II SA/Bd 153/16
WyrokWSA w Bydgoszczy2016-06-08
Skład orzekający: Joanna Brzezińska, Anna Klotz, Grzegorz Saniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie procedur związanych z realizacją projektu, w tym nieutrzymanie wskaźnika nowo utworzonych miejsc pracy przez wymagany okres, uzasadnia żądanie zwrotu części dofinansowania ze środków unijnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący naruszył procedury związane z realizacją projektu, nie utrzymując przez wymagany okres wskaźnika nowo utworzonych miejsc pracy. Udzielenie wszystkim nowo zatrudnionym pracownikom urlopów bezpłatnych po krótkim okresie zatrudnienia stanowiło znaczącą modyfikację projektu i uniemożliwiło wykazanie dwuletniego okresu utrzymania wskaźnika. W związku z tym, organ zasadnie zastosował proporcjonalną korektę finansową w wysokości 30% wartości dofinansowania, zgodnie z obowiązującą metodyką.Stan faktyczny
Skarżący J. K. otrzymał dofinansowanie na realizację projektu "Nowoczesne technologie firmy [...]". Organ uznał, że skarżący naruszył warunki umowy, nie utrzymując przez wymagany okres wskaźnika nowo utworzonych miejsc pracy, ponieważ zatrudnieni pracownicy zostali wysłani na długotrwałe urlopy bezpłatne. W związku z tym, organ zobowiązał skarżącego do zwrotu 30% kwoty dofinansowania. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Anna Klotz sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant starszy asystent sędziego Agnieszka Jagiełłowicz po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Marszałek Województwa z dnia [...] 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...] Zarząd Województwa, po rozpoznaniu wniosku J. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzję własną z dnia [...] 2015 r., zobowiązującą J. K. do zwrotu dofinansowania wykorzystanego z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2013, poz. 885 z późn.zm.) przyznanego na podstawie umowy nr [...] z dnia [...] 2011 r. o dofinansowaniu projektu nr [...] pn. "Nowoczesne technologie firmy [...]" na rynku budowlanym" w kwocie [...]zł w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji wraz z odsetkami, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że przyczyną zobowiązania wnioskodawcy do zwrotu 30% kwoty dofinansowania było ustalenie, że wskaźnik "Liczba utworzonych miejsc pracy (brutto w pełnym wymiarze czasu)" nie został utrzymany przez okres 24 miesięcy w czasie trwałości Projektu. Organ zwrócił przy tym uwagę, że w związku z dokonaniem zmiany umowy poprzez wykreślenie § 16 ust. 15 oraz 18 ust. 1 pkt 11 umowy o dofinansowanie, zastosowanie znalazły zasady wynikające z § 16 ust. 9-14 niniejszej umowy. Dlatego też zgodnie z § 16 ust. 13 Instytucja Zarządzająca RPO W[...] mogła zastosować w sytuacji nieosiągnięcia wskaźników rezultatu proporcjonalną korektę finansową zgodnie z Metodologią obliczania korekty kwoty dofinansowania w przypadku niezrealizowania zakładanych wskaźników przez beneficjentów RPO W[...] na lata 2007- 2013 zamiast rozwiązania umowy o dofinansowanie, o czym stanowi § 18 ust.1 pkt 3 oraz zwrotu wszystkich wypłaconych Beneficjentowi środków wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych od dnia przekazania dofinansowania.
Wobec powyższych okoliczności, pismem z dnia [...] 2015 r. IZ RPO W[...] wezwała Beneficjenta do zwrotu środków finansowych wykorzystanego z naruszeniem procedur w wysokości [...] zł. Powyższe wezwanie pozostało bez odpowiedzi, wobec czego na podstawie z art. 207 u.p.f. w związku z art. 61 § 4 k.p.a. IZ RPO W[...] wszczęto postępowanie w celu wydania decyzji o zwrocie środków finansowych.
Odnosząc się do zarzutów wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, dotyczących realizacji wskaźnika ,,Przyrost wartości sprzedaży przedsiębiorstw wspieranych", organ wyjaśnił, że na etapie oceny konkursowej złożonego przez beneficjenta wniosku o dofinansowanie Projektu, zgodnie z Metodologią oceny kryteriów wyboru projektów dla Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007-2013 (poddziałanie 5.2.1 Wsparcie inwestycji mikroprzedsiębiorstw) będącego załącznikiem do uchwały nr [...] Komitetu Monitorującego z dnia [...] 2010 r., do obliczania wartości przychodów w okresie trwałości projektu zastosowanie miały wartości bezwzględne wskazane w sekcji E-2 Biznes Planu. Beneficjent natomiast w sekcji H.l wniosku o dofinansowanie oraz w sekcji G biznes planu wskazuje wartości wynikające z sekcji E.2 biznes planu. Co za tym idzie - na etapie oceny konkursowej złożonego przez beneficjenta wniosku o dofinansowanie projektu, zgodnie z ww. Metodologią zakładano, iż rokiem zakończenia realizacji Projektu będzie rok 2012 (n+1) z przychodami ze sprzedaży w wysokości 300,00 tys. zł. Rok 2012 przyjęty został zatem jako rok bazowy do obliczenia prognozowanego przyrostu wartości sprzedaży przedsiębiorstw wspieranych w okresie trwałości projektu. Zakładane przyrosty miały wynosić w pierwszym roku trwałości projektu, tj. w 2013 r. - 648,00 tys. zł (tj. 948,00 tys. zł - 300,00 tys. zł = 648,00 tys. zł), w drugim roku trwałości, tj. 2014 r. - 648,00 tys. zł (tj. 948,00 tys. zł - 300,00 tys. zł = 648,00 tys. zł) oraz w trzecim roku trwałości, tj. 2015 r. - 648,00 tys. zł (tj. 948,00 - 300,00 tys. zł = 648,00 tys. zł). Nie ulega wątpliwości, że zgodnie z dokumentacją finansowo-księgową przedstawioną przez beneficjenta w trakcie przeprowadzonej wizyty monitorującej, wartość przychodów ze sprzedaży w roku 2012 wynosiła 0,00 tys zł. W związku z powyższym w pierwszym roku trwałości (2013 rok) beneficjent powinien osiągnąć przyrost wartości sprzedaży na poziomie 648,00 tys. zł., podobnie w roku 2014 i 2015. Podczas przeprowadzonej wizyty monitorującej beneficjent przedstawił dokumenty finansowe za rok 2013 potwierdzające osiągnięcie przychodu ze sprzedaży na poziomie 640,11 tys. zł, a więc o 7,89 tys. zł mniej, niż wartość wskaźnika wskazana w sekcji E-2 Biznes Planu za rok 2013.
Jednocześnie wobec twierdzenia pełnomocnika strony o dokonaniu korekty przychodu w Urzędzie Skarbowym, organ pismem z dnia [...] 2015 r. wezwał do dostarczenia rocznych zeznań podatkowych PIT za lata 2013-2014 oraz korekty zeznania podatkowego, o której mowa we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia [...] 2015 r. W odpowiedzi pełnomocnik poinformował, iż cofa swoje oświadczenie złożone we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w zakresie złożenia korekty zeznania podatkowego przez J. K. z uwagi na wprowadzenie go w błąd przez jego Mandanta.
Odnosząc się do twierdzeń beneficjenta co do tego, że nie przekazano mu jasnych i konkretnych wytycznych w realizacji projektu organ wskazał, że pismem z dnia [...] 2011 r., jeszcze przed podpisaniem z wnioskodawcą umowy o dofinansowanie, lZ RPO W[...] przekazała w sposób jednoznaczny sposób liczenia wskaźnika rezultatu pn. "Przyrost wartości sprzedaży przedsiębiorstw wspieranych". P. z dnia [...] 2011r. wnioskodawca złożył oświadczenie, że: ,,potwierdza jako wnioskodawca stan faktyczny odnoszący się do możliwości realizacji projektu w zakładanym w dokumentacji aplikacyjnej kształcie przed podpisaniem umowy o dofinansowanie projektu, w tym w szczególności zapisów sekcji E.2 biznes planu odnoszących się do wykazanych przyrostów wartości sprzedaży w okresie trwałości projektu oraz zapisów dotyczących utworzeń i utrzymania w okresie trwałości nowo utworzonych miejsc pracy."
Organ uwzględnił fakt, że procent nieosiągniętego wskaźnika wynosi zaledwie 1,22% wartości docelowej na rok 2013. Wobec skreślenia przez strony § 16 ust. 15 umowy, zastosowanie znalazł § 16 ust. 9 umowy o dofinansowanie, który stanowi, że dopuszczalne są, po pisemnym poinformowaniu Instytucji Zarządzającej RPO W[...], zmiany Projektu dotyczące zmian produktu i rezultatu nie przekraczających 5% wartości wskaźników produktu lub rezultatu określonej we wniosku o dofinansowanie Projektu. Ponadto również Metodologia obliczania korekty kwoty dofinansowania w przypadku niezrealizowania zakładanych wskaźników przez beneficjentów RPO W[...] na lata 2007-2013 wskazuje na możliwość niestosowania korekty z tytułu nieosiągnięcia wskaźnika rezultatu, jeśli nie przekracza 15%. W konsekwencji do przedmiotowego wskaźnika nie zastosowano korekty dofinansowania i odstąpiono od konieczności zwrotu dofinansowania.
Odnosząc się do zarzutów dotyczących wykorzystywania środków finansowych na inny cel niż określony w Projekcie, organ wskazał, że formułując wniosek o wynajmowaniu podmiotom trzecim rusztowań OMEGA I, czyli sprzętu zakupionego z otrzymanej przez benficjenta dotacji zespół kontrolujący opierał się na dokumentacji, która została przedstawiona podczas przeprowadzanej wizyty monitorującej oraz na podstawie dokumentów przedłożonych do Departamentu Wdrażania Regionalnego Programu Operacyjnego. W ewidencji środków trwałych firmy PHU [...]" J. K. nie znajdowały się bowiem dwa zestawy rusztowań, tylko jeden, który został dofinansowany. Ponadto podczas wizji lokalnej zakupionego w ramach projektu sprzętu, część środków trwałych była w różnych miejscach i na moment kontroli była użytkowana przez osoby trzecie, które według dokumentów przedstawionych przez Beneficjenta nie mogły być pracownikami firmy PHU [...]".
Organ wskazał, że błędna kwalifikacja przez pracowników Biura Kontroli zestawu rusztowań (pomyłka co do nowego zakupionego ze środków unijnych (OMEGA l) oraz starego zestawu, który od dawna stanowił własność beneficjenta (Warszawskie), zawiniona została przez beneficjenta. W dokumentacji rozliczającej wniosek o płatność z dnia [...] grudnia 2011 r., przedsiębiorca dostarczył w dniu [...] lutego 2012 r. ewidencję wyposażenia, na której widniało wyłącznie 12 elementów wyposażenia i nie było wśród nich rusztowania warszawskiego. Dopiero w drodze wiadomości e-mail z dnia [...] 2015 r. strona dostarczyła skan ewidencji wyposażenia, z którego wynika, że na stanie przedsiębiorstwa P.H.U. [...]" J. K. znajduje się rusztowanie warszawskie. Mając powyższe na uwadze organ uznał wyjaśnienia Beneficjenta w tym zakresie za prawdziwe i w konsekwencji odstąpił od zarzutu wykorzystania przez przedsiębiorcę zakupionego w ramach Projektu sprzętu w sposób niezgodny z umową o dofinansowanie.
Jeśli natomiast chodzi o realizację nowo utworzonych miejsc pracy wskazano, że istotne w niniejszej sprawie są następujące okoliczności wskazane w decyzji z dnia [...] 2015 r., mogące świadczyć o pozorności urlopów bezpłatnych udzielanych wszystkim pracownikom zatrudnionym w ramach Projektu, jak również pozorności samych umów o pracę:
1. umowy o pracę ze wszystkimi osobami (w liczbie 9), które miały zostać zatrudnione w ramach ww. Projektu, zostały zawarte w dniu [...] 2012 r., przy czym wszyscy pracownicy faktycznie przepracowali wyłącznie 1 miesiąc;
2. pomimo, że w ramach Projektu miało być stworzonych 9 miejsc pracy, a osoby zatrudnione w ramach Projektu miały otrzymywać wynagrodzenie przez co najmniej 24 miesiące okresu trwałości, pracownicy otrzymali tylko 1-miesięczne wynagrodzenie;
3. wszyscy pracownicy (w liczbie 9) złożyli wnioski o urlop bezpłatny w tym samym dniu, tj. [...] 2013 r., przy czym tylko trzech w jakikolwiek sposób uzasadniło swój wniosek, a mianowicie: Ł. M. oraz P. W. - wyjazdami za granicę, natomiast S. M. - pogarszającym się stanem zdrowia;
4. wszyscy pracownicy (w liczbie 9) przebywali na urlopach bezpłatnych w tych samych okresach, tj. od dnia [...] 2013 r. do dnia [...] 2013 r. oraz od dnia [...] 2013 r. do dnia [...] 2014 r.;
5. beneficjent świadczył usługi na rzecz swoich dwóch pracowników: p. J. D. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "[...]" J. D. oraz P. P. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Ogólnobudowlane "[...]" P. P. w okresach, w których przebywali oni na urlopach bezpłatnych;
6. pracownik P. P. w czasie kiedy przebywał na urlopie bezpłatnym wykonywał usługi na rzecz swojego pracodawcy;
7. mimo zawarcia umów o pracę, nie dostarczono zakresu obowiązków pracowników zatrudnionych w ramach projektu;
Organ wskazał, że z dokumentów dostarczonych przez skarżącego (deklaracji ZUS) wynika, że beneficjent prowadzący działalność gospodarczą opłacał składki ZUS wyłącznie za siebie, natomiast nie opłacał ich za żadnego z pracowników (dowód: deklaracja ZUS DRA oraz ZUS RCA). Co ważne, pracodawca jako płatnik składek musi składać za pracownika przebywającego na urlopie bezpłatnym imienny raport ZUS RSA z kodem pracowniczym (01 10 xx) o okresie przerwy w opłacaniu składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne z kodem świadczenia przerwy 111. Skoro zatem pełnomocnik skarżącego dostarczył deklaracje ZUS RSA 6 osób za miesiące: [...] 2015 r., tym samym potwierdził, że nadal przebywają one na urlopie bezpłatnym i nie otrzymują żadnego wynagrodzenia (dowód: deklaracje ZUS RSA). Ponadto do dnia [...] 2015 r. beneficjent wyrejestrował z ubezpieczenia 6 osób zatrudnionych w ramach projektu oraz 3 osoby zatrudnione od dnia [...] 2015 r. (dowód: deklaracje ZUS ZUA oraz ZUS ZWUA).
Organ powołał się na § 2 ust. 2 umowy o dofinansowanie, z którego wynika, że beneficjent zobowiązuje się do realizacji Projektu zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie Projektu. W przypadku dokonania zmian w Projekcie na podstawie § 16 niniejszej umowy, beneficjent zobowiązuje się do realizacji Projektu uwzględniając wprowadzone oraz zaakceptowane przez Instytucję Zarządzającą RPO W[...] zmiany, zgodnie ze zaktualizowanym wnioskiem o dofinansowanie Projektu, stanowiącym integralną część umowy. Wskazał też, że stosownie do zapisów sekcji H wniosku o dofinansowanie oraz zapisów sekcji C.13-15, F oraz G biznes planu, beneficjent zobowiązał się do utworzenia i utrzymania wskaźnika nowo utworzonych miejsc pracy. Bezspornym powinno być zatem, że ma to być 9 umów o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy. Zapis sekcji F Biznes Planu będący integralną częścią wniosku o dofinansowanie, a tym samym i umowy o dofinansowanie winien być stosowany przez beneficjenta, ponieważ IZ RPO W[...] nie zwolniła przedsiębiorcy z jego stosowania.
Organ wywiódł, że nowo utworzone miejsca pracy (nowy etat) uważa się za zakwalifikowane jako rezultat realizacji Projektu, gdy spełnione są łącznie następujące warunki:
1. miejsce pracy zostało utworzone bezpośrednio w efekcie realizacji Projektu, co oznacza, że za rezultat nie można uznać miejsc pracy utworzonych pośrednio w wyniku realizacji projektu (np. miejsca pracy utworzone u wykonawców lub podwykonawców), ani miejsc pracy stworzonych dla celów obsługi projektu,
2. miejsce pracy utworzone zostało w okresie od momentu rozpoczęcia realizacji projektu do końca fazy operacyjnej projektu. "Nowy etat" to etat dotychczas niefunkcjonujący w strukturze przedsiębiorstwa, utworzony bezpośrednio w efekcie realizacji Projektu, bądź maksymalnie w okresie 12 miesięcy od zakończenia jego realizacji oraz
3. nowo utworzone miejsce pracy spełni warunek trwałości (rozpoczyna się od "całkowitego zakończenia realizacji Projektu" zgodnie z definicją zawartą w umowie o dofinansowanie czyli jest to dzień [...] 2012 r i wynosi 3 lata -tj. do dnia [...] 2015 r.), gdy zostanie utrzymane przez okres co najmniej dwóch lat. Przy czym zgodnie z Wytycznymi Ministra Rozwoju Regionalnego w zakresie gromadzenia i przekazywania danych w formie elektronicznej z dnia [...] 2010 r. wskaźnik dotyczący utworzonych miejsc pracy odnosi się do wpływu inwestycji funduszy strukturalnych na miejsca pracy. W tym znaczeniu, nowo utworzone miejsca pracy służą do monitorowania liczby osób, które dzięki uzyskanemu przez beneficjenta wsparciu znalazły zatrudnienie.
W związku z powyższym, wskaźniki dotyczące utworzonych miejsc pracy służą do pomiaru liczby zatrudnionych na podstawie umowy o pracę; nie wlicza się natomiast zatrudnionych na podstawie umów cywilnoprawnych: zlecenia czy umowy o dzieło. Wykazywane nowo utworzone miejsca pracy muszą być związane bezpośrednio z realizacją projektu. Ponadto IZ RPO W[...] zaznacza, iż przez zrealizowanie powyższego wskaźnika należy rozumieć przede wszystkim obsadzenie miejsca pracy, a nie tylko jego utworzenie. Tak więc, w przypadku, gdy nowe miejsce pracy zostało utworzone, ale nie jest obsadzone lub gdy nastąpiła przerwa w jego obsadzeniu, czas ten nie zostaje wliczony do okresu trwałości (o czym też stanowi Metodologia obliczania korekty kwoty dofinansowania w przypadku niezrealizowania zakładanych wskaźników przez beneficjentów RPO W[...] na lata 2007-2013).
Powołując się na wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 21 listopada 1994r. sygn. akt III AUr 600194 (Lex nr 23787) organ wskazał, że "zarówno ścisła, jak i poszerzona interpretacja pojęcia "zatrudnienia" nie daje podstaw do przyjęcia, aby okres urlopu bezpłatnego uznać za ''pozostawanie w zatrudnieniu". A skoro tak, nie sposób uznać, że ww. wskaźnik został przez Beneficjenta utrzymany. To z kolei oznacza, że doszło do pozorności nie tylko udzielenia urlopu bezpłatnego, tym bardziej jeżeli pracownicy nadal wykonują pracę lub jej część na rzecz pracodawcy, ale także pozorności zawarcia samej umowy o pracę. W konsekwencji - fakt udzielenia urlopu bezpłatnego musi być oceniany przy uwzględnieniu dyrektyw wykładni art. 65 Kodeksu cywilnego w zw. z art. 300 Kodeksu pracy pod kątem pozorności czynności prawnej. Dlatego też w takiej sytuacji istotne jest zarówno uzasadnienie wniosku o przyznanie urlopu bezpłatnego, czyli przyczyny jego udzielenia, jak również okoliczności towarzyszące zawieraniu samych umów o pracę. To zaś jak wskazano w decyzji pierwszoinstancyjnej (brak uzasadnienia do przyznania wszystkim pracownikom urlopu bezpłatnego; tożsamość czasowa; okoliczności towarzyszące zawieraniu samych umów, w tym konieczność wykonania zobowiązań, które warunkowały przyznanie dotacji) jednoznacznie wskazuje na pozorność zawarcia umów o pracę na okres odpowiadający okresowi trwałości projektu.
Organ wskazał, że nie kwestionuje prawa do skorzystania przez pracownika z urlopu bezpłatnego, jednakże beneficjent przystępując do konkursu był świadomy warunków, które musiał spełnić, aby uzyskać dofinansowanie. Stanowiła o tym Metodologia oceny kryteriów wyboru projektów z kwietnia 2010 r., będąca załącznikiem do uchwały nr [...] Komitetu Monitorującego z dnia [...] 2010r., która była dostępna pod ogłoszeniem o konkursie. Wskazywała ona, że przewidywana liczba nowych miejsc pracy utworzonych we wspieranym przedsiębiorstwie musi być wynikiem działań realizowanych w Projekcie. Co więcej odnosiła się ona wprost do liczby godzin przepracowanych w ciągu roku przez pracownika/ów oraz liczby godzin przepracowanych w ciągu roku przez jednego pracownika zatrudnionego na umowę o pracę w pełnym wymiarze godzin (zakładamy 40-godzinny tydzień pracy). Organ powołał się przy tym na wzór obliczania ekwiwalentu pracy wynikający z definicji OECD (Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju) implementowaną również do treści Metodologii oceny kryteriów wyboru projektów dla Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007-2013. Zgodnie z zapisem Wytycznych Ministra Rozwoju Regionalnego w zakresie gromadzenia i przekazywania danych w formie elektronicznej z dnia [...] 2010 r., nowo utworzone miejsca pracy muszą być związane bezpośrednio z realizacją projektu, a trwałość każdego z nich powinna być przewidywana przez beneficjenta na co najmniej 2 lata od daty utworzenia danego miejsca pracy. Dlatego też logicznym jest, że wysyłając na urlop bezpłatny pracowników, beneficjent nie mógł osiągnąć ww. wskaźnika zatrudnieniowego. Urlop bezpłatny nie mógł być zatem liczony do utrzymania wskaźnika zatrudnieniowego. Postępując w ten sposób beneficjent naruszył zasady przyznania dofinansowania i realizacji projektu o zapisy dokumentacji aplikacyjnej. Ponadto, abstrahując nawet od pozorności zatrudnienia pracowników, beneficjent wysyłając na urlop bezpłatny i nie zatrudniając nikogo w to miejsce nie wypełnił ani warunku utrzymania w okresie trwałości, czyli minimum 2 lata, miejsca pracy, ani utworzenia bezpośrednio w efekcie realizacji Projektu nowo utworzonego miejsca pracy. Mamy bowiem do czynienia co najwyżej z pośrednimi miejscami pracy czy też z miejscami pracy stworzonymi dla celów obsługi projektu, a nie z bezpośrednimi nowo utworzonymi miejscami pracy.
We wskazanym już piśmie z [...] 2011r., wbrew zarzutom skargi, beneficjent uzyskał informacje na temat warunków niezbędnych dla uznania nowo utworzonych miejsc pracy (nowych etatów), wraz ze wskazaniem podstawy prawnej dla interpretacji ww. wskaźnika, tj. Wytyczne Ministra Rozwoju Regionalnego w zakresie gromadzenia i przekazywania danych w formie elektronicznej z dnia [...] 2010 r. Ponadto konieczność ich stosowania w zakresie definicji wskaźnika zatrudnieniowego wynika z § 19 Umowy o dofinansowanie. Beneficjent miał zatem możliwość zapoznania się z ww. wytycznymi oraz był świadomy obowiązku ich stosowania, jak również konsekwencji wynikających z niewykonania tego wskaźnika. Ponadto warunkiem podpisania Umowy o dofinansowanie było przedłożenie oświadczenia beneficjenta o potwierdzeniu możliwości realizacji m.in. ww. wskaźnika w oparciu o warunki niezbędne dla uznania nowo utworzonych miejsc pracy (nowych etatów) w Wytycznych Ministra Rozwoju Regionalnego w zakresie gromadzenia i przekazywania danych w formie elektronicznej z dnia [...] 2010 r. Co więcej, beneficjent pismem z dnia [...] 2011 r. złożył oświadczenie, że: potwierdza stan faktyczny odnoszący się do możliwości realizacji projektu w zakładanym w dokumentacji aplikacyjnej kształcie przed podpisaniem umowy o dofinansowanie projektu, w tym w szczególności zapisów sekcji E.2 biznes planu odnoszących się do wykazanych przyrostów wartości sprzedaży w okresie trwałości projektu oraz zapisów dotyczących utworzeń i utrzymania w okresie trwałości nowo utworzonych miejsc pracy. Naruszony został tym samym § 2 ust. 2 umowy o dofinansowanie, gdyż beneficjent nie zrealizował zatrudnienia zgodnie z sekcją F biznes planu. Nadto o konieczności realizacji wskaźników IZ RPO W[...] informowała także pismami z dnia [...], [...] 2012 r. oraz [...] 2013 r.
W świetle dokonanych ustaleń w zakresie wskaźnika "Liczba utworzonych miejsc pracy (brutto w pełnym wymiarze czasu)", stwierdzono, że ww. wskaźnik nie został utrzymany przez okres 24 miesięcy w czasie trwałości Projektu. Dlatego też zgodnie z § 16 ust. 13 1Z RPO W[...] zastosowała w tej sytuacji proporcjonalną korektę finansową zgodnie z Metodologią obliczania korekty kwoty dofinansowania w przypadku niezrealizowania zakładanych wskaźników przez beneficjentów RPO W[...] na lata 2007-2013 zamiast rozwiązania umowy o dofinansowanie, o czym stanowi § 18 ust.1 pkt 3 oraz zwrotu wszystkich wypłaconych beneficjentowi środków wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych od dnia przekazania dofinansowania.
Organ wskazał, że dzięki Metodologii obliczania korekty kwoty dofinansowania w przypadku niezrealizowania zakładanych wskaźników przez beneficjentów RPO W[...] na lata 2007-2013, nie rozwiązał umowy z beneficjentem i zastosował korzystniejsze dla niego rozwiązanie. Powyższa Metodologia uwzględnia bowiem rangę wskaźnika, która dla "Liczby utworzonych miejsc pracy (brutto w pełnym wymiarze czasu)" jest bardzo wysoka i zgodnie tabelą 2 Ranga wskaźników przyjętych dla Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007-2013 ww. Metodologii wynosi 1. Natomiast stopień nieosiągniętego wskaźnika rezultatu wynosi powyżej 40% (beneficjent nie utrzymał ww. wskaźnika w 100%). Jest zatem bardzo duży stopień nieosiągnięcia wskaźnika, który miał decydujący wpływ na przyznanie dofinansowania. Dlatego też stosownie do Tabeli. 1 Matryca poziomu obniżenia dofinansowania ww. Metodologii wysokość przedmiotowej korekty wynosi 30% wartości dofinansowania. Kwota korekty została przez organ wyliczona w następujący sposób: kwota dofinansowania wynosiła [...] zł, stopień nieosiągniętego wskaźnika rezultatu wynosi powyżej 40%, ranga wskaźnika dla osiągnięcia celu Projektu (1 ranga). Zgodnie z matrycą poziomu obniżenia dofinansowania, następuje obniżenie dofinansowania o 30%, co stanowi kwotę [...]zł ([...] zł x 30% = [...] zł). Zastosowano najniższą z przewidzianych korekt dofinansowania .
Organ uznał za bezzasadny zarzut naruszenia przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Materiał dowodowy został zebrany i rozpatrzony w sposób w pełni wyczerpujący, zaś decyzja wydana przez organ w I-instancji w sposób rzetelny uzasadniona.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na powyższą decyzję J. K., reprezentowany przez radcę prawnego, zarzucił naruszenie przepisów:
1. prawa materialnego tj. art. 207 ust. 1 pkt. 2 w zw. z art. 207 ust. 9 w zw. z art. 184 ustawy u.f.p. w związku z § 19 i § 2 ust. 2 umowy poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w sprawie polegające na wadliwym uznaniu, że stan faktyczny w niniejszej sprawie uzasadnia żądanie zwrotu kwoty dofinansowania, w sytuacji kiedy skarżący nie naruszył obowiązujących warunków umownych, ani obowiązujących przepisów prawa związanych z obowiązkiem wypełnienia warunków określonych w umowie.
2. postępowania tj. art. 7, art. 77§ 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez wydanie decyzji bez zebrania i rozważenia pełnego materiału dowodowego i całokształtu okoliczności sprawy w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a także przerzucenie na skarżącego ciężaru dowodowego w sprawie pomimo obowiązku działania organu z urzędu w zakresie zebrania pełnego materiału dowodowego w sprawie, w szczególności polegające na uznaniu, że:
a) skarżącego obowiązują jakieś dodatkowe inne wytyczne i zapisy Metodologii oceny kryteriów mających na celu usprawnienie procesu oceny oraz ujednolicenie interpretacji poszczególnych kryteriów w celu uniknięcia rozbieżności w interpretacji kryteriów przez ekspertów oceniających wnioski o dofinansowanie projektów na etapie oceny merytorycznej (Załącznik do uchwały nr [...] z dnia [...] 2010 r. Komitetu Monitorującego Regionalny Program Operacyjny Województwa [...] na lata 2007-2013 r., pomimo braku takiego warunku umownego w zawartej przez strony umowie oraz braku przepisu prawnego nakazującego skarżącemu stosowanie w zakresie realizacji umowy w/w dokumentu, który to jest dokumentem stosowanym przez Komisję na etapie przed przyjęciem wniosków, a nie dla Beneficjenta po ustaleniu przez niego warunków umownych dopłaty środków,
b) skarżący miał wiedzę o stosowanych kryteriach oceny (metodologii) przy przystępowaniu do konkursu, składaniu wniosku oraz podpisywaniu umowy w sytuacji kiedy powoływane przez organ zapisy metodologii oceny kryteriów mających na celu usprawnienie procesu oceny oraz ujednolicenie interpretacji poszczególnych kryteriów w celu uniknięcia rozbieżności w interpretacji kryteriów przez ekspertów oceniających wnioski o dofinansowanie projektów na etapie oceny merytorycznej mają zastosowanie od oceny (kryteria) wniosków pod kątem przyznania środków dofinansowania, a nie są dostępne dla beneficjentów w szczególności przed podpisaniem obowiązujących warunków umowy (warunki kryteriów są niejawne dla składających wnioski),a w konsekwencji wydanie decyzji z naruszeniem przepisów prawa,
c) skarżący nie osiągnął wskaźników określonych w biznes planie i umowie w sytuacji kiedy wskaźniki te zostały osiągnięte zgodnie z zawarta umowa i warunkami dodatkowymi wymienionymi w § 19 umowy, a w konsekwencji wadliwe przyjmowanie przez organ, iż skarżący miał obowiązek zapoznawać się z innymi dokumentami o których nie został poinformowany, albo które zostały ujawnione w toku postępowania po złożeniu przez wnioskodawcę dokumentacji, co może zostać ocenione również jako zmianę warunków konkursu po złożeniu wniosku i ewentualnie podpisaniu umowy, gdyż skarżący nie ma wpływu w danym momencie na korektę wniosku i określonym tam warunków, w sytuacji ewentualnego dowiedzenia się o nowych nieznanych wcześniej wytycznych i warunkach związanych np. z zatrudnieniem pracowników.
3. rażące naruszenie art. 10 § 1 K.p.a. w zw. z art. 73 § 1 oraz z art. 81 K.p.a. poprzez uniemożliwienie odwołującemu się wypowiedzenia co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed końcową decyzja organu, a tym samym uniemożliwienie stronie czynnego udziału w postępowaniu oraz stosowanie przez organ nieznanej procedury jednoczesnego wszczęcia postępowania w sprawie pismem z dnia [...].2015 r. (zawiadomienie nr [...]) z równoczesnym poinformowaniem strony o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji, co skutkuje oceną, iż organ wszczynając i oświadczając, iż ma już materiał dowodowy w sprawie nie przeprowadził faktycznie żadnego postępowania dowodowego w sprawie. Dodatkowo organ nie umożliwił zapoznania się z materiałem dowodowym w sprawie również przed wydaniem zaskarżanej decyzji z dnia [...].12.2015r. co stanowi rażące naruszenie procedury.
W związku z powyższym wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z [...] 2015r. zobowiązującej J. K. do zwrotu części dofinansowania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi strona zarzuciła organowi dodatkowo błędne ustalenia w zakresie realizacji wskaźnika planowanych rezultatów przyrostu wartości sprzedaży oraz zakwestionowała wysokość naliczonej przez organ korekty, wskazując, że z uzasadnienia decyzji nie wynika sposób wyliczenia kwoty zwrotu dofinansowania.
W odpowiedzi na skargę Zarząd Województwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2013r., poz. 885 ze zm., dalej "u.f.p.") regulujące na gruncie prawa krajowego zwrot dotacji udzielonej ze środków unijnych. W myśl art. 206 ust. 1 u.f.p., szczegółowe warunki dofinansowania projektu określa umowa o dofinansowanie projektu, o której mowa w art. 5 pkt 9 ustawy o zasadach prowadzenia p[polityki rozwoju (...). Zgodnie z treścią art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., w przypadku, gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 - podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków na rachunek wskazany przez organ lub jednostkę przekazujące te środki, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy. W art. 184 ust. 1 ww. ustawy przewidziano, że wydatki związane z realizacja programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu.
Zasadnie zatem podnosi skarżący, że tylko w przypadku naruszenia procedur o jakich mowa w tym przepisie organ ma podstawy do wydania decyzji określającej kwotę przypadającą do zwrotu. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie, wbrew zarzutom skargi, warunki te zostały spełnione.
Zauważyć przy tym należy, że przy interpretacji pojęcia "innych procedur obowiązujących przy ich wykorzystaniu" należy uwzględnić zarówno potoczne znaczenie wyrazu "procedura", jak i sposób uregulowania w prawie krajowym wdrażania programów operacyjnych (por. obszernie na temat "innych procedur" wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2012r. sygn. akt II GSK 732/11 oraz wyroki z dnia 9 stycznia 2014 r. o sygn. akt II GSK 1546/12; z dnia 23 czerwca 2015 r. o sygn. akt II GSK 1141/14; dostępne w internetowej bazie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Wynika to ze specyfiki ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz.U. z 2014 r. poz. 1649 ze zm., dalej jako: "u.z.p.p.r.".). Powyższą regulacją przyjęto, że u podstaw tworzenia krajowych systemów realizacji programów operacyjnych i regionalnych nie leżą przepisy prawa powszechnie obowiązującego, zaś same projekty realizowanie są w oparciu o zaakceptowany wniosek oraz umowę, która określa obowiązki zarówno beneficjenta, jak też instytucji udzielającej dofinansowania, a której wzór jako element systemu realizacji programu operacyjnego (co wynika z art. 26 ust. 1 pkt 8 u.z.p.p.r.) stanowi dokumentację konkursową. Podpisana przez beneficjenta według wzoru umowa określa procedurę wykonywania przez niego projektu. Zgodnie z art. 30 ust. 1 u.z.p.p.r., umowa o dofinansowanie projektu zawarta z beneficjentem przez instytucję zarządzającą (...) stanowi podstawę dofinansowania projektu. Umowa ta określa warunki dofinansowania projektu, a także prawa i obowiązki beneficjenta z tym związane (art. 30 ust. 2 cyt. ustawy), w ramach, których mieszczą się także zasady zwrotu otrzymanych środków w przypadku – nieprawidłowego ich wykorzystania. Beneficjenci mają obowiązek zrealizować i rozliczyć swój projekt według zasad określonych w umowie o dofinansowanie. W tej sytuacji, stosując zarówno gramatyczną, jak też systemową wykładnię przepisu art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. należy przyjąć, że w pojęciu "innych procedur" mieszczą się reguły postępowania obowiązujące przy wykorzystaniu środków pomocowych zawarte w odpowiednich Wytycznych w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego jak również umowy zawierane przez beneficjentów na wykonanie zgłoszonych przez nich w ramach określonych programów operacyjnych i wyłonionych do dofinansowania projektów. Wykorzystywanie zaś środków uzyskanych w ramach dofinansowanie niezgodnie z postanowieniami umowy o dofinansowanie będzie stanowiło "inne naruszenie procedur obowiązujących przy wykorzystywaniu środków europejskich", o którym mowa w art. 184 ustawy o finansach publicznych (por. wyroki NSA z dnia 9 stycznia 2014 r. sygn. akt II GSK 1546/12, z dnia 13 października 2015r. sygn. II GSK 2109/14).
W niniejszej sprawie skarżący otrzymał w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007-2013, Oś Priorytetowa 5 "Wzmocnienie konkurencyjności przedsiębiorstw", poddziałanie 5.2.1. "Wsparcie inwestycji mikroprzedsiębiorstw" dofinansowanie ze środków europejskich na realizację projektu pn. "Nowoczesne technologie firmy [...]" na rynku budowlanym" na zasadach i warunkach określonych w umowie z dnia [...] 2011 r. W umowie tej skarżący zobowiązywał się m.in. do realizacji projektu zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie. Do kwestii tej odnosi się § 2 ust. 2 umowy zgodnie, z którym beneficjent zobowiązuje się do realizacji Projektu zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie Projektu, uwzględniając zmiany w sekcji H. "Główne mierzalne wskaźniki osiągnięcia celów projektu" w pkt H.1. "Wskaźniki realizacji celów projektu", w sekcji I. "Zadania, harmonogram realizacji, koszty", w sekcji J. "Informacje finansowe", pkt J.4. "Planowane wydatki w ramach projektu". W przypadku dokonania zmian w Projekcie na podstawie § 16 umowy, beneficjent zobowiązał się do realizacji projektu uwzględniając wprowadzone oraz zaakceptowane przez Instytucję Zarządzającą RPO W[...] zmiany, zgodnie z zaktualizowanym wnioskiem o dofinansowanie projektu, stanowiącym integralną część umowy.
We wniosku o dofinansowanie Projektu w sekcji H "Główne mierzalne wskaźniki osiągnięcia celów projektu" w pkt H.1. beneficjent określił następujące wskaźniki realizacji celów projektu:
- wskaźnik planowanych produktów - liczba nabytych środków trwałych ze środków dotacji (26 szt.);
- wskaźnik planowanych rezultatów - przyrost sprzedaży przedsiębiorstw wspieranych - (wartości 0,640 mln zł); liczba wprowadzonych nowych technologii do procesu produkcji lub procesu świadczenia usług (3 szt.); liczba nowych produktów/usług wprowadzonych w przedsiębiorstwie (3 szt.); liczba udoskonalonych produktów/usług wprowadzonych w przedsiębiorstwie (1 szt.);
- wskaźnik nowo utworzonych miejsc pracy - liczba utworzonych miejsc pracy (brutto w pełnym wymiarze czasu) - 9 szt.
W sekcji H.2. Sposób monitorowania i pomiarów wskaźników realizacji celów projektu odnośnie wskaźnika nowo utworzonych miejsc pracy (brutto w pełnym wymiarze czasu) określono, że będzie on mierzony i monitorowany przez wnioskodawcę na podstawie danych kadrowych takich jak: listy płac, deklaracje ZUS DRA a także umów o prace na nowo utworzonych stanowiskach. Wskaźnik będzie monitorowany rok po zakończeniu realizacji projektu a także przez 3 kolejne lata w cyklu miesięcznym przez właściciela przedsiębiorstwa.
Zasadniczym przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest kwestia osiągnięcia przez skarżącego deklarowanego we wniosku o dofinansowanie jednego z zasadniczych celów projektu – wskaźnika nowo utworzonych miejsc pracy.
Beneficjent zobowiązany był do osiągnięcia deklarowanej wartości wskaźnika zatrudnienia do momentu całkowitego zakończenia realizacji projektu, który zgodnie z umową o dofinansowanie (§1 pkt 17 umowy) nastąpił w dniu, w którym zostały spełnione łącznie trzy warunki tj. zaplanowane w ramach Projektu zadania zostały faktycznie wykonane, wszystkie wydatki zostały zapłacone przez beneficjenta oraz dofinansowanie zostało wypłacone beneficjentowi. Z niespornych ustaleń organu wynika, że całkowite zakończenie realizacji projektu nastąpiło w dniu [...] 2012 r.
Mając na uwadze, że w świetle wytycznych Ministra Rozwoju Regionalnego w zakresie gromadzenia i przekazywania danych w formie elektronicznej z dnia 9 lutego 2010 r. miejsca pracy powinny być utworzone najpóźniej po roku zakończenia realizacji projektu (tj. do 12 miesięcy od daty złożenia wniosku o płatność końcową), skarżący winien był osiągnąć zadeklarowane wartości wskaźników zatrudnienia do dnia [...] 2013 r. Wskaźnik ten należało przy tym utrzymać przez minimum 2 lata w 3 letnim okresie trwałości projektu.
Wyjaśnić w tym miejscu należy, że wspomniany "okres trwałości projektu" został zdefiniowany w art. 57 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz.U.UE.L. 2006 Nr 371 str. 1), z którego wynika, że małe i średnie przedsiębiorstwa zobowiązane są przez okres, co najmniej trzech lat do niepoddawania projektu tzw. zasadniczej modyfikacji. Przepisy rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006, mają w sprawie zastosowanie na podstawie art. 152 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013r. (Dz.U.UE.L2013.347.320 ).
Jak wynika z dostępnego na stronie internetowej Instytucji Zarządzające RPOW[...] ogłoszenia naboru wniosków o dofinansowanie projektu ze środków EFRR w ramach RPOW[...] na lata 2007-2013 nr [...], (załącznik nr [...] do uchwały nr [...] Zarządu Województwa z dnia [...] 2011r.) w ramach tego konkursy przewidziano wsparcie bezpośrednich inwestycji w mikroprzedsiębiorstwa, rozumiane jako projekty inwestycyjne na terenie województwa mające na celu zwiększenie zdolności wytwórczych, produkcyjnych, usługowych (...) przy jednoczesnym utrzymaniu lub zwiększeniu zatrudnienia. W ogłoszeniu określono jednoznacznie, że ocena i wybór projektów nastąpi w oparciu o kryteria stanowiące załącznik nr V do Szczegółowego opisu osi priorytetowych RPOW[...] na lata 2007-2013, dostępnego na stronie internetowej [...]
I tak zgodnie z załącznikiem do uchwały nr [...] Komitetu Monitorującego z dnia [...] kwietnia 2010r. dla działania 5.2.1. wsparcie inwestycji mikroprzedsiębiorstw, wśród kryteriów oceny wstępnej projektów wskazano między innymi W.4 lokalizację projektu uzależnione od tego w powiecie o jakiej stopie bezrobocia w stosunku do województwa realizowany ma być projekt, gdzie sposób określenia liczby punktów za opcję w ramach kryterium wynosił odpowiednio od 0 do nawet 10 punktów w przypadku realizacji projektu w powiecie o stopie bezrobocia większej niż 20% oraz kryterium W.5 Wpływ projektu na rynek pracy, gdzie wprost określone kryterium stanowi: "przewidywana liczba nowych miejsc pracy utworzonych (i utrzymanych min. przez trzy lata) we wspieranym przedsiębiorstwie. Sposób określenia liczby punktów za opcje w ramach kryterium wynosi odpowiednio za liczbę nowych miejsc pracy od 0-3 – "0-nie, 1-3 według oceny", od 4-6 "punktów 4-6 według oceny", powyżej 6 " punktów 7-10 według oceny". Ponadto zgodnie z "Metodologią oceny kryteriów wyboru projektów dla RPOW[...] na lata 2007-2013 (poddziałanie 5.2.1 wsparcie inwestycji mikroprzedsiębiorstw w Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007-2013 (wersja 3 kwiecień 2010r.) wśród kryteriów merytoryczno-technicznej dopuszczalności projektu określono między innymi trwałość rezultatów projektu B.1.4., która w przypadku projektów realizowanych w celu utrzymania inwestycji lub miejsc pracy stworzonych przez MŚP (z uwzględnieniem przepisów art. 88 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006) – musi być zachowana przez okres 3 lat od daty zakończenia projektu. Przy czym zdefiniowano także pojęcie "trwałości projektu’ jako niepoddanie projektu tzw. znaczącej modyfikacji tj. modyfikacji mającej wpływ na charakter lub warunki realizacji projektu lub powodującej uzyskanie nieuzasadnionej korzyści przez przedsiębiorstwo (...).
Z kolej jako jedyne kryterium oceny wpływu przewidywanych rezultatów projektu na osiąganie założonych w RPO celów, wskazano w ww. Metodologii kryterium wpływu projektu na rynek pracy (B.3.1). Zgodnie z opisem tego kryterium:, "przewidywana liczba nowych miejsc pracy utworzonych (i utrzymanych przez pięć lat, w przypadku MŚP – 3 lat) we wspieranym przedsiębiorstwie musi być wynikiem działań realizowanych w projekcie. Miejsca pracy powstałe w ten sposób musimy zamienić na ekwiwalent pełnego czasu pracy w pełnym wymiarze godzin. Zgodnie z definicją OECD (zgodnie z przypisem – ekwiwalent zatrudnienia na pełny wymiar czasu pracy to liczba miejsc pracy w pełnym wymiarze czasu pracy zdefiniowanych jako stosunek całkowitej liczby godzin przepracowanych w ciągu roku przez pracownika na danym stanowisku pracy do przeciętnej liczby godzin przepracowanej w ciągu roku przez pracownika zatrudnionego na pełny wymiar czasu pracy). Wskazano, stosowny wzór dla wyliczenia ekwiwalentu czasu pracy oraz, że przewidywana liczba miejsc pracy odnosi się do danego przedsiębiorstwa które wnioskuje o wsparcie.
W świetle zaś wytycznych Ministra Rozwoju Regionalnego w zakresie gromadzenia i przekazywania danych w formie elektronicznej z dnia 9 lutego 2010 r., a także "Metodologii obliczania korekty kwoty dofinansowania w przypadku niezrealizowania zakładanych wskaźników przez beneficjentów Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007-2013" każde nowo utworzone miejsce pracy w celu spełnienia warunku trwałości musi zostać utrzymane przez okres co najmniej 2 lat, przy czy za moment, od którego należy szacować okres trwałości dla danego miejsca pracy przyjąć należy moment zawarcia pierwszej umowy o pracę na danym stanowisku. Pod pojęciem "okres 2 lat" należy przy tym rozumieć skumulowany okres zatrudnienia bez wliczania do tego okresu przerw w zatrudnieniu bez względu na długość tych przerw. Nie może zostać on osiągnięty w terminie wykraczającym poza okres trwałości projektu.
Dodać należy, że objaśnienia dotyczące obowiązku zachowania trwałości projektu znajdują się we wniosku o dofinansowanie. Wypełniając ten wniosek beneficjent, w sekcji G wniosku, zadeklarował utrzymanie wskaźników w okresie trwałości.
Jak wynika z niespornych ustaleń organu, beneficjent w dniu [...] 2012 r. zawarł umowy o pracę na czas nieokreślony od dnia [...] 2012 r. z dziewięcioma osobami (Ł M., A. M., P. P., F. K., P. N., S. M., J. D., D. P. i P. W.). W dniu [...] 2013 r. wszyscy nowo zatrudnieni pracownicy wystąpili do pracodawcy z wnioskami o udzielenie im urlopów bezpłatnych na podstawie art. 174 § 1 Kodeksu pracy w okresie od dnia [...] 2013 r. do [...] 2013 r., na co pracodawca wyraził zgodę. A następnie w dniu [...] 2013 r. wskazani wyżej pracownicy ponownie zwrócili się do pracodawcy z prośbą o udzielenie im urlopów bezpłatnych w okresie od dnia [...] 2013 r. do [...] 2014 r., na co pracodawca również wyraził zgodę.
Ponadto w aktach sprawy znajdują się nadesłane przez skarżącego na wezwanie organu rozpoznającego wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, deklaracje ZUS, z których wynika, że od dnia [...] 2015r. skarżący zgłosił do ubezpieczenia 3 nowe osoby, zaś od dnia [...] 2015 r. wyrejestrowanych z ubezpieczenia zostało 9 osób - tj. sześć osób zatrudnionych w ramach projektu i trzy osoby niedawno zatrudnione.
Na podstawie powyższych ustaleń organ administracji stwierdził, że nie został przez skarżącego osiągnięty wskaźnik nowo utworzonych miejsc pracy, a zatem, że w okresie trwałości projektu przedsiębiorca nie był w stanie wykazać realizacji omawianego wskaźnika przez okres 24 miesięcy. Argumentację tą zakwestionował skarżący twierdząc, że osiągnął on deklarowany wskaźnik, gdyż utworzył 9 nowych miejsc pracy i obsadził je zatrudnionymi pracownikami.
W ocenie Sądu, ponad wszelką wątpliwość, skarżący wykorzystał częściowo środki przyznane na realizację wnioskowanego projektu finansowanego ze środków europejskich z istotnym naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ust. 1 ustawy o finansach publicznych, które obowiązywały go przy realizacji projektu pn. "Nowoczesne technologie firmy [...]" na rynku budowlanym", zgodnie z zawartą umową o jego dofinansowanie i własnym wnioskiem. Skarżący nie utrzymał wskaźnika trwałości projektu w zakresie utworzenia 9 nowych miejsc pracy brutto, w trzyletnim okresie trwałości projektu. Nadto, co wymaga szczególnego podkreślenia w okolicznościach niniejszej sprawy, skarżący dokonał znaczącej modyfikacji projektu, bowiem miejsca pracy w rozumieniu określonym w cytowanych wyżej procedurach zostały jedynie formalnie utworzone, ale w istocie utrzymane tylko przez 1 miesiąc.
Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest zatem to, czy wskaźnik nowo utworzonych miejsc pracy brutto można uznać za zrealizowany, gdy osoby zatrudnione 4 miesiące po całkowitym zakończeniu realizacji projektu, w okresie trwałości projektu, przez co najmniej rok, pozostają na urlopie bezpłatnym
Odnosząc się do powyższej kwestii wskazać należy, że istotnym dla oceny realizacji omawianego wskaźnika zadeklarowanego we wniosku jest sięgnięcie do treści samego wniosku i przeanalizowanie, realizację jakich celów deklarował skarżący w związku z osiągnięciem tego wskaźnika. Jak już bowiem wcześniej podnoszono, treść wniosku wiąże beneficjenta, z uwagi na to, że zobowiązał się do realizacji Projektu zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie Projektu (§ 2 pkt 2 umowy). Dodać w tym miejscu należy również, że w § 4 umowy beneficjent zobowiązał się do realizacji Projektu z należytą starannością, w szczególności ponosząc wydatki celowo, rzetelnie, racjonalnie i oszczędnie, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i procedurami w ramach Programu, oraz w sposób, który zapewni prawidłową i terminową realizację Projektu oraz osiągnięcie celów i wskaźników zakładanych we wniosku o dofinansowanie Projektu.
Podnieść należy w związku z tym, że w sekcji C w podpunkcie C.1.1. wniosku o dofinansowanie projektu, zawierającym opis stanu istniejącego oraz uzasadnienie potrzeby realizacji Projektu, skarżący stwierdza, że Projekt będzie miał pozytywny wpływ na otoczenie, w tym na rynek pracy. Przedsięwzięcie przewiduje utworzenie 9 nowych trwałych miejsc pracy, dzięki czemu projekt wpłynie na poprawę sytuacji w województwie [...], które charakteryzuje się wysokim odsetkiem osób bezrobotnych na tle całego kraju.
Natomiast w podpunkcie C. 1.3. wniosku, określającego m.in. cel projektu oraz wskazującego na zgodność z celem działań wskazanych w RPO W[...], na wkład w realizację Strategii Rozwoju Województwa [...] – wynika, że celem projektu jest wzrost konkurencyjności przedsiębiorstw poprzez unowocześnienie zaplecza technicznego oraz zwiększenie efektywności działania skutkujące wzrostem zatrudnienia. Rezultatem projektu będzie zaś wdrożenie do oferty 3 nowych usług: usług tynkarskich, posadzkarskich, hydraulicznych, a także 1 usługi udoskonalonej: usług ogólnobudowlanych. Projekt przewiduje również wdrożenie 3 nowych technologii: tynkarskiej, hydraulicznej i posadzkarskiej. We wniosku wskazano ponadto, że projekt będzie miał pozytywny wpływ na politykę równości szans w rozumieniu art. 16 rozporządzenia (WE) nr 1083/2006. Projekt generuje bowiem nowe miejsca pracy na obszarze dotkniętym wysokim bezrobociem i przewiduje utworzenie 9 miejsc pracy, które będą dostępne zarówno dla kobiet i mężczyzn.
Analizując treść wniosku o dofinansowanie pod kątem deklaracji skarżącego dotyczących utworzenia 9 miejsc pracy, nie można również pominąć zapisów biznes planu stanowiącego załącznik do wniosku o dofinansowanie.
W sekcji B w punkcie B.2. wskazano mianowicie, że dalszy rozwój firmy wymaga wzbogacenia usługowej i produkcyjnej infrastruktury. W sekcji C w punkcie C.13 biznes planu zatytułowanym "zatrudnienie w wyniku realizacji projektu" podano stanowiska na jakich zostaną zatrudnione osoby przyjęte do pracy w wyniku realizacji projektu, tj.: 2 murarzy, 2 tynkarzy, 1 hydraulik, 2 malarzy i 2 posadzkarzy. W sekcji F biznes planu, wskazano w ramach kosztów działalności, miesięczne koszty wynagrodzenia wraz z narzutami dla osób zatrudnionych w wyniku realizacji projektu tj.: 1. murarz (2 etaty) – 2 280 zł na m-c, 2. tynkarz (2 etaty) – 1920,00 na m-c, 3. Hydraulik (1 etat) – 2280 zł na m-c, 4. malarz (2 etaty) - 1920, 00 zł na m-c, 5. posadzkarz (2 etaty) – 1920 zł na m-c. Ogółem koszty wynagrodzeń i narzutów wyniosą (w latach 2011-2014) - 220 320 zł rocznie.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że z tak określonych celów projektu i planu ich realizacji wynika jednoznacznie, że skarżący deklarował nie tylko samo utworzenie miejsc pracy na konkretnych 9 stanowiskach, ale również utrzymanie tych miejsc – tj. stałe świadczenie w 3-letnim okresie trwałości projektu przez zatrudnionych pracowników pracy za ściśle określone wynagrodzenie. Zakup określonych środków trwałych i wdrożenie nowych technologii (tynkarskiej, hydraulicznej i posadzkarskiej), nowych usług (usług tynkarskich, posadzkarskich, hydraulicznych), a także usług udoskonalonych (usług ogólnobudowlanych) powiązany został w projekcie jednoznacznie z zatrudnieniem pracowników wykwalifikowanych w zakresie świadczenia usług przy pomocy tego sprzętu i urządzeń. W wyniku dofinansowania, przy pomocy zakupionego sprzętu i zatrudnionych (w pełnym wymiarze czasu pracy) na nowoutworzonych miejscach pracy pracowników, beneficjent deklarował uzyskanie celów tego dofinansowania, wśród nich istotne znaczenie miało właśnie utworzenie miejsc pracy celem podniesienia efektywności działalności przedsiębiorstwa i jego konkurencyjności, ale również poprawa sytuacji na rynku pracy w województwie.
Mając na uwadze określone we wniosku o dofinansowanie projektu i zatwierdzone poprzez wybór tego projektu i zawarcie umowy o jego dofinansowanie cele projektu, nie sposób zaakceptować pozbawionej uzasadnienia argumentacji skarżącego, iż realizował projekt zgodnie z procedurami obowiązującymi określonymi przy udzieleniu mu dofinansowania i zawartą umową, poprzez zatrudnienie 9 osób, a następnie udzielenie po miesiącu wszystkim tym pracownikom co najmniej rocznych urlopów bezpłatnych. Bez wątpienia analiza całej dokumentacji aplikacyjnej skarżącego nie pozostawia wątpliwości, że celem tego projektu nie był sam zakup urządzeń, a następnie wykorzystanie go w bliżej nieokreślony sposób, przez bliżej nieokreślone podmioty. Celem i efektem przedmiotowego projektu dofinansowanego ze środków publicznych miało być w szczególności zatrudnienie w celu jego realizacji (wprowadzania na rynek nowych produktów i usług) 9 pracowników i utrzymanie ich zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy, w okresie trwałości projektu. Z tego zobowiązania skarżący przedsiębiorca się nie wywiązał się, nie osiągając jednego z podstawowych wskaźników celu projektu.
Nadmienić w tym miejscu należy, że regulacje dotyczące urlopów bezpłatnych zawarte zostały m.in. w art. 174 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. tj. 2014 poz. 1502; ze zm.). Zgodnie § 1 przywołanego przepisu na pisemny wniosek pracownika pracodawca może udzielić mu urlopu bezpłatnego. W myśl natomiast § 2 tego przepisu okresu urlopu bezpłatnego nie wlicza się do okresu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze. Jak wynika z przepisów Kodeksu pracy urlop bezpłatny powoduje zawieszenie wzajemnych praw i obowiązków stron stosunku pracy. Pracownik korzystający z tego urlopu nie ma prawa do świadczeń przysługujących z ubezpieczenia chorobowego, na przykład zasiłku chorobowego czy opiekuńczego. Okres korzystania z urlopu bezpłatnego udzielonego na podstawie art. 174 k.p. jest okresem, w którym pracodawca nie ma obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie społeczne, co powoduje, że nie jest on ani okresem składkowym, ani nieskładkowym. Okres ten stanowi przerwę w zatrudnieniu.
Mając na uwadze wskazane wyżej cechy urlopu bezpłatnego stwierdzić należy, że udzielenie go wszystkim nowo zatrudnionym pracownikom na okres co najmniej roku stoi w sprzeczności z deklarowanymi celami projektu związanymi z realizacją wskaźnika nowo utworzonych miejsc pracy. Przedsiębiorstwo skarżącego, by wdrożyć nowe technologie i realizować nowe usługi powinno dysponować pracownikami, którzy obsługiwaliby właściwy sprzęt i realizowali wskazane usługi. Dlatego też skarżący w biznes planie wskazywał na konkretne zawody, jakie powinny wykonywać osoby zatrudnione w wyniku realizacji umowy o dofinansowanie. Udzielenie tym osobom urlopów bezpłatnych spowodowało, że w okresie rocznym nie świadczyli oni deklarowanych we wniosku usług, a skarżący, jak wynika z wyjaśnień jego pełnomocnika złożonych na rozprawie, musiał korzystać z usług podwykonawców, co nie było zgodne z umowa ani warunkami na jakich udzielono mu wsparcia finansowego.
Trudno też uznać by stworzenie 9 nowych stanowisk pracy obsadzonych przez osoby przebywające na długotrwałym urlopie bezpłatnym miało pozytywny wpływ na rozwój firmy. Nie świadczyli oni usług, więc skarżący nie osiągał z tego tytułu żadnego przychodu. Mimo przerwy w świadczeniu pracy, pozostawali oni nadal zatrudnieni, blokowali zatem stanowiska osobom chętnym do faktycznego świadczenia pracy. W tym miejscu postawić należy oczywiste pytanie, na co skarżący beneficjent przeznaczył uzyskane środki finansowe, które zgodnie z umową o dofinansowanie projektu winien przeznaczyć na koszty utworzenia i utrzymywania 9 miejsc pracy wykwalifikowanych pracowników w wysokości określonej we wniosku (220.320 zł rocznie). Z pewnością nie wykorzystał ich zgodnie z procedurami określonymi w art. 184 ust. 1 u.f.p. W rzeczywistości funkcjonowanie takich "stanowisk pracy" nie wpływa na spadek bezrobocia. Sytuacja osoby przebywającej na długotrwałym urlopie bezpłatnym jest bowiem w pewnych aspektach podobna do sytuacji bezrobotnego niezarejestrowanego w Urzędzie Pracy. Należy również zwrócić uwagę na to, że osoba przebywająca na urlopie bezpłatnym może w tym samym czasie pracować dla innego podmiotu lub prowadzić działalność gospodarczą (jak to miało miejsce w niniejszej sprawie w przypadku, co najmniej dwóch zatrudnionych przez skarżącego osób). Taka sytuacja również nie jest korzystna dla lokalnego rynku pracy.
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że w świetle treści złożonego przez skarżącego wniosku o dofinansowanie nie sposób uznać by osiągnął on deklarowany wskaźnik nowo utworzonych miejsc pracy, rozumiany nie tylko jako utworzenie miejsc, ale ich obsadzenie i utrzymanie – świadczenie pracy na rzecz beneficjenta przez nowo zatrudnione osoby i uzyskiwanie przez nie w związku z tym wynagrodzenia określonego w biznes planie.
Zarzuty skargi co do zasady nie znajdują uzasadnionych podstaw. W prawdzie w zakresie kompetencji Zarządu Województwa w ramach niniejszego postępowania nie leżała ocena pozorności czynności prawnych pomiędzy skarżącym a zatrudnionymi przez niego pracownikami, czy też pozorności umów o pracę, jednakże te wywody pozostają bez wpływu na wynik sprawy. Ocena istnienia/nieistnienia stosunku pracy i pozorności umów o pracę, aczkolwiek budzi w niniejszej sprawie uzasadnione wątpliwości, jednakże nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Niezależnie od powyższego wskazać należy, iż stwierdzając niezrealizowanie wskaźnika nowo utworzonych miejsc pracy w związku z udzieleniem wszystkim pracownikom zatrudnionym w ramach projektu długotrwałych urlopów bezpłatnych, organ nie zakwestionował prawa pracodawcy do udzielenia pracownikowi urlopu bezpłatnego. Decydującą okolicznością przemawiającą za przyjęciem, że skarżący nie zrealizował omawianego wskaźnika było, jak już wcześniej wskazano, to, że w związku z udzieleniem urlopów bezpłatnych, na co najmniej rok, wszystkim nowo zatrudnionym pracownikom, po miesiącu od ich zatrudnienia, nie świadczyli oni przez ten czas pracy na rzecz beneficjenta. Mając na uwadze, że okres trwałości projektu upływał w dniu [...] 2015 r., skarżący nie był zatem w stanie wykazać dwuletniego okresu utrzymania wskaźnika nowo utworzonych miejsc pracy. Gdyby wszyscy jego pracownicy zatrudnieni w ramach projektu zakończyli urlopy bezpłatne [...] 2014 r., to skarżący mógłby wykazać, co najwyżej 19 miesięczny okres utrzymania wskaźnika. Jak wynika przy tym z dostarczonych na wezwanie organu deklaracji ZUS RSA za miesiące czerwiec, lipiec, sierpień 2015 r. sześciu pracowników skarżącego zatrudnionych w ramach projektu przebywało w tym czasie na urlopach bezpłatnych, zatem nie świadczyło pracy i nie otrzymywało żadnego wynagrodzenia.
Bez wpływu na ocenę powyższych nieprawidłowości w realizacji projektu pozostaje podnoszona przez skarżącego wyłącznie hipotetycznie i sprzeczna z zasadami logiki oraz doświadczenia życiowego argumentacja, iż nieudzielenie wszystkim pracownikom jednoczesnych długotrwałych urlopów bezpłatnych skutkować mogłoby porzuceniem przez nich pracy lub rozwiązaniem stosunków pracy. W takiej bowiem sytuacji pracodawca, wobec znacznej stopy bezrobocia na rynku lokalnym, winien zatrudnić inne osoby. Uwzględnienie wniosku pracownika o udzielenie urlopu bezpłatnego zależy od swobodnego uznania pracodawcy, który odpowiada za sprawne działanie swego przedsiębiorstwa, a w niniejszej sprawie odpowiadał za realizację projektu zgodnie z zawartą umową i jego dofinansowanie.
Skarżący nie był przy tym zobowiązany do zapewnienia przez okres trwałości projektu stałej pracy konkretnym osobom, zatrudnionym w ramach realizacji projektu, a jedynie do wykazania, że nowo utworzone stanowiska, przez wymagany okres były utrzymywane, czyli świadczona była praca w pełnym wymiarze czasu pracy. W tym celu nie wykluczona była także np. możliwość zatrudnienia osób na zastępstwo (do czasu zakończenia urlopów bezpłatnych przez 9 pracowników). W przypadku zaś trudności ze znalezieniem zastępstwa dla któregoś z pracowników przebywających na urlopie bezpłatnym miał on możliwość odwołania pracownika z urlopu. Skarżący nie wystąpił też do Instytucji Zarządzającej z prośbą o dokonanie zmian w umowie w związku z problemami w realizacji wskaźników i rezultatów Projektu.
Analizując kwestie niezrealizowania przez skarżącego wskaźnika nowo utworzonych miejsc pracy organ powołał się na Wytyczne Ministra Rozwoju Regionalnego w zakresie gromadzenia i przekazywania danych w formie elektronicznej z dnia 9 lutego 2010 r. oraz na Metodologię oceny kryteriów wyboru projektów dla Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007-2013 i zawarty w niej wzór obliczania ekwiwalentu pracy. Wskazane akty/opracowania, w świetle norm konstytucyjnych, nie są źródłem prawa powszechnie obowiązującego, na co uwagę zwracał skarżący. Wytyczne stanowią jednak szczególny element systemu realizacji, o którym mowa w art. 17 ust. 1a u.z.p.p.r., co oznacza, że stanowią one akty prawa wewnętrznego, kierowane do instytucji uczestniczących w realizacji programu (instytucji zarządzających, instytucji pośredniczących lub instytucji wdrażających), podległych lub nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw rozwoju regionalnego albo tych z wymienionych instytucji, którym na podstawie porozumienia albo umowy zostały powierzone określone zadania w zakresie przygotowania lub realizacji danego programu operacyjnego. W stosunku do tych podmiotów postanowienia zawarte w wytycznych są wiążące. Związanie wytycznymi dotyczy również pracowników organów administracji rządowej podległych ministrowi właściwemu do spraw rozwoju regionalnego.
Metodologia jest natomiast dokumentem przygotowywanym na podstawie obowiązujących w danym konkursie kryteriów oceny projektów. Przyjmowana jest przez Komitet Monitorujący Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] w drodze uchwały i stanowi dokument pomocniczym przeznaczonym do stosowania przez ekspertów podczas oceny merytorycznej wniosków o dofinansowanie projektów. Jej celem jest ujednolicenie ocenę poszczególnych kryteriów w projektach, a co za tym idzie wpływanie na poprawność oceny projektów.
Beneficjent decydując się na ubieganie o dofinansowanie projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego, a w konsekwencji podpisując umowę o dofinansowanie projektu, przyjął zasady i warunki określone w umowie, w szczególności zobowiązał się do realizacji projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i procedurami przewidzianymi w ramach Programu (§ 4 ust. 3 Umowy). W umowie zawarto również zapis, że w sprawach nieuregulowanych umową zastosowanie mają właściwe przepisy krajowe oraz regulacje unijne oraz odpowiednie zasady i postanowienia wynikające z Programu, Uszczegółowienia Programu, Vademecum Beneficjenta w ramach RPO W[...], a także wytyczne i informacje Instytucji Zarządzającej RPO W[...] (§ 19 umowy). Nie można tym samym zgodzić się z zarzutami skarżącego, dotyczącymi błędnego przyjęcia przez organ, że skarżącego wiążą wspomniane wytyczne i metodologie. Nie można również przyjąć, że skarżący nie wiedział, na jakich aktach o charakterze wewnętrznym opiera się Instytucja Zarządzająca rozpatrując wniosek o dofinansowania, a następnie badają realizację projektu dofinansowanego z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Jak trafnie wskazał organ w odpowiedzi na skargę, pod znajdującym się na stronie internetowej adresem ogłoszeniem o konkursie dla mikroprzedsiębiorstw w ramach poddziałania 5.2.1., w którym wziął udział skarżący, zamieszczono odesłania (linki) do dokumentów niezbędnych do realizacji zadań konkursu, m.in. określających procedurę kwalifikacji wniosków (Metodologię oceny kryteriów wyboru projektów dla Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007-2013). W piśmie z [...] 2011 r. wskazano natomiast skarżącemu warunki niezbędne do uznania nowoutworzonych miejsc pracy powołując się i przytaczając interpretację wskaźnika nowo utworzonych miejsc pracy zawartą w Wytycznych Ministra Rozwoju Regionalnego w zakresie gromadzenia i przekazywania danych w formie elektronicznej z dnia [...] 2010 r. Skarżący został również poinformowany, że każdorazowe niewywiązanie się z zapisów umowy o dofinansowanie w zakresie wskaźników realizacji celu projektu będzie skutkować koniecznością zastosowania przez RPO W[...] "Metodologii obliczania korekty kwoty dofinansowania w przypadku niezrealizowania zakładanych wskaźników przez beneficjentów RPO W[...] na lata 2007-2013". Wskazany dokument został też przywołany w § 16 ust. 13 umowy.
Dodać należy również, że w niniejszej sprawie przy badaniu realizacji wskaźnika nowo utworzonych miejsc pracy nie istniała konieczność powoływania się na "Metodologię oceny kryteriów wyboru projektów" czy Wytyczne Ministra Rozwoju Regionalnego. Jak już bowiem wcześniej wskazał Sąd, sama analiza treść wniosku o dofinansowanie projektu, w kontekście ustaleń organu dotyczących urlopów bezpłatnych udzielonych osobom zatrudnionym w ramach projektu, dowodzi, że skarżący nie osiągnął zakładanego wskaźnika realizacji celów projektu.
Mając powyższe na uwadze nie można uznać za trafne zarzutów skarżącego dotyczących naruszenia przepisów art. 207 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 207 ust. 9 w zw. z art. 184 ustawy o finansach publicznych w związku z § 19 i § 2 ust. 2 umowy.
Sąd nie podziela również zarzutu skarżącego dotyczącego nieprawidłowego, niejasnego wskazania w decyzji sposobu obliczenia kwoty dofinansowania podlegającej zwrotowi, stwierdzić należy, że uzasadnienie decyzji organu w tym zakresie jest jasne i wyczerpujące. Organ wyraźnie wskazał, że zastosowanie w sprawie miał przepis § 16 ust. 13 umowy zakładający, że w sytuacji nieosiągnięcia wskaźników rezultatów Instytucja może nałożyć na skarżącego proporcjonalną korektę finansową zgodnie z Metodologią obliczania korekty kwoty dofinansowania w przypadku niezrealizowania zakładanych wskaźników przez beneficjenta RPO W[...] na lata 2007-2013.
Ze wspomnianej wyżej "Metodologii obliczania korekty kwoty dofinansowania..." wynika, że w przypadku, gdy w okresie trwałości projektu służby kontrolne IZ RPO
W[...] stwierdzą, że beneficjent nie dochował zasad dotyczących tego okresu, w zakresie utrzymania wskaźników rezultatu, a jednocześnie wykorzystał całość lub część dofinansowania zgodnie z jego przeznaczeniem, z zachowaniem obowiązujących procedur, a pobrana całość lub część dofinansowania nastąpiła w sposób należny, tj. zgodnie z przepisami ustawy o finansach publicznych, kwota dofinansowania do zwrotu powinna był naliczana w oparciu o zasadę proporcjonalnej korekty finansowej w odniesieniu do wskaźników rezultatu. Należy w takiej sytuacji zastosować korektę według określonej w "Metodologii..." matrycy poziomu obniżenia dofinansowania, uwzględniając przyjętą rangę dla wskaźnika zgodnie z tabelą określającą rangę wskaźników pod kątem wypełnienia założonego celu. Jeśli zaś wartość zakładanego wskaźnika mogła mieć wpływ na pozycję projektu na liście rankingowej należy zastosować korektę wg podanej matrycy uwzględniając przyjętą rangę dla wskaźnika, stosując podwójny mnożnik.
W niniejszej sprawie jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ prawidłowo ustalił, że zgodnie z tabelą nr 2, określającą rangę wskaźników pod kątem wypełnienia założonego celu, dla wskaźnika "Liczba utworzonych miejsc pracy (brutto w pełnym wymiarze czasu)" ranga wynosi 1. Zgodnie zaś z tabelą nr 1 dla wskaźnika o randze 1 (co oznacza rangę bardzo wysoką, podstawowy wskaźnik dla osiągnięcia celu projektu) , którego stopień nieosiągnięcia wynosi powyżej 40 % kwotę dofinansowania obniża się o 30 %. W rozpoznawanej sprawie, prawidłowo organ uznał, że stopień nieosiągnięcia spornego wskaźnika wyniósł 100%. Biorąc zatem pod uwagę, że skarżący otrzymał dofinansowanie w wysokości [...] zł organ prawidłowo ustalił wartość korekty dofinansowania do zwrotu w kwocie [...]zł wraz z określonymi odsetkami.
Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika jednoznacznie, iż istotnym elementem przedmiotowego projektu o dofinansowanie ze środków europejskich, nie było samo w sobie zakupienie nowoczesnego sprzętu, lecz utworzenie i utrzymanie nowych 9 miejsc pracy w pełnym wymiarze godzin w okresie trwałości projektu. Ten właśnie element wpłynął zasadniczo na ilość uzyskanych przez ten projekt punktów. Całkowita wartość projektu zgodnie z § 2 pkt 3 umowy wynosiła [...] zł, całkowite wydatki kwalifikowane [...] zł, dofinansowanie ze środków EFRR w kwocie nie większej niż [...] zł, współfinansowanie ze środków budżetu państwa w kwocie nie większej niż [...] zł. Nadto beneficjent zobowiązał się do wydatkowania na realizacje środków własnych w wysokości nie mniejszej niż [...] zł.
Analiza okoliczności faktycznych i prawnych sprawy, w kontekście zapisów umowy pozwala stwierdzić, iż organ zastosował wobec beneficjenta spośród możliwych łagodną sankcję związaną z wykrytymi nieprawidłowościami związanymi z nieprawidłowym wykorzystaniem środków europejskich. W przypadku bowiem deklarowania utworzenia 9 nowych miejsc pracy, w świetle treści Metodologii oceny kryteriów wyboru projektów dla Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007-2013, projekt otrzymywał 9 punktów. W związku zaś z zadeklarowaniem pozytywnego wpływu projektu na politykę równości szans w rozumieniu art. 16 Rozporządzenia (WE) nr [...], związaną z tym, że projekt przewiduje utworzenie 9 miejsc pracy, które będą dostępne zarówno dla kobiet i mężczyzn, projekt uzyskał dodatkowy 1 punkt. Można zatem z dużym prawdopodobieństwem stwierdzić, że bez zadeklarowania utworzenia 9 nowych miejsc pracy projekt nie kwalifikowałby się do dofinansowania z uwagi na zbyt niską pozycję na liście rankingowej.
Dodać należy, że gdyby nie zostały zmienione zapisy umowy o dofinansowanie, skarżący zobowiązany byłby do zwrotu pełnej kwoty dofinansowania. Zgodnie bowiem z § 16 ust. 15 umowy w przypadku nieosiągnięcia m.in. wskaźnika dotyczącego nowo utworzonych miejsc pracy na wskazanym we wniosku o dofinansowanie projektu i biznes planie poziomie oraz w założonym terminie, Beneficjent został zobowiązany do zwrotu pełnej kwoty dofinansowania (jeżeli została przekazana) wraz z odsetkami w wysokości określonej dla zaległości podatkowych. Zgodnie z aneksem do umowy z dnia [...] 2015 r. w umowie skreślono wspomniany § 16 ust. 15 oraz § 18 ust. 1 pkt 11. W tej sytuacji organ mógł zastosować § 16 ust. 13 umowy i nałożyć na skarżącego proporcjonalną korektę finansową zgodnie z metodologią obliczania korekty kwoty dofinansowania w przypadku niezrealizowania zakładanych wskaźników przez beneficjenta RPO W[...] na lata 2007-2013.
W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że organ podjął wszelkie niezbędne kroki dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego analizowanej sprawy. Zgromadzony materiał dowodowy został zebrany i zbadany w sposób wyczerpujący, a organ nie przekroczył zasady swobodnej oceny dowodów. W zaskarżonej decyzji, wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, Zarząd Województwa w sposób precyzyjny i jasny wskazał wszystkie istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, podał i wyjaśnił podstawy prawne decyzji, wskazał fakty i dowody, na których oparł zaskarżone rozstrzygnięcie i z jakich powodów innym dowodom odmówił wiarygodności. Niezasadny tym samym jest zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 K.p.a., art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.
Całkowicie nieuzasadniony jest też zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 73 § 1 k.p.a. oraz art. 81 k.p.a. poprzez uniemożliwienie skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu. Z akt administracyjnych sprawy wynika bowiem jednoznacznie, że organ zapewnił skarżącemu możliwość czynnego udziału w postępowania przez m.in. zawiadomienie go o toczącym się postępowaniu i możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym, którą to czynność skarżący z zupełnie niezrozumiałych przyczyn kwestionuje. Skarżący czyniąc zarzuty, co do zawarcia w piśmie procesowym organu informacji o wszczęciu postępowania i możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym, nie wziął za pewne pod uwagę specyfiki postępowania kończącego się decyzją określającą kwotę dofinansowania przypadającą do zwrotu. Należy mieć na uwadze, że w zasadzie wszystkie ustalenia dotyczące braku realizacji przez skarżącego wskaźnika realizacji projektu zostały przeprowadzone jeszcze przed wszczęciem postępowania. Organ w ramach wizyty monitorującej realizację projektu przeprowadzonej w miejscu jego realizacji zebrał obszerny materiał dowodowy, z którym miał możliwość zapoznać się skarżący, a następnie się do niego ustosunkować (co zresztą uczynił). W związku z tym, że nie istniała konieczność prowadzenia postępowania dowodowego organ wszczynając postępowanie, mógł jednocześnie zawiadomić stronę o możliwość zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym. Przy czym jak słusznie wskazał organ nie istniała konieczność informowania w dwóch osobnych pismach o wszczęciu postępowania i możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym, bo dla czynności wszczęcia postępowania nie istnieje ściśle określona forma. Istotne jest jedynie by strona została poinformowana o wszczętym postępowaniu.
Skarżący upatruje naruszenie prawa do czynnego udziału w postępowaniu również w tym, że Zarząd Województwa przed wydaniem decyzji w wyniku wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy nie umożliwił skarżącemu zapoznania się z materiałem dowodowym w sprawie. Pomija przy tym fakt, że poza przedłożonymi przez niego dokumentami organ nie uzupełniał postępowania dowodowego. Dodać trzeba, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych dopiero wykazanie, że naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym uniemożliwiło stronie podjęcie konkretnie wskazanej czynności procesowej (najczęściej w sferze postępowania dowodowego), a także wykazanie, że uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, daje podstawy do przyjęcia, że doszło do naruszenia art. 10 K.p.a. dającego podstawy do uchylenia decyzji. Skarżący zaś tego nie wykazał.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga podlegała oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło