I SAB/Bd 6/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Mirella Łent po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2017r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. R. i R. R. na bezczynność Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. w przedmiocie nierozpoznania wniosku o wydanie z akt dokumentów postanawia: odrzucić skargę W dniu 21 sierpnia lipca 2017r. do Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. wpłynęło pismo K. R. i R. R. (skarżących) dnia 08 sierpnia 2017r., w którym wnieśli oni o doręczenie siedmiu tytułów wykonawczych od nr [...] do nr [...] wystawionych przez Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w B. Pismem z dnia 01 listopada 2017r. skarżący wnieśli za pośrednictwem organu skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na bezczynność Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. w przedmiocie niezałatwienia pisma z dnia 10 sierpnia 2017r. Wskazali, że nie zostały im wydane i doręczone ww. tytuły wykonawcze. Nie wydano też postanowienia odmawiającego wydania z akt i doręczenia wskazanych siedmiu tytułów wykonawczych, ani też organ nie podjął jakiejkolwiek innej czynności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu przedstawił przebieg postępowania egzekucyjnego i podjęte rozstrzygnięcia. Podał, że pismem z dnia 20 września 2017r., doręczonym w dniu 22 września 2017r. udzielił skarżącym odpowiedzi na pismo z dnia 10 sierpnia 2017r. W przedmiotowym piśmie poinformowano strony, iż kwestia nie doręczenia ww. tytułów wykonawczych jak i brak poinformowania przez organ egzekucyjny w sprawie wniesienia zarzutów nie znajduje odzwierciedlenia w stanie faktycznym sprawy. Wskazano, że w trakcie postępowania egzekucyjnego skarżącym doręczono zawiadomienia o zajęciu wraz z dołączonymi odpisami ww. tytułów wykonawczych, które każdy z dłużników odebrał osobiście w dniu 19 maja 2011r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. W pierwszej kolejności należy wskazać, że przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi Sąd bada legitymację skargową, zachowanie terminu oraz warunków formalnych skargi, a przede wszystkim dokonuje oceny dopuszczalności skargi, w szczególności, czy skarga dotyczy przedmiotu objętego właściwością sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Granice kognicji rzeczowej wojewódzkich sądów administracyjnych sprecyzowane zostały w przepisach art. art. 3 § 2 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r., poz. 1369 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", jak również wynikają ze szczególnych przepisów zawartych w innych aktach prawnych. Wyliczenie rodzaju spraw podlegających kognicji sądów administracyjnych zawarte w przywołanych przepisach ma charakter zupełny, a zatem sąd administracyjny nie jest właściwy do zajmowania się sprawami, które nie zostały wyraźnie wskazane w przywołanych wyżej przepisach. Jednocześnie stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Podkreślić należy, że w przypadku skargi na bezczynność zaskarżenie bezczynności organu administracji publicznej jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest na mocy art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. zaskarżenie: decyzji; postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; innych niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony, poprzez doprowadzenie do podjęcia przez ten organ rozstrzygnięcia lub czynności w konkretnej sprawie administracyjnej. W przypadku zaś uznania skargi na bezczynność za zasadną, na podstawie art. 149 p.p.s.a., sąd może orzec jedynie o obowiązku wydania rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu tego rozstrzygnięcia, bezpośrednio orzekać o prawach lub obowiązkach skarżącego, ani też w konsekwencji rozstrzygać, czy wydana decyzja lub podjęte czynność były zgodne z prawem. W rozpoznawanej sprawie skarżący złożyli do sądu administracyjnego skargę na bezczynność organu egzekucyjnego, która – jak wynika z treści skargi – polega na nie doręczeniu skarżącym tytułów wykonawczych, na podstawie których podjęto wobec nich czynności egzekucyjne. Z uwagi na powyższe wskazać należy, że - stosownie do art. 26 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm.) - tytuł wykonawczy jest dokumentem urzędowym niezbędnym do wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Dokument ten stwierdza jedynie istnienie i wymagalność obowiązku, do wykonania którego doprowadzić ma - wszczęte na jego podstawie - postępowanie egzekucyjne i nie mieści się w katalogu spraw, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Tytuł wykonawczy nie rozstrzyga żadnej sprawy administracyjnej, nie jest ani decyzją administracyjną ani postanowieniem, jak również nie jest aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Również żaden przepis szczególny nie przyznaje sądowi administracyjnemu kompetencji do kontroli takiego aktu. Skarga na tytuł wykonawczy jest zatem niedopuszczalna (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lipca 2012r., sygn. akt II OSK 733/11; postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2012r., sygn. akt II GSK 164/12, z dnia 8 stycznia 2014r. o sygn. akt II GSK 2415/13 i z dnia 9 czerwca 2016r., sygn. akt II GSK 2474/16). Skoro skarga na tytuł wykonawczy nie przysługuje, to tym bardziej brak jest podstaw do przyjęcia, że przysługuje skarga na bezczynność organu, który nie doręczył stronie odpisu tytułu wykonawczego. Doręczenie stanowi bowiem czynność materialno-techniczną, która nie przyznaje bądź stwierdza lub uznaje uprawnienia czy obowiązki. Fakt doręczenia ma jedynie ten skutek, że od daty doręczenia odpisu tytułu wykonawczego dla zobowiązanego biegnie termin do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Jak podkreśla się w orzecznictwie: "zobowiązanie organu tylko do dokonania czynności materialno-technicznej, jaką jest doręczenie, nie może być dokonywane w ramach kompetencji sądu administracyjnego, zakreślonych w art. 3 § 2 pkt 1 i 8 w zw. z art. 149 p.p.s.a." (vide: R. Hauser i M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2013, s. 71, i powołany tam wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 2007r., sygn. akt II FSK 1094/06; por. też: postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 29 stycznia 2008r., sygn. akt II SA/Sz 1192/07; postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 17 grudnia 2004 r., sygn. akt I SA/Ol 436/04 – dostępne w CBOSA). Reasumując, tytuł wykonawczy oraz czynność doręczenia odpisu tytułu wykonawczego nie mieści się w katalogu opisanym w art. 3 § 2 i § 3 p.p.s.a., a w szczególności nie stanowi innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Tym samym nie dokonanie takiego doręczenia nie może być przedmiotem skargi na bezczynność, podlegającym kognicji sądów administracyjnych na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. W tym stanie sprawy, uznając skargę za niedopuszczalną, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 oraz § 3 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.