II SA/Bd 1603/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Renata Owczarzak Asesor WSA Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 maja 2022 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Prezydent M. I. decyzją z [...] sierpnia 2021 r. nr [...] odmówił A. Z. (tj. Skarżącemu) przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką L. W.. Prezydent uznał, że w sprawie nie została spełniona przesłanka z art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 111, zwanej w skrócie "u.ś.r.") tj. nie wykazano, aby niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub szkole wyższej, jednak nie później niż do 25 roku życia. Według organu przeszkodą w przyznaniu świadczenia jest także fakt, że osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, a jej małżonek nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Ponadto wnioskujący o świadczenie ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad matką na okres od [...] grudnia 2020 r. do [...] października 2021 r. W wyniku rozpatrzenia sprawy w postępowaniu odwoławczym Samorządowe Kolegium Odwoławcze (zwane dalej "Kolegium") decyzją z [...] października 2021 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta. Organ odwoławczy nie podzielił argumentacji Prezydenta odnośnie wykładni art. 17 ust. 1b u.ś.r. Organ wskazał, że skutkiem orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego sygn. K 38/13, jest brak możliwości stosowania art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakwestionowanym przez Trybunał zakresie, począwszy od dnia ogłoszenia wyroku. Prawidłowe odczytanie i zastosowanie normy prawnej art. 17 – w kształcie zmienionym ww. wyrokiem TK – prowadzi do wniosku, że świadczenie pielęgnacyjne przysługiwać będzie także wtedy, gdy nie jest możliwe ustalenie daty powstania niepełnosprawności osoby podlegającej opiece. Odnośnie posiadania przez Skarżącego prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego Kolegium podniosło, że w tym zakresie wnioskodawca może dokonać wyboru świadczenia. Natomiast za przeszkodę w otrzymaniu świadczenia pielęgnacyjnego Kolegium uznało okoliczność, że osoba wymagająca opieki (matka Skarżącego) pozostaje w związku małżeńskim, przy czym jej mąż nie legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności. Wyklucza to, stosownie do art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) u.ś.r. przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Kolegium podkreśliło, że uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego dla zobowiązanych do alimentacji w dalszej kolejności przysługuje dopiero wówczas, gdy małżonek osoby wymagającej opieki jest niepełnosprawny w stopniu znacznym, przez co nie jest możliwe wypełnienie przez niego ustawowego obowiązku alimentacyjnego. Ponadto Kolegium uznało, że opieka sprawowana przez Skarżącego nad matką nie ma takiego charakteru, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. tj. nie jest ona stała i długoterminowa. Wykonywane przez Skarżącego w ramach tej opieki czynności takie jak podawanie leków, umawianie wizyt lekarskich, dowóz do lekarzy czy przygotowywanie posiłków niewątpliwie pomagają niepełnosprawnej matce w codziennym funkcjonowaniu, lecz są właściwie czynnościami dnia codziennego, wspierającymi matkę w codziennym funkcjonowaniu, lecz nie spełniają wymogów opieki, o jakiej mowa w ww. przepisie. W szczególności z akt sprawy nie wynika, aby matka Skarżącego wymagała leczenia odleżyn, ran, pielęgnacji przetok czy stomii, wymagała karmienia przez sondę czy też używała pampersów czy pieluchomajtek itp. co angażowałoby Skarżącego w opiekę praktycznie przez całą dobę. Zakres czynności Skarżącego sprowadza się do wykonywania zwykłych czynności dnia codziennego, jakie wykonuje się zwykle w każdym gospodarstwie domowym, również w tych rodzinach, gdzie wszyscy ich członkowie pracują. Kolegium podniosło, że na taką ocenę charakteru sprawowanej opieki ma też wpływ okoliczność, że wspólnie z osobą wymagającą opieki zamieszkuje również jej mąż, synowa oraz wnuki, którzy – jak wskazują zasady doświadczenia życiowego – również wspierają ją w codziennym funkcjonowaniu. Kolegium wskazało ponadto, że Skarżący mimo 43 lat, zgodnie ze złożonym oświadczeniem, nigdy nie pracował. Brak jest zatem możliwości doszukania się jakiegokolwiek związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją/niepodejmowaniem pracy zarobkowej lub innego zatrudnienia a koniecznością sprawowania opieki nad chorą matką. W skardze do sądu na decyzję Kolegium A. Z. wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji. Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił: 1) naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez: a) naruszenie art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, w której przepis ten stanowi podstawę prawną przyznania świadczenia pielęgnacyjnego Skarżącemu jako osobie należącej do kręgu osób obciążonych obowiązkiem alimentacyjnym wobec matki, b) dokonanie błędnej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej i w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie przez Organ, że fakt pozostawiania w związku małżeńskim i brak legitymowania się przez małżonka orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, co doprowadziło do niekorzystnego dla Skarżącego rozstrzygnięcia, c) dokonanie błędnej wykładni art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej i w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie przez Organ, że zakres opieki świadczony przez Skarżącego nie wypełnia ww. dyspozycji podczas gdy w rozumieniu ww. przepisu osoba niepełnosprawna w stopniu znacznym wymaga – w zależności od rodzaju schorzenia oraz aktualnego stanu zdrowia – opieki stałej lub długotrwałej, lecz niekoniecznie całodobowej; 2) naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 6, art. 8, art. 9 , art. 77 § 1, art. 7 w zw. z art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego (w skrócie "k.p.a.") poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy; przyjęcie, iż sam fakt zwrócenia się z przedmiotowym wnioskiem przez Skarżącego w sytuacji w której osoba wymagająca opieki posiada męża nielegitymującego się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności skutkuje brakiem prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i zwalnia organy rozstrzygające w sprawie z podejmowania działań zmierzających do ustalenia czy wymieniona osoba może sprawować opiekę nad żoną oraz faktycznego zakresu opieki Skarżącego nad matką – co pozwoliło by na rozstrzygnięcie z uwzględnieniem słusznego interesu strony. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy Skarżącemu zasadnie odmówiono przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawną matką, z uwagi na pozostawanie przez osobę wymagającą opieki w związku małżeńskim z osobą nielegitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Zgodnie z przepisem art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Jednocześnie w myśl art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Z powyższych unormowań wynika, że okoliczność sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności oraz rezygnacja z tego powodu z zatrudnienia, to warunki konieczne do przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, ale nie jedyne. Z woli ustawodawcy prawo to bowiem może przysługiwać tylko osobie, na której ciąży względem osoby wymagającej opieki obowiązek alimentacyjny, który stosowanie do art. 128 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2086 ze zm., dalej powoływanej jako "k.r.o.") obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Przepisy k.r.o. ustalają przy tym kolejność zobowiązanych, a obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności, albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi, lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami (art. 132 k.r.o.). Nie można ponadto pomijać, że w świetle przepisów k.r.o. obowiązek alimentacyjny małżonka (w stosunku do współmałżonka) wyprzedza obowiązek alimentacyjny krewnych, co wynika z treści art. 23, art. 27 art. 60 § 1-3, art. 61, art. 130 k.r.o. Dopóki bowiem istnieje związek małżeński, osoby w nim pozostające poddane są określonym rygorom prawnym właśnie ze względu na istnienie między nimi prawnej więzi małżeństwa. Przy czym rygory te nie są wynikiem jedynie woli małżonków, lecz ich źródłem jest wola ustawodawcy, która stanowi dla obojga małżonków podstawę zgłaszania roszczeń w sferze opiekuńczej. Z powyższym koresponduje właśnie art. 17 ust. 1, ust. 1a i ust. 5 pkt 2 lit. a) u.ś.r. Tym samym uznać należy, iż przepisy k.r.o. w konfrontacji z mającymi zastosowanie w przedmiotowej sprawie przepisami u.ś.r., jednoznacznie wskazują katalog osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, ograniczając go do osób zobowiązanych do alimentacji - według kolejności tego zobowiązania. Nie budzi przy tym wątpliwości, że zobowiązany do alimentacji w dalszej kolejności może ubiegać się o świadczenie pielęgnacyjne dopiero wtedy, gdy zobowiązany do alimentacji w pierwszej kolejności nie jest w stanie, z uwagi na swój stan zdrowia, takiej pomocy świadczyć (por. wyrok NSA z dnia 21 lutego 2019 r., sygn. akt I OSK 3804/18 – dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy podkreślić, iż stosowanie do art. 17 ust. 5 pkt 2 lit a) u.ś.r. ocena, czy współmałżonek, jako osoba zobowiązana do alimentacji w pierwszej kolejności, nie jest w stanie wypełnić we właściwy sposób obowiązku alimentacyjnego z uwagi na stan zdrowia, winna być rozstrzygana na podstawie jednoznacznie określonego w ustawie środka dowodowego, jakim jest orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. Ani organ administracji, ani Sąd nie mają bowiem wiadomości specjalnych, które pozwoliłyby w pełni wyważyć, czy stan zdrowia danej osoby zobowiązanej do alimentacji rzeczywiście uniemożliwia sprawowanie opieki. Ograniczenie ustawowego prawa do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego przez osoby wymienione w art. 17 ust. 1 u.ś.r. ze względu na sprawowanie opieki nad osobą pozostającą w związku małżeńskim wyłącznie do sytuacji, w której współmałżonek takiej osoby legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności stanowi wyjątek, którego nie można poddawać rozszerzającej wykładni (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 11 sierpnia 2020r. I OSK 599/20, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - w skrócie "CBOSA", dostępnej poprzez stronę internetową http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Naczelny Sąd Administracyjny zaakcentował również, że przedstawiona wykładnia przepisów u.ś.r. nie jest sprzeczna z wyrażoną w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP zasadą równości wobec prawa. Zasady tej nie można rozumieć jako nakaz identycznego traktowania wszystkich osób, zobligowanych do alimentacji. Więź istniejąca pomiędzy małżonkami ma bowiem zupełnie inny wymiar od powiązań rodzinnych występujących pomiędzy krewnymi. Nie można tu też mówić o naruszeniu art. 18 Konstytucji RP, który stanowi ogólną ramę zobowiązującą państwo do zapewnienia rodzinie pomocy i ochrony, nie konkretyzując warunków jej przyznania i pozostawiając tym samym ustawodawcy określenie form i przesłanek jej świadczenia. Okoliczność wprowadzenia przez ustawodawcę określonej kolejności dla członków rodziny w prawie do ubiegania się przez nich o przyznanie świadczenia socjalnego, nie oznacza bowiem, że państwo nie wywiązuje się z obowiązku ochrony związku małżeńskiego, macierzyństwa i rodzicielstwa. Podobnie wprowadzenie standardów przyznawania świadczeń finansowych ze środków publicznych nie świadczy o naruszeniu zasady przepisu art. 71 Konstytucji RP zobowiązującego państwo do uwzględniania w polityce społecznej dobra rodziny. Obowiązek wsparcia rodziny jako wspólnoty nie oznacza jednak obowiązku wspierania każdego z jej członków w taki sam sposób. Dla charakteru uprawnień wynikających z art. 71 Konstytucji nie bez znaczenia jest, że zgodnie z art. 81 Konstytucji, praw określonych w tym przepisie można dochodzić w granicach określonych w ustawie. Również prawo podmiotowe rodzin znajdujących się w trudnej sytuacji do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych, o jakim mowa w art. 71 ust. 1 zdanie drugie Konstytucji, może być dochodzone tylko w granicach określonych w ustawie. Regulacja ustawowa nie jest pod tym względem przeciwskuteczna wobec konstytucyjnych zadań Państwa wobec rodzin. Błędne jest zatem stanowisko, że wykluczenie zstępnych z kręgu osób upoważnionych do świadczenia, gdy małżonek osoby niepełnosprawnej nie może wykonywać opieki z innych powodów, niż stwierdzona orzeczeniem niepełnosprawność w stopniu znacznym, narusza standardy Konstytucji. Co do zasady zstępni i inne osoby zobowiązane do alimentacji nie zostały wykluczone, ustawowo natomiast wprowadzono kryteria warunkujące uzyskanie świadczenia. Powyższe stanowisko NSA (prezentowane także w najnowszym orzecznictwie – por. wyrok NSA z 28 marca 2020 r. sygn. I OSK 1244/21, publ. CBOSA) podziela Sąd w niniejszym składzie. Tak więc zasadnie przyjęło Kolegium w zaskarżonej decyzji, że pozostawanie osoby niepełnosprawnej wymagającej opieki w związku małżeńskim, gdy małżonek nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, wyklucza co do zasady z kręgu uprawnionych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego krewnych zobowiązanych do świadczenia alimentacyjnego w dalszej kolejności po małżonku. Z taką sytuacją miało do czynienia Kolegium w przedmiotowej sprawie. Już ta okoliczność zatem jest wystraczająca do stwierdzenia, że odmowa przyznania Skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego jest zgodna z prawem. Konsekwencją powyższego jest niezasadność zarzutu naruszenia przepisów postępowania. Jak wynika bowiem z powyższego stwierdzenie przez organ, że małżonek osoby wymagającej opieki nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności zwalania organ z obowiązku gromadzenia materiału dowodowego celem wykazania, że ów małżonek z obiektywnych, niezależnych od niego przyczyn nie może sprawować opieki nad żoną, w tym poprzez finasowanie takiej opieki. Należy zaznaczyć, że zasadny – aczkolwiek nie mający wpływu na wynika sprawy wobec powyższego stanowiska Sądu – jest zarzut odnoszący się do oceny przez Kolegium zakresu sprawowanej opieki. Określenie zakresu opieki łączy się z samym pojęciem znacznego stopnia niepełnosprawności. Legalną definicję pojęcia znacznego stopienia niepełnosprawności ustawodawca sformułował w art. 3 pkt 21 u.ś.r., wskazując m.in. (pod lit. a), że jest to niepełnosprawność w stopniu znacznym w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j.. Dz. U. z 2020 r. poz. 426), do której odsyła ww. art. 3 pkt 21 lit. a) u.ś.r., w art. 4 ust. 1 stanowi, że do znacznego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej i wymagającą, w celu pełnienia ról społecznych, stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Z kolei zgodnie z art. 4 ust. 4 ww. ustawy niezdolność do samodzielnej egzystencji oznacza naruszenie sprawności organizmu w stopniu uniemożliwiającym zaspokajanie bez pomocy innych osób podstawowych potrzeb życiowych, za które uważa się przede wszystkim samoobsługę, poruszanie się i komunikację. Jednocześnie wydane na podstawie art. 6c ust. 9 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (t.j.: Dz. U. 2018 r. poz. 2027) w § 29 ust. 1 określa standardy w zakresie kwalifikowania do znacznego stopnia niepełnosprawności, które zawierają kryteria określające skutki naruszenia sprawności organizmu powodujące: 1) niezdolność do pracy - co oznacza całkowitą niezdolność do wykonywania pracy zarobkowej z powodu fizycznego, psychicznego lub umysłowego naruszenia sprawności organizmu; 2) konieczność sprawowania opieki - co oznacza całkowitą zależność osoby od otoczenia, polegającą na pielęgnacji w zakresie higieny osobistej i karmienia lub w wykonywaniu czynności samoobsługowych, prowadzeniu gospodarstwa domowego oraz ułatwiania kontaktów ze środowiskiem; 3) konieczność udzielania pomocy, w tym również w pełnieniu ról społecznych - co oznacza zależność osoby od otoczenia, polegającą na udzieleniu wsparcia w czynnościach samoobsługowych, w prowadzeniu gospodarstwa domowego, współdziałania w procesie leczenia, rehabilitacji, edukacji oraz w pełnieniu ról społecznych właściwych dla każdego człowieka, zależnych od wieku, płci, czynników społecznych i kulturowych. W ust. 2 § 29 powołanego wyżej rozporządzenia prawodawca jednocześnie wskazał, że przez długotrwałą opiekę i pomoc w pełnieniu ról społecznych rozumie się konieczność jej sprawowania przez okres powyżej 12 miesięcy w zakresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 i 3. Powyższy kontekst prawny, wynikający z przywołanych wyżej regulacji, powinny mieć zatem na uwadze organy przy ocenie konieczności i zakresu opieki sprawowanej przez osobę ubiegającą się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki nad osobą zakwalifikowaną do znacznego stopnia niepełnosprawności na podstawie przepisów ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 4 czerwca 2020 r., sygn. akt IV SA/Wr 81/20). Powyższe przepisy wskazują bowiem, od jakich czynności, wykonywanych przez osobę trzecią, co do zasady jest uzależniona osoba niepełnoprawna w stopniu znacznym. Należy zauważyć, że z § 29 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia wynika, że także zależność danej osoby od otoczenia w zakresie prowadzenia gospodarstwa domowego jest jedną z okoliczności pociągających za sobą konieczność sprawowania opieki. Powyższe prowadzi do wniosku, że istotą opieki, o której mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., jest nie tylko jej stałość i ciągłość, ale również zapewnienie zaspokojenia normalnych, codziennych potrzeb osoby, nad która jest sprawowana, zapewnienie jej egzystencji, której bez pomocy osób trzecich nie jest w stanie sobie sama zapewnić (zob. wyrok WSA w Rzeszowie z 3 lipca 2019 r., sygn. akt II SA/Rz 535/19, publ. CBOSA). Ze stanowiska Kolegium w zaskarżonej decyzji wynika, że organ z zasady wykonywanie pewnego rodzaju czynności ("czynności dnia codziennego") kwalifikuje jako brak wykonywania stałej opieki. Tymczasem – jak wynika z wcześniej przedstawionego stanowiska Sądu – nie można oderwać oceny rodzaju, ilości czynności wykonywanych w ramach opieki przez osobę wnioskującą o świadczenie pielęgnacyjne od wpływu, jakie one wywierają na możliwość podjęcia zatrudnienia. Innymi słowy – aby uznać, że wykonywanie w ramach opieki nad niepełnosprawnym "czynności życia codziennego" nie skutkują brakiem możliwości podjęcia zatrudnienia należałoby wskazać na te elementy stanu faktycznego, które wskazują, że czynności te są wykonywane w taki sposób lub w takim czasie, że pozostawia to dostateczny czas na wykonywanie zatrudnienia przez opiekuna, bądź że możliwe jest takie zorganizowanie wykonywania "czynności życia codziennego" (np. przy udziale innych członków rodziny), że wnioskujący o świadczenie pielęgnacyjne będzie dysponował czasem, które może przeznaczyć na wykonywanie zatrudnienia. W świetle powyższego należy stwierdzić, że w powyższym zakresie w przedmiotowej sprawie organ wbrew ciążącemu na nim z mocy art. 7 i 77 § 1 k.p.a. nie zgromadził i rozpatrzył w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Jak jednak wyżej wskazano – uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy. Ze względu na powyższe, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r. poz. 329), Sąd oddalił skargę.