II SA/Bd 166/17

WyrokWSA w Bydgoszczy2017-04-12

Skład orzekający: Leszek Tyliński, Elżbieta Piechowiak, Grzegorz Saniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, jako właściciele nieruchomości sąsiedniej, posiadają status strony w postępowaniu legalizacyjnym dotyczącym samowolnie wykonanych robót budowlanych (przebudowy komina i kotłowni), a w szczególności czy ich interes prawny uzasadnia przyznanie im tego statusu?
Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego, uznając, że organy administracji nie wyjaśniły w sposób należyty stanu faktycznego sprawy, w szczególności kwestii dotyczącej charakteru wykonanych robót budowlanych (czy była to przebudowa wymagająca pozwolenia na budowę, czy remont) oraz usytuowania nowego komina. Brak pełnego wyjaśnienia tych okoliczności uniemożliwił prawidłowe ustalenie, czy skarżący posiadają status strony postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Skarżący H. K.-K. i T. K. wnieśli skargę na decyzję K.-P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) w B., która umorzyła postępowanie odwoławcze. Postępowanie to dotyczyło decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) o odstąpieniu od nałożenia kary na inwestora za wykonanie robót budowlanych polegających na przebudowie budynku gospodarczego, w tym komina i kotłowni, z ingerencją w pokrycie dachowe zawierające azbest. WINB umorzył postępowanie odwoławcze, uznając, że skarżący nie posiadają statusu strony w postępowaniu, ponieważ nie wykazali interesu prawnego, a jedynie faktyczny. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów Prawa budowlanego i Kpa, w tym błędne uznanie ich za nie-strony postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji K.-P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] listopada 2016 r. oraz zasądzenie solidarnie od WINB na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 12 kwietnia 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Leszek Tyliński (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Elżbieta Piechowiak sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant: asystent sędziego Magdalena Gadecka-Kauczor po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2017 roku sprawy ze skargi H. K.-K. i T. K. na decyzję K. - P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] listopada 2016 r. nr[...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza solidarnie od K. - P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz H. K.-K. i T. K. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla M. B. (dalej "PINB") odstąpił od nałożenia na S. L. - inwestora wykonanych robót budowlanych polegających na przebudowie budynku gospodarczego, w zakresie obejmującym komin i kotłownię przy ingerencji w pokrycie dachowe zawierające azbest przy ul. [...] w B. (nr ewid.działki [...] w obrębie 377), określonych czynności lub robót budowlanych, o których mowa w art. 51 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity w Dz.U. z 2016 r., poz.290). Od powyższej decyzji odwołanie złożyli właściciele nieruchomości sąsiedniej nr ewid. działki [...] znajdującej się przy ul. [...] w B. H. K. i T. K. (dalej "skarżący"). Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...] K. – P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. (dalej "WINB") na podstawie art. 104 w zw. z art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.) umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu WINB wskazał, że w wyniku przeprowadzonej kontroli przez PINB w dniu [...].08.2015 r., ustalono, że przy ul. [...] w B. znajduje się kilka budynków w tym budynek gospodarczy usytuowany równoległe do ul. [...] z dobudowaną kotłownią. W budynek gospodarczy w jego ścianę szczytową wbudowany jest komin przyległej kotłowni. W kotłowni znajduje się piec centralnego ogrzewania na ekogroszek o mocy 38 kW podłączony do ww. komina. Piec ten zasila budynki mieszkalne znajdujące się na ww. nieruchomości. Właściciel nieruchomości (dz. nr ewid.[...]) w 2014 r. dokonał przemurowania komina tzn. rozebrał części uszkodzone, zastosował tzw. komin systemowy oraz podmurował go do obecnej wysokości. Na wykonanie powyższych robót właściciel nie dokonywał zgłoszenia do właściwego organu architektoniczno-budowlanego. Natomiast w dniu [...].09.2015 r. przedłożył do PINB ocenę techniczną dotyczącą prawidłowości podłączenia kotła oraz ocenę wykonanych robót budowlanych komina wraz z oceną kominiarską o braku zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i możliwości użytkowania. W dniu [...].01.2016 r. PINB wszczął postępowanie administracyjne w sprawie legalności istnienia komina oraz kotłowni w budynku gospodarczym (dz. nr ewid.[...] w obr. 377), a następnie w dniu [...].02.2016 r. przeprowadzono ponowne oględziny ww. nieruchomości. Pismem z dnia [...].03.2016 r. skarżący zostali powiadomieni, iż nie zostali przez PINB uznani za stronę postępowania w przedmiotowej sprawie ze względu na brak wykazania swojego interesu prawnego i nie została im doręczona decyzja organu l-instancji. W dniu [...].04.2016 r. w siedzibie organu l-instancji przeprowadzona została rozprawa administracyjna na okoliczność legalności komina i kotłowni w budynku gospodarczym przy ul. [...] w B.. Podczas rozprawy przesłuchano w charakterze świadków A. M. (poprzedniego właściciela nieruchomości przy ul. [...] w B.), właściciela nieruchomości przy ul. [...] w B. oraz skarżących. W dniu [...].05.2016 r. Starosta [...] przekazał wg właściwości do PINB pismo skarżących w sprawie legalności usunięcia pokryć azbestowych z dachu budynku gospodarczego położonego przy ul. [...] w B.. W związku z powyższym organ l-instancji zobowiązał inwestora do przedłożenia oceny technicznej pokrycia dachowego zawierającego azbest na budynku gospodarczym oznaczonym przy ul. [...] w B., którego pokrycie z płyt azbestowych zostało naruszone w czasie robót budowlanych polegających na przebudowie budynku gospodarczego w zakresie jednego komina we wschodniej części budynku oraz przebudowie drugiego komina w części zachodniej przedmiotowego budynku gospodarczego. W dniu [...].06.2016 r. ocena techniczna została przedłożona przed organem l-instancji, z której wynika obowiązek usunięcia płyt zawierających azbest do 2032 r. WINB zwrócił uwagę, że skarżący nie zostali uznani przez organ l-instancji za strony postępowania. Mimo, że decyzja tego organu nie została im doręczona to wnieśli odwołanie w terminie otwartym dla pozostałych stron postępowania. WINB powołując się na art. 28 Kpa stwierdził, że status strony wynika z przepisów prawa materialnego, a nie procesowego. Odrębne określenie strony zawiera m.in. przepis art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Przywołując treść art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane WINB wskazał, że sam fakt sąsiedztwa z nieruchomością, na której ma powstać obiekt budowlany, nie oznacza automatycznego uznania za stronę postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Konieczne jest wypełnienie przesłanki "znajdowania się w obszarze oddziaływania obiektu". W ocenie WINB znajdowanie się w sferze oddziaływania obiektu, w rozumieniu art. 28 ust. 2 w związku z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, należy rozumieć jako położenie nieruchomości w takim otoczeniu planowanego obiektu, w którym w związku z realizacją planowanego obiektu z przepisów odrębnych wynikać będą ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości. Tylko te normy prawa materialnego, np. przepisy techniczno-budowlane, przepisy z zakresu zagospodarowania przestrzennego, czy też przepisy z zakresu ochrony środowiska, świadczą o interesie prawnym dającym osobie mającej tytuł prawny do nieruchomości przymiot strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Natomiast inne okoliczności powoływane przez skarżących, takie jak: zmniejszenie wartości nieruchomości sąsiednich i komfort życia mieszkańców, świadczą o interesie faktycznym. Nie są to okoliczności, z których można wywodzić interes prawny, wymagany do uzyskania statusu strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. WINB podał, że samowolne wykonywanie robót budowlanych, które występuje w danej sprawie, sankcjonowane jest przepisami ustawy Prawo budowlane, których istota ma na celu wyeliminowanie stwierdzonych naruszeń porządku prawnego. Legalizacja na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego ma zastosowanie w przypadkach wykonywania innych robót budowlanych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1, o ile są wykonywane bez pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. W ocenie WINB przepis art. 50-51 ustawy Prawo budowlane, przeciwnie niż czyni to art. 28 ust. 2 tejże ustawy, nie określa szczególnych przymiotów, jakie powinna posiadać strona postępowania naprawczego określonego przepisami art. 50-51. Tak więc ma tutaj zastosowanie ogólna zasada ustalenia stron postępowania określona w przepisie art. 28 Kpa. Stronami postępowania legalizującego prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego na podstawie art. 50-51 Prawa budowlanego są wszystkie te podmioty, których interesu prawnego bądź obowiązku w rozumieniu art. 28 Kpa dotyczy to postępowanie. Zdaniem WINB w procedurze naprawczej uregulowanej w przepisach art. 50-51 ustawy Prawo budowlane występują roboty budowlane o innym charakterze niż wznoszenie nowego obiektu budowlanego, dlatego w tym kontekście trudno używać pojęcia "obszar oddziaływania obiektu". Zatem według WINB, zastosowanie ma ogólna zasada ustalenia podmiotów, którym przysługuje status strony w postępowaniu, czyli zgodnie z przepisem art. 28 Kpa. W rozumieniu WINB Postępowanie w sprawie legalizacji samowoli budowlanej w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego, jak i postępowanie rozbiórkowe prowadzone w trybie art. 48 i 29 ww. prawa nie są postępowaniami, do którego odnosi się art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Przymiot strony winien być określony zgodnie z art. 28 Kpa. Okoliczność, że dana osoba jest właścicielem sąsiedniej nieruchomości nie jest wystarczającą podstawą do przyznania jej statusu strony w postępowaniach prowadzonych na podstawie art. 48-51 Prawa budowlanego. Wymaganym jest zbadanie, czy stwierdzone naruszenie prawa ma związek z przepisem prawa materialnego, z którego mogą wywodzić swój interes prawny. Z akt sprawy wynika, że budynek gospodarczy w którym wykonano roboty budowlane związane z wykonaniem komina znajduje się w odległości 21 m do granicy działki (nr [...]) i w odległości 25 m od budynku mieszkalnego znajdującego się na działce skarżących (nr [...]). Zdaniem WINB obszar oddziaływania budynku ze względu na usytuowanie oraz funkcję (budynek gospodarczy z kotłownią) nie wykracza poza działkę inwestora. Wymagane odległości są zachowane, nie zostały naruszone przepisy § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1422 z dnia 2015.09.18), jak również przepisy § 3 pkt 24b, § 13 ust.3, § 140 ust.1, § 142 ust.2, § 266 ust.2, § 308 ust.4 ww. rozporządzenia dot. budowy kominów. Wykonane przez inwestora roboty budowlane objęte postępowaniem nie ingerują w możliwość zabudowy działki skarżących, jak i sposób korzystania z nich. W związku z wykonanymi robotami nie zostały naruszone żadne przepisy materialne, kształtujące interes prawny skarżących w niniejszej sprawie. Odnośnie dymu wydobywającego się z komina WINB wyjaśnił, że organ nadzoru budowlanego nie posiada uprawnień do nakazania właścicielom działek stosowania odpowiedniego opału. Nadto w przedłożonej przez inwestora dokonanych robót budowlanych, decyzji o warunkach zabudowy podano m.in. sposób zaopatrzenia w energię cieplną - ogrzewanie na paliwo stałe lub pellet lub ekogroszek. W ocenie WINB skarżący posiadają w sprawie interes faktyczny, natomiast nie wykazali swojego interesu prawnego. W danej sprawie nie mogą być oni uznani za stronę postępowania. Od powyższej decyzji skarżący złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zarzucając naruszenie przepisów postępowania: a) art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że skarżącym nie przysługuje status strony postępowania, b) art. 28 Kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że skarżący nie wykazali interesu prawnego niezbędnego dla uznania ich jako strony postępowania, art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 03 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko poprzez jego niezastosowanie podczas, gdy inwestor miał obowiązek uzyskania - przed wydaniem decyzji o pozwolenie na budowę - decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, art. 10 § 1 Kpa poprzez jego niezastosowanie i nie zapewnienie skarżącym czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu, art. 7 i 77 § 1 Kpa oraz art. 80 Kpa poprzez niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego sprawy, brak wyczerpującego zabrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz błędną jego ocenę. Skarżący podali, że przedmiotowy komin nie istniał wcześniej w budynku gospodarczym na nieruchomości inwestora. Powstał on od podstaw w wyniku przeprowadzonych samowolnie prac budowlanych. Wzniesienie komina jako nowego elementu budynku bezspornie stanowiło naruszenie przepisów prawa budowlanego, gdyż inwestor zobligowany był do uzyskania pozwolenia na budowę przed przystąpieniem do jakichkolwiek robót. W ocenie skarżących roboty budowlane przeprowadzone przez inwestora stanowią przebudowę i w związku z tym wymagały uzyskania pozwolenia na budowę. W ocenie skarżących przedmiotowe postępowanie nie jest postępowaniem prowadzonym na podstawie art. 50 i 51 Prawa budowlanego, lecz winno być prowadzone na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 ww. prawa. Powołując się na orzeczenie NSA stwierdzili, że komin jako budowla stanowiąca całość techniczno – użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami jest ponad wszelką wątpliwość obiektem budowlanym. Twierdzą oni, że powinien mieć zastosowanie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 z późn. zm.). Rozpoznawanie skarg na decyzje organów administracji nie ma charakteru merytorycznego orzekania w sprawie. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.) - zwanej dalej "p.p.s.a.", decyzja administracyjna czy postanowienie podlega uchyleniu wówczas, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie Sąd stwierdził naruszenie prawa skutkujące uchyleniem zaskarżonej decyzji. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że WINB na podstawie art. 104 w zw. z art. 138 § 1 pkt 3 Kpa umorzył postępowanie odwoławcze. Na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 Kpa organ odwoławczy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego. Przesłanką jej wydania jest bezprzedmiotowość postępowania odwoławczego, w zasadzie są to dwie sytuacje: skuteczne cofnięcie odwołania oraz stwierdzenie przez organ odwoławczy, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 Kpa (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 19 sierpnia 2008 r., II SA/Bd 443/08, LEX nr 518503). W orzecznictwie sądów dominuje, bowiem pogląd, że jeżeli zachodzi konieczność zbadania interesu prawnego odwołującego, to obowiązkiem organu jest zweryfikowanie tej okoliczności w toku postępowania odwoławczego, a w razie ustalenia, że strona nie ma interesu prawnego, organ powinien wydać decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego, a nie postanowienie na podstawie art. 134. "W razie istnienia jakichkolwiek kwestii wymagających wyjaśnienia bądź, gdy odwołujący twierdzi, że zaskarżona decyzja dotyczy jej interesu prawnego lub obowiązku obowiązany jest wszcząć postępowanie odwoławcze i w razie stwierdzenia, że strona nie ma interesu prawnego umarza postępowanie na podstawie art. 138 § 1 pkt 3" (wyrok NSA z dnia 24 stycznia 2013 r., II OSK 1774/11, CBOSA; zob. też m.in. wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2013 r., II OSK 855/12, CBOSA; wyrok WSA w Lublinie z dnia 8 listopada 2012 r., II SA/Lu 541/12, LEX nr 1241008; wyrok NSA z dnia 5 lipca 2006 r., II OSK 942/05, CBOSA). Z uzasadnienia decyzji WINB wynika, że skarżący nie zostali uznani przez organ l-instancji za strony postępowania. Organ podkreślił, że mimo, że decyzja tego organu nie została im doręczona to odwołujący wnieśli odwołanie w terminie otwartym dla pozostałych stron postępowania. Zdaniem WINB status strony wynika z przepisów prawa materialnego, a nie procesowego. To czy organy prawidłowo ustaliły powyższą kwestię odnośnie bycia stroną w postępowaniu administracyjnym można ustalić w oparciu o prawidłowo ustalony i rozpatrzony materiał dowodowy. Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie organy nieprawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy. Przede wszystkim należy wskazać, że zgodnie z art. 28 ust. 1 ww. ustawy - roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. W art. 29 zawarto (wyliczenie stanowi listę zamkniętą) obiekty i roboty budowlane, które nie wymagają pozwolenia na budowę, a art. 30 określa, które z nich wymagały zgłoszenia zamiaru ich wykonania do organu administracji architektoniczno-budowlanego. Przy czym, w art. 29 ust. 2 pkt 1 mowa jest o robotach budowlanych zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, które dotyczą remontu istniejących obiektów i urządzeń budowlanych, z wyjątkiem obiektów wpisanych do rejestru zabytków, niemniej ww. roboty wymagają stosownego zgłoszenia, o czym stanowi art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Natomiast przebudowa obiektu (lub jego części) wymagała pozwolenia na budowę, w myśl art. 28 w związku z art. 3 pkt 7 i 7a. Z kolei pod pojęciem remont - art. 3 pkt 8 ww. Prawa budowlanego należy rozumieć: wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a nie stanowiącego bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Jednakże zdaniem Sądu w niniejszej sprawie zrealizowane roboty budowlane polegały nie tyle na remoncie części ww. obiektu budowlanego, co na jego przebudowie, która dotyczyła komina i kotłowni przy ingerencji w pokrycie dachowe zawierające azbest. Zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 7a ustawy Prawo budowlane przez przebudowę należy rozumieć: wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego budynku, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji [...].W orzecznictwie zwraca się uwagę, że wprowadzając definicję przebudowy ustawodawca nie objaśnił co należy rozumieć przez "zmianę parametrów użytkowych lub technicznych" istniejącego obiektu, wyjaśnienie tego pojęcia wymaga więc sięgnięcia do wykładni językowej. Według Słownika Języka Polskiego "parametr" to wielkość charakteryzująca materiał lub element z punktu widzenia jego przydatności. Pozwala to na stwierdzenie, że parametrem użytkowym i technicznym będą wszelkie wielkości wyrażone w jednostkach miary czy wagi elementów użytkowych takich jak dach, okna, schody oraz technicznych, takich jak ciężar konstrukcji, czy odporność przeciwpożarowa, które występują w przypadku danego obiektu. Kwalifikując konkretne roboty budowlane jako przebudowę organy nadzoru budowlanego powinny ocenić i wykazać, że w wyniku wykonania danych robót, doszło do zmiany tak rozumianych parametrów budynku. Do kategorii przebudowy mogą być, bowiem zakwalifikowane takie tylko prace powodujące zmianę parametrów techniczno-użytkowych, co do których organowi udało się wykazać w postępowaniu wyjaśniającym, że ingerują one w układ obciążeń w sposób wymagający konstruowania struktury nośnej obiektu na nowo, tak jak dzieje się to podczas budowy nowego obiektu (por. NSA w wyroku z dnia 4 marca 2010 r. II OSK 493/09). Przy czym w ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie nastąpiła zmiana parametrów technicznych części ścian budynku. Zatem inwestor przed przystąpieniem do wykonania ww. robót, winien był uzyskać pozwolenie na budowę, zgodnie z art. 28 w zw. z art. 3 pkt 7 i 7a Prawa budowlanego, bowiem pod pojęciem robót budowlanych - art. 3 pkt 7 - należy rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Powyższa konkluzja wynika z przeprowadzonej analizy akt administracyjnych przedmiotowej sprawy. W piśmie z dnia [...] kwietnia 2016 r. (K. 112 PINB) Wydziału Administracji Budowlanej M. B. skierowanego do skarżących stwierdzono, że na podstawie przedłożonej dokumentacji fotograficznej oraz opisanego stanu faktycznego zachodziła konieczność uzyskania pozwolenia na budowę, ponieważ budowa przedmiotowego komina i kotłowni stanowiła roboty budowlane polegające na przebudowie budynku gospodarczego. Z kolei z protokołu z rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w dniu [...] kwietnia 2016 r. (K. 76 PINB) wynika, że jak to ujął poprzedni właściciel nieruchomości położonej przy ul. [...] "komin znajdował się po drugiej stronie budynku niż jest to obecnie". "Na mapie google dostępnej w internecie widoczne jest usytuowanie komina pierwotnie istniejącego od strony wschodniej." Również inwestor oświadczył, że nastąpiła zmiana miejsca położenia komina (K. 70 PINB). Poza tym skarżący w skardze podnieśli, że przedmiotowy komin nie istniał wcześniej w budynku gospodarczym na nieruchomości inwestora. Powstał on od podstaw w wyniku przeprowadzonych samowolnie prac budowlanych. Wzniesienie komina jako nowego elementu budynku bezspornie stanowiło naruszenie przepisów prawa budowlanego, gdyż inwestor zobligowany był do uzyskania pozwolenia na budowę przed przystąpieniem do jakichkolwiek robót. Odnosząc się do ww. zarzutu skarżących należy stwierdzić, że organy w ogóle nie odniosły się do tej kwestii, a ma ona zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sporawy, ponieważ dotyczy miejsca nowo pobudowanego komina, który jak podnoszą w swych licznych pismach ma duże znaczenie dla nich ze względu na wpływ na okolicę, a konkretnie na ich nieruchomość. Zresztą jak wynika z protokołu z dnia [...] lutego 2016 r. sporządzonego przez pracowników PINB, inwestor oświadczył, że w lipcu 2014 r. zaszła konieczność zwiększenia przekroju komina (przewód spalinowy). W związku z powyższym, jak również oświadczył inwestor, rozebrany został komin istniejący, a w jego miejsce postawiony został nowy komin. Bezsporne w przedmiotowej sprawie jest to, że inwestor w 2014 r. wykonał roboty budowlane. Natomiast zdaniem Sądu polegały one na takiej przebudowie budynku gospodarczego, że objęły one swym zakresem komin i kotłownię przy ingerencji w pokrycie dachowe zawierające azbest po przeciwnej stronie budynku aniżeli pierwotnie był pobudowany komin i kotłownia. I właśnie kwestią, która nie została w pełni wyjaśniona przez organy i wywołuje zdecydowany sprzeciw skarżących, jest usytuowanie komina wraz z kotłownią przed podjęciem robót i po ich zakończeniu, a co za tym idzie i jego wpływ na otoczenie, w tym nieruchomość skarżących. Stwierdzone powyżej uchybienia oznaczają, że niniejsza sprawa nie została należycie wyjaśniona, w stopniu umożliwiającym jej prawidłowe rozstrzygnięcie na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane. Co za tym idzie, wydana decyzja została podjęta z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie bowiem z art. 7 Kpa w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zasada prawdy obiektywnej jest naczelną zasadą postępowania administracyjnego. Wynika z niej obowiązek organu administracji publicznej wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą. Realizacja zasady prawdy obiektywnej ma ścisły związek z realizacją zasady praworządności, ustalenie stanu faktycznego sprawy jest bowiem niezbędnym elementem prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego (tak Barbara Adamiak w: "Kodeks postępowania administracyjnego - Komentarz" B. Adamiak, J. Borkowski, CH Beck, Warszawa 2004 rok, str. 67). Przepis art. 77 § 1 Kpa stanowi zaś, iż organy administracji publicznej są obowiązane w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Z treści powyższych przepisów wynika zatem, że postępowanie dowodowe oparte jest na zasadzie oficjalności. Organ administracji zobowiązany jest z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego. Zobowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy i w tym celu dopuścić jako dowód w sprawie wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 grudnia 2000 r., sygn. akt V SA 1816/00, Baza Orzeczeń LEX nr 77645, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2000 r., sygn. akt V S.A. 948/00, Baza Orzeczeń LEX nr 50114). Z tych względów Sąd orzekający w niniejszej sprawie uznał za dowolne i przekraczające zasadę swobodnej oceny dowodów ustalenia faktyczne organów, znajdujące wprawdzie pewne potwierdzenie w materiale dowodowym sprawy, który jednakże nie został w pełni zgromadzony i rozpatrzony. Sąd miał przy tym na uwadze, kierując się treścią art. 80 Kpa, że zarzut dowolności zostaje wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 Kpa), zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 Kpa), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści. W niniejszej sprawie, wynikający z ww. przepisów obowiązek wnikliwego zgromadzenia i zbadania materiału dowodowego niewątpliwie nie został przez organy wypełniony. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że organ odwoławczy ponownie rozpoznając sprawę powinien precyzyjnie wyjaśnić kwestię pobudowania i usytuowania komina (m.in. w oparciu o zeznania świadków oraz fotografie). Podnieść w tym miejscu bowiem należy, że WINB powołał się na treść art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym obszarem oddziaływania obiektu jest teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Organ ograniczył się do przywołania orzeczeń sądów administracyjnych w tym względzie oraz ogólnikowo stwierdził, że tylko normy prawa materialnego, np. przepisy techniczno-budowlane, przepisy z zakresu zagospodarowania przestrzennego, czy też przepisy z zakresu ochrony środowiska, świadczą o interesie prawnym dającym osobie mającej tytuł prawny do nieruchomości przymiot strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Natomiast inne okoliczności powoływane przez skarżących, takie jak: zmniejszenie wartości nieruchomości sąsiednich i komfort życia mieszkańców, świadczą o interesie faktycznym. Nie są to okoliczności, z których można wywodzić interes prawny, wymagany do uzyskania statusu strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. W konsekwencji organ uznał, że skarżący posiadają tylko interes faktyczny a nie posiadają interesu prawnego i w związku z tym nie można im przyznać statusu strony w postępowaniu administracyjnym. Jednakże dopiero prawidłowe i wyczerpujące rozpatrzenie przez organ odwoławczy zebranego materiału dowodowego pozwoli odnieść się do tego czy skarżący posiadają przymiot strony w postępowaniu. Natomiast odniesienie się przez Sąd do pozostałych zarzutów skarżących jest w tych okolicznościach przedwczesne. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło