II SA/Bd 1493/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Leszek Tyliński po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2015 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia nienależnie pobranych świadczeń alimentacyjnych postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia [...] października 2015 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza [...] z dnia [...] września 2015 r., nr [...] mocą której odmówiono J. K. umorzenia wynikającego z nienależnie pobranych świadczeń alimentacyjnych w okresie od [...] czerwca 2013 r. do [...] września 2013 r. w łącznej kwocie [...] zł. Powyższe rozstrzygnięcie pismem z dnia 1 grudnia 2015 r. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy J. K. wnosząc m.in. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. W uzasadnieniu skargi skarżąca powołała się na swoją bardzo trudną sytuację rodzinną, która w jej ocenie winna uzasadniać uwzględnienie wniosku o umorzenie nienależnie pobranych świadczeń alimentacyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Podstawową przesłanką zastosowania instytucji ochrony tymczasowej jest więc istniejące realnie niebezpieczeństwo zaistnienia takiej szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego, a która jest wynikiem wykonania kwestionowanej decyzji administracyjnej. Obowiązek wykazania prawdopodobieństwa takiej szkody spoczywa na skarżącym. Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji winno odnosić się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 2010r., sygn. akt I GZ 316/10 – publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). To na wnioskodawcy ciąży obowiązek rzeczowego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania poprzez poparcie go twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami wykazującymi zaistnienie przesłanek udzielenia przez sąd tymczasowej ochrony. Brak wskazania przesłanek wymaganych przez przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. uniemożliwia sądowi ocenę zasadności złożonego przez stronę skarżącą wniosku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2004r., FZ 65/04 – publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W postanowieniach z dnia 22 lutego 2006 r., sygn. akt II OZ 166/06 i 6 lipca 2011r., sygn. akt I OZ 473/11 (publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że wniosek o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest pismem innym od skargi w rozumieniu procesowym i podlega odrębnemu uzasadnieniu. Wniosek zawarty w skardze, który nie zawiera odrębnego uzasadnienia, nie jest w ogóle umotywowany, natomiast zarzutów zawartych w skardze, odnoszących się do zaskarżonej decyzji nie można utożsamiać z podstawami wniosku o wstrzymanie jej wykonania. Skarżąca powyższego wniosku, zawartego w skardze, w ogóle odrębnie nie uzasadniła, poprzestając wyłącznie na powołaniu się na okoliczności, które w jej ocenie winny uzasadniać uwzględnienie przez organ administracji wniosku o umorzenie należności podczas gdy, jak już wyżej wskazano, obowiązek wykazania przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonanie zaskarżonego orzeczenia ciąży na wnioskodawcy. Wyjaśnić w tym miejscu także trzeba, że postępowanie toczące się na skutek wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji ma charakter wpadkowy. W postępowaniu tym sąd jedynie ocenia, spełnienie przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej, o jakich stanowi przytoczony wyżej art. 61 § 3 p.p.s.a., a więc czy w istocie wskazana przez stronę szkoda ma znaczny rozmiar lub istnieje niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Na tym etapie postępowania sąd nie dokonuje oceny zasadności merytorycznych zarzutów zawartych w skardze, gdyż ustawa normująca postępowanie przed sądami administracyjnymi nie zawiera regulacji umożliwiającej zastosowanie omawianej instytucji w zależności od oceny prawdopodobieństwa wadliwości zaskarżonego aktu lub czynności. Przede wszystkim jednak zauważyć należy, że co do zasady przyjmuje się, iż decyzje niemające przymiotu wykonalności, a więc odmowne, nie podlegają wstrzymaniu, bowiem, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 25 maja 2009r., sygn. akt II OZ 455/09 "przedmiotem ochrony tymczasowej mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania", podobne stanowisko wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 12 grudnia 2008r., sygn. akt II OZ 1291/08 (pogląd ten jest szeroko reprezentowany tak w orzecznictwie, jak i w doktrynie). Pod pojęciem wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w tym akcie. Zagadnienie wykonania aktu administracyjnego dotyczy, zatem aktów zobowiązujących, ustalających dla adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów na podstawie, których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą których zostają na niego nałożone określone obowiązki oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony. Cechy tej niewątpliwie nie ma decyzja o odmowie umorzenia nienależnie pobranych świadczeń alimentacyjnych. Wstrzymanie decyzji o odmowie umorzenia należności pieniężnej w żaden sposób nie wpłynie na obowiązek skarżącej zwrotu nienależnie pobranego świadczenia. Kwestia zwrotu tych należności jest związana z wykonaniem obowiązku wynikającego z decyzji o zwrocie nienależnie pobranych świadczeń (w niniejszej sprawie – decyzji Burmistrza [...] z dnia [...] czerwca 2015r.), nie stanowi zaś bezpośredniego skutku decyzji o odmowie umorzenia należności. W związku z powyższym nie może w stosunku do takiej decyzji mieć zastosowania instytucja wstrzymania wykonania uregulowana w art. 61 § 3 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. sąd orzekł, jak w postanowieniu.