II SA/Bd 219/12

WyrokWSA w Bydgoszczy2012-06-13

Skład orzekający: Anna Klotz, Elżbieta Piechowiak, Jarosław Wichrowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy student studiów dziennych, który nie podejmuje zatrudnienia z powodu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym rodzicem, spełnia przesłankę niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej warunkującą przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że fakt studiowania w systemie dziennym nie jest wystarczającą podstawą do odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Ustawa o świadczeniach rodzinnych nie uzależnia przyznania świadczenia od wcześniejszego wykonywania pracy lub jej poszukiwania. Kluczowe jest ustalenie, czy między niepodejmowaniem zatrudnienia a koniecznością sprawowania opieki istnieje związek przyczynowy, czyli czy osoba ta podjęłaby pracę, gdyby nie musiała sprawować opieki. Organy administracji nie poczyniły takich ustaleń, opierając się jedynie na fakcie studiowania.
Stan faktyczny
K. B. złożyła wniosek o świadczenie pielęgnacyjne z tytułu sprawowania opieki nad ojcem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia, uznając, że skarżąca, jako studentka studiów dziennych, nie spełnia przesłanki niepodejmowania zatrudnienia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając błędną wykładnię przepisów i nieprawidłowe ustalenia faktyczne.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta I., stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, i przyznał zwrot kosztów pomocy prawnej.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Elżbieta Piechowiak sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant Paweł Staniszewski po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu [...] czerwca 2012 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta I. z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B.) na rzecz radcy prawnego J. P. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją Nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r., na podstawie art. 17 ust. 1, ust. 1a, art. 20 ust 3, art. 23, art. 24, art. 25, art. 26, art. 30 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 z późn. zm., dalej: ustawa o świadczeniach rodzinnych), ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. Nr 9, poz. 59, z późn. zm., dalej: k.r.i.o.), § 7 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. Nr 105, poz. 881 oraz z 2009 r., Nr 114, poz. 950.), § 1 pkt 13 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2009 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz. U. Nr 129, poz. 1058), oraz art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98 poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.) Prezydent Miasta I. odmówił K. B. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad ojcem P. B. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że skarżąca nie spełnia warunków uprawniających do otrzymania świadczenia, tj. art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, bowiem jako osoba studiująca w systemie dziennym nie jest aktywna zawodowo. Niepodejmowanie zaś pracy przez taką osobę nie wynika z konieczności opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, ale związane jest z uczęszczaniem na zajęcia dydaktyczne i zdobywaniem wykształcenia. Od powyższej decyzji, pismem z dnia [...] grudnia 2011 r., skarżąca wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. Organ II instancji, decyzją znak: [...] z dnia [...] stycznia 2012 r., po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Argumentując, organ odwoławczy przytoczył treść art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, regulujący zakres podmiotowy świadczenia. Zgodnie z powyższym przepisem, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1. matce albo ojcu; 2. innym osobom, na których zgodnie z przepisami k.r.i.o. ciąży obowiązek alimentacyjny; 3. opiekunowi faktycznemu dziecka; - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Dokonując analizy przytoczonych regulacji organ odwoławczy wywiódł, iż przesłanki określone w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych są przesłankami kumulatywnymi, co oznacza iż prawo do świadczenia pielęgnacyjnego uzależnione jest od łącznego ich wystąpienia. Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje wskazanym w nim osobom, jeżeli spełniają dwie przesłanki. Pierwsza z nich dotyczy sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności, łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Decyzją Powiatowego Zespołu Do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w I. z dnia [...] listopada 2006 r. ojciec strony, P. B. został zaliczony do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, który ma charakter trwały. Orzeczenie wydano na stałe. Nie uległo więc wątpliwości organu, że wniosek skarżącej w tym zakresie jest prawidłowy. Druga przesłanka dotyczy niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki. Organ zauważył, iż stosownie do treści art. 3 pkt 22 ustawy, pod pojęciem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej rozumieć należy wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. Analogicznie do tego przepisu organ wywiódł, że rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, o jakiej stanowi przepis art. 17 ust. 1 tej ustawy, to rezygnacja z wykonywania pracy na podstawie stosunku pracy lub innych stosunków prawnych wymienionych w tym przepisie. Organ uznał, że wyżej opisanego kryterium wnioskodawczyni nie spełnia. Ponadto zaznaczono, że skarżąca korzystała już ze świadczenia pielęgnacyjnego, w okresie od [...] maja 2010 r. do [...] września 2010 r., zważywszy iż po ukończeniu szkoły średniej nie podjęła zatrudnienia z uwagi na konieczność zapewnienia opieki choremu ojcu. W dniu [...] października 2010 r. wnosząca odwołanie zwróciła się do organu I instancji o uchylenie decyzji przyznającej rzeczone świadczenie z powodu podjęcia studiów stacjonarnych na [...] na kierunku [...]. Powyższe zostało zrealizowane zgodnie z wnioskiem strony. Organ podniósł, że o ile w okresie od ukończenia szkoły średniej do podjęcia studiów nie podejmowanie przez skarżącą pracy zarobkowej mogło być spowodowane sprawowaniem stałej opieki nad ojcem, o tyle w sytuacji obecnej brak zatrudnienia wynika ze zgoła odmiennych przesłanek – przede wszystkim przesądził tu fakt podjęcia dalszej nauki w systemie dziennym, w innym mieście. Pojęcie rezygnacji z zatrudnienia na rzecz świadczenia pielęgnacyjnego oznacza natomiast faktyczną rezygnację z zarobkowania w celu przeniesienia centrum swojej aktywności życiowej na sprawowanie opieki nad członkiem rodziny. Osoba, której przysługuje świadczenie, zmuszona jest w związku ze sprawowaniem opieki zrezygnować z działalności zarobkowej lub nie móc jej podjąć, właśnie ze wskazanej przyczyny, przy czym oceny tego faktu należy dokonać w oparciu o całokształt okoliczności sprawy. Zdaniem organu nie odpowiada takiemu stanowi faktycznemu jednoczesne ze sprawowaniem opieki podjęcie studiów dziennych w innym mieście, bowiem wiąże się z tym czasochłonny proces zdobywania wiedzy, wypełnianie obowiązków uczelnianych, w tym przygotowywanie się do zajęć i egzaminów oraz konieczność codziennych dojazdów do domu i na uczelnię w innym mieście. Ponadto, w oparciu o wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 15 marca 2011 r., sygn. akt II SA/Op 707/10 organ wywiódł, że świadczenie pielęgnacyjne nie może być traktowane jako wynagrodzenie za sprawowanie opieki. Stanowi ono rekompensatę utraconych dochodów przez osobę ubiegającą się o świadczenie w związku z niepodejmowaniem albo rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej ze względu na konieczność sprawowania opieki. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skardze na powyższą decyzję, skarżąca zarzuciła jej i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji: 1. naruszenie art. 17 ust. 1 i ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez błędne dokonanie wykładni w zakresie, że osoba studiująca dziennie nie jest uprawniona do świadczeń pielęgnacyjnych tytułem opieki nad rodzicami; 2. naruszenie art. 7 i art. 80 k.p.a., polegające na dokonaniu nieprawidłowych ustaleń jakoby skarżąca, pomimo że uczy się na wyższej uczelni, nie sprawowała opieki nad niepełnosprawnym ojcem, a także nie zrezygnowała z zatrudnienia, podczas gdy prawidłowa ocena zebranego materiału prowadzi do wniosku, że skarżąca pomaga ojcu w codziennych czynnościach jak chociażby: przygotowanie posiłków, robienie zakupów, golenie, pranie itp., tym samym zmuszona była zrezygnować z pracy zarobkowej, a swój potencjalny czas przeznaczyć właśnie na pomoc ojcu, a właściwie obojgu niepełnosprawnym rodzicom, niezdolnym do samodzielnej egzystencji. Skarżąca podniosła, iż krzywdząca jest argumentacja organu jakoby przyczyną nie podejmowania przez nią zatrudnienia był nie fakt opieki nad ojcem, a właściwie obojgiem rodziców, ale studia stacjonarne i konieczność codziennego dojazdu na uczelnię. Gdyby nie choroba rodziców, praca zarobkowa nie stanowiłaby dla strony problemu, gdyż możliwe jest dostosowanie planu zajęć uczelni tak, by podjąć zajęcie dorywcze. W obecnej sytuacji jednak cały potencjalny czas pochłania opieka nad rodzicami. Jak podkreśliła skarżąca, ze względu na opiekę nad rodzicami, świadomie i odpowiedzialnie zdecydowała się na studia jak najbliżej miejsca zamieszkania, w systemie dziennym. Pozwala jej to codziennie być z rodzicami i zapewniać niezbędną im pomoc. Osoby sprawujące opiekę, w odróżnieniu od skarżącej, nie zawsze zamieszkują ze swoimi podopiecznymi, a dojeżdżając tym bardziej nie zapewniają stałej, całodobowej opieki. Zarzut organu w tym zakresie uznała więc strona za chybiony. Ponadto, wobec niskiego dochodu (łącznie [...] zł z tytułu rent inwalidzkich netto, wraz z dodatkami pielęgnacyjnymi oraz [...] zł z tytułu stypendium socjalnego pobieranego przez skarżącą) rodziny nie stać na wynajęcie profesjonalnej opieki, choćby na 2 godz. dziennie. W związku z powyższym, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonych decyzji, przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji oraz zwolnienie z kosztów sądowych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r., - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz,1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, co do zasady, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem i polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Oznacza to między innymi, że sąd nie może w ocenie legalności zaskarżonej decyzji ograniczać się jedynie do zarzutów sformułowanych w skardze, lecz także powinien wadliwość kontrolowanego aktu podnosić z urzędu. W postępowaniu sądowym badana jest zatem wyłącznie zgodność aktu administracyjnego z przepisami prawa materialnego i prawidłowość przyjętej przez organ procedury, która doprowadziła do wydania tego aktu. Z przywołanych powyżej przepisów jednoznacznie wynika, że sądy administracyjne sprawują jedynie kontrolę nad działalnością administracji publicznej, gdyż ustawodawca nie wyposażył tych sądów w uprawnienia, które pozwalałyby na podejmowanie merytorycznych rozstrzygnięć. Materialno- prawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowił art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz.U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm.), zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) innym osobom, na których, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59, z późn. zm.), ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Z akt sprawy wynika, że oboje rodzice skarżącej legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Skarżąca ubiega się o świadczenie w związku z niepełnosprawnością ojca, który na podstawie orzeczenia Powiatowego Zespołu Do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w I. z dnia [...] listopada 2006 r. został zaliczony do osób legitymujących się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Niepełnosprawność ma charakter trwały. Orzeczenie wydano na stałe. Bezsporne w przedmiotowej sprawie jest, że skarżąca należy do kręgu osób, które zgodnie z art. 128 i art. 129 § 1 k.r.io. obciąża obowiązek alimentacyjny względem osoby niepełnosprawnej w stopniu znacznym. Jako córka jest jej krewną w linii prostej - zstępną, spokrewnioną w pierwszym stopniu pokrewieństwa. Przedmiotem sporu w sprawie jest natomiast, czy skarżącej przysługuje świadczenie pielęgnacyjne z tytułu niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawnym ojcem, w sytuacji, gdy jest ona studentką studiów stacjonarnych. W ocenie organu to, że skarżąca podjęła studia stacjonarne na [...] w T. na kierunku [...], skutkuje brakiem spełniania drugiej przesłanki warunkującej przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, tj. zaistnienia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przez osobę sprawującą opiekę, tut. wnioskodawczynię w związku z koniecznością sprawowania tej opieki. Organ stanowisko oparł na treści art. 3 pkt 22 ustawy, który to przepis stanowi, że pod pojęciem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej rozumieć należy wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. Analogicznie do tego przepisu uznać należy, że rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, o jakiej stanowi przepis art. 17 ust. 1 tej ustawy, to rezygnacja z wykonywania pracy na podstawie stosunku pracy lub innych stosunków prawnych wymienionych w tym przepisie. Organ odwoławczy reprezentuje pogląd, iż brak jest realizacji przesłanki sprawowania stałej, czyli całodobowej opieki i pomocy oraz stałego współdziałania na co dzień opiekuna w stosunku do osoby niepełnosprawnej, przez osobę studiującą w systemie studiów stacjonarnych, w innym mieście. W ocenie organu skarżąca nie podejmuje zatrudnienia przede wszystkim z uwagi na studia stacjonarne i konieczność codziennego dojazdu do domu i na uczelnię· Pojęcie rezygnacji z zatrudnienia oznacza faktyczną rezygnację z zarobkowania i przeniesienie swojej aktywności zawodowej na sprawowanie opieki nad członkiem rodziny. Kolegium uznało, że w niniejszym przypadku sytuacja rezygnacji z zatrudnienia nie ma miejsca, ponieważ skarżąca odbywa studia w trybie dziennym, na których uczęszcza na zajęcia w innej miejscowości. Ponadto studiując obowiązana jest zdobywać wiedzę również we własnym zakresie np. przygotowywać się do zajęć. Zdaniem sądu, wskazana okoliczność nie może stanowić wystarczającej podstawy do odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Przede wszystkim zwrócić trzeba uwagę, że faktem powszechnie znanym jest podejmowanie zatrudnienia lub innych prac zarobkowych nawet w pełnym wymiarze godzin przez osoby kontynuujące naukę także na studiach stacjonarnych. Z cytowanego wyżej art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie wynika natomiast, aby przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego uwarunkowane było wcześniejszym wykonywaniem pracy lub jej poszukiwaniem. Należy zauważyć, iż świadczenie pielęgnacyjne, o którym mowa w cytowanym przepisie, przysługuje w dwóch odmiennych stanach faktycznych. Pierwszy z nich ma miejsce wówczas, gdy osoba ubiegająca się o przyznanie świadczenia faktycznie rezygnuje z wykonywanej dotychczas pracy. Drugi natomiast występuje wówczas, gdy dana osoba w ogóle "nie podejmuje zatrudnienia", przy czym bez znaczenia jest, czy osoba ta wykonywała wcześniej jakąś pracę, czy też nie. Okoliczność ta może mieć jedynie znaczenie dla ustalenia przyczyn, z powodu których dana osoba nie podejmuje pracy (vide: wyrok WSA w Gdańsku z dnia 14 lutego 2008 r., sygn. akt II SA/Gd 764/07 – dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przy czym niepodejmowanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w rozumieniu tego przepisu, oznacza wyłącznie niemożność podjęcia pracy z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. W takim wypadku w toku postępowania organy administracji powinny ustalić, czy strona występująca z żądaniem przyznania jej tego świadczenia znajduje się w takiej sytuacji życiowej i rodzinnej, że gdyby nie sprawowała tej opieki, a zostałaby jej zaoferowana praca, to byłaby gotowa do jej podjęcia. Inne okoliczności, takie jak: brak zatrudnienia strony w przeszłości, brak odpowiednich ofert pracy na rynku, brak odpowiednich kwalifikacji, itp. nie mają znaczenia dla spełnienia przesłanki tzw. niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki (vide: cyt. wyżej wyrok WSA w Gdańsku z dnia 14 lutego 2008 r., sygn. akt II SA/Gd 764/07 – dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarżąca w pismach procesowych oświadcza, że konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawnym ojcem wynika z jego kondycji fizycznej. Opisuje na czym polega świadczenie pomocy niepełnosprawnemu. Sytuacja finansowa rodziny nie pozwala jednak na wynajęcie do tych czynności osoby, która mogłaby zastąpić skarżąca w opiece. Z uwagi na sytuację, w której znalazła się rodzina skarżącej musi ona sama pogodzić studia stacjonarne i opiekę nad niepełnosprawnym ojcem. W rozpatrywanej sprawie zachodzi więc konieczność wyjaśnienia, czy pomiędzy niepodejmowaniem przez skarżącą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym ojcem, legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, występuje związek przyczynowy. Innymi słowy obowiązkiem organów było ustalenie, czy sytuacja życiowa i rodzinna skarżącej jest tego rodzaju, że gdyby nie sprawowała opieki nad osobą niepełnosprawną, a zostałaby jej zaoferowana praca, to byłaby gotowa do jej podjęcia. Organy administracji żadnych ustaleń w powyższym zakresie jednakże nie poczyniły, zakładając a priori, że skoro skarżąca jest studentką studiów stacjonarnych, to niepodejmowanie przez nią zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej jest związane z kontynuacją w tej formie nauki, a nie sprawowaniem opieki nad ojcem. W ocenie Sądu nie jest przeszkodą również studiowanie w innym mieście. Organ winien wykazać w oparciu o plan studiów, wykłady, ćwiczenia, egzaminy, zaliczenia), czy skarżąca byłaby w stanie pogodzić obowiązki związane ze studiami stacjonarnymi i pracą, gdyby taka została jej zaoferowana. W tym stanie rzeczy uznać należy, iż dokonana przez organy administracji ocena, że skarżąca nie spełnia omawianej przesłanki legitymującej do przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego, oparta została na niedokładnym ustaleniu stanu faktycznego. Doszło więc do naruszenia art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, a także art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Organ ponownie rozpoznając sprawę poczyni rzetelne ustalenie stanu faktycznego, uznając uchybienia zawarte w uzasadnieniu niniejszego wyroku jako zalecenia Sądu do ustalenia stanu faktycznego. Z uwagi na powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270) orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, uznając to za konieczne dla podjęcia prawidłowego rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w niniejszej sprawie. Na podstawie art. 152 powyższej ustawy orzeczono o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie § 2 ust. 2, art. 15 w zw. z § 14 ust.2 pkt 1 lit. c i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. z 2002 r., Nr 163, poz. 1349 ze zm.) i przyznał stawkę minimalną w kwocie 240 zł podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Z uwagi na nakład pracy pełnomocnika, a także charakter sprawy i wkład pracy pełnomocnika w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia Sąd nie znalazł podstaw do przyznania kosztów od Skarbu Państwa w wysokości dwukrotności stawki minimalnej.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło