II SA/Bd 18/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Anna Klotz Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik (spr.) Protokolant Katarzyna Korycka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 marca 2011 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w C. na uchwałę Rady Gminy S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie utrzymania czystości i porządku na terenie gminy 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały, 2. stwierdza, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu. Uchwałą nr XXVIII/222/06 z dnia 27 kwietnia 2006 r. podjętą na podstawie art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 4 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu i czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2005 r., Nr 236, poz. 2008) Rada Gminy S., po zasięgnięciu opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w C., ustaliła zasady utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy S. w stanowiącym załącznik do niej regulaminie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wnosząc o stwierdzenie nieważności regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy Prokurator Rejonowy w C. zarzucił rażące naruszenie: - § 137, § 149 oraz § 135 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. Nr 100, poz. 908) –w związku z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2005 r., Nr 236, poz. 2008) poprzez zawarcie w § 3 pkt 1-7 i 9, 11, 14, 15 regulaminu definicji pojęć, które zdefiniowane już zostały w ustawach oraz definicji pojęć, którymi posługuje się ustawa, - § 137 w związku z § 143 wymienionego wyżej rozporządzenia oraz art. 4 ust. 2 pkt 8 wymienionej wyżej ustawy poprzez niewyznaczenie w § 37 (winno być § 25) regulaminu obszarów podlegających obowiązkowej deratyzacji oraz terminów jej przeprowadzenia wbrew wynikającemu z powyższego przepisu ustawy obowiązkowi, - § 137 w związku z § 143 wymienionego wyżej rozporządzenia oraz art. 4 ust. 2 wymienionej wyżej ustawy poprzez przyznanie w § 26 regulaminu funkcjonariuszom policji prawa kontroli w zakresie przestrzegania uchwały Rady Gminy S. z dnia 27 kwietnia 2006 r. mimo braku do tego upoważnienia. Uzasadniając skargę prokurator podniósł, że regulamin ma charakter wykonawczy i dopełniający w stosunku do ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, zaś zagadnienia jakie może normować wyznacza w art. 4 ust. 2 tej ustawy. Nie może być on natomiast opisem ustaw czy rozporządzeń w celu zapobieżenia sytuacji, w której mieszkaniec gminy zmuszony byłby do analizy przepisów rozsianych w licznych aktach prawnych. W szczególności zgodnie z § 137 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" nie może on jeszcze raz regulować i powtarzać tego, co zostało wcześniej unormowane w ustawie upoważniającej lub innym akcie normatywnym. Stąd brak jest też podstaw do określania przez radę gminy pojęć, którymi posługuje się ustawodawca. W uchwale rady gminy dopuszczalne jest przytoczenie przepisów aktu prawnego wyższego rzędu tylko w sposób dokładny i z jednoczesnym wskazaniem tych przepisów, co odnosi się w szczególności do definicji zawartych w takim akcie prawnym. Tymczasem Rada w przyjętym regulaminie dokonała powtórzenia i to niedokładnie lub odmiennie definicji występujących w ustawie upoważniającej i innych ustawach, tj.: - w § 3 pkt 2 regulaminu zdefiniowano "nieruchomości" w sposób niepełny w stosunku do definicji zawartej w art. 46 § 1 kodeksu cywilnego, - w § 3 pkt 3 regulaminu powtórzono niedokładnie definicję "właścicieli nieruchomości" zamieszczoną w art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, - w § 3 pkt 4 regulaminu zdefiniowano "odpady komunalne" w sposób niepełny w stosunku do definicji zawartej w art. 3 ust. 2 pkt 4 (winno być ust. 3) ustawy z 27 kwietnia 2001 r., o odpadach (Dz. U. z 2001 r., Nr 62, poz. 628 ze zm.), - w § 3 pkt 6 regulaminu zdefiniowano "odpady niebezpieczne" odmiennie niż zdefiniowane w art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach, - w § 3 pkt 9 regulaminu zmodyfikowano definicję pojęcia "nieczystości ciekłe" w stosunku do zamieszczonej w art. 2 ust. 1 pkt 7 (winno być pkt 1) ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, - w § 3 pkt 11 regulaminu powtórzono w sposób niepełny definicję "stacji zlewnej" zawartej w art. 2 pkt 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, - w § 3 pkt 14 regulaminu zdefiniowano pojęcie "zwierzęta domowe" inaczej niż w art. 4 pkt 17 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2003 r., Nr 106, poz. 1002), - w § 3 pkt 15 regulaminu zdefiniowano pojęcie "zwierzęta gospodarskie" inaczej niż w art. 4 pkt 18 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. ochronie zwierząt (Dz. U. z 2003 r., Nr 106, poz. 1002) w związku z art. 2 ust. 1 pkt 15 ustawy z 20 sierpnia 1997 r. o organizacji hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich (Dz. U. z 2002 r., Nr 207, poz. 1762). W żadnym z wyżej wymienionych zapisów nie powołano też przepisów ustawy szczególnej zwierającej definicję danego pojęcia. Nadto prokurator podniósł, że mimo, iż w akcie normatywnym niższym rangą niż ustawa bez upoważnienia ustawowego nie formułuje się, jak wynika z "Zasad techniki prawodawczej," definicji ustalających znaczenie określeń zawartych w ustawie upoważniającej, w regulaminie wprowadzono własne definicje "odpadów wielkogabarytowych" (§ 3 pkt 5) i "ustawy" (§ 3 pkt 1). Ta ostatnia definicja zawęża, zdaniem skarżącego, możliwość wykładni systemowej do zakresu jedynie ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, a nadto jest ona zbędna, gdyż regulamin w dalszej części pojęciem ustawy się nie posługuje. Dodatkowo, jak wskazał skarżący, w § 3 pkt 7 regulaminu na jego potrzeby, z przekroczeniem upoważnienia ustawowego, zamieszczono własną definicję pojęcia "odpady roślinie." Powołując się natomiast na obowiązek ujęcia przez Radę w regulaminie wszystkich kwestii wymienionych w art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. prokurator zwrócił uwagę, iż wbrew unormowaniu zawartemu w art. 4 ust. 2 pkt 8 ustawy upoważniającej nie wyznaczono na terenie gminy S. obszarów obowiązkowej deratyzacji ani nie określono terminów jej przeprowadzenia, a ograniczono się tylko do wskazania, że kwestie te zostaną uregulowane w przypadku wystąpienia populacji gryzoni stanowiącej zagrożenie sanitarne. W skardze zakwestionowano również przyznanie w § 26 regulamin funkcjonariuszom policji, uprawnień kontrolnych dotyczących przestrzegania postanowień tegoż regulaminu jako nie mieszczące się w treści art. 4 ust. 2 ustawy. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy S. wniosła o jej oddalenie, gdyż według niej powtórzenie w zaskarżonej uchwale pojęć zdefiniowanych już przez ustawy nie stanowi istotnego naruszenia prawa uzasadniającego stwierdzenia nieważności całego tego aktu. Ponadto powołała się na trwające prace nad nowelizacją ustawy upoważniającej, która wymusi w niedługim czasie na gminie opracowanie nowego regulaminu zastępującego zakwestionowany w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: W myśl art. 94 Konstytucji RP organy samorządu terytorialnego ustanawiają akty prawa miejscowego obwiązujące na obszarze działania tych organów, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie. Powyższe kompetencje organów samorządu terytorialnego odzwierciedla art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.). Z wymienionych unormowań wynika podustawowy, wykonawczy charakter aktów prawa miejscowego. Konstytucyjna zasada praworządności (art. 7 Konstytucji RP) wymaga, by materia regulowana podjętym aktem wynikała z ustawy upoważniającej i nie przekraczała zakresu upoważnienia. Każde wykroczenie poza udzielone upoważnienie jest naruszeniem normy upoważniającej i zarazem naruszeniem konstytucyjnych warunków legalności aktu wykonawczego – aktu prawa miejscowego. Należy bowiem pamiętać, że regulacje zawarte w akcie prawa miejscowego mają na celu jedynie uzupełnienie przepisów powszechnie obowiązujących rangi ustawowej, kształtujących prawa i obowiązki ich adresatów, a nie ich zastępowanie. W art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2005 r., Nr 236, poz. 2008) nałożono na radę gminy obowiązek uchwalenia, po zasięgnięciu opinii państwowego powiatowego inspektora sanitarnego, regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, który to regulamin w myśl tego przepisu jest aktem prawa miejscowego. Określać ma on obowiązujące w obrębie gminy szczegółowe zasady usytuowania czystości i porządku dotyczące kwestii wyszczególnionych w art. 4 ust. 2 pkt 1-8 tejże ustawy. W ramach dokładnie określonej w art. 4 ust. 2 ustawy materii brak jest dla organu samorządu terytorialnego upoważnienia do formułowania w regulaminie jakichkolwiek definicji określonych pojęć. Dotyczy to, więc nie tylko pojęć użytych wyłącznie w regulaminie na jego potrzeby, lecz również ustalenia znaczenia określeń ustawowych zawartych w ustawie upoważniającej i innych ustawach. Rada nie została bowiem uprawniona do definiowania pojęć, którymi posługuje się ustawodawca. Trafny jest nadto zarzut skargi o powielaniu w zaskarżonej uchwale definicji pojęć, które już zdefiniowane zostały w aktach prawnych rangi ustawowej (w tym ustawie upoważniającej). Naruszenie delegacji ustawowej w powyższym zakresie jest, zdaniem Sądu, istotne (a nie rażące, którego to określenia użyto w skardze, a które dotyczy rozstrzygnięć wydawanych na gruncie Kpa) zważywszy, że te same pojęcia zdefiniowane w "otoczeniu prawnym", jakim są przepisy Regulaminu, mogą być inaczej odczytane niż w otoczeniu prawnym jakim są przepisy ustawy. Założenie racjonalności prawodawcy skutkuje bowiem uznaniem, że poprzez sam fakt zdefiniowania w akcie prawnym określonych pojęć prawodawca daje wyraz temu, iż zamierza przypisać definiowanym zwrotom nie tylko inne znaczenie niż w języku potocznym, ale też inne znaczenie niż powszechnie przyjmuje się to w innych aktach prawnych. W konsekwencji zatem przepisy Regulaminu odwołujące się do "powtórnie" zdefiniowanych pojęć mogłyby być odczytane inaczej, niż by to nastąpiło przy zastosowaniu rozumienia tych pojęć odczytanych przez pryzmat przepisów ustawy. Nadto jeszcze raz podkreślić należy, że skoro postanowienia Regulaminu mają na celu jednie uzupełnienie przepisów rangi ustawowej kształtujących prawa i obowiązki wymienionych w nich podmiotów, to również i z tego powodu nie jest dopuszczalne dokonywanie w nich powtórzeń przepisów zawartych w innych aktach prawnych. W związku z powyższym zaakceptować należy zarzuty skargi, w których kwestionuje się poszczególne punkty § 3 regulaminu z uwagi na zamieszczenie w nich definicji takich pojęć, jak: nieruchomości (pkt 2, odmienna definicja od zamieszczonej w art. 46 § 1 kodeksu cywilnego), właściciele nieruchomości (pkt 3, odmienna definicja od zamieszonej w art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g.), odpady komunalne (pkt 4, odmienna definicja od wynikającej z art. 3 ust. 3 pkt 4 ustawy o odpadach), odpady niebezpieczne (pkt 6, odmienna definicja od zamieszczonej w art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o odpadach), nieczystości ciekłe (pkt 9, odmienna definicja od zamieszczonej w art. 2 ust. 1 pkt 1 u.c.p.g.), stacja zlewna (pkt 11, niepełna definicja w stosunku do zawartej w art. 2 pkt 3 u.c.p.g.), zwierzęta domowe (pkt 14, odmienna definicja od wynikającej z art. 4 pkt 17 ustawy o ochronie zwierząt), zwierzęta gospodarskie (pkt 15, odmienna definicja od zawartej w art. 2 ust. 1 pkt 15 ustawy o organizacji hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich). Dodatkowo Sąd dostrzegł, że w skardze pominięto zawarte w § 3 pkt 8 regulaminu określenie "zbieranie, gromadzenie odpadów, stanowiące połączenie z istotną zmianą definicji "gospodarowanie odpadami" i "magazynowanie opadów" zamieszczonych w art. 3 ust. 3 pkt 1 i 3 ustawy o odpadach. Za wadliwie Sąd uznał również niezakwestionowane w skardze powtórzenie w § 3 pkt 10 i 11 regulaminu definicji pojęć "zbiorniki bezodpływowe" i "składowisko odpadów." Jakkolwiek bowiem stanowią one wierne odzwierciedlenie definicji sformułowanych w ustawie upoważniającej (art. 2 pkt 5) i ustawie o odpadach (art. 3 ust. 3 pkt 16), to jednak nie powołano się przy tym na właściwy przepis każdej z tych ustaw. Tymczasem, jak trafnie zauważono w skardze, w orzecznictwie sądów administracyjnych dopuszcza się możliwość powtórzenia w akcie prawa miejscowego zapisów ustawowych, ale niezależnie od tego, że musi to być powtórzenie dosłowne, konieczne jest jeszcze wymienienie konkretnego przytoczonego przepisu ustawy (vide m.in. wyrok WSA w Lublinie z dnia 19 września 2008 r. II SA/Lu 485/08). Wymóg ten w przypadku powyższych definicji nie został spełniony. Skoro brak jest w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach odpowiedniego upoważnienia, istotne naruszenie prawa stanowi też ustalenie w § 3 pkt 1,5,7 przez Radę na potrzeby regulaminu oznaczenia określeń: ustawa, odpady wielkogabarytowe, odpady roślinne. Jak słusznie zaznaczono w skardze, pierwszym z tych określeń w dalszej treści regulaminu zresztą się w ogóle nie posłużono. Dodatkowo do tej kategorii wykroczeń poza ustawowe upoważnienie Sąd zaliczył zamieszczenie w § 3 pkt 13 regulamin własnej definicji podmiotów świadczących usługi wywozowe tym bardziej jeszcze, że treść tej definicji pokrywa się w dużej mierze z fragmentem art. 6 ust. 1 ustawy upoważniającej. Z przepisu tego wynika bowiem, że właściciele nieruchomości przy wykonywaniu obowiązku określonego w art. 5 ust. 1 pkt 3b obowiązani są udokumentować w formie umowy korzystanie z usług wykonywanych przez zakład będący gminną jednostką organizacyjną lub przedsiębiorcę posiadającego zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości. Nadmienić też należy, że pominięcie w definicji zamieszczonej w § 3 pkt 13 regulaminu przy jednostkach organizacyjnych słowa "gminne" powoduje, że wykazanie się przez właściciela nieruchomości wypełnieniem ustawowego obowiązku obejmowałoby, wbrew woli ustawodawcy, również wylegitymowanie się umową o świadczenie usług zawartą z jednostką organizacyjną nie będącą jednostką gminną. Niezależenie od tego, że zakres udzielanego w art. 4 ustawy z dnia 13 września 1996 r. Radzie Gminy upoważnia do uchwalenia regulaminu wyklucza definiowanie w nim jakichkolwiek pojęć, zamieszczone w regulaminie regulacje trafnie skonfrontowano w skardze z przepisami rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej (Dz. U. z 2002 r., Nr 100, poz. 908), które to rozporządzenie, stosownie do art. 87 ust. 1 Konstytucji RP stanowi źródło powszechnie obowiązującego prawa. Zawarte w załączniku do rozporządzenia zasady techniki prawodawczej, zgodnie z treścią § 143, we wskazanym w nim zakresie mają odpowiednie zastosowanie do aktów prawa miejscowego, do których należy omawiany regulamin. § 115 i § 135 załącznika do rozporządzenia stanowi, że w akcie wykonawczym zamieszcza się tylko przepisy regulujące sprawy przekazane do unormowania w przepisie upoważniającym. § 118 i § 137 załącznika zawiera zasadę, że akt wykonawczy nie może regulować jeszcze raz tego (powtarzać), co zostało wcześniej przez prawodawcę unormowane w przepisie powszechnie obowiązującym (w ustawie upoważniającej lub innym akcie normatywnym). W świetle treści § 116 i § 136 zasad narusza obowiązujący porządek prawny zmodyfikowanie przepisu ustawowego przez akt wykonawczy bez wyraźnie przewidzianego upoważnia ustawowego (w akcie takim nie zamieszcza się bez upoważnienia ustawowego przepisów niezgodnych z ustawą). W orzecznictwie sądowym jednocześnie przyjęto, że postępowanie wbrew tej ostatniej zasadzie stanowi jeden z przypadków naruszenia prawa w stopniu istotnym (vide m.in. wyrok NSA we Wrocławiu z dnia 25 marca 2003 r. II SA/Wr 2572/02 – Dz. Urz. Opis 2003/78/1520). Z kolei stosownie do § 149 załącznika do rozporządzenia w akcie normatywnym niższym rangą niż ustawa bez upoważnienia ustawowego nie formułuje się definicji ustalających znaczenie określeń ustawowych, a w szczególności która ustalałaby znaczenie określeń zawartych w ustawie upoważniającej. Jednakże, jak już wyżej zaznaczono, skoro poszczególne definicje pojęć zamieszczone zostały w § 3 regulaminu bez upoważnienia ustawowego, już tylko z tej przyczyny zaistniały podstawy do stwierdzenia ich nieważności bez konieczności rozważania kwestii naruszenia przepisów omawianego rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów. Zwrócić w tym miejscu trzeba uwagę, że zapewne omyłkowo w zarzutach od 1 do 3 skargi wymieniono jako naruszony art. 4 ust. 1 zamiast art. 4 ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Uzasadniony jest zarzut prokuratora dotyczący istotnego naruszenia art. 4 ust. 2 u.c.p.g. poprzez przyznanie w § 26 regulaminu funkcjonariuszom policji prawa kontroli w zakresie przestrzegania jego przepisów. Rację ma również skarżący podnosząc, że wydawany na podstawie art. 4 ust. 2 u.c.p.g. regulamin winien kompleksowo regulować wymienioną w tym przepisie materię. W doktrynie i orzecznictwie sądowym przyjęto, że brak w regulaminie któregoś z obligatoryjnych elementów skutkuje istotnym naruszeniem prawa (vide wyroki WSA w Gliwicach z 8 listopada 2007 r. II SA/Gl 531/07 – lex 364969, WSA w Gdańsku z 10 września 2009 r. r. II SA/Gd 66/09 – lex 607203, WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 7 grudnia 2006 r. II SA/Go 471/06 – Lex 296989, WSA w Bydgoszczy z 14 grudnia 2006 r. II SA/Bd 845/06). Pozostawanie w granicach upoważniania oznacza więc nie tylko zakaz regulowania materii w nim określonej, lecz również nakaz uregulowania wszystkiego, co z niego wynika. Zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 8 u.c.p.g. w regulaminie wyznacza się obszary podlegające obowiązkowi deratyzacji i terminy jej przeprowadzania. Skoro w § 25 ust. 1 regulamin ograniczono się do zamieszczenia unormowania, iż w przypadku wystąpienia liczby gryzoni stanowiącej zagrożenie sanitarne, określone zostaną także obszary i terminy deratyzacji, oznacza to, iż obowiązek wynikający z art. 4 ust. 2 pkt 8 u.c.p.g. nie został przez Radę Gminy S. wypełniony. Sąd z urzędu stwierdził, że w regulaminie nie zamieszczono poza tym zapisów określających minimalną pojemność urządzeń przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości, co stanowi brak realizacji w powyższym zakresie art. 4 ust. 2 pkt 2 u.c.p.g. oraz – wbrew art. 4 ust. 2 pkt 1 c u.c.p.g. – nie określono zasad mycia i naprawy samochodów poza myjniami i warsztatami naprawczymi. Badając legalność przepisów regulaminu i nie będąc związany zarzutami skargi Sąd uznał za wykraczające poza upoważnienie ustawowe dodatkowo ujęte w nim poniższe zapisy. - W § 24 regulaminu nałożono na właścicieli (opiekunów) obowiązek usuwania padłych zwierząt poprzez zlecanie wykonywania usługi odpowiedniemu punktowi zbiórki zwierząt padłych. Do wprowadzenia takiego obowiązku nie upoważniają przepisy punktów 6 i 7 art. 4 ust. 2 u.c.p.g. - § 2 regulaminu stanowi, że wszyscy przebywający na terenie gminy są obowiązani do zgodnego z prawem postępowania z odpadami i utrzymywania porządku. Tymczasem adresatami nałożonych regulaminem obowiązków mających na celu utrzymanie porządku i czystości, jak wynika z art. 1 u.c.p.g., mogą być tylko właściciele nieruchomości w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g. - W § 5 regulaminu zobowiązano właścicieli nieruchomości do zawarcia umowy na usuwanie odpadów komunalnych z podmiotem świadczącym usługi wywozowe. Obowiązek zawarcia takiej umowy i jej udokumentowania wynika z art. 6 ust. 1 u.c.p.g. - Wprost z art. 5 ust. 1 pkt 3a i 3b ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach wynikają sformułowane w § 4 pkt 1, 3, 4, 5 regulaminu obowiązki właścicieli nieruchomości wyposażenia tychże nieruchomości w pojemniki służące do gromadzenia odpadów komunalnych oraz utrzymania ich w odpowiednim stanie sanitarnym i technicznym, usuwania odpadów i innych zanieczyszczeń (nieczystości ciekłych) z terenu nieruchomości oraz gromadzenia nieruchomości ciekłych w zbiornikach bezodpływowych. Jak już wyżej wskazano, w akcie prawa miejscowego nie wolno powtarzać przepisów ustaw i innych aktów normatywnych (§ 137 w zw. z § 143 "Zasad techniki prawodawczej"). Jakkolwiek przedstawiona wyżej sprzeczność z przepisami prawa dotyczy tylko części postanowień regulaminu, to jednak z uwagi na istniejące w regulaminie braki (brak uregulowania części obligatoryjnych zagadnień), Sąd na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zmuszony był orzec o nieważności całej uchwały wraz z regulaminem stanowiącym jej integralną część.