II SA/Bd 1265/17
WyrokWSA w Bydgoszczy2018-05-16
Skład orzekający: Leszek Tyliński, Renata Owczarzak, Katarzyna Korycka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu opłaty adiacenckiej wydana po upływie 3-letniego terminu od stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do infrastruktury technicznej jest nieważna?Ratio decidendi
Sąd uznał, że termin 3 lat od stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do infrastruktury technicznej, o którym mowa w art. 145 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jest terminem materialnoprawnym. Dla jego zachowania wystarczające jest wydanie decyzji przez organ I instancji przed upływem tego terminu, nawet jeśli decyzja stanie się ostateczna po jego upływie. W analizowanej sprawie decyzja została wydana przed upływem terminu, co oznacza, że termin został dochowany, a zarzut nieważności decyzji z tego powodu jest bezzasadny.Stan faktyczny
Skarżący kwestionował decyzję o ustaleniu opłaty adiacenckiej, wnosząc o stwierdzenie jej nieważności z powodu wydania jej po upływie 3-letniego terminu od stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do infrastruktury technicznej. Organ odwoławczy odmówił stwierdzenia nieważności, uznając termin za dochowany. Skarżący zaskarżył decyzję SKO do WSA, podtrzymując argumentację o nieważności decyzji z powodu naruszenia terminu, a także zarzucając brak podstawy prawnej i rażące naruszenie prawa.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Tyliński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Renata Owczarzak Asesor WSA Katarzyna Korycka Protokolant Starszy sekretarz sądowy Jakub Jagodziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2018 r. sprawy ze skargi J.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie opłaty adiacenckiej oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. znak: [...] Burmistrz M. i Gminy S. K. zobowiązał J. D. (zwany dalej "skarżącym") do wniesienia opłaty adiacenckiej w kwocie [...]zł. z tytułu wzrostu wartości nieruchomości stanowiącej działki nr [...] o pow. 0,0611 ha, nr [...] o pow. 0,7105 ha, nr [...] o pow. 0,7517 ha, nr [...] o pow. 0,2450 ha, nr [...] o pow. 0,5297 ha, nr [...] o pow. 0,2895 ha, nr [...] o pow. 0,0020 ha, położonej w miejscowości S. K., dla której Sąd Rejonowy w B. prowadzi księgę wieczystą nr [...], w związku ze zrealizowaniem inwestycji drogowej polegającej na budowie, rozbudowie i przebudowie dróg gminnych wraz z budową urządzeń infrastruktury technicznej, w ramach projektu: "Przygotowanie terenów pod realizację II etapu Parku Przemysłowego w S. K.", wskutek stworzenia warunków podłączenia wyżej wymienionej nieruchomości do wybudowanych sieci infrastruktury technicznej: wodociągowej, kanalizacji sanitarnej, gazowej, telekomunikacyjnej i energetycznej SN i NN.
Skarżący, złożył w dniu [...] czerwca 2017 r. wniosek o stwierdzenie nieważności ww. decyzji administracyjnej, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa polegającym na wydaniu po upływie terminu określonego w art. 145 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r., poz. 2147, ze zm.). Wnioskodawca wskazał, że organ jako datę stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do urządzeń infrastruktury technicznej wskazał [...] sierpnia 2012 r. natomiast w operacie szacunkowym wskazana została data [...] sierpnia 2012 r. Nadto podkreślił, że organ mógł celowo umieścić na decyzji datę [...] lipca 2015 r., by dotrzymać terminu wynikającego z art. 145 ust. 2 ustawy z o gospodarce nieruchomościami, mimo, że faktycznie decyzje wydano później. Dalej skarżący podkreślił, iż rzeczoznawca w operacie szacunkowym dokonał obliczenia wysokości opłaty adiacenckiej, do czego zobowiązany jest organ, a sam operat mówi od początku o wzroście wartości nieruchomości, podczas gdy winien wskazać wartość nieruchomości.
Decyzją z dnia [...] lipca 2017 r. znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej "SKO") odmówiło skarżącemu stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza M. i Gminy S. K. z dnia [...] lipca 2015 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy uznał, że nie zaszły przesłanki do stwierdzenia nieważności wymienionej decyzji.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wnioskodawca wskazał, że decyzja została wydana bez podstawy prawnej, ponieważ organ I instancji nie dotrzymał terminu wynikającego z art. 145 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Ponadto we wniosku podniesiono, że termin w/w ma charakter materialnoprawny, a po jego upływie wygasają kompetencje organu do władczego ukształtowania sytuacji prawnej podmiotu. Dopiero w chwili podpisania decyzji administracyjnej możemy mówić o jej wydaniu w ujęciu procesowym, a tym samym rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej w ujęciu materialnoprawnym.
W opinii wnioskodawcy podpisanie decyzji po upływie terminu skutkuje jej nieważnością, gdyż decyzja taka nie ma podstawy prawnej.
Ponadto skarżący powtórzył zarzut z wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, iż w dniu [...] sierpnia 2015 r., odbyło się w UMiG w S. K., spotkanie z właścicielami nieruchomości, na którym omawiano możliwość rozłożenia opłaty na raty oraz ewentualnych ulg w spłacie należności. Powstało pytanie, czemu służyło to spotkanie, jeśli wydana była już decyzja ustalająca opłatę adiacencką.
Poza tym, wnioskodawca zarzucił organowi I instancji, że nie wypełnił ustawowego obowiązku sporządzenia metryki sprawy, co stanowi rażące naruszenie prawa oraz uniemożliwia obecnie prawidłowe określenie daty wydania decyzji.
Według wnioskodawcy, zarówno sposób prowadzenia sprawy przez organ I instancji, jak i decyzja SKO, naruszają podstawowe zasady prowadzenia postępowania administracyjnego.
SKO po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. znak: [...] utrzymało w mocy swą decyzję z dnia [...] lipca 2017 r.
W uzasadnieniu decyzji SKO przytoczywszy treść przepisu art. 156 Kpa podało m.in., że decyzja miała niewątpliwie podstawy prawne (art. 156 § 1 pkt 2 Kpa), prawidłowo w tej decyzji powołane. Faktem jest, że termin wynikający z art. 145 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest terminem materialnoprawnym, a po jego upływie wygasają kompetencje organu do władczego ukształtowania sytuacji prawnej podmiotu, jednak brak jakiegokolwiek dowodu by organ wydał decyzję później niż w dniu [...] lipca 2015 r. Wnioskodawca nie udowodnił swoich twierdzeń jakoby organ I instancji celowo wskazał datę [...] lipca 2017 r. by dotrzymać terminu, a jednocześnie wydal decyzję - złożył na niej podpis - w terminie późniejszym.
Odnośnie rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 Kpa), na które wskazuje również wnioskodawca, w związku z brakiem metryki sprawy, SKO uznało, że wydając ww. decyzję organ nie dopuścił się naruszenia prawa w ogóle, a tym bardziej rażącego. Zdaniem SKO kwestionowana decyzja nie zawiera również innych wad wyliczonych w katalogu art. 156 § 1 Kpa.
Zdaniem SKO pozwolenie na użytkowanie inwestycji drogowej polegającej na budowie, rozbudowie i przebudowie dróg gminnych wraz z budową urządzeń infrastruktury technicznej, w ramach projektu: "Przygotowanie terenów pod realizację II etapu Parku Przemysłowego w S. K." udzielone zostało decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2012 r. znak: [...]. Decyzja ta stała się ostateczna [...] sierpnia 2012 r., z tym też dniem stworzona została możliwość podłączenia nieruchomości do nowo wybudowanych urządzeń infrastruktury technicznej.
SKO wskazało, że właścicielem nieruchomości na dzień [...] sierpnia 2012 r., to jest na dzień stworzenia możliwości podłączenia nieruchomości do urządzeń infrastruktury technicznej był skarżący i że trzyletni termin, o którym mowa w art. 145 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczy rozstrzygnięcia przez organ I instancji o ustaleniu opłaty adiacenckiej, które w przedmiotowym przypadku nastąpiło [...] lipca 2015 r. Zatem, w ocenie SKO, termin został dochowany.
SKO podało, że w momencie stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do nowo wybudowanych urządzeń infrastruktury technicznej obowiązywała Uchwała Rady Miejskiej w Solcu Kujawskim nr XXIX/228/2001 z dnia 29 września 2001 r. w sprawie ustalenia stawki procentowej opłaty adiacenckiej (Dz. Urz. Woj. Kuj.-Pom. z 2002 r. Nr 36, poz. 681). Zgodnie z jej § 1 stawka procentowa opłaty adiacenckiej wynosi 50% różnicy między wartością nieruchomości przed wybudowaniem urządzeń infrastruktury technicznej, a wartością nieruchomości po ich wybudowaniu, zaś z operatu sporządzonego dnia [...] grudnia 2014 r. wynika, że nastąpił wzrost wartości nieruchomości o kwotę [...]zł. Wobec powyższego organ I instancji ustalił opłatę adiacencką w łącznej wysokości [...] zł tj. 50% wzrostu wartości nieruchomości.
W związku z zarzutami wnioskodawcy, SKO wskazało, że datą wydania decyzji jest data jej podpisania przez osobę upoważnioną do jej wydania, przy czym w razie wątpliwości datą podpisania jest data umieszczona na decyzji. Skarżący w swych wnioskach nie udowodnił, że decyzja została wydana w dacie innej niż wskazana w decyzji. Jego wątpliwości stanowią jedynie wyraz subiektywnej oceny.
Nadto brak prawidłowo sporządzonej przez organ I instancji metryki sprawy nie stanowi samodzielnej podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji.
W kwestii propozycji wystosowanych podczas spotkania z dnia [...] sierpnia 2015 r., SKO uznało, że sam fakt podjęcia rozmów o rozłożeniu opłaty na raty lub zastosowania ulgi w należności, w czasie gdy decyzja była już wydana, nie wyklucza możliwości ich zastosowania.
SKO stwierdziło, że rzeczoznawca majątkowy nie jest instytucją powołaną do wyliczania opłaty adiacenckiej, co uczynił J. D., jednak sam organ I instancji dokonał wyliczeń opłaty na podstawie wykazanego wzrostu wartości nieruchomości w związku z uzyskaniem możliwości podłączenia do sieci infrastruktury technicznej, co jest zgodne z prawem. Nadto brak jest jakiegokolwiek dowodu by organ mógł celowo umieścić na decyzji datę [...] lipca 2015 r., by dotrzymać terminu wynikającego z art. 145 ust. 2 ustawy z o gospodarce nieruchomościami, mimo, że faktycznie decyzje wydano później.
Wnioskodawca nie udowodnił zaistnienia żadnej z przesłanek wymienionych art. 156 § 1 Kpa, opierając się jedynie na zarzucie, iż decyzja wydana został bez podstawy prawnej oraz z rażącym naruszeniem prawa. Przesłanki te winny być stwierdzone jednoznacznie i mieć charakter oczywisty oraz istotny wpływ na wynik sprawy. Pomiędzy stwierdzonym przez organ naruszeniem prawa, a treścią rozstrzygnięcia winien, zatem istnieć związek przyczynowy tego rodzaju, że gdyby nie było stwierdzonego uchybienia, to treść rozstrzygnięcia byłaby inna.
Powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy zaskarżył skarżący, wnosząc o jej uchylenie i poprzedzającą ją decyzję oraz zarzucając naruszenie art. 156 § 1 pkt 1 Kpa w zw. z art. 145 ust. 2 ustawy z o gospodarce nieruchomościami oraz art. 7, 77 i 79a Kpa. Skarżący ponownie powołał się na argumentację zawartą we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn., Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej "p.p.s.a"), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). W razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.).
Zaskarżoną decyzją SKO utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] lipca 2017 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza M. i Gminy S. K. z dnia [...] lipca 2015 r. zobowiązującej skarżącego do wniesienia opłaty adiacenckiej.
Jak z powyższego wynika, zaskarżona decyzja wydana została w postępowaniu nadzorczym prowadzonym w trybie stwierdzenia nieważności, którego przesłanki zastosowania enumeratywnie wymienia art. 156 § 1 Kpa. Tryb ten jest wyjątkiem od wyrażonej w art. 16 Kpa zasady ogólnej trwałości decyzji administracyjnej, a organ administracji publicznej orzekający w tym trybie, posiada jedynie uprawnienia kasacyjne, tzn. rozstrzyga tylko i wyłącznie w kwestii wystąpienia przesłanek z art. 156 § 1 Kpa.
Postępowanie prowadzone w trybie nieważnościowym jest więc samodzielnym postępowaniem administracyjnym, ograniczonym przesłankami wynikającymi z ww. przepisu, uzasadniającymi stwierdzenie nieważności aktu administracyjnego. Oznacza to, że organ rozpatrując sprawę w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji nie rozstrzyga jej ponownie merytorycznie, lecz orzeka wyłącznie w kwestii kwalifikowanej wadliwości kontrolowanego aktu administracyjnego (tj. wadliwości, o której mowa w art. 156 § 1 Kpa).
Jedną z tych wad jest wydanie decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2). Co istotne, w toku postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, organ nie przeprowadza ponownie postępowania wyjaśniającego i nie rozstrzyga sprawy co do istoty, nie ma też możliwości naprawy ewentualnych wad popełnionych przy wydawaniu weryfikowanego orzeczenia. Przedmiotem postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest jedynie zbadanie, czy kwestionowana decyzja nie jest dotknięta wadą prawną wymienioną w art. 156 § 1 Kpa. Organ nadzoru jest w tym przypadku kontrolerem prawidłowości samej decyzji administracyjnej. Działanie organu w tym postępowaniu wymaga, więc zupełnie innego podejścia niż w postępowaniu zwykłym. Nastawione winno być wyłącznie na poszukiwanie najcięższych wad, o których mowa w art. 156 § 1 Kpa.
To zaś również oznacza, że żadne inne uchybienia, nawet jeśli mają miejsce, nie mogą być w tym postępowaniu uwzględnione, bo nie mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności badanego orzeczenia. Podkreślić przy tym należy, iż rozpatrując sprawę w omawianym trybie, organ orzekający obowiązany jest wziąć pod uwagę stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydania badanej decyzji, a ewentualna późniejsza zmiana prawa czy zmiana okoliczności faktycznych, nie może mieć wpływu na dokonywaną przez niego ocenę. Dodać także należy, iż w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji organ zasadniczo dokonuje oceny przez pryzmat akt postępowania zwykłego, nie przeprowadza zaś nowych dowodów, które miałyby na celu podważanie, czy też kwestionowanie stanu faktycznego sprawy zakończonej decyzją będącą przedmiotem kontroli w postępowaniu nadzorczym. Ewentualne wady prowadzące do stwierdzenia nieważności decyzji muszą tkwić w samej decyzji, a nie w postępowaniu, które doprowadziło do jej wydania.
O rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa decydują natomiast łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja. Jednocześnie dodać należy, iż w orzecznictwie zwraca się uwagę i podkreśla, że ani oczywistość naruszenia przepisu, ani jego charakter nie są wystarczające do uznania, że miało miejsce rażące naruszenie prawa. Obok oczywistego naruszenia prawa i charakteru przepisu, który został naruszony, jako kryterium rażącego naruszenia prawa winny być traktowane społeczno-gospodarcze skutki wywołane wadliwą decyzją.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja SKO z [...] sierpnia 2017 r., prawa nie narusza.
Przede wszystkim, w ocenie Sądu, decyzja ta została poprzedzona prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem wyjaśniającym. SKO orzekając w sprawie miało, bowiem na względzie, że znajduje się w postępowaniu nadzorczym prowadzonym w trybie stwierdzenia nieważności oraz, że z uwagi na tryb, w jakim orzeka, obowiązane jest kierować się stanem faktycznym i prawnym z daty badanych aktów. Miało też na względzie, co potwierdza uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia, iż w tego rodzaju postępowaniu nadzwyczajnym (samodzielnym i niezależnym od postępowania zwykłego), inne są obowiązki organu, które to ukierunkowane są wyłącznie na kontrolę decyzji w aspekcie wystąpienia przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 Kpa, w oparciu o zamknięty materiał dowodowy (tj. ten, który posłużył do wydania badanego orzeczenia). W konsekwencji, organ ten (opierając się na dowodach zgromadzonych w postępowaniu zwykłym) słuszne stwierdził, że weryfikowana decyzja organu I instancji, nie jest dotknięta wadą nieważności, w tym uregulowaną w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa.
Sąd stwierdza przy tym, że do wszystkich podniesionych przez skarżącego kwestii organ w sposób wyczerpujący, a przy tym prawidłowy, uwzględniający właściwe przepisy prawa i właściwą ich wykładnię, odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd nie znajduje natomiast żadnych przyczyn, dla których rozważania organu, co do kwestii istotnych w sprawie, należałoby uznać za wadliwe. Sąd nie znajduje w końcu przyczyn, dla których niezastosowanie w sprawie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa należałoby ocenić jako błędne.
I tak, słusznie organ wskazał, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2012 r. znak: [...]. stała się ostateczna [...] sierpnia 2012 r., z tym też dniem stworzona została możliwość podłączenia nieruchomości do nowo wybudowanych urządzeń infrastruktury technicznej. SKO wskazało, że właścicielem nieruchomości na dzień [...] sierpnia 2012 r., to jest na dzień stworzenia możliwości podłączenia nieruchomości do urządzeń infrastruktury technicznej był skarżący.
Zważyć w tym miejscu trzeba, iż zgodnie z art. 145 ust. 1 ustawy z o gospodarce nieruchomościami wójt, burmistrz albo prezydent miasta może, w drodze decyzji, ustalić opłatę adiacencką każdorazowo po stworzeniu warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo po stworzeniu warunków do korzystania z wybudowanej drogi. Zgodnie natomiast z art. 143 i 144 tej ustawy, właściciele nieruchomości uczestniczą w kosztach budowy urządzeń infrastruktury technicznej przez wnoszenie na rzecz gminy opłat adiacenckich, jeżeli urządzenia infrastruktury technicznej zostały wybudowane z udziałem środków Skarbu Państwa czy jednostek samorządu terytorialnego. Przez budowę urządzeń infrastruktury technicznej rozumie się budowę drogi oraz wybudowanie pod ziemią, na ziemi albo nad ziemią przewodów lub urządzeń wodociągowych, kanalizacyjnych, ciepłowniczych, elektrycznych, gazowych i telekomunikacyjnych.
Stosownie, zatem do wskazanych przepisów w przypadku, gdy urządzenia infrastruktury technicznej zostały wybudowane z udziałem środków Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, np. gminy, właściciele nieruchomości obowiązani są uczestniczyć w kosztach budowy tych urządzeń przez wnoszenie na rzecz gminy opłat adiacenckich, zgodnie z art. 143 ust. 1 w związku z art. 144 ustawy z o gospodarce nieruchomościami. Ustalenie opłaty adiacenckiej (obecnie wszczęcie postępowania) może nastąpić w terminie do 3 lat od dnia stworzenia takich warunków, jeżeli w dniu ich stworzenia obowiązywała uchwała rady gminy określająca wysokość stawki procentowej tej opłaty (art. 145 ust. 2 ustawy z o gospodarce nieruchomościami), przy czym stawka ta nie może być wyższa niż 50% (art. 146 ust. 2 ustawy z o gospodarce nieruchomościami). Ustalenie i wysokość opłaty adiacenckiej zależą od wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego budową urządzeń infrastruktury technicznej, co następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartości nieruchomości, o czy stanowi art. 146 ust. 1 i 1a tej ustawy.
Z przytoczonych regulacji wynika, że decyzja o ustaleniu opłaty adiacenckiej z tytułu budowy infrastruktury technicznej może być wydana, gdy spełnione są łącznie następujące przesłanki:
1) została wybudowana infrastruktura techniczna, z udziałem środków publicznych;
2) nie upłynął okres 3 lat od dnia stworzenia warunków do korzystania z wybudowanej infrastruktury technicznej;
3) nastąpił faktyczny wzrost wartości nieruchomości wskutek wybudowania infrastruktury technicznej, udowodniony w drodze operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego;
4) w dniu stworzenia warunków do korzystania z wybudowanej infrastruktury technicznej obowiązywała uchwała rady gminy ustalająca wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej.
Winno być poza sporem, że w rozpoznawanej sprawie ziściła się przesłanka wymieniona wyżej w punkcie 4, gdyż nie budzi wątpliwości, że w dniu stworzenia warunków do korzystania z wybudowanej drogi i kanalizacji sanitarnej obowiązywała Uchwała Rady Miejskiej w Solcu Kujawskim nr XXIX/228/2001 z dnia 29 września 2001 r. w sprawie ustalenia stawki procentowej opłaty adiacenckiej (Dz. Urz. Woj. Kuj.-Pom. z 2002 r. Nr 36, poz. 681). Zgodnie z jej § 1 stawka procentowa opłaty adiacenckiej wynosi 50%. Wskazana uchwała jest aktem prawa miejscowego, funkcjonuje w obrocie prawnym i została przywołana zarówno w obu decyzjach SKO jak i przez organ I instancji.
Ponadto, jak słusznie ustalił organ I instancji na podstawie materiału zgromadzonego w aktach niniejszej sprawy, doszło do stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości strony do urządzenia infrastruktury technicznej, czego wymaga art. 145 § 1 ustawy z o gospodarce nieruchomościami.
Zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie spełniona została zatem pierwsza oraz druga z ww. przesłanek ustalenia opłaty adiacenckiej, w postaci dochowania, wskazanego w art. 145 ust. 2 ustawy z o gospodarce nieruchomościami, terminu 3 lat od dnia stworzenia warunków do korzystania z wybudowanej infrastruktury technicznej. W myśl przywołanego przepisu termin ten liczy się od dnia stworzenia warunków do korzystania z wybudowanej infrastruktury technicznej. Należy zauważyć, że użyte w art. 145 ust. 2 ustawy z o gospodarce nieruchomościami wyrażenie ,,od dnia stworzenia warunków do korzystania z wybudowanej infrastruktury" nie jest w orzecznictwie sądów administracyjnych interpretowane jednolicie. Jednakże Sąd w niniejszym składzie przychyla się do poglądu, zgodnie z którym momentem, w jakim dochodzi do stworzenia warunków do korzystania z wybudowanej drogi (a szerzej, tak jak w niniejszej sprawie, z wybudowanej infrastruktury technicznej), nie jest data podpisania protokołu ostatecznego odbioru i przekazania do użytkowania obiektu, lecz dopiero data, w której można przystąpić legalnie do użytkowania infrastruktury, ustalona z uwzględnieniem przepisów Prawa budowlanego (podobnie m.in. w wyrokach NSA: z 18 stycznia 2011 r., I OSK 398/10; z 3 listopada 2011 r., I OSK 1921/10; z 18 listopada 2014 r., I OSK 691/13; a także wyrokach WSA: z 28 października 2009 r., II SA/Go 664/09; z 20 września 2012 r., IV SA/Po 543/12; z 11 października 2012 r., IV SA/Po 568/12; z 10 kwietnia 2013 r., II SA/Sz 1333/12; z 14 stycznia 2015 r., II SA/Kr 1573/14; z 26 marca 2015 r., I SA/Wa 1893/14 - wszystkie orzeczenia dostępne w CBOSA).
Analiza zgromadzonych w sprawie dokumentów pozwala na stwierdzenie, że organy prawidłowo wskazały jako datę stworzenia warunków do korzystania z wybudowanej sieci kanalizacyjnej, dzień [...] sierpnia 2012 r.
W ocenie Sądu, w kontrolowanej sprawie ziściła się także trzecia z ww. przesłanek ustalenia opłaty adiacenckiej, w postaci wykazania wzrostu wartości nieruchomości wskutek wybudowania urządzenia infrastruktury technicznej, w drodze operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego, zresztą strona skarżąca tego faktu nie kwestionuje.
W związku z zarzutami skarżącego wskazanymi zarówno skardze jak i we wcześniejszych pismach należy dostrzec, że w treści art. 110 Kpa dokonano rozróżnienia wydania decyzji od jej doręczenia. Terminy ,,wydanie decyzji" i ,,doręczenie decyzji" nie są bowiem tożsame. Terminu ,,wydanie decyzji" nie można zatem rozumieć jako wydania decyzji adresatowi w znaczeniu, w jakim się go używa w odniesieniu do wydania rzeczy. Wydanie decyzji jest, bowiem czynnością procesową organu administracji publicznej polegającą na podpisaniu decyzji, zawierającej prawem wymagane elementy, wywołującą oznaczone skutki prawne. W razie wątpliwości datą podpisania decyzji jest data umieszczona na decyzji (por. wyrok NSA z dnia 10 czerwca 2016 r., sygn. akt II OSK 2445/14, wyrok NSA z dnia 15 października 2014 r., sygn. akt I OSK 504/13, wszystkie orzeczenia dostępne na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Należy wskazać, że 3 - letni termin z art. 145 ust. 2 ustawy z o gospodarce nieruchomościami jest terminem materialnym i dla jego zachowania konieczne jest wydanie decyzji (obecnie wszczęcie postępowania) przez organ I instancji, przy czym, biorąc pod uwagę powyższy wywód, rozstrzygnięcie to nie musi mieć przymiotu ostateczności.
W uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lipca 2009 r., I OSP 4/09 przesądzono ponadto, że termin z art. 145 ust. 2 ustawy z o gospodarce nieruchomościami dotyczy rozstrzygnięcia przez organ I instancji o ustaleniu opłaty adiacenckiej. W uzasadnieniu tej uchwały odniesiono się również do wątpliwości, czy przed upływem terminu z art. 145 ust. 2 ustawy z o gospodarce nieruchomościami opłata adiacencka może być określona decyzją nieostateczną. Naczelny Sąd Administracyjny uznał takie rozwiązanie za zgodne z prawem. Podobny pogląd wyrażany jest obecnie w doktrynie. Podkreśla się, że opłata adiacencka nie jest podatkiem, lecz daniną publiczną, z którą ustawodawca wiąże powstanie roszczenia przysługującego gminie i podlegającego przedawnieniu, a zatem należy stwierdzić, że wszczęcie postępowania administracyjnego i wydanie decyzji przed upływem przedawnienia jest skuteczne także wówczas, gdy decyzja taka staje się ostateczna po upływie 3 lat (zob. E. Mzyk w: G. Bieniek, S. Kalus, Z. Marmaj, E. Mzyk: Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, Warszawa 2008, s. 513).
Jak wskazano wyżej, termin z art. 145 ust. 2 ustawy z o gospodarce nieruchomościami jest terminem prawa materialnego i wyznacza okres, w którym może nastąpić ukształtowanie praw lub obowiązków jednostki w ramach administracyjno-prawnego stosunku materialnego (B. Adamiak, Glosa do wyroku NSA z dnia 26 sierpnia 1999 r., sygn. akt V SA 708/99, OSP 2000, Nr 9, poz. 134, s. 451). Jest to termin dokonania czynności wywołujących bezpośrednie skutki materialnoprawne, niezależnie od tego, czy dokonywane są w ramach postępowania czy poza nim oraz bez względu na to, czy wywołują także skutki procesowe (zob. Z. Kmieciak, Strona jako podmiot oświadczeń procesowych w postępowaniu administracyjnym, Warszawa 2008, s. 268).
Należy przy tym pokreślić, że terminy materialnoprawne mogą odnosić się zarówno do strony, jak i do organu administracji publicznej. Niezachowanie takiego terminu odnoszącego się do strony skutkuje wygaśnięcie uprawnienia, a termin ten nie może być przedłużony lub przywrócony. Zasada ta obowiązuje również w przypadku terminu odnoszącego się do organu administracji publicznej, gdyż upływ terminu skutkuje utratą możliwości działania przez ten organ. W rezultacie sprawa powinna być zakończona przez organ I instancji przed upływem terminu, bo potem nie będzie mógł on skorzystać ze swego uprawnienia.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt tej sprawy wskazać należy, że w sprawie tej niesporne jest, że decyzja organu I instancji opatrzona jest datą [...] lipca 2015 r., a to oznacza, że decyzja ta była wydana przed upływem 3 letniego okresu przedawnienia, co w konsekwencji powoduje, iż zarzut skarżącego jest niezasadny.
Zatem to, że decyzja została wysłana do skarżącego w dniu [...] sierpnia 2015 r. nie jest wystarczające do stwierdzenia, że organ przekroczył 3-letni termin do ustalenia opłaty adiacenckiej.
Nadto nie można uznać, by brak metryki sprawy był samoistnym powodem do stwierdzenia nieważności decyzji, wydanej na podstawie postępowania zawierającego tego typu brak. Poza tym w ocenie Sądu brak jest również związku daty wydania decyzji ze spotkaniem w sprawie rozłożenia opłaty na raty z dnia [...] sierpnia 2015r., gdyż organ nie musiał na tym spotkaniu informować strony o treści wydanej decyzji.
Wobec powyższego, nie są zasadne zarzuty skargi, bowiem SKO rozpoznając sprawę nie naruszyło wskazanych w skardze przepisów procesowych, ani też przepisów prawa materialnego.
Postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone wnikliwie, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oceniony został właściwie, a mające zastosowanie w sprawie przepisy zostały prawidłowo zinterpretowane.
Sąd nie doszukał również się naruszeń przepisów prawa materialnego czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.
Na marginesie należy wskazać, że skarżący nie skorzystał z przysługującego mu prawa do złożenia odwołania od decyzji z dnia [...] lipca 2015 r., o którym został pouczony w tejże decyzji. A zaznaczyć trzeba, że tryb odwoławczy jest przeprowadzany na innych zasadach aniżeli nadzwyczajny tryb dotyczący stwierdzenia nieważności decyzji.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło