 2011 r., sygn. akt I FSK 924/11, post. NSA z 18 października 2007 r., sygn. akt I FZ 421/07; post. NSA z 11 marca 2009 r., sygn. akt I OZ 198/09; post. NSA z 23 lipca 2009 r., sygn. akt I OZ 737/09; post. NSA z 29 września 2009 r., sygn. akt II OZ 800/09; post. NSA z 23 października 2009 r., sygn. akt II OZ 911/09 – dostępne w internetowej centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych). Ponadto pojęcie winy strony w uchybieniu terminu w postępowaniu sądowym obejmuje także swym zakresem winę osób trzecich, upoważnionych przez stronę do dokonania określonej czynności (por. wyr. NSA z 12 kwietnia 2002 r., sygn. akt I SA/Gd 1676/99). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejsze sprawy należy zauważyć, że pełnomocnik skarżącego miał możliwość zgłoszenia w terminie wniosku o sporządzenie i doręczenie odpisu uzasadnienia wyroku z dnia 17 lutego 2015 r., czego nie uczynił. Za zaniechanie pełnomocnika w dokonaniu tej czynności procesowej skutki prawne ponosi jednakże sama strona. W tej sytuacji okoliczność, że wyznaczony dla strony postępowania pełnomocnik nie informował jej o terminie wyznaczonej rozprawy ani nie podjął czynności w sprawie i w konsekwencji zaniechał złożenia w terminie wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, nie może stanowić o braku winy skarżącego. Strona nie wykazała natomiast, że istniały inne obiektywne przeszkody do zgłoszenia przez pełnomocnika wniosku o uzasadnienie wyroku w ustawowym terminie. Dlatego też na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.