II SA/Bd 215/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Czerwiński (spr.) Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Protokolant Justyna Straka po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 4 listopada 2008r. sprawy ze skargi F. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. II SA/Bd 215/08 Uzasadnienie Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r., po rozpatrzeniu odwołania T. W., uchylił decyzję Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia [...] września 2007 r. w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego przy ul. K. W. [...] w N. i orzekł o braku podstaw do wymeldowania T. W. z miejsca pobytu stałego. W uzasadnieniu decyzji podniósł, że Burmistrz Miasta i Gminy w N. po uprzednim rozpatrzeniu wniosku złożonego przez F. W. reprezentowanego przez pełnomocnika Radcę Prawnego W. B., decyzją z dnia [...] września 2007 r., na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych i art. 104 k.p.a. orzekł o wymeldowaniu T. W. z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. K. W. [...] w N. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że T. W. do czasu osadzenia w Zakładzie Karnym w P., tj. do [...] stycznia 2005 r. zamieszkiwał w lokalu nr [...] przy ul K. W. [...] w N. Pomiędzy T. W., a jego ojcem F. W. - głównym najemcą przedmiotowego lokalu dochodziło do kłótni i nieporozumień, o czym świadczą interwencje odnotowane przez Komendę Powiatową Policji w N. Zaznaczono, że F. W. nie wyraża zgody na dalsze zamieszkiwanie syna po powrocie z zakładu karnego, ten z kolei utrzymuje, że po odbyciu kary pozbawienia wolności zamierza powrócić do miejsca stałego pobytu. Organ I instancji uznał, iż T. W. wobec sprzeciwu głównego najemcy nie może zakładać, że po opuszczeniu zakładu karnego wróci do spornego mieszkania. Utrzymywanie jego zameldowania na pobyt stały w przedmiotowym lokalu byłoby fikcją meldunkową. Organ gminy uznał, iż w przedmiotowej sprawie zostały spełnione przesłanki art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności warunkujące wymeldowanie z pobytu stałego T. W. w drodze decyzji administracyjnej. T. W. wniósł odwołanie do Wojewody [...]. W treści odwołujący podniósł, iż przebywał w miejscu pobytu stałego do czasu aresztowania, tj. [...] stycznia 2005 r. i osadzenia w Zakładzie Karnym w P., które nastąpiło w dniu [...] stycznia 2005 r. Skarżący wskazuje na fakt, iż opuszczenie przez niego miejsca pobytu stałego nie spełnia przesłanek warunkujących wymeldowanie z pobytu stałego zgodnie za art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, gdyż nie jest to opuszczenie dobrowolne i trwałe. Po odbyciu kary pozbawienia wolności zamierza wrócić do miejsca gdzie zameldowany jest na pobyt stały. Wojewoda [...] podniósł, że w sprawach ewidencyjno - adresowych organy do spraw ewidencji ludności i dowodów osobistych działają w zakresie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 ze zm.). Zgodnie z art. 15 ust. 2 przywołanej wyżej ustawy wymeldowaniu na wniosek lub z urzędu podlega osoba, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego opuszczenie lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności to opuszczenie trwałe i dobrowolne. Organ odwoławczy zwrócił uwagę na fakt, iż w wyniku pierwszego postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego przez organ I instancji Burmistrz N. decyzją z dnia [...] marca 2005 r. orzekł o odmowie wymeldowania T. W. z pobytu stałego przy ul. K. W. [...] w N. Żadna ze stron postępowania nie wniosła odwołania do organu wyższej instancji wobec czego decyzja organu I instancji stała się ostateczna. Powtórnie w dniu [...] lipca 2007 r. wniosek o wymeldowanie T. W. złożył na podstawie ustanowionego przez F. W. pełnomocnictwa radca prawny W. B. W motywach wniosku podniósł, że T. W. nie przebywa w miejscu stałego zameldowania od trzech lat, a jego mandatowi zależy na jak najszybszym wymeldowaniu syna celem uniknięcia przyszłych konfliktów. Ponadto wnioskodawca wskazał, że Sąd Rejonowy w N. wyrokiem z dnia [...] czerwca 2003 r., sygn. [...] oddalił powództwo T. W. przeciwko F. W. o przywrócenie posiadania mieszkania położonego w N. przy ul. K. W. [...] i ten sam Sąd wyrokiem z dnia [...] marca 2005 r., sygn. akt [...] nakazał T. W., aby opuścił, opróżnił i wydał powodowi przedmiotowy lokal mieszkalny oraz orzekł o braku uprawnienia eksmitowanego do lokalu socjalnego. Pełnomocnik strony uznał, że wykonanie wyroku eksmisyjnego nie jest konieczne. W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że T. W. nie zamieszkuje spornym lokalu, gdyż [...] stycznia 2005 r. został aresztowany, a w dniu [...] stycznia 2005 r. przewieziony i osadzony w Zakładzie Karnym w P., gdzie odbywa karę pozbawienia wolności. Z wyjaśnień T. W., jak i zeznania jego ojca F. W. wynika, że do czasu osadzenia w Areszcie Śledczym w P., tj. [...] stycznia 2005 r. syn T. zamieszkiwał w miejscu stałego pobytu. Fakt ten potwierdzony został w piśmie Komendy Powiatowej Policji w N. Organ II instancji pismem z dnia [...] grudnia 2007 r. nadesłanym przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w N. powziął informację, iż eksmisja nie została wykonana, gdyż wniosek egzekucyjny F. W. został zwrócony zarządzeniem z dnia [...] października 2005 r. z powodu nie usunięcia braków formalnych. W takiej sytuacji wskazać należy, że opuszczenie lokalu wskutek wykonania - dobrowolnego lub w wyniku egzekucji sądowej - wyroku orzekającego eksmisję jest opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, które w konsekwencji uzasadnia orzeczenie o wymeldowaniu osoby eksmitowanej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2005 r., sygn. akt II OSK 65/05 oraz wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2005 r., sygn. akt II OSK 322/05). Wojewoda [...] uznał, że opuszczenie lokalu przez T. W. obecnie nie spełnia przesłanki trwałości, dobrowolności, jak i nie została przeprowadzona egzekucja wyroku eksmisyjnego jego osoby. Przebywanie odwołującego w zakładzie karnym - jako stan przejściowy - stanowi okoliczność wyjątkową, tym samym nie powinno powodować utraty jego zameldowania w miejscu dotychczasowego zamieszkania. Sama utrata uprawnień do przebywania w lokalu nie jest równoznaczna z faktycznym jego opuszczeniem. Organ II instancji podzielił stwierdzenie pełnomocnika strony, iż w zaistniałej sytuacji "należałoby najpierw wykonać wyrok Sądu Rejonowego w N. z [...] marca 2005r., sygn. akt [...] i dopiero po eksmisji wymeldować T. W.". Zgodnie, bowiem z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, sygn. akt V SA 1398/02 z dnia 6 lutego 2003 r. "egzekucja wyroku orzekającego eksmisję skarżącego z lokalu jest aktem równoznacznym z ustaniem jego pobytu w tym lokalu w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i jeśli nawet po wykonaniu egzekucji eksmitowana osoba wbrew woli wierzyciela egzekucyjnego wtargnie do lokalu, nie stanowi to stałego jej pobytu z zamiarem stałego przebywania i nie uchyla zaistniałej wcześniej przesłanki wymeldowania". W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i rozstrzygnięcie sprawy zgodnie z wnioskiem skarżącego z [...] lipca 2007 r. i zgodnie z decyzją organu I instancji z [...] września 2007 r., ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi wskazał, że rozstrzygnięcie organu II instancji sprzeczne jest z przepisami prawa i z ustaleniami faktycznymi. Nie jest prawdą, że główne centrum życiowe T. W. znajdowało się w mieszkaniu ojca F. W. W mieszkaniu tym T. W. przebywał sporadycznie. Przebywał jedynie od czasu do czasu i wówczas wszczynał z ojcem awantury. Niejednokrotnie interweniowała policja. Podczas ostatniego pobytu, przed aresztowaniem go [...] stycznia 2005 r. urządził w mieszkaniu melinę dla marginesu społecznego. Nie jest prawdą, że pobyt T. W. w zakładzie karnym był stanem przejściowym i stanowił wyjątkową okoliczność w jego życiu. Obecnie odbywa kolejną karę pozbawienia wolności. Fakt wydania wyroku eksmisyjnego jest bezsporny. Jest on prawomocny, pożądany i usprawiedliwiony realnym zagrożeniem dla życia i zdrowia skarżącego, ze strony jego syna. Powołanie w uzasadnieniu decyzji orzeczenia NSA są oderwane od rozstrzyganych faktów. Sprawa jest specyficzna i prawnie złożona. Uwzględniona musi być nie tylko materia prawna, ale również ocena zdroworozsądkowa. Wojewoda Kujawsko-Pomorski w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje: Sąd postanowił skargę uwzględnić. Ma rację Wojewoda [...] gdy stwierdził, że wymeldowanie osoby w trybie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności występuje wtedy, kiedy postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez organ meldunkowy dowiedzie, że osoba, której postępowanie dotyczy opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego bez dopełnienia formalności wymeldowania się. Stan faktyczny sprawy pozwala na ocenę, że T. W. dobrowolnie opuścił miejsce dotychczasowego pobytu i skoncentrował swoje czynności życiowe w innym miejscu, zapewne pod adresem, pod którym odebrał wezwanie. Należy wskazać na dwie istotne okoliczności. Po pierwsze - w stosunku do T. W. został wydany wyrok eksmisyjny (SR N. z [...] marca 2005 r. sygn., [...]). Wyrok ten nie został co prawda wykonany, ale jest prawomocny i obowiązuje. Skarżący wyjaśnił na rozprawie, że nie był w stanie opłacić kosztów, jakie zażądał komornik na eksmisję ([...] zł). Z tego powodu postępowanie zostało umorzone. Skarżący wyjaśnił także, że w mieszkaniu nie ma żadnych rzeczy jego syna i nie ma, z czego dokonywać eksmisji. Po drugie – T. W. opuścił zakład karny w kwietniu 2008 r. i od opuszczenia zakładu karnego nie pojawił się w mieszkaniu ojca, co potwierdza tezę o ześrodkowaniu jego czynności życiowych w innym miejscu. Tym samym należy uznać, że istnieją warunki do wymeldowania T. W. tym bardziej, jeśli się uwzględni, że jego wniosek o przywrócenie posiadania nie został uwzględniony. Skarżący ma 72 lata, syn 29 lat. Informacja policji znajdująca się w aktach sprawy wskazuje na liczne interwencje. Skarżący ma prawo do niezakłóconego przebywania w swoim miejscu zamieszkania i prawo musi stanąć po stronie pokrzywdzonego. Uzasadnia to na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylenie zaskarżonej decyzji.