II SA/Bd 1210/20
WyrokWSA w Bydgoszczy2021-09-08
Skład orzekający: Elżbieta Piechowiak, Grzegorz Saniewski, Joanna Janiszewska-Ziołek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił wznowienia postępowania rozgraniczeniowego z powodu uchybienia przez stronę miesięcznego terminu do złożenia wniosku, liczonego od daty powzięcia przez nią wiedzy o istnieniu decyzji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo odmówiły wznowienia postępowania, ponieważ strona skarżąca uchybiła miesięcznemu terminowi do złożenia wniosku. Termin ten należy liczyć od daty, w której strona uzyskała wiedzę o istnieniu decyzji, nawet jeśli nie była ona jej formalnie doręczona. W tym przypadku wiedza ta wynikała z dokumentów, do których strona miała dostęp, co jednoznacznie wskazywało na istnienie decyzji rozgraniczeniowej.Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła wniosek o wznowienie postępowania rozgraniczeniowego zakończonego decyzją z 2000 r., twierdząc, że została pominięta jako strona. Organy administracji odmówiły wznowienia, uznając, że wniosek został złożony po terminie, ponieważ strona dowiedziała się o istnieniu decyzji wcześniej, niż twierdziła. Skarżąca kwestionowała ustalenia organów co do daty powzięcia wiedzy o decyzji i podnosiła, że postępowanie powinno zostać wznowione z urzędu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Saniewski sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 września 2021r. sprawy ze skargi B. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania rozgraniczeniowego oddala skargę.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] listopada 2020 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu zażalenia B. S. (dalej "Skarżącej") utrzymał w mocy postanowienie Wójta Gminy A. K. z dnia [...] września 2020r. odmawiające wznowienia postępowania rozgraniczeniowego dotyczącego działki nr ew. [...] położonej w Z. , G. Z., należącej do I. i Z. małżonków M..
Powyższe postanowienie wydane zostało w następujących okolicznościach sprawy.
W dniu [...] stycznia 2019r. B. S. zwróciła się do SKO we [...] "o uznanie za nieważną decyzję Wójta G. Z. [...] z dnia [...] listopada 2000r." w oparciu o przesłanki określone w art. 145 § 1 k.p.a. We wniosku tym wskazała, że [...] grudnia 2018r. dowiedziała się o istnieniu decyzji wydanej [...] listopada 2000r.
W rozpoznaniu tego wniosku SKO we [...] decyzją z [...] lutego 2019r. postanowiło o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Wójta G. Z..
Skarżąca w dniu [...] września 2019r. skierowała do Wójta G. Z. wniosek o wznowienie postępowania w sprawie [...]. We wniosku wskazała, że świadomie nie została ujęta jako strona postępowania prowadzonego w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości w 2000r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na wniosek Wójta G. Z., wyznaczyło do rozpoznania powyższego wniosku Wójta Gminy A. K.. Stosowne postanowienie wydano w oparciu o art. 26 § 2 k.p.a. w dniu 30 października 2019r.
Organ wyznaczony (związany przekazaniem sprawy) postanowieniem z dnia [...] grudnia 2019 r., działając w oparciu o art. 61 a § 1 k.p.a odmówił wznowienia postępowania.
Postanowienie to zostało uchylone przez SKO we [...], które w postanowieniu z [...] lutego 2020r. (znak [...]) zarzuciło organowi I instancji zastosowanie niewłaściwej podstawy prawnej odmowy wznowienia postępowania administracyjnego i wskazało na konieczność poczynienia w sprawie ustaleń co do daty, w której Skarżąca dowiedziała się o istnieniu podstaw do wznowienia postępowania.
Ponownie rozpoznając sprawę Wójt Gminy A. K. postanowieniem z [...] września 2020r. (znak [...]) odmówił wznowienia postępowania o rozgraniczenia działki ew. nr [...] w Z. . Jako podstawę tego rozstrzygnięcia organ wskazał przepisy art. 149 w zw. z art. 148 k.p.a. i wyjaśnił w uzasadnieniu, że Skarżąca nie dochowała terminu na złożenie wniosku o wznowienie postępowania. Organ powołał się na treść art. 148 § 2 k.p.a. i podniósł, że Wójt Gminy A. K. prowadzi postępowanie rozgraniczeniowe działki ew. nr [...] w Z. , którego stroną jest Skarżąca. Z dokumentów zgromadzonych w tym postępowaniu wynika zaś, że Skarżąca już [...] lipca 2018r. miała wiedzę o istnieniu decyzji z [...] listopada 2000r. (podpisała protokół rozgraniczeniowy ujawniający fakt istnienia tej decyzji).
W złożonym na powyższe rozstrzygnięcie zażaleniu Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania poprzez niedokładne wyjaśnienie istniejącego stanu faktycznego sprawy.
Rozpoznając zażalenie SKO we [...] wydało opisane na wstępie postanowienie. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że Skarżąca nie zachowała terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania – co prawidłowo doprowadziło organ do odmowy wznowienia postępowania w oparciu o art. 149 § 3 k.p.a. Organ odwoławczy w pełni zaakceptował ustalenia i ocenę zachowania przez Skarżąca terminu określonego w art. 148 § 2 k.p.a. Ponadto zwrócił uwagę na okoliczność wystąpienia w dniu [...] listopada 2019r. przez Skarżącą z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, w którym to wniosku sformułowała żądanie doręczenia jej decyzji z [...] listopada 2000r. [...]. Organ uznał zatem, że najpóźniej Skarżąca o istnieniu decyzji objętej wnioskiem wznowieniowym dowiedziała się w dniu [...] listopada 2019r. Złożenie zatem wniosku o wznowienie postępowania w dniu [...] stycznia 2020r. (uzupełnionego pismem z dnia [...] września 2019r.) organ uznał za spóźnione.
Organ wyjaśnił przy tym, że zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" (zawarty w art. 148 § 2 k.p.a.) należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję w stopniu umożliwiającym sformułowanie żądania wznowienia postępowania (nazwa organu, przedmiot rozstrzygnięcia).
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na powyższe postanowienie SKO wywiodła Skarżąca, zarzucając temu rozstrzygnięciu naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 1 k.p.a. i art. 78 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wszystkich dowodów w sprawie i nieustalenie wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie.
W uzasadnieniu skargi B. S. podtrzymała swoje twierdzenie, że o podstawie wznowienia postępowania – tj. o istnieniu decyzji z dnia [...] listopada 2000r. dowiedziała się z chwilą udostępnienia jej dokumentacji, o którą wystąpiła we wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Podniosła zatem, że miesięczny termin do zgłoszenia żądania wznowienia postępowania zakończonego tą decyzja powinien być liczony od [...] grudnia 2019r. S. stosowny wniosek [...] stycznia 2020r. dochowała terminu.
Skarżąca podniosła również, że obowiązkiem organu było wszczęcie postępowania wznowieniowego z urzędu albowiem decyzja rozgraniczeniowa z 2000r. dotknięta jest licznymi wadami. Skarżąca wskazała tu na istnienie podstawy do jej wyeliminowania w oparciu o przesłanki określone w art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. (niewłaściwość Wójta G. Z. do przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego, w sytuacji w której przedmiotem rozgraniczenia była też nieruchomość należąca do gminy) oraz w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. (ujawnienie nowych okoliczności faktycznych i nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję – za które Skarżąca uznaje m.in. dokonanie podziału działki [...] będącej przedmiotem decyzji z [...] listopada 2000r. już po jej wydaniu).
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Tytułem wstępu należy wyjaśnić, że sprawę niniejszą rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.
W okolicznościach niniejszej sprawy należy stwierdzić wypełnienie się warunków określonych w art. 15 zzs4 ust. 3 ww. ustawy o COVID-19, akcentując w szczególności realne zagrożenie epidemiologiczne dla zdrowia uczestników postępowania występujące na terenie Bydgoszczy będącego siedzibą tutejszego Sądu oraz brak możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość z powodów technicznych. W konsekwencji w sprawie wydane zostało zarządzenie z dnia 29 czerwca 2021 r. o skierowaniu sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Podkreślić należy, że zastosowany tryb nie wpłynął na ograniczenie praw stron postępowania sądowoadministracyjnego, Sąd bowiem w świetle art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd rozpoznaje zatem sprawę całościowo badając w sposób zupełny legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia, orzekając przy tym w składzie trzech sędziów podobnie jak na posiedzeniu jawnym.
W dalszej kolejności należy wyjaśnić, że kontrola sądu administracyjnego jest ograniczona wyłącznie do zbadania legalności, a więc zgodności z prawem wydanego rozstrzygnięcia. Wynika to z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd administracyjny kontroluje wyłącznie to, czy przy wydaniu decyzji organ nie naruszył przepisów postępowania, czy przepisów prawa materialnego.
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w powyżej zakreślonych granicach stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie zostało wydane zgodnie z prawem.
Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie SKO we [...] utrzymujące w mocy postanowienie Wójta Gminy A. K. (organu wyznaczonego do rozpoznania sprawy) odmawiające wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wójta G. Z. z [...] listopada 2000r. (znak [...]) zatwierdzającą jako prawnie obowiązujące granice i znaki graniczne opisane w protokole granicznym z [...] października 2000r. w toku postepowania rozgraniczeniowego dotyczącego działki nr ew. [...].
Zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie dotyczy zatem kwestii procesowej, a mianowicie odmowy wznowienia postępowania. Tryb wznowienia postępowania stanowi odstępstwo od zasady trwałości decyzji administracyjnych wyrażonej w art. 16 k.p.a. Może się ono toczyć dopiero po wydaniu przez właściwy organ (art. 150 § 1 k.p.a.) postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 k.p.a.), który to akt stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.).
Wznowienie postępowania stwarza więc możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ją wydano, było dotknięte kwalifikowaną wadą przewidzianą w art. 145 § 1 k.p.a. bądź zachodzi przesłanka określona w art. 145a § 1 lub art. 145b § 1 k.p.a. Postępowanie można wznowić bądź z urzędu bądź też na wniosek strony, z tym, że wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. następuje tylko na żądanie strony (art. 147 k.p.a.).
Należy podkreślić, że złożenie wniosku o wznowienie postępowania nie powoduje automatycznie wznowienia postępowania zakończonego wydaniem decyzji ostatecznej. Po wpłynięciu do organu wniosku o wznowienie postępowania organ ten dokonuje jego analizy pod kątem tego, czy wniosek ten opiera się na ustawowej przesłance, czy został złożony przez stronę postępowania i czy zachowano ustawowy termin do jego wniesienia. Brak pozytywnych ustaleń w tym zakresie skutkuje koniecznością wydania przez organ postanowienia o odmowie wznowienia postępowania.
Podanie o wznowienie postępowania wszczyna postępowanie wstępne, w toku którego organ sprawdza: czy podanie o wznowienie postępowania odpowiada ogólnym wymogom k.p.a., dotyczącym podań w postępowaniu administracyjnym (tj. czy zostało podpisane, wskazuje konkretną decyzję bądź postanowienie, których dotyczy wniosek o wznowienie postępowania), czy zostało wniesione przez osobę będącą stroną w sprawie i czy zostały w nim powołane przyczyny wznowienia określone w art. 145 § 1 k.p.a. oraz czy został zachowany miesięczny termin do złożenia podania o wznowienie (art. 148 k.p.a.) liczony od daty powzięcia przez stronę informacji o przesłance wznowienia postępowania.
Dopiero wystąpienie powyższych przesłanek łącznie, obliguje właściwy organ do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania.
Natomiast w przypadku gdy organ oceni, że wniosek o wznowienie postępowania nie wskazuje przesłanek przewidzianych w art. 145 § 1 i art. 145a k.p.a., bądź nie zostały zachowane terminy do jego złożenia przewidziane w art. 148 k.p.a., jest zobligowany do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania, stosownie do art. 149 § 3 k.p.a.
Zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Termin ten ma charakter prekluzyjny. Co oznacza, że w razie uchybienia terminowi nie jest możliwe jego przywrócenie na ogólnych zasadach z art. 58 k.p.a. (por. M.Jaśkowska w Jaśkowska Małgorzata, Wilbrandt-Gotowicz Martyna, Wróbel Andrzej, "Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego" LEX). Organ administracji zobowiązany jest z urzędu badać zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, bowiem wszczęcie postępowania wznowieniowego na wniosek strony, mimo uchybienia terminu, stanowi rażące naruszenie prawa i godzi w zasadę trwałości decyzji administracyjnych (por. wyrok NSA z 6 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 976/05, dostępny na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl – baza CBOSA).
Podkreślić w tym miejscu też należy, że ciężar dowodu dochowania terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a., spoczywa na stronie, która domaga się wznowienia postępowania w sprawie. Strona musi więc udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, w sposób pozwalający organowi zweryfikować i ustalić, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem jednomiesięcznego terminu od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia. Organ ma obowiązek dokonania weryfikacji twierdzeń strony i przedstawianych przez nią dowodów oraz przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia tej okoliczności, a następnie dokonania oceny zebranego materiału dowodowego zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (vide: NSA w wyroku z 25 maja 2017 r. II OSK 2445/15 – dostępny na stronie jw.).
W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że żądanie wznowienia postępowania oparte zostało przez Skarżącą na podstawie wskazanej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., albowiem jak wynika z treści wniosku z [...] września 2019r. (jak i wcześniejszego z [...] stycznia 2019r.) zarzuciła on pominięcie jej jako strony w postępowaniu rozgraniczeniowym zakończonym wydaniem decyzji dnia [...] listopada 2000r.
W tej sytuacji należy zwrócić uwagę na brzmienie art. 148 § 2 k.p.a., w myśl którego podanie o wznowienie postępowania oparte na przesłance określonej w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Podstawowe znaczenie dla ustalenia zachowania terminu do wniesienia tego rodzaju podania ma zatem ustalenie daty powzięcia wiadomości o tym, kiedy strona dowiedziała się o decyzji i daty wystąpienia przez nią z podaniem.
Podkreślić wypada, że bieg ww. terminu rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Istotne jest zatem to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i o zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie nawet od źródła, z którego pochodzi informacja. Powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji, wbrew przekonaniu Skarżącej, nie jest więc pojęciem tożsamym z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji, co mogłoby nastąpić dopiero po jej doręczeniu (vide: wyroki NSA z 10 marca 2006 r. sygn. akt II OSK 622/05, z 15 maja 2008 r. – sygn. akt II OSK 547/07 - dostępne na stronie jw.). Chodzi zatem o to, by strona dowiedziała się w jakikolwiek sposób o istnieniu decyzji, a informacja ta nie musi pochodzić od organu, który ją podjął, ale także z innego źródła, byleby wskazywało ono na treść rozstrzygnięcia w konkretnej sprawie.
Odnosząc powyższe uwagi do okoliczności niniejszej sprawy należy uznać, że wbrew zrzutom skargi, zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Jak już wskazano wyżej, to na wnioskującym o wznowienie postępowania ciąży obowiązek udowodnienia, kiedy (w jakiej dacie) dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia. Natomiast obowiązkiem organu administracji jest zweryfikowanie przedmiotowej informacji na podstawie dokumentów w sprawie. Tak więc strona musi udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie postępowania wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia.
W kontrolowanej sprawie, wbrew zarzutom skargi, organ zweryfikował twierdzenia Skarżącej co do daty dowiedzenia się o przedmiotowej decyzji. Za prawidłowe należy uznać ustalenie przez organ odwoławczy, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, z wniosku o udostępnienie informacji publicznej skierowanego przez Skarżącą do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w A. K. w dniu [...] listopada 2018r. (k. 54 akt adm. organu odwoławczego) jednoznacznie wynika, że Skarżąca składając ten wniosek, już w tym dniu wiedziała, że istnieje decyzja rozgraniczeniowa. Skarżąca wskazała we wniosku numer decyzji oraz datę jej wydania. W konsekwencji słusznie organ odwoławczy uznał, że najpóźniej w dniu [...] listopada 2018r. Skarżąca wiedziała o wydaniu decyzji oraz o przedmiocie jej rozstrzygnięcia. Należy też zgodzić się z organami obu instancji, że wiedzę o wydaniu ww. decyzji z [...] listopada 2000r. Skarżąca posiadła już wcześniej – a mianowicie w dniu [...] lipca 2018r. kiedy podpisała ona protokół graniczny (sporządzony w postępowaniu prowadzonym pod numerem [...] i dotyczącym rozgraniczenia innej działki ewidencyjnej - tj. działki nr ew. [...]), w którym wskazano na decyzję z [...] listopada 2000r. [...] jako podstawę dokonania ustalenia i przebiegu granic.
W ocenie Sądu ocena zachowania terminu do zgłoszenia żądania wznowienie postępowania, uwzględniająca nawet późniejszą datę dowiedzenia się rzez Skarżąca o wydaniu decyzji objętej jej wnioskiem – tj. [...] listopada 2018r. prawidłowo doprowadziła organy obu instancji do ustalenia, że termin określony w art. 148 § 2 k.p.a. został przekroczony. Dowód w postaci wniosku o udostępnienie informacji publicznej jest wystarczający do stwierdzenia tej okoliczności. Termin do zgłoszenia wniosku o wznowienia postępowania upłynął dla Skarżącej z dniem [...] grudnia 2018r.
Odnosząc się do zarzutów Skarżącej należy ponownie podkreślić, że dla otwarcia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania nie jest istotne w jaki sposób strona uzyska wiedzę o wydanej w sprawie decyzji (art. 148 § 2 k.p.a.). W ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie podkreślano, że art. 148 § 1 i § 2 k.p.a. nie wymaga dla otwarcia biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania dopełnienia wymogu doręczenia decyzji, której dotyczy żądanie wznowienia. Bieg tego terminu rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o podstawie wznowienia lub informacji o istnieniu danej decyzji. Na gruncie art. 148 § 2 k.p.a. istotne jest to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji, niezależnie od źródła, z którego pochodzi informacja (por. np. wyroki NSA: z 30 maja 2019 r., sygn. II OSK 1333/18 i z 23 listopada 2017 r., sygn. I OSK 289/16; wyrok WSA w Łodzi z 13 lutego 2018 r., sygn. II SA/Łd 1001/17 – dostępne jw.). Termin miesięczny na żądanie wznowienia postępowania powinien być odnoszony do tej okoliczności, którą podaje strona jako podstawę wznowienia. Skoro zatem Skarżąca zarzuca pominięcie jej jako strony w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z [...] listopada 2000r. to nie sposób przyjąć, że o podstawie wznowienia dowiedziała się dopiero z chwilą udostępnienia jej treści rozstrzygnięcia zawartego w tej decyzji w dniu [...] grudnia 2018r. Sposób ustalenia znaków granicznych rozstrzygnięty tą decyzją pozostaje bowiem bez znaczenia dla sprawy. Trudno bowiem przyjąć, że Skarżąca uświadomiła sobie, że nie była strona postępowania rozgraniczeniowego (a zatem, że uświadomiła sobie o zaistnieniu możliwości wniesienia podania o wznowienie postępowania) dopiero z chwilą zapoznania się z treścią decyzji, kończącą to postępowanie.
Uwzględniając powyższe rozważania Sąd uznał za usprawiedliwione twierdzenie organów obu instancji, że Skarżąca składając wniosek o wznowienie postępowania z dnia [...] września 2019 r. (czy jak przyjmuje organ odwoławczy - z dnia [...] stycznia 2019r.) nie zachowała jednomiesięcznego terminu określonego w art. 148 k.p.a.
W przedstawionych okolicznościach bez znaczenie były przedstawione w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania. W związku bowiem z niezachowaniem przez Skarżącą terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, organy nie miały podstaw do oceny zaistnienia wskazanych w sprawie przesłanek wynikających z art. 145 § 1 pkt 3 i 5 k.p.a. Postępowanie wznowieniowe nie mogło bowiem zostać wszczęte. W przypadku zbiegu przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. z innymi przesłankami wznowieniowymi, badanie tej pierwszej "wyprzedza" analizę pozostałych, gdyż dopiero po ustaleniu, że wnioskodawca powinien być uznany za stronę w postępowaniu, którego dotyczy wznowienie - a ustaleń w tym przedmiocie dokonuje się właśnie w ramach badania przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. - możliwe jest przejście do merytorycznego badania pozostałych przesłanek wznowieniowych, w tym przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a (por. wyrok WSA w Poznaniu z 19 stycznia 2017 r., IV SA/Po 579/16 – dostępny na stronie jw.).
Bezskuteczne jest także, w ocenie Sądu, kwestionowanie przez Skarżącą postanowienia o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego ze wskazaniem, że kwestia terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania nie ma znaczenia, ponieważ postępowanie powinno zostać wznowione z urzędu. Należy w tym zakresie w pełni podzielić stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 19 maja 2021r. (sygn. akt I OSK 3331/18 – dostępny jw.), który wyjaśnił, że "Wprawdzie z uwagi na wyrażoną w art. 7 k.p.a. zasadę praworządności oraz brzmienie art. 145 § 1 k.p.a. przyjąć należy, iż ilekroć organ administracji pozyska wiedzę o okolicznościach stanowiących przyczynę wznowienia, tylekroć ma obowiązek wznowić postępowanie, to jednak trudno przyjąć, aby organ miał obowiązek wszcząć postępowanie w stosunku do każdego prawomocnie zakończonego postępowania, celem sprawdzenia, czy nie zachodzą podstawy do wznowienia postępowania. Jest to tylko jego prawo, a obowiązek istnieje tylko w razie znalezienia przyczyny (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, wyd. 11, Warszawa 2011, s. 569, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 1482/11). Nieskorzystanie przez organ administracji publicznej z możliwości wszczęcia z urzędu postępowania o wznowienie postępowania nie podlega kontroli legalności decyzji (postanowień) dokonywanej przez sąd administracyjny, gdyż w tego rodzaju sprawach żaden tego rodzaju akt nie może być wydany. Odmienny pogląd prowadziłby do sytuacji, w której strona mogłaby w istocie w każdym czasie, po upływie miesięcznego terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a., domagać się od organu wznowienia postępowania z urzędu w oparciu o przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1-3 i 5-8 k.p.a., a organ byłby zobligowany do wydania orzeczenia, od którego strona mogłaby się następnie odwołać"
Zarzut zaniechania wznowienia postępowania administracyjnego z urzędu Sąd uznał zatem za bezprzedmiotowy w sprawie.
Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że przeprowadzona kontrola zaskarżonego i poprzedzającego je postanowienia wykazała, że odpowiadają one wymogom prawa. W sprawie nie doszło wbrew zarzutom skargi do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło