I SAB/Bd 1/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Mirella Łent po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2018r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. R. i R. R. na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie nierozpoznania wniosku o wydanie postanowienia o odmowie wydania dokumentów postanawia: odrzucić skargę Pismem z dnia 06 listopada 2017r. K. R. i R. R. (skarżących) zwrócili się do Naczelnika Urzędu Skarbowego o wydanie postanowienia o odmowie wydania z akt sprawy świadczeń emerytalno-rentowych KRUS odpisów tytułów wykonawczych za okres od 2001 do 2007 roku. W odpowiedzi organ w piśmie z dnia 27 listopada 2017r. wyjaśnił skarżącym, że w związku ze złożonym w dniu 21 sierpnia 2017r. wnioskiem o doręczenie siedmiu tytułów wykonawczych od nr [...] do nr [...] organ egzekucyjny pismem z dnia 20 września 2017r. poinformował ich, iż odpisy przedmiotowych tytułów wykonawczych wraz z zawiadomieniem o zajęciu świadczeń zostały doręczone w dniu 19 maja 2011r. Organ wyjaśnił także, iż skarżący skorzystali z przysługującego prawa do złożenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, a wydane postanowienia w sprawie zarzutów są ostateczne. Tym samym poinformowano strony, iż bezprzedmiotowy jest ich wniosek o wydanie postanowienia o odmowie wydania odpisów siedmiu tytułów wykonawczych. Organ wskazał ponadto, że skarżący mają prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów Pismem z dnia 27 grudnia 2017r. skarżący wnieśli za pośrednictwem organu skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie nierozpoznania wniosku z dnia 06 listopada 2017r. o wydanie postanowienia o odmowie wydania dokumentów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu przedstawił przebieg postępowania egzekucyjnego i podjęte rozstrzygnięcia. Organ wyjaśnił, że nie dopuścił się bezczynności w przedmiotowej sprawie, albowiem pismem z dnia 27 listopada 2017r. udzielił skarżącym odpowiedzi na pismo z dnia 06 listopada 2017r., które zostało doręczone w dniu 13 grudnia 2017r. Zdaniem organu działania podejmowane przez skarżących świadczą nie o bezczynności organu administracyjnego, ale sprawiają wrażenie utraty przez nich kontroli nad korespondencją kierowaną do różnych organów administracji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. W pierwszej kolejności należy wskazać, że przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi Sąd bada legitymację skargową, zachowanie terminu oraz warunków formalnych skargi, a przede wszystkim dokonuje oceny dopuszczalności skargi, w szczególności, czy skarga dotyczy przedmiotu objętego właściwością sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Granice kognicji rzeczowej wojewódzkich sądów administracyjnych sprecyzowane zostały w przepisach art. art. 3 § 2 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r., poz. 1369 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", jak również wynikają ze szczególnych przepisów zawartych w innych aktach prawnych. Wyliczenie rodzaju spraw podlegających kognicji sądów administracyjnych zawarte w przywołanych przepisach ma charakter zupełny, a zatem sąd administracyjny nie jest właściwy do zajmowania się sprawami, które nie zostały wyraźnie wskazane w przywołanych wyżej przepisach. Jednocześnie stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Podkreślić należy, że w przypadku skargi na bezczynność zaskarżenie bezczynności organu administracji publicznej jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest na mocy art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. zaskarżenie: decyzji; postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; innych niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony, poprzez doprowadzenie do podjęcia przez ten organ rozstrzygnięcia lub czynności w konkretnej sprawie administracyjnej. W przypadku zaś uznania skargi na bezczynność za zasadną, na podstawie art. 149 p.p.s.a., sąd może orzec jedynie o obowiązku wydania rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu tego rozstrzygnięcia, bezpośrednio orzekać o prawach lub obowiązkach skarżącego, ani też w konsekwencji rozstrzygać, czy wydana decyzja lub podjęte czynność były zgodne z prawem. W rozpoznawanej sprawie skarżący złożyli do sądu administracyjnego skargę na bezczynność organu egzekucyjnego, która – jak wynika z treści skargi – polega na nierozpoznaniu wniosku o wydanie postanowienia o odmowie wydania skarżącym odpisów tytułów wykonawczych, na podstawie których podjęto wobec nich czynności egzekucyjne. Z uwagi na powyższe wskazać należy, że - stosownie do art. 26 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm.) - tytuł wykonawczy jest dokumentem urzędowym niezbędnym do wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Dokument ten stwierdza jedynie istnienie i wymagalność obowiązku, do wykonania którego doprowadzić ma - wszczęte na jego podstawie - postępowanie egzekucyjne i nie mieści się w katalogu spraw, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Tytuł wykonawczy nie rozstrzyga żadnej sprawy administracyjnej, nie jest ani decyzją administracyjną ani postanowieniem, jak również nie jest aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Również żaden przepis szczególny nie przyznaje sądowi administracyjnemu kompetencji do kontroli takiego aktu. Skarga na tytuł wykonawczy jest zatem niedopuszczalna (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lipca 2012r., sygn. akt II OSK 733/11; postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2012r., sygn. akt II GSK 164/12, z dnia 8 stycznia 2014r. o sygn. akt II GSK 2415/13 i z dnia 9 czerwca 2016r., sygn. akt II GSK 2474/16). Skoro skarga na tytuł wykonawczy nie przysługuje, to tym bardziej brak jest podstaw do przyjęcia, że przysługuje skarga na bezczynność organu, który nie wydał stronie odpisu tytułu wykonawczego bądź postanowienia o odmowie doręczenia tego odpisu. Doręczenie stanowi bowiem czynność materialno-techniczną, która nie przyznaje bądź stwierdza lub uznaje uprawnienia czy obowiązki. Fakt doręczenia ma jedynie ten skutek, że od daty doręczenia odpisu tytułu wykonawczego dla zobowiązanego biegnie termin do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Jak podkreśla się w orzecznictwie: "zobowiązanie organu tylko do dokonania czynności materialno-technicznej, jaką jest doręczenie, nie może być dokonywane w ramach kompetencji sądu administracyjnego, zakreślonych w art. 3 § 2 pkt 1 i 8 w zw. z art. 149 p.p.s.a." (vide: R. Hauser i M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2013, s. 71, i powołany tam wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 2007r., sygn. akt II FSK 1094/06; por. też: postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 29 stycznia 2008r., sygn. akt II SA/Sz 1192/07; postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 17 grudnia 2004 r., sygn. akt I SA/Ol 436/04 – dostępne w CBOSA). Reasumując, tytuł wykonawczy, czynność doręczenia odpisu tytułu wykonawczego czy postępowanie organu w tym zakresie nie mieści się w katalogu opisanym w art. 3 § 2 i § 3 p.p.s.a., a w szczególności nie stanowi innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Tym samym nierozpoznania wniosku o wydanie postanowienia o odmowie dokonania takiego doręczenia nie może być przedmiotem skargi na bezczynność, podlegającym kognicji sądów administracyjnych na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. W tym stanie sprawy, uznając skargę za niedopuszczalną, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 oraz § 3 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.