II SA/Bd 1380/15
WyrokWSA w Bydgoszczy2016-10-05
Skład orzekający: Joanna Brzezińska, Renata Owczarzak, Grzegorz Saniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie odmowy przyznania świadczenia pieniężnego, uznając, że wniosek został złożony z uchybieniem terminu i przedstawione dowody nie stanowią nowych okoliczności faktycznych lub dowodów?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo odmówił wznowienia postępowania, ponieważ wniosek został złożony z uchybieniem miesięcznego terminu od dnia dowiedzenia się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia. Przedłożone dokumenty nie stanowiły nowych dowodów ani istotnych okoliczności faktycznych, gdyż były już znane organowi lub skarżącemu w poprzednich postępowaniach, a ich ocena prawna została już dokonana przez sądy administracyjne.Stan faktyczny
Skarżący J. M. złożył kolejny wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją odmawiającą przyznania świadczenia pieniężnego. Organ odmówił wznowienia, uznając, że wniosek został złożony z uchybieniem terminu, a przedstawione dokumenty nie stanowiły nowych dowodów. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, wskazując na różnicowanie jego sytuacji z sytuacją siostry oraz na istnienie przesłanek do wznowienia postępowania z urzędu. Sąd administracyjny rozpoznał skargę na postanowienie organu odmawiające wznowienia postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Renata Owczarzak sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant asystent sędziego Jacek Grzegorzewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2016 r. sprawy ze skargi J. M. na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego oddala skargę.
Postanowieniem z dnia [...] 2015r. nr [...] Kierownik Urzędu do spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, na podstawie art. 145 § 1 pkt 5, art. 149 § 3-4 oraz art. 148 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2013r. poz. 267), odmówił wznowienia na wniosek J. M., postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Kierownika Urzędu z dnia [...] 1997r. nr [...] utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...] 1998r. nr [...] o odmowie przyznania świadczenia pieniężnego na podstawie przepisów ustawy z dnia 31 maja 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że po rozpoznaniu uprzedniego wniosku J. M. postanowieniem z [...] 2013r. odmówił wznowienia postępowania administracyjnego w trybie art. 145 § 1 pkt 5 i 6 K.p.a., które zostało utrzymane w mocy postanowieniem z dnia [...] 2013r. ([...]). Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na powyższe postanowienie wyrokiem z dnia 11 marca 2014r. sygn. II SA/Bd 1547/13.
Do kolejnego wniosku o przyjęcie dokumentów i rozważenie zmiany decyzji z [...] 2015r. J. M. dołączył "nowe dokumenty do sprawy ..." tj. kserokopie zeznań świadków J. S. i G. M. z [...] 1991r., deklaracji przystąpienia strony do Stowarzyszenia Polaków Poszkodowanych przez III Rzeszę Niemiecką z dnia [...] 1991r. oraz karty informacyjnej J. M. ([...]) z dnia [...] 1999r. Wniosek ten organ zakwalifikował zatem jako kolejny wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją, oparty na przesłance określonej w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., czyli wyjścia na jaw istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Organ stwierdził, że przedłożone dokumenty nie mogą stanowić podstawy do wznowienia postępowania bowiem oświadczenia świadków były już przedmiotem postepowania w sprawie, a nadto nie został zachowany termin do wniesienie wniosku o wznowienie postępowania określony w art. 148 § 1 K.p.a.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona powołała się na postanowienie weryfikacyjne nr [...] z [...].1991 r. Zarządu Wojewódzkiego Stowarzyszenia Polaków Poszkodowanych przez III Rzeszę Niemiecką, wskazując że było przesłane do Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych oraz dokumenty przesłane przez Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich. J. M. wskazał, że zasłużył na należne świadczenia z powodu deportacji której doświadczył, a jego siostra otrzymała świadczenie bez wymaganych dokumentów.
Postanowieniem z dnia [...] 2015r. nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] 2015r.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że art. 16 K.p.a. wyraża zasadę trwałości decyzji administracyjnych. Jednym ze sposobów weryfikacji decyzji jest wznowienie postępowania mogące nastąpić wyłącznie w stosunku do decyzji ostatecznych i jedynie w przypadkach przewidzianych przepisami prawa.
Kierownik Urzędu wskazał między innymi, że zgodnie z art. 148 § 1 K.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Organ podkreślił, że strona musi udowodnić kiedy dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia postępowania ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej wniosek został złożony w powyższym terminie.
W ocenie organu w niniejszej sprawie wskazując na daty sporządzenia dokumentów, wskazanych jako podstawa wniosku (1991, 1999r.) organ stwierdził, ze wniosek o wznowienie postępowania został złożony z rażącym uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 K.p.a.
J. M. zaskarżył powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wnosząc o uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz orzeczenia poprzedzającego i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpatrzenia (omyłkowo oznaczając przedmiot zaskarżenia jako "decyzje") oraz o orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie świadczenia pieniężnego na podstawie art. 1 ust. 1 i art. 4 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach pieniężnych przysługujących osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich, z uwagi na to, iż w okresie [...] 1943 r. do [...] 1945 r. był deportowany wraz z matką oraz siostrą A. M..
Skarżący zarzucił:
1. naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 7, 10 § 1, 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie, a w konsekwencji tego brak należytego zebrania, oraz oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, co skutkowało brakiem uznania tego, iż spełnia przesłanki do uznania go jako osoby deportowanej do pracy przymusowej, a także poprzez różnicowanie jego sytuacji z sytuacją siostry, która pobiera świadczenia z w/w tytułu;
2. na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 147 K.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie w sprawie, podczas gdy istniały podstawy do wznowienia postępowania z urzędu, a mianowicie dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne (złożona wraz z ostatnim pismem dokumentacja, która w istocie powinna zostać wcześniej przeanalizowana przez organ, gdyż była mu doręczona) okazały się niepełne, gdyż nie zawierały wszystkich istotnych dla niniejszej sprawy dokumentów,
3. na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 oraz art. 11 K.p.a., poprzez ich niezastosowanie, a w konsekwencji tego brak uzasadnienia oraz ustalenia dlaczego w niniejszej sprawie nie jest zasadnym wznowienie postępowania z urzędu pomimo istnienia przesłanek to uzasadniających.
W uzasadnieniu skarżący rozwinął powyższe zarzuty.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718, dalej: "P.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zaskarżone postanowienie może być uchylone tylko wówczas, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
Przedmiot sądowej kontroli legalności w rozpoznawanej sprawie stanowi postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] 2005r. nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie tego organu z dnia [...] 2015 r., o odmowie skarżącemu wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Kierownika Urzędu z dnia [...] 1997r. nr [...] utrzymaną w mocy decyzją z [...] 1998r. nr [...] o odmowie przyznania świadczenia pieniężnego na podstawie przepisów ustawy z dnia 31 maja 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich.
Zasadnie organ w niniejszej sprawie zwrócił uwagę na wynikająca z art. 16 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst. jedn. Dz.U. z 2016r. poz. 23, dalej jako "K.p.a.") zasadę trwałości decyzji ostatecznych, zgodnie z którą uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Podkreślenia wymaga, iż przepisy regulujące tryby nadzwyczajne postępowania administracyjnego służące wzruszeniu decyzji ostatecznych, nie mogą być wykładane rozszerzająco.
W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na okoliczności, które sądowi są znane z urzędu oraz wynikające z analizy akt administracyjnych sprawy. I tak decyzja Kierownika Urzędu z [...] 2007r. o odmowie przyznania świadczenia pieniężnego na podstawie przepisów ustawy z dnia [...] 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich, utrzymana w mocy decyzją z [...] 1998r. nr [...] podlegała kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Gdańsku, który wyrokiem z dnia 12 listopada 1998 r. (sygn. II SA/Gd 728/98) oddalił skargę J. M..
Na skutek wniosku skarżącego z [...] 2004r. organ decyzją z dnia [...] 2004r. odmówił zmiany powyższej decyzji w trybie art. 154 K.p.a.. Decyzją z dnia [...] 2005 r. decyzja ta została utrzymana w mocy. Skarga na tę decyzję została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 1 marca 2006r. (sygn. II SA/Bd 591/05), a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15 grudnia 2006r. (sygn. II OSK 1514/06) oddalił skargę kasacyjną skarżącego.
W [...] 2007r. skarżący wniósł ponownie o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z [...] 1998 r. i przyznanie mu wnioskowanego świadczenia. Decyzją z dnia [...] 2007 r. Kierownik Urzędu umorzył postępowanie wskazując, że strona podniosła te same argumenty co uprzednio, a sprawa podlegała uprzednio rozpoznaniu dwukrotnie i została rozstrzygnięta ostateczną decyzją. Decyzją ta została utrzymana w mocy decyzją z dnia [...] 2007 r. Skargę na powyższą decyzję WSA w Bydgoszczy oddalił wyrokiem z dnia [...] 2008 r. Wyrok ten został następnie uchylony wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] 2009 r. (sygn. II OSK 701/08), w uzasadnieniu którego wskazano, że do kolejnego wniosku z [...] 2007 r. o zmianę zaskarżonej decyzji skarżący dołączył nowe wnioski dowodowe mające świadczyć, że po narodzinach na terenie II Rzeczpospolitej został on wraz z matką zabrany na teren Wolnego Miasta Gdańska, gdzie został ochrzczony. Są to nowe dowody w sprawie, mające zdaniem skarżącego wykazać, że był on deportowany na terytorium III Rzeszy.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy, wyrokiem z dnia 16 września 2009 r. (sygn. II SA/Bd 374/09) WSA w Bydgoszczy uchylił zaskarżoną decyzję Kierownika Urzędu z dnia 27 lipca 2007 r. w przedmiocie umorzenia postępowania i decyzję ją poprzedzającą wskazując, że złożenie przez skarżącego nowych wniosków dowodowych obligowało organ do ich rozpoznania i merytorycznego rozpoznania sprawy, w związku z czym nie istniały przesłanki do zastosowania art. 105 K.p.a.
Po wznowieniu postępowania w sprawie Kierownik Urzędu decyzją z dnia [...] 2010 r. odmówił uchylenia decyzji własnej w przedmiocie przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego. Na skutek wniosku skarżącego o ponowne rozpoznanie sprawy, organ decyzją z [...] 2010 r. utrzymał w mocy powyższą decyzję. Wyrokiem z dnia 4 listopada 2010r. (sygn. II SA/Bd 722/10) WSA w Bydgoszczy oddalił skargę na powyższe rozstrzygnięcie. Wyrok ten został jednak uchylony wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lipca 2011r. (sygn. II OSK 470/11), a sprawę przekazano do ponownego rozpoznania przez WSA. NSA wskazał, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 grudnia 2009 r. (sygn. akt K 49/07), w którym stwierdzono, że art. 2 pkt 2 ustawy o świadczeniu pieniężnym w zakresie, w jakim pomija przesłankę deportacji do pracy przymusowej w granicach przedwojennego państwa polskiego, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, nie został uwzględniony przez organ administracyjny orzekający w sprawie, jak i Sąd I instancji, który pomijając sentencję wyroku Trybunału Konstytucyjnego jedynie wybiórczo odniósł się do uzasadnienia tego wyroku, chociaż wyrok TK miałby wpływ na wynik sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy rozpoznając ponownie sprawę, wyrokiem z dnia 13 października 2011 r. (sygn. II SA/Bd 863/11), uchylił zaskarżoną decyzję Kierownika Urzędu z dnia [...] 2010 r. oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu z [...] 2010 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd powołał się na związanie wyrokiem NSA oraz nieuwzględnienie w orzeczeniach organów tego, że
Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 16 grudnia 2009 r. sygn. akt K 49/07 (Dz. U. z 2009 r. nr 220 poz. 1734) stwierdził, że "art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. Nr 87, poz. 395 z 1998 r. Nr 102, poz. 1118, z 1999 r. Nr 28, poz. 257, z 2001 r., Nr 154, poz. 1788, z 2003 r. Nr 110, poz. 1060 oraz z 2005 r. Nr 85, poz. 725) w zakresie, w jakim pomija przesłankę deportacji (wywiezienia) do pracy przymusowej w granicach przedwojennego państwa polskiego, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej".
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z 27 stycznia 2012 r. Kierownik Urzędu, na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. i art. 2, art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1, 2 i 4 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich, odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia [...] 1997 r. utrzymanej w mocy decyzją z [...] 1998 r. o odmowie przyznania świadczenia. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją organu z dnia [...] 2012 r. Decyzje te zostały również zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który prawomocnym wyrokiem z dnia 27 listopada 2012r. (sygn. II SA/Bd 553/12) oddalił skargę.
W wyniku rozpatrzenia kolejnego wniosku skarżącego o zmianę decyzji i przyznanie mu spornego świadczenia z [...] 2013r., do którego skarżący dołączył w jego ocenie dokumenty nieuwzględnione uprzednio przez organ – postanowieniem z [...] 2013r. Kierownik Urzędu, na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 i 6, art. 148 § 1 i art. 150 § 1 K.p.a. odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] 1997 r. utrzymanej w mocy decyzją z [...] 1998 r. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem organu z [...] 2013r. Organ stwierdził, że wniosek został złożony z uchybienie ustawowego terminu, a dokumenty na które powołała się strona podlegały już ocenie w toku prowadzonych wcześniej postępowań w niniejszej sprawie. Prawomocnym wyrokiem z 11 marca 2014r. (sygn. II SA/Bd 1547/13) WSA w Bydgoszczy oddalił skargę J. M. na powyższe postanowienie. W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd podzielił stanowisko organu, zgodnie z którym wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją w sprawie odmowy przyznania ww. świadczenia, został złożony z uchybieniem ustawowego terminu miesiąca. Nadto dokumenty, na które powołał się skarżący wnioskując kolejny raz o wzruszenie ostatecznej decyzji były znane Kierownikowi Urzędu i uwzględnione przez organ już w toku prowadzonych wcześniej postępowań.
W takim stanie sprawy Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych rozpoznawał wniosek skarżącego z [...] 2015r., z żądaniem kolejnej weryfikacji dotychczasowej decyzji i przyznanie świadczenia z powodu deportacji do pracy w czasie II wojny światowej - z uwagi na złożone dokumenty (kartę informacyjną nr [...] z 6.07.1999r., deklarację przystąpienia do Stowarzyszenia P. P. przez III Rzeszę Niemiecką nr 1396 z 21.05.1990r., zeznania świadków G. M. i J. S. z [...].1991r.).
W okolicznościach niniejszej sprawy, mając na uwadze własne wcześniejsze orzeczenia oraz wskazania i ocenę prawną zawarte w powyższych wyrokach sądów administracyjnych, prawidłowo organ potraktował kolejny już wniosek skarżącego o zmianę negatywnej dla niego decyzji z 1997r. w sprawie przyznania świadczenia na podstawie przepisów ustawy z dnia 31 maja 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich – jako wniosek w sprawie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją administracyjną, określonego w art. 145 i nast. K.p.a.
W art. 145 § 1, art. 145a § 1i 145b § 1 K.p.a. ustawodawca zawarł zamknięty katalog przesłanek umożliwiających wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją administracyjną, które mają związek z wadami procesowymi decyzji. Na obecnym etapie postępowania, wobec treści wniosku skarżącego z 30.09.2015r. oraz wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazać należy, że w myśl art. 145 § 1 K.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli:
1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe;
2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa;
3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27;
4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu;
5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję;
6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu;
7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2);
8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.
Przy czym z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 postępowanie może być wznowione również przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego (§ 2). Z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 można wznowić postępowanie także w przypadku, gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn określonych w przepisach prawa (§ 3).
Treść wniosku skarżącego o przyjęcie dokumentów i rozważenia zmiany decyzji prowadzi do stwierdzenia, że prawidłowo organ rozważał podstawy do wznowienia na wniosek strony postępowania na podstawie pkt 5 art. 145 § 1, czyli z uwagi na ewentualne wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję. Prawidłowo także organ na wstępnym etapie postępowania nadzwyczajnego rozważał, czy wniosek strony jest w istocie oparty na ustawowej przesłance oraz czy zostawł złożony w terminie określonym w art. 148 § 1 K.p.a., czyli w terminie jednego miesiąca, od kiedy strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej przyczynę wznowienia. Nie budzi bowiem wątpliwości, że w sytuacji gdy wniosek o wznowienie postępowania nie został oparty na ustawowej przesłance, albo został wniesiony z uchybieniem powyższego terminu, brak jest podstaw do przystąpienia do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy co do jej istoty. Organ w takiej sytuacji poprzestaje na wydaniu formalnego orzeczenia – postanowienia o odmowie wznowienia postępowania, zgodnie z art. 149 K.p.a.
Zasadnie organ wydając rozstrzygnięcie w I instancji wskazał, że dołączone do obecnego wniosku dokumenty były już znane w toku prowadzonych po wydaniu ostatecznej decyzji z 1998 r. decyzji postępowań w sprawie zmiany tej decyzji, a następnie w sprawie wznowienia postępowania. Wynika to jednoznacznie z analizy akt administracyjnych sprawy, oraz treści wydanych w sprawie orzeczeń administracyjnych oraz wyroków sądów administracyjnych. Nie budzi tym bardziej wątpliwości, że przedmiotowe dokumenty oraz wynikające z nich okoliczności faktyczne są znane skarżącemu od daty ich wytworzenia, zatem z pewnością mógł i powoływał się na nie znacznie wcześniej. Zostały już one poddane ocenie organów, zatem nie mogą stanowić ponownie przesłanki do uruchomienia na tej samej podstawie postępowania wznowieniowego. Zwrócił na to również uwagę WSA w Bydgoszczy w uzasadnieniu wyroku z dnia 11 marca 2014r. (sygn. II SA/Bd 1547/13), oddalając skargę na poprzednie postanowienie o odmowie wznowienia postępowania. Podkreślenia nadto wymaga, że ocena prawna i wskazania zawarte w prawomocnych wyrokach sądów administracyjnych w sprawie przedmiotowego świadczenia oraz wzruszenia decyzji w trybie wznowieniowym, wiążą w tej sprawie organ administracji, jak i sąd (art. 153 P.p.s.a.). W tym zakresie zważyć przyjdzie, iż te same okoliczności i dowody, które zaakcentowano obecnie w skardze, stanowiły już przedmiot oceny organów w aspekcie przesłanek wznowieniowych w sprawie zakończonej ostateczną decyzją w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji pierwotnej Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] 2012r. Potwierdza to również treść uzasadnienia wyroku tutejszego Sądu z dnia 27 listopada 2012r. sygn. II SA/Bd 553/12, która co do okoliczności stanowiących przedmiot rozstrzygnięcia wiąże organ oraz sąd. Przywoływane obecnie dowody i wynikające z nich okoliczności zostały już prawomocnie przesądzone jako nie mające istotnego znaczenia dla oceny czy zaistniała w tej sprawie przesłanka deportacji, w rozumieniu ustawy.
Wbrew oczekiwaniu skarżącego w sytuacji, gdy wobec sprawy zakończonej decyzją ostateczną toczyło się już uprzednio postępowanie nadzwyczajne w sprawie wznowienia postępowania, które zakończyło się również ostatecznie decyzją o odmowie uchylenia pierwotnej decyzji o odmowie przyznania skarżącemu wnioskowanego świadczenia, nie odniesie zamierzonego skutku składając ponownie wnioski o wzruszenie ostatecznej decyzji powołując się na te same okoliczności i dowody, które stanowiły już przedmiot oceny organów administracji oraz sądu administracyjnego.
Zwrócić należy uwagę, iż mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy w szczególności już kilkukrotne nieskuteczne próby wzruszenia przez skarżącego negatywnej decyzji, treść jego kolejnego wniosku nie daje podstaw do oczekiwanego wznowienia przez organ postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją z urzędu. Wszakże organ może wznowić postępowanie administracyjne z urzędu także wyłącznie w sytuacji zaistnienia tych samych ustawowych przesłanek, których w niniejszej sprawie nie stwierdził w toku postępowania wznowieniowego. Niezrozumiałe jest także powoływanie się dopiero w skardze do sądu administracyjnego na rzekome zaistnienie przesłanek z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a., na które wszakże strona nie powoływała się we wniosku z [...].2015r. Nadto ani do tego wniosku ani do skargi nie dołączono jakichkolwiek dokumentów wskazujących na to, że ostateczna decyzja o odmowie przyznania skarżącemu świadczenia została wydana w wyniku przestępstwa lub, że dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Skarżący nie wskazał, nawet jakie konkretnie dowody, na których została wydana ostateczna decyzja z [...] 1998r. utrzymująca w mocy decyzję z [...] 1997 r. okazały się fałszywe, jego zdaniem. Nie uprawdopodobnił też iżby właściwy sąd lub inny organ stwierdziły sfałszowanie dowodu lub zaistnienie przestępstwa przy wydaniu decyzji.
Zważyć nadto przyjdzie, iż wobec odmowy wszczęcia postępowania wznowieniowego, przedwczesne są zarzuty naruszenia przepisów postępowania w zakresie nie przystąpienia przez organ do ponownego rozpoznania sprawy przyznania skarżącemu spornego świadczenia. Zgodzić należy się co prawda, że uzasadnienie zaskarżonego postanowienia nie w pełni odpowiada wymogom określonym w art. 124 w zw. z art. 107 § 3 K.p.a., jednakże wyłącznie co do uszczegółowienia podstaw odmowy wznowienia postępowania i odniesienia się do treści wniosku i wskazanych dowodów. Uchybienie to, w ocenie Sądu, pozostaje jednak bez wpływu na wynik sprawy, zatem wobec treści art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. nie mogło skutkować uchyleniem zaskarżonego orzeczenia
W konsekwencji, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga podlegała oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło