I SA/Bd 972/11
WyrokWSA w Bydgoszczy2012-02-08
Skład orzekający: Ewa Kruppik-Świetlicka, Leszek Kleczkowski, Teresa Liwacz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania, jeśli odwołanie zostało złożone dzień po upływie terminu, mimo że skarżący twierdził, że decyzję otrzymał później niż wynikało to z daty doręczenia zastępczego?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Nawet niewielkie przekroczenie terminu, wynoszące jeden dzień, stanowi samoistną podstawę do wydania postanowienia o uchybieniu terminowi, zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej i utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego. Organ odwoławczy, wobec nieuwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu, był zobowiązany do wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi.Stan faktyczny
Podatnik złożył odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie podatku VAT z jednodniowym opóźnieniem. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził uchybienie terminu, wskazując na skuteczne doręczenie decyzji w trybie zastępczym w dniu 4 sierpnia 2011 r. Skarżący kwestionował datę doręczenia, twierdząc, że faktycznie otrzymał decyzję 13 sierpnia 2011 r. oraz zarzucał niedoręczenie decyzji jego pełnomocnikowi. Sąd administracyjny rozpatrywał skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędzia WSA Teresa Liwacz Protokolant Asystent sędziego Waldemar Dąbrowski po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 08 lutego 2012 r. sprawy ze skargi A. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wniesienia odwołania z uchybieniem terminu oddala skargę
W dniu [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. wydał A.P. (skarżącemu) decyzję w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od stycznia 2007 r. do listopada 2009 r.
Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem podatnik w dniu 19 sierpnia 2011 r. złożył odwołanie.
Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa stwierdził, że odwołanie skarżącego z dnia 17 sierpnia 2011 r. zostało wniesione z uchybieniem przewidzianego w art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, terminu do jego wniesienia. W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzja organu I instancji jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, została doręczona w dniu 4 sierpnia 2011 r. w trybie zastępczym, zgodnie z art. 149 Ordynacji podatkowej K.K. - pełnoletniemu domownikowi, który podjął się oddania pisma adresatowi. Adres pod którym została doręczona decyzja – G., J.został przez podatnika wskazany w piśmie z dnia 8 czerwca 2010 r., co spełnia wymogi art. 146 § 1 Ordynacji podatkowej. Doręczenia dokonała za pokwitowaniem poczta.
Organ wskazał, że zgodnie z art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Termin do wniesienia odwołania upływał więc w dniu 18 sierpnia 2011 r., natomiast odwołanie zostało wniesione przez podatnika w dniu 19 sierpnia 2011 r. (data odnotowana przez urząd oraz podana przez stronę w odwołaniu), a więc 1 dzień po terminie. Dyrektor wyjaśnił, że wraz z odwołaniem podatnik wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, został on jednak rozpatrzony negatywnie przez organ odwoławczy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skarżący wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i przekazanie go Dyrektorowi Izby Skarbowej w B. do rozpoznania. W skardze podniesiono zarzuty rażącego naruszenia przepisów proceduralnych poprzez: przyjęcie za skuteczną datę doręczenia decyzji dzień 4 sierpnia 2011r. odbiorcy K. K., mimo, że skarżący uprawdopodobnił, że decyzja ta faktycznie została mu przekazana 13 sierpnia 2011 r. i wówczas się z nią zapoznał i dopiero wtedy ją ocenił i podjął decyzję o zaskarżeniu oraz niedoręczenie ww. decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] r. pełnomocnikowi - adwokatowi W.K.
W uzasadnieniu skarżący podniósł zarzuty dotyczące odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Potwierdził, że decyzja organu podatkowego a została przesłana na adres G. J., ponieważ skarżący wskazał temuż organowi poza adresem zamieszkania także ten adres do doręczeń, gdyż tu często przebywał. W dniu 4 sierpnia 2011 r. odbiór decyzji pokwitował K.K., który okazyjnie tam przebywał u swojej matki V. K. i jej przekazał decyzję. Na stałe skarżący jest zameldowany i zamieszkuje w T.przy ul. G.. Skarżący otrzymał decyzję od V. K. przy pierwszym kontakcie po 4 sierpnia 2011 r. t.j. dopiero dnia 13 sierpnia 2011 r.
Skarżący nie kwestionuje tego, że K.K.odebrał decyzję i tego, że zobowiązał się czy to osobiście, czy też przez matkę doręczyć ją stronie, ale wskazuje, że przed 13 sierpnia 2011 r. nie została ona mu doręczona z powodu braku kontaktu tak z K.K., jak i jego matką V.K., bowiem był on nieobecny w G., a przebywał w T. w miejscu faktycznego zamieszkania. W konsekwencji za skuteczną prawnie datę doręczenia decyzji A.P. należy uznać 13 sierpnia 2011 r., ponieważ w tej dacie skarżący zapoznał się z treścią decyzji.
Ponadto w ocenie strony istotną okolicznością potwierdzającą nieprawidłowość doręczenia decyzji adresatowi stanowi fakt, że ustanowił on swoim pełnomocnikiem w tym postępowaniu już na etapie postępowania kontrolnego adwokata W.K., któremu Urząd Skarbowy w T. doręczał wiele pism. W ocenie skarżącego organ mimo, że powinien to decyzji z dnia [...]., dotyczącej ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za lata 2007, 2008 i 2009 ww. pełnomocnikowi nie przesłał.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Dodatkowo wyjaśnił, że w skardze sformułowano zarzuty dotyczące postanowienia odmawiającego przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Dyrektor podał, że ustosunkował się do tych zarzutów w odpowiedzi na skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] Nr [...] odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje :
W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm. ) , zwanej dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Należy zaznaczyć, że Sąd zgodnie z przepisem art. 145 § 1 p.p.s.a uwzględniając skargę może uchylić ją, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W sytuacji, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a., skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 134 § 1 cyt. ustawy Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, to oznacza, że może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga.
Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdza, że w tak zakreślonej kognicji oceniając zaskarżone przez stronę postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej iż nie narusza ono prawa w sposób, który pozwalałby na wyeliminowanie go z obrotu prawnego.
Przedmiotem sporu jest zasadność postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w B.stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania.
Jak wynika z akt sprawy decyzję doręczono stronie w trybie zastępczym w oparciu o art. 149 Op. Doręczenie nastąpiło na adres do korespondencji, jaki skarżący podał w dniu 8 czerwca 2009 r. a mianowicie G. J.( k- 70).
Przez cały okres trwania postępowania kontrolnego jak i podatkowego skarżący nie zmienił tego adresu i nie kwestionował jego aktualności. A zatem należało stwierdzić, że korespondencja została należycie doręczona a jej odbiorca K.K. zobowiązał się do przekazania listu adresatowi.
Nastąpiło to według strony dopiero 13 sierpnia 2011 r. i od tej daty zdaniem strony należało liczyć 14 dniowy termin na odwołanie. Ten pogląd nie zasługuje na uwzględnienie. Skoro list został odebrany 4 sierpnia to 14 dniowy termin minął 1 8 sierpnia 2011 r. ( art. 223 § 2 pkt 1 Op. ) a odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu został złożony 19 sierpnia 2011 r. jeden dzień po terminie.
W tej sytuacji organ był zobowiązany do stwierdzenia uchybienia terminowi co zasadnie uczynił zgodnie z art. 228 § 1 pkt 2 Op. Natomiast zarzuty wskazane przez stronę dotyczą odmowy przywrócenia terminu a nie samego postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi.
Należy zauważyć, że na organie spoczywał taki obowiązek. Porównaj wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2011 r. jaki zapadł w sprawie I FSK 214/10, gdzie NSA sformułował następującą tezę :
"Błędna jest konstatacja, że wydanie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania jest zbędne w sytuacji uprzedniego negatywnego rozstrzygnięcia kwestii przywrócenia tego terminu. Organ podatkowy wobec nieuwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu nie tylko jest uprawniony, lecz wręcz obowiązany do wydania postanowienia na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 Op."
Podobnie NSA w wyroku z dnia 8 lipca 2010 r. w sprawie II FSK 372/09 z tezą :
"Uchybienie terminowi do wniesienia odwołania jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia odwołania, lecz ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu. Nie jest to zależne od swobodnego uznania organu lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. "
Jak wynika z akt sprawy skarżący spóźnił się o jeden dzień ze złożeniem odwołania. To niewielkie opóźnienie należy jednak potraktować jako uchybienie w myśl tezy, jaką postawił NSA w wyroku z dnia 1 października 2009 r. w sprawie I FSK 854/08 :
" Treść art. 228 § 1 pkt 2 O.p. wskazuje wyraźnie, iż stwierdzenie uchybienia terminu do złożenia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Każde, nawet nieznaczne przekroczenie terminu stanowi samoistną podstawę do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie. Tym samym organ podatkowy wobec nieuwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu nie tylko jest uprawniony, lecz wręcz obowiązany do wydania postanowienia na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p."
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) skargę oddalił.
E. Kruppik – Świetlicka T. Liwacz L. Kleczkowski
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło