II SA/Bd 1018/13
WyrokWSA w Bydgoszczy2013-11-12
Skład orzekający: Jarosław Wichrowski, Leszek Tyliński, Małgorzata Włodarska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, której mąż jest właścicielem gospodarstwa rolnego, a która sama nie podlega ubezpieczeniu w KRUS, ale pobierała świadczenie pielęgnacyjne, może być uznana za rolnika w rozumieniu przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, co wykluczałoby ją z kręgu osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając, że organy błędnie uznały skarżącą za rolnika w rozumieniu przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. Skoro skarżąca nie podlegała ubezpieczeniu w KRUS, a pobierała świadczenie pielęgnacyjne, które skutkowało opłacaniem składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, nie mogła być traktowana jako rolnik lub małżonek rolnika w sposób wykluczający ją z prawa do świadczenia. Ponadto, fakt wcześniejszego przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia sugerował spełnienie tej przesłanki.Stan faktyczny
Skarżąca M. W. wniosła o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na córkę S. W., legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności. Wójt Gminy odmówił przyznania świadczenia, uznając, że skarżąca jest rolnikiem, ponieważ jej mąż jest właścicielem gospodarstwa rolnego, a ona sama nie pracuje zarobkowo. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy tę decyzję. Skarżąca odwołała się do sądu, wskazując, że gospodarstwo jest wydzierżawione, nie podlega ubezpieczeniu w KRUS i otrzymuje dochód z dzierżawy, a wcześniej pobierała świadczenie pielęgnacyjne.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Leszek Tyliński Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Protokolant asystent sędziego Maciej Hoffman po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 listopada 2013 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy C. z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
II SA/Bd 1018/13
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] działając m.in. na podstawie art. 1, art. 2 pkt 2, art. 17, art. 20 ust. 3, art. 23, art. 24 ust. 2, ust. 2a, ust. 3, ust. 4, art. 25 ust. 1, art. 26, ust. 1, art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 139 poz. 992 ze zm., zwana dalej u.ś.r.), art. 6 ust. 2a, art. 18 ust. 5 i ust. 5a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.) oraz art. 104 i art. 107 § 4, art. 108 i art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267) Wójt Gminy Ch. odmówił przyznania M. W. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad S. W.
W uzasadnieniu organ wskazał, ze M. W. złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym córką S. W. Na podstawie oświadczenia strony ustalono, że nie podejmuje i nie rezygnuje ona z zatrudnienia na rzecz opieki nad niepełnosprawną córką.
Na podstawie treści orzeczenia Nr [...] z dnia [...].06.2002 r. Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w T. stwierdzono, że S. W. legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności wraz ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Z ww. orzeczenia wynika, że niepełnosprawność istnieje od [...] .03.2002 r., czyli powstał przed 16-tym rokiem życia.
Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:
matce lub ojcu,
opiekunowi fatycznemu dziecka,
osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,
innym osobom, na których, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności,
- jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współdziałania na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Zgodnie z art. 17 ust. 1b cyt. ustawy świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała:
nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub
w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia.
Wskazany przepis w art. 17 ust. 1 określa dwa niezależne od siebie stany faktyczne, a mianowicie:
1) w którym wnioskodawca nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem (albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności),
2) w którym osoba rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem (albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności).
Zatem w pierwszym przypadku chodzi o sytuację, kiedy osoba zainteresowana przyznaniem świadczenia pielęgnacyjnego nie pracuje i nie trudni się jakąkolwiek pracą zarobkową, czyli nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, by opiekować się dzieckiem albo osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności, w drugim zaś, kiedy z uwagi na konieczność sprawowania opieki osobą legitymującą się orzeczeniem stopniu niepełnosprawności, osoba zainteresowana uzyskaniem świadczenia pielęgnacyjnego rezygnuje z dotychczasowego sposobu aktywności zawodowej i zarobkowej (np. rozwiązuje stosunek pracy, rezygnuje z prowadzonej działalności gospodarczej).
M. W. nie zalicza się do żadnego z wyżej wymienionych przypadków, bowiem w aktach sprawy znajduje się decyzja z Urzędu Gminy Ch. Nr [...] w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2013, z której wynika, że mąż strony S. W. jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni fizycznej wszystkich gruntów [...] ha ([...] ha przeliczeniowych).
Na wynik sprawy nie może mieć też wpływu ewentualna okoliczność, że wnioskodawca nie pracuje w gospodarstwie rolnym. W aktach sprawy znajduje się oświadczenie M. W., że nie pracuje i nie zarządza gospodarstwem rolnym. Z przepisów ustawy wynika, że jednym z warunków przyznania omawianego świadczenia jest obiektywnie oceniany fakt niepodejmowania lub rezygnacji przez wnioskodawcę z pracy zarobkowej, a nie subiektywne poczucie tej osoby, że nie pracuje w gospodarstwie rolnym.
W myśl art. 17 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 22 u.ś.r. już sam fakt pozostawania rolnikiem wyklucza daną osobę z kręgu osób, które mogą otrzymać świadczenie pielęgnacyjne. Mając na względzie powyższy stan faktyczny i prawny, należało orzec jak w sentencji decyzji.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła M. W. wyjaśniając, że gospodarstwo rolne jest wydzierżawione na okres 10 lat, a dochód z dzierżawy wynosi [...] zł na rok. Skarżąca podniosła, że pieniądze otrzymywane dotychczas tytułem świadczenia pielęgnacyjnego przeznaczała na leki oraz wyjazdy do lekarzy z chorą córką. Podkreśliła, że ze względu na konieczność stałej opieki nad nią, nie może podjąć żadnej pracy zarobkowej. Wskazała ponadto na trudną sytuację finansową rodziny.
M. W. wniosła o ponowne rozpatrzenie jej wniosku i pozytywne załatwienie sprawy, poprzez przywrócenie świadczenia pielęgnacyjnego.
Decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ wskazał, że mąż strony jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha fizycznych ([...] ha przeliczeniowych) i [...] ha gruntów wydzierżawił na okres 10 lat (umowa dzierżawy z dnia [...].08.2005 r.). Za dzierżawę gruntów rolnych otrzymuje czynsz dzierżawny. Ponadto, jak wynika z zaświadczenia KRUS Placówka Terenowa w T. z dnia [...].06.2013 r., M. W. nie figuruje w ewidencji osób podlegających ubezpieczeniu społecznemu rolników, nie figuruje również w rejestrze osób bezrobotnych (zaświadczenie z PUP z dnia [...].06.2013 r.).
Zdaniem organu odwoławczego ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny pozwala stwierdzić, że nie zostały spełnione warunki określone w powołanym wyżej przepisie art. 17 ust. 1 u.ś.r., uprawniające do ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Podstawą do odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w niniejszej sprawie jest fakt, że M. W., pomimo wydzierżawienia gospodarstwa rolnego i nie podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników, uzyskuje dochód z gospodarstwa rolnego, zatem jest rolnikiem.
Zgodnie z brzmieniem art. 5 ust. 8 i 8a u.ś.r., w przypadku ustalania dochodu z gospodarstwa rolnego, przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 1/12 dochodu ogłaszanego corocznie w drodze obwieszczenia przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 18 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2006 r. Nr 136, poz. 969 ze zm.).
Z brzmienia cytowanych przez organ przepisów wynika, że ustawodawca w przepisach ustawy o świadczeniach rodzinnych przyjął domniemanie, iż uzyskuje się dochód z gospodarstwa rolnego niezależnie od tego, czy się w nim pracuje, czy też zostało ono oddane w posiadanie zależne innej osobie. Zatem w rozumieniu ww. ustawy utrzymuje się z gospodarstwa rolnego ten, kto włada nim na podstawie tytułu prawnego pozwalającego na oddanie tego gospodarstwa w posiadanie zależne, tj. w dzierżawę lub w użytkowanie. Jedynie w sytuacjach enumeratywnie wyliczonych w przepisie art. 5 ust 8a pkt 1-3 przeniesienie posiadania gospodarstwa z właściciela na posiadacza zależnego powoduje, że właściciel "nie utrzymuje" się z tego gospodarstwa w rozumieniu art. 5 ust. 8 u.ś.r. (zob. wyrok WSA w Łodzi z dnia 31.08.2010 r., sygn. akt II SA/Łd 302/10).
Należy również wskazać, że zgodnie z art. 28 ust. 4 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników uznaje się, iż emeryt lub rencista zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej, jeżeli ani on, ani jego małżonek nie jest właścicielem (współwłaścicielem) lub posiadaczem gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów o podatku rolnym i nie prowadzi działu specjalnego, nie uwzględniając gruntów wydzierżawionych na podstawie pisemnej umowy zawartej na co najmniej 10 lat i zgłoszonej do ewidencji gruntów i budynków, osobie nie będącej małżonkiem emeryta lub rencisty, jego zstępnym lub pasierbem, osobą pozostającą z małżonkiem emeryta lub rencisty we wspólnym gospodarstwie domowym, małżonkiem zstępnego, pasierba lub osoby pozostającej z emerytem lub rencistą we wspólnym gospodarstwie domowym.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27.10.2006 r., sygn. akt I OSK 601/06 dokonał wykładni przepisu art. 5 ust. 8a pkt 1 u.ś.r. wskazując, że "stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, a więc bez żadnych odstępstw - stąd też nie znajduje uzasadnienia prawnego wynikające z zaskarżonego wyroku przekonanie, że - dla potrzeb ustawy o świadczeniach rodzinnych - wydzierżawiającym może być każdy, kto ma gospodarstwo rolne, nie zaś wyłącznie emeryt lub rencista rolniczy". Sąd stwierdził także, że "umowa dzierżawy, stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, jest zawierana wyłącznie pomiędzy podmiotami wymienionymi w tych przepisach, w świetle których wydzierżawiającym zawsze pozostaje emeryt lub rencista".
Skoro zatem M. W. nie jest osobą mającą ustalone prawo do emerytury lub też renty rolniczej, prawidłowo ustalono, że uzyskuje dochód z oddanego w dzierżawę gospodarstwa rolnego, tym samym nie spełnia przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego określonej w art. 17 ust. 1 u.ś.r., tj. braku podjęcia lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej ze względu na konieczność sprawowania opieki. Należy w tym miejscu wskazać na stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który w wyroku z dnia 7.07.2010 r., sygn. akt II SA/Bd 463/10 zauważył, iż "stosownie do art. 3 pkt 22 ustawy pojęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej oznacza wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. Brak podjęcia lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w powyższym rozumieniu oznacza zatem, że mamy do czynienia z osobą bezrobotną, która była zatrudniona lub wykonywała pracę zarobkową w powyższych formach i zrezygnowała z niej, bądź też mając możliwość podjęcia zatrudnienia lub wykonywania pracy zarobkowej, z możliwości tej nie korzysta". Sąd wskazał również, że trzeba brać pod uwagę przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, z którego treści wynika, że osobą bezrobotną jest osoba zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej. Z powyższego przepisu wynika, że za osobę rezygnującą z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej nie może być uznany rolnik, który musi przynajmniej część czasu przeznaczyć na prowadzenie własnego gospodarstwa rolnego. Przedstawioną wykładnię art. 17 ust. 1 w związku z art. 3 pkt 22 u.ś.r. polegającą na uznaniu, że sam fakt pozostawania rolnikiem wyklucza daną osobę z kręgu uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego, za prawidłową uznał NSA w wyroku z dnia 11.03.2011 r., sygn. akt I OSK 1987/10, a także skład siedmiu sędziów NSA w uchwale z dnia 11.12.2012 r.
Wobec powyższego, mając na uwadze ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny wskazujący, że M. W. jest rolnikiem w rozumieniu cytowanych wyżej przepisów, orzeczono jak na wstępie.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy złożyła M. W. wnosząc o przywrócenie jej świadczenia pielęgnacyjnego, które dotychczas otrzymywała. Skarżąca przytoczyła argumentację podnoszoną w odwołaniu od decyzji organu I instancji w przedmiotowej sprawie. Ponownie wskazała, że opiekuje się chorą córką, co uniemożliwia jej podjęcie jakiejkolwiek pracy. Podała również, że gospodarstwo rolne jest w dzierżawie, a roczny dochód z tego tytułu wynosi [...] zł. Skarżąca ponownie zwróciła uwagę na trudną sytuację finansową rodziny.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i procesowego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zaskarżona decyzja (postanowienie) może być uchylona tylko wówczas, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).
Wychodząc z tych przesłanek Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnił skargę, gdyż stwierdził, że zaskarżona oraz poprzedzająca ją decyzja pierwszej instancji naruszają przepisy postępowania administracyjnego w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia prawa materialnego, które miała wpływ na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz c i art. 135 p.p.s.a. stanowi podstawę do ich uchylenia.
W myśl art. 17 ust. 1 u.ś.r., w brzmieniu mającym zastosowanie w niniejszej sprawie, nadanym ustawą zmieniającą z dnia 7 grudnia 2012 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 1548), świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Przy czym stosownie do treści przepisu art. 3 pkt 22 u.ś.r. pod pojęciem "zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" należy rozumieć wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. Wskazać należy także, iż zgodnie z art. 17 ust. 1b u. u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne przysługuje m.in., jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18 roku życia.
Z przedłożonych sądowi akt sprawy wynika, że córka skarżącej S. W., urodzona w dniu [...] r. jest osobą niepełnosprawną od urodzenia, w stosunku, do której istnieje konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczność stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Orzeczenie o niepełnosprawności wydane zostało przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w T. w dniu [...].06.2012 r., niepełnosprawność powstała przed 16-tym rokiem życia i orzeczony stopień niepełnosprawności ma charakter stały.
Zatem stwierdzić trzeba, że skarżąca spełnia wszystkie wymogi niezbędne do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego na córkę, za wyjątkiem spornej w sprawie kwestii nie podejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.
W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że organy nie poczyniły jednoznacznych ustaleń dotyczących tego czy skarżąca jest właścicielką gospodarstwa rolnego. Z akt sprawy okoliczność ta w żaden sposób nie wynika, brak jest jakiegokolwiek dowodu przemawiającego za taką tezą. Wprost przeciwnie, dowody w postaci decyzji w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2013 r. i umowy dzierżawy z dnia [...].08.2005 r. wynika, że właścicielem gospodarstwa rolnego jest jedynie mąż skarżącej S. W. Natomiast organy w swojej argumentacji wprost określają skarżącą jako rolnika odnosząc do niej, jako do osoby mającej właśnie taki status, rozważania prawne dotyczące możliwości rezygnacji z zatrudnienia przez rolnika.
Istotnym zatem dla rozpatrzenia niniejszej sprawy jest status skarżącej. Skarżąca jako rolnik (właścicielka gospodarstwa rolnego) albo jako żona rolnika może być ubezpieczona w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS). Zgodnie bowiem z art. 5 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (tj. Dz. U. z 2008 r., Nr 50, poz. 291 ze zm.), przepisy tej ustawy, dotyczące ubezpieczenia rolnika i świadczeń przysługujących rolnikowi, stosuje się także do małżonka rolnika, chyba że ten małżonek nie pracuje w gospodarstwie rolnika ani w gospodarstwie domowym bezpośrednio związanym z tym gospodarstwem rolnym.
Jak wynika z akt sprawy skarżąca nie podlega ubezpieczeniu w KRUS. Zatem wszelkie wywody organu, w których ocenia on spełnianie przez skarżącą przesłanki rezygnacji z zatrudnienia zakładając, że jest ona rolnikiem, nie mogą mieć zastosowania w sprawie. Umknęło uwagi organów, że wyjaśnieniem tego stanu rzeczy w przypadku skarżącej było pobieranie przez nią świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie decyzji Wójta Gminy Ch. z dnia [...].10.2010 r. W myśl art. 6 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych "Za osobę pobierającą świadczenie pielęgnacyjne wójt, burmistrz lub prezydent miasta opłaca składkę na ubezpieczenia emerytalne i rentowe od podstawy odpowiadającej wysokości świadczenia pielęgnacyjnego przysługującego na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych przez okres niezbędny do uzyskania okresu ubezpieczenia (składkowego i nieskładkowego) odpowiednio 20-letniego przez kobietę i 25-letniego przez mężczyznę, jednak nie dłużej niż przez 20 lat". Skoro skarżąca była ubezpieczona z tego tytułu, nie mogła podlegać dodatkowo ubezpieczeniu w KRUS i tym samym nie może być uważana za małżonka rolnika w rozumieniu art. 5 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników.
Dodatkowo organy zupełnie pominęły wynikającą z w/w decyzji okoliczność, że świadczenie pielęgnacyjne było przyznane skarżącej "z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy". Zatem domniemywać należy, że skarżąca zrezygnowała z zatrudnienia, co powoduje, że w takiej sytuacji spełnia przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego zgodnie z aktualną treścią art. 17 ust. 1 u.ś.r.
Reasumując stwierdzić trzeba, że sam fakt pozostawania małżonkiem rolnika w rozumieniu art. 5 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (tj. Dz. U. z 2008 r., Nr 50, poz. 291) nie przesądza o tym, że osoba taka nie spełnia przesłanki rezygnacji z zatrudnienia w rozumieniu art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 139 poz. 992).
Ponowne rozpoznanie sprawy winno nastąpić z uwzględnieniem poczynionych przez Sąd uwag.
Mając powyższe na uwadze, w oparciu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. Na podstawie art. 152 cyt. ustawy Sąd określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło