II SA/Bd 1190/11
WyrokWSA w Bydgoszczy2011-12-01
Skład orzekający: Jerzy Bortkiewicz, Grzegorz Saniewski, Anna Klotz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy świadczenie pielęgnacyjne może zostać przyznane osobie innej niż spokrewniona w pierwszym stopniu, jeśli osoby spokrewnione w pierwszym stopniu nie są w stanie sprawować opieki nad osobą niepełnosprawną z powodu pracy zawodowej lub zamieszkiwania w innej miejscowości?Ratio decidendi
Świadczenie pielęgnacyjne może zostać przyznane osobie innej niż spokrewniona w pierwszym stopniu tylko wtedy, gdy żadna z osób spokrewnionych w pierwszym stopniu nie jest w stanie sprawować opieki nad osobą niepełnosprawną z obiektywnych przyczyn, niezależnych od ich woli, takich jak stan zdrowia uniemożliwiający fizycznie opiekę. Samo wykonywanie pracy zawodowej lub zamieszkiwanie w innej miejscowości nie stanowi takiej obiektywnej niemożności sprawowania opieki.Stan faktyczny
Skarżąca wnioskowała o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na rzecz swojej babci, która posiadała orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Organy administracji odmówiły przyznania świadczenia, argumentując, że babcia ma ośmioro dorosłych dzieci, które są zobowiązane do alimentacji i opieki. Skarżąca podniosła, że dzieci babci nie mogą sprawować opieki z powodu pracy, zamieszkiwania w innej miejscowości lub złego stanu zdrowia, a ona sama zrezygnowała z pracy, aby się nią opiekować. WSA oddalił skargę, uznając stanowisko organów za prawidłowe.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędzia WSA Anna Klotz Protokolant Elżbieta Brandt po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 1 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.
U z a s a d n i e n i e:
Prezydent [...] decyzja z [...]2011 r., na podstawie art. 17 ust.1, ust, 1a, art. 20 ust 3, art. 23, art. 24, art. 25, art. 26, art.30 ustawy z dnia 28 listopada o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity Dz. U. z 2006r. Nr 139, poz. 992 ze zm.), ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. Nr 9, poz. 59, z późn. zm.), dalej powoływanej jako: kpa, § 7 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. Nr 105, poz. 881 oraz z 2009 r., Nr 114 poz. 950.), § 1 pkt 13 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2009 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz. U. Nr 129, poz. 1058), oraz art. 104 kpa, nie przyznał skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że [...]2011 r. skarżąca złożyła do organu wypłacającego świadczenia rodzinne wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na babcię G. G. W ocenie organu, biorąc pod uwagę treść art. 17 ust. 1 lit. a oraz art. 17 ust. 5 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, nie zachodzą przesłanki do przyznania świadczenia, gdyż dzieci osoby niepełnosprawnej, więc osoby spokrewnione w pierwszym stopniu mogą sprawować opiekę nad babcią skarżącej, jako osoby niepracujące zawodowo i niebędące osobami niepełnosprawnymi.
W odwołaniu od powyższej decyzji, skarżąca powołała się na okoliczność, że od [...]2011 r., zaczęła opiekować się chorą babcią, która dotychczas opiekowała się ciocia I. D., która ze względu na zły stan zdrowia nie jest w stanie kontynuować dalszej opieki nad chorą. Wyjaśniła również, że jej ojciec Z. G. pomimo posiadania prawa do renty chorobowej, nie może także sprawować opieki nad swoją chorą mamą z uwagi na zły stan zdrowia oraz odległe miejsce zamieszkania.
Skarżąca wywodziła ponadto, że pozostałe dzieci babci nie mogą sprawować opieki, ponieważ pracują zawodowo i nie mieszkają z niepełnosprawną. Dlatego też, jak wyjaśniła skarżąca zrezygnowała z podjęcia zatrudnienia na rzecz chorej babci, która wymaga całodobowej opieki.
Skarżąca powołała się ponadto na konstytucyjną zasadę równości i sprawiedliwości społecznej, wyrażoną w art. 18 i 32 Konstytucji R.P.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], decyzją z [...]2011 r., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W ocenie organu odwoławczego w sprawie ma zastosowanie przepis art.17 ust. 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, z którego wynika, że osobie innej niż spokrewniona w pierwszym stopniu, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy nie ma osoby spokrewnionej w pierwszym stopniu, albo gdy osoba ta nie jest w stanie sprawować opieki, nad osobą niepełnosprawną.
Organ wyjaśnił, że nie budzi wątpliwości fakt, że skarżąca jest spokrewniona z babcią w linii prostej, lecz nie jest jednak osobą spokrewnioną w pierwszym stopniu. Zatem jako osoba inna, niż spokrewniona w pierwszym stopniu, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, mogłaby otrzymać świadczenie pielęgnacyjne, gdyby nie było osoby spokrewnionej w pierwszym stopniu, albo osoba ta nie byłaby w stanie sprawować opieki. Organ odwoławczy stwierdził, że G. G. posiada ośmioro dzieci – E. G., I. D., Z. G., J. R., D. R., J. G., A. G. i H. G., którzy oświadczyli, że albo pracują w pełnym wymiarze czasu pracy, albo opiekują się osobą niepełnosprawną i nie mają możliwości opiekowania się, co w ocenie Kolegium, nie może skutkować przyznaniem dochłodzonego świadczenia z uwagi na niespełnienie dyspozycji w/w przepisu. Organ uznał, że istotną okolicznością jest posiadanie przez niepełnosprawną dzieci tj. krewnych w linii prostej, spokrewnionych w pierwszym stopniu. Niemożność opieki nad niepełnosprawną z uwagi na pracę nie wyklucza ich z realizacji obowiązku alimentacyjnego wobec swej matki, jak wynika to z art. 129 § 1 k.r.o., do którego odsyła art. 17 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Organ wywodził, że osoba, która nie jest w stanie samodzielnie zaspokoić swych usprawiedliwionych potrzeb, nie może wystąpić o alimenty do któregokolwiek spośród członków swej rodziny, gdyż k.r.o. określa kolejność, w jakiej obowiązek ten obciąża poszczególne osoby z kręgu zobowiązanych do alimentacji.
W związku z powyższym organ odwoławczy przyjął, że jakkolwiek skarżąca jest spokrewniona z babcią w linii prostej, to nie jest ona jednak osobą spokrewnioną w pierwszym stopniu i mogłaby otrzymać świadczenie pielęgnacyjne w przypadku, gdyby nie było osoby spokrewnionej w pierwszym stopniu, albo osoba ta nie była w stanie sprawować opieki.
Organ wyjaśnił ponadto, że tłumaczenie dzieci niepełnosprawnej, iż nie mogą one sprawować opieki ze względu na odległość od miejsca zamieszkania matki, jak i pozostawanie w zatrudnieniu, pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, albowiem określenie zawarte w art. 17 ust. 1a w/w ustawy, "osoba nie jest w stanie sprawować opieki", nie oznacza osoby pracującej, gdyż świadczenie pielęgnacyjne przyznaje się takiej osobie, która rezygnuje z zatrudnienia w celu sprawowania opieki.
Organ podkreślił, że świadczenie pielęgnacyjne nie może być traktowane, jako wynagrodzenie za świadczenie pomocy przez dorosłe dziecko swojej babci, a taka sytuacja niewątpliwie miałaby miejsce w przypadku uwzględnienia odwołania.
W skardze złożonej do Sądu, skarżąca zarzuciła obrazę prawa:
- materialnego, tj. art.: 17 ust. 1 pkt 2 i ust. 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, polegającą przyjęciu, że osoba niespokrewniona w pierwszym stopniu, nie jest uprawniona do świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji, gdy osoba spokrewniona w pierwszym stopniu nie w stanie sprawować opieki z uwagi na zły stan zdrowia, pracę w pełnym wymiarze czasu lub zamieszkiwanie w innej miejscowości,
- procesowego, tj. art. 10 i 73 kpa, mającego wpływ na treść wydanej decyzji, polegającą na nieumożliwieniu skarżącej przeglądania akt niniejszego postępowania oraz sporządzenia z nich notatek i odpisów, a także wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co zebranych dowodów i materiałów,
- procesowego, tj. art. 77 § 1 kpa, mającą wpływ na treść zaskarżonej decyzji, polegającą na niezebraniu w sposób wyczerpujący oraz nierozpatrzeniu całego materiału dowodowego, a w szczególności nie ustaleniu zakresu opieki oraz nie przesłuchaniu w charakterze świadków osób spokrewnionych w pierwszym stopniu z G. G. na okoliczność braku możliwości sprawowania przez nich opieki, a także nieustosunkowaniu się zarzutu skarżącej dotyczącego konieczności sprawowania przez nią opieki nad G. G.z uwagi na okoliczność, że nie jest możliwe sprawowanie opieki przez jej dzieci,
- procesowego, tj. art. 78 § 1 kpa, mająca wpływ na treść zaskarżonej decyzji, polegającą na nieuwzględnieniu wniosków dowodowych skarżącej zgłaszanych w toku postępowania, pomimo, że miały one istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że dzieci G. G., bądź ze względu na odległość od miejsca zamieszkania matki, bądź z powodu opieki nad osobą niepełnosprawną lub pracę w pełnym wymiarze czasu pracy nie mają możliwości opiekowania się matką, co wyczerpuje art. 17 ust. 1 pkt 2 i ust. 1a w/w ustawy. Skarżąca zakwestionowała stanowiska organu, że sama okoliczność, że G. G. posiada dzieci, uniemożliwia uzyskanie świadczenia.
W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Ocena zaskarżonej decyzji przeprowadzona w zakresie wynikającym z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") nie potwierdza, aby w toku postępowania administracyjnego uchybiono prawu w sposób uzasadniający uchylenie decyzji.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 17 ust. 1 i ust. 1 lit. a, ustawy o świadczeniach rodzinnych. W myśl art. 17 ust. 1 w/w ustawy, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:
1) matce albo ojcu,
2) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 ze zm.), powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako "k.r.o.", ciąży obowiązek alimentacyjny,
3) opiekunowi faktycznemu dziecka,
- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Jak stanowi natomiast przepis art. 17 ust. 1 lit. a w/w ustawy, osobie innej niż spokrewniona w pierwszym stopniu, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy nie ma osoby spokrewnionej w pierwszym stopniu albo gdy osoba ta nie jest w stanie sprawować opieki, o której mowa w ust. 1.
Poza sporem było, że babcia skarżącej, G. G., legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, wydanym na stałe. Jest wdową i ma ośmioro dorosłych dzieci, które złożyły pisemne oświadczenia, że nie są w stanie opiekować się matką z powodu zamieszkiwania w innej miejscowości, wykonywania pracy zawodowej, stanu zdrowia, nieposiadania "odpowiednich warunków", charakteru pracy męża oraz sprawowania opieki nad chorym synem.
W świetle powyższego, podstawę do oceny, czy skarżąca spełnia przesłanki przyznania dochodzonego świadczenia, stanowił przepis art. 17 ust. 1 lit. a w/w ustawy, z którego wynika, iż przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego dla skarżącej, mogło nastąpić wyłącznie w razie ustalenia, że żadne z dzieci jej babci nie jest w stanie sprawować nad nią stałej opieki, a także stwierdzenia, iż skarżącą obciąża obowiązek alimentacyjny.
Zgodnie z art. 128 k.r.o. obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo.
Obowiązek ten, jak wynika z art. 129 § 1 k.r.o., obciąża zstępnych bliższych stopniem przed dalszymi. Obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero wtedy, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami (art. 132 k.r.o.).
Możliwość przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego mogłaby zatem być rozważania dopiero w razie ustalenia, że rzeczywiście, a nie tylko potencjalnie, obciąża ją obowiązek alimentacyjny względem babki. To zaś wymagałoby wykazania, że zachodzą wymienione wyżej okoliczności z art. 132 k.r.o. Niemożność zadośćuczynienia obowiązkowi alimentacyjnemu przez osoby zobowiązane w bliższej kolejności w rozumieniu tego przepisu nie może być przy tym utożsamiana z niemożliwością sprawowania opieki, o jakiej jest mowa w art. 17 ust. 1lit. a ustawy. Wykonywanie obowiązku alimentacyjnego może bowiem polegać także na dostarczaniu osobie uprawnionej środków pieniężnych, które umożliwiłyby opłacenie świadczenia usług opiekuńczych przez inną osobę. W sprawie niniejszej wszystkie ośmioro dzieci G. G. są dorosłe i pracujące, skarżąca zaś nie pracuje i tym samym, nie ma dochodów. W powyższego w sposób zupełnie oczywisty wynika, że skarżącej nie może w tych warunkach obciążać obowiązek alimentacyjny wobec babki.
Należy jednak podkreślić, że nawet gdyby uznać, że skarżąca była obciążona obowiązkiem alimentacyjnym wobec niepełnosprawnej babki, to brak było podstaw do przyznania jej wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego. W rozpoznawanej sprawie nie została bowiem spełniona kolejna przesłanka z art. 17 ust. 1a w/w ustawy, to jest niemożność sprawować opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny przez osoby spokrewnione w pierwszym stopniu.
Przepisy ustawy nie wyjaśniają, w jakich przypadkach przyjąć należy, iż osoba spokrewniona w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki "nie jest w stanie" tej opieki świadczyć. Oceny tej okoliczności dokonują zatem organy administracji zgodnie z logiką i zasadami doświadczenia życiowego. Zdaniem Sądu nie ulega jednak wątpliwości, że przesłanka ta dotyczy okoliczności uniemożliwiających w sposób obiektywny, a więc niezależny od woli osób spokrewnionych w pierwszym stopniu z osobą niepełnosprawną, sprawowanie przez te osoby opieki nad chorym krewnym. W innym wypadku ustawodawca użyłby innego określenia, niż istniejące: "gdy osoba ta nie jest w stanie sprawować opieki". Określenie to zastąpiłby sformułowaniem: "gdy osoba ta nie sprawuje opieki".
W konsekwencji więc, ani fakt, że dzieci babki skarżącej, pracują zawodowo, czy też mieszkają w odległych miejscowościach nie może świadczyć o tym, że nie są w stanie sprawować nad nią opieki, w rozumieniu przepisu art. 17 ust. 1 lit. a w/w ustawy. Przyjęcie innego stanowiska oznaczałoby, że brak jest możliwości dokonania w sposób obiektywny oceny, tak istotnej kwestii, jak ta, czy osoba spokrewniona w pierwszym stopniu, nie jest w stanie sprawować opieki nad osoba niepełnosprawną. Przykładowo, dla niektórych krewnych spokrewnionych w pierwszym stopniu, osiągane dochody w kwotach mniejszych niż wysokość świadczenia pielęgnacyjnego, stanowiłyby przesłankę rezygnacji z zatrudnienia na rzecz sprawowania opieki, dla innych zaś krewnych w pierwszym stopniu ważniejszym byłoby zachowanie aktywności zawodowej, przynoszącej nawet mniejsze dochody niż w/w świadczenie. Oznaczałoby to, że przy istnieniu takich samych przeszkód w sprawowaniu opieki w postaci aktywności zawodowej, w części spraw, przysługiwałoby świadczenie pielęgnacyjne, w innych zaś sprawach nie przysługiwałoby, co uzależnione byłoby wyłącznie od woli spokrewnionych w pierwszym stopniu, czy zechcą czy też nie zechcą zrezygnować z zatrudnienia. Wypaczałoby to istotę regulacji art. 17 ust. 1 lit. a, w/w ustawy, która odnosi się do niemożności sprawowania opieki (więc okoliczności niezależnej od woli potencjalnego opiekuna), nie zaś jedynie do faktu jej niesprawowania (który to fakt jest objęty wolą osoby sprawującej opiekę).
Trzeba też podkreślić, że skoro podstawową przesłanką przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, to - za szczególną okoliczność powodującą niemożność sprawowania opieki nie może zostać uznana konieczność wykonywania pracy zarobkowej przez osobę spokrewnioną z podopiecznym w pierwszym stopniu. Świadczenie pielęgnacyjne ze swej istoty służy przecież częściowemu choćby zrekompensowaniu strat finansowych, jakie ponoszą osoby opiekujące się chorymi członkami najbliższej rodziny, wskutek rezygnacji z aktywności zawodowej na rzecz sprawowania stałej opieki. Osoby pozostające w zatrudnieniu, mają zatem możliwość rezygnacji z pracy i ubiegania się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem stałej opieki nad niezdolną do samodzielnej egzystencji matką.
Podobnie też nie można uznać, że fakt zamieszkiwania w odległej miejscowości od osoby niepełnosprawnej, oznacza obiektywną niemożność sprawowania nad nią opieki. Istnieje bowiem możliwość przeniesienia miejsca pobytu osoby niepełnosprawnej do innej miejscowości i zamiany bądź sprzedaży jej dotychczasowego lokalu, z przeznaczeniem pozyskanych środków na umożliwienie realizacji takiego właśnie jej przeniesienia centrum życiowego. Trzeba bowiem mieć na względzie, że nie chodzi tutaj o zapewnienie dotychczasowego komfortu życia osoby niepełnosprawnej, lecz o opiekę nad nią, która to opieka, nie zawsze musi spełniać dotychczasowe standardy, związane bądź z metrażem przestrzeni życiowej lub miejscem zamieszkania.
Ponadto wreszcie powoływanie się przez krewnych spokrewnionych na inne dodatkowe okoliczności, takie jak: - złe własne samopoczucie, - własną chorobę, lub chorobę członka rodziny, są okolicznościami, których zasadności – jako przesłanek uznania niemożności sprawowania opieki, organ nie jest w stanie realnie zweryfikować, nawet przy pomocy biegłych lekarzy. W istocie bowiem w sytuacjach konieczności sprawowania opieki przesądzające znaczenie ma szczera i prawdziwa chęć ponoszenia jej trudów, co sprawia, że niejednokrotnie opiekę taką sprawują osoby, które same nie są zdrowe i nie mają często wystarczających warunków socjalnych do tego. W konsekwencji z uwagi na niemożność dokonania realnej weryfikacji przedstawionych wyżej deklarowanych przyczyn niemożności sprawowania opieki, jedynie w oparciu o wyjaśnienia samych zainteresowanych, niezbędnym przy ocenie, czy występuje niemożność sprawowania opieki, jest odwołanie się do takich czysto obiektywnych okoliczności, które nie pozostawiają żadnych wątpliwości, czy rzeczywiście zachodzi stan niemożności sprawowania opieki. W świetle powyższego należy postawić tezę, że zawarte w przepisie art. 17 ust. 1 lit. a, ustawy o świadczeniach rodzinnych, określenie: "nie jest w stanie sprawować opieki", należy rozumieć jako obiektywną, nie dającą się przezwyciężyć własnymi staraniami, niemożność sprawowania opieki i dlatego też takie okoliczności, jak pozostawanie w zatrudnieniu lub zamieszkiwanie w odległej miejscowości, nie mogą stanowić przesłanek niemożności sprawowania opieki w rozumieniu powyższego przepisu. Przy dokonywaniu wykładni powyższego przepisu, należy zwrócić uwagę na wypracowane przez orzecznictwo stanowisko, że za okoliczność świadczącą o niemożności sprawowania opieki należy uznać brak fizycznej możliwości sprawowania opieki, spowodowanej stanem zdrowia. Warto przytoczyć stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który w wyroku z 26 lipca 2011 r., w sprawie II SA/Bd 639/11, stwierdził, że: "przez niemożność sprawowania opieki, o której mowa w w/w przepisie, należy rozumieć okoliczność o charakterze obiektywnym w postaci braku fizycznej możliwości sprawowania opieki spowodowanej stanem zdrowia. Chodzi tu o taką sytuację, gdy żadna z pozostających przy życiu osób powołanych w pierwszej kolejności do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego nie może z uwagi na stan zdrowia sprawować stałej opieki nad inną osobą. Sytuacja taka wystąpi wówczas, gdy krewny bliższy stopniem będzie osobą niepełnosprawną legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo osobą ciężko chorą przez długi okres czasu, niebędącą w stanie samodzielnie wykonać podstawowych czynności życiowych, tj. gdy sam będzie wymagał stałej opieki ze strony innej osoby". Ten kierunek orzecznictwa wyłączający powoływanie się na takie okoliczności jak wykonywanie pracy, czy zamieszkiwanie w odległej miejscowości, jako okoliczności mające świadczyć o niemożności sprawowania opieki, został przyjęty jako dominujący (wyroki: WSA w Białymstoku z 21.06.2011 r., sygn. akt II SA/Bk 267/11; WSA w Bydgoszczy z 5.05.2011 r., sygn. akt II SA/Bd 309/11; WSA w Bydgoszczy z 27.09.2011 r., sygn. akt II SA/Bd 928/11; WSA w Lublinie z 2.06.2011 r., sygn. akt II SA/Lu 300/11; WSA w Lublinie z 17.06.2011 r., sygn. akt II SA/Lu 341/11; WSA w Lublinie z 20.10.2011 r., sygn. akt II SA/Lu 524/11; WSA w Lublinie z 15.11.2011 r., sygn. akt II SA/Lu 776/11; WSA w Łodzi z 13.07.2011 r., sygn. akt II SA/Łd 434/11; WSA w Olsztynie z 15.11.2011 r., sygn. akt II SA/Ol 844/11).
Jednakże należy odnotować też, że WSA w Białymstoku w wyroku z 3.11.2011r ., w sprawie II SA/Bk 604/11, powołując się na wyrok WSA w Krakowie z 21.06.2011 r., w sprawie II SA/Kr 1048/10, przyjął odmienny pogląd od wyżej prezentowanego, przyjmując, iż pozostawanie w zatrudnieniu może stanowić przeszkodę w sprawowaniu opieki w rozumieniu omawianego przepisu.
W ocenie Sądu, wobec odnotowanej rozbieżności w ocenie omawianego problemu, koniecznym stało się przyjęcie powyższej omówionej tezy.
W świetle powyższych rozważań, należało uznać, że organy nie naruszyły norm prawa materialnego.
Co się natomiast tyczy, zarzutów naruszenia prawa procesowego, należało również uznać je za niezasadne. Akta sprawy nie zawierają jakichkolwiek wniosków dowodowych skarżącej, dlatego też nie jest zrozumiałe powoływanie się w skardze na ich nieuwzględnienie przez organ. Strona w toku postępowania administracyjnego nie zgłaszała też zarzutów, co do odmowy sporządzenia notatek ze sprawy. Trzeba też zauważyć, że naruszenie norm prawa procesowego, może skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji, jedynie w przypadku, kiedy mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co jednoznacznie wynika z przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. W orzecznictwie przyjęto, że strona powołująca się na naruszenie norm postępowania powinna wykazać, jaki istnieje związek pomiędzy naruszeniem tych norm a innym wynikiem sprawy, czego jednak w skardze nie wykazano.
W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa i na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako nieuzasadnioną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło