II SA/Bd 252/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jarosław Wichrowski Sędziowie: Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Protokolant Elżbieta Brandt po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 maja 2013 r. sprawy ze skargi G. P., S. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania oddala skargę. Decyzją z dnia [...] nr [...] Wójt Gminy I., na podstawie art. 15 ust. 5 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochocenie gruntów rolnych i leśnych (t.j. Dz.U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1266 ze zm.) oraz art. 104, 107 i 108 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej powoływanej jako kpa), nakazał G. i S. P., współwłaścicielom nieruchomości położnych w miejscowości D., oznaczonych nr ewid. [...], usunięcie z nich chwastów poprzez przeprowadzenie odpowiednich zabiegów agrotechnicznych (oprysków, skoszenia), w terminie 7 dni od dnia otrzymania decyzji, ze wskazaniem, że niewykonanie nałożonego obowiązku będzie skutkowało wykonaniem zastępczym na koszt współwłaścicieli gruntów. Decyzji tej organ I instancji nadał rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podkreślił zaś, że obowiązek zwalczania chwastów ciąży na użytkownikach gruntów rolnych, że występujące zachwaszczenie poprzez rozsiewające się nasiona przyczynia się do zachwaszczania gruntów sąsiednich, że przedmiotowe grunty stanowią grunty klasy RII i RIIIa, a także że interes społeczny wyrażający się w potrzebie zapobieżenia degradacji gruntów sąsiednich oraz ochrony zdrowia w wyniku ich zachwaszczenia uzasadnia nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Powyższą decyzje doręczono G. i S. P. w dniu [...] (dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki k. 68-71 akt organu I instancji). Pismem z dnia [...] (wpływ do organu [...]) G. i S. P. wnieśli sprzeciw od ww. decyzji, zaskarżając ją w całości oraz podkreślając, że nie zgadzają się z jej ustaleniami i nie wyrażają zgody na wejście na ich prywatny teren. Pismem z dnia [...] ww. wystąpili do organu I instancji w trybie art. 111 § 1 kpa z wnioskiem o uzupełnienie decyzji co do rozstrzygnięcia, wskazując że jest ono niekompletne, gdyż nie odnosi się do żądania stron znajdującego się w całości materiałów sprawy. Pismem z dnia [...] organ I instancji przekazał SKO wraz z aktami sprawy pismo stron z dnia [...] jako odwołanie od decyzji z dnia [...], a także wniosek o uzupełnienie tej decyzji zawarty w piśmie z dnia [...]. Ponadto organ I instancji przekazał SKO (wpływ do SKO w dniu [...]) pismo skarżących z dnia [...] nazwane "odwołanie (zażaleniowe)", dotyczącej decyzji z dnia [...], w którym to skarżący domagając się uchylenie decyzji organu I instancji i przekazania mu sprawy do ponownego rozpoznania powołali się m.in. na złożony w sprawie sprzeciw z dnia [...] oraz wniosek o uzupełnienie decyzji zawarty w piśmie z dnia [...], a także podnieśli, że obowiązek rekultywacji w niniejszej sprawie spoczywa na Staroście I., który przyczynił się wydaną z urzędu decyzją do utraty wartości użytkowego przez nich gruntu. W dniu [...] SKO w B., w trybie art. 65 § 1 kpa przekazało według właściwości organowi I instancji wniosek skarżących z dnia [...] o uzupełnienie decyzji z dnia [...]. Jednocześnie postanowieniem z dnia [...] nr [...], w związku z wniesieniem przez G. i S. P. odwołania od decyzji z dnia [...], SKO w B., na podstawie art. 134 w zw. z art. 111 § 1, 1b i 2 kpa, stwierdziło jego niedopuszczalność, wskazując że termin do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji rozpocznie swój bieg dopiero od dnia doręczenia stronom postanowienia w sprawie uzupełnienia lub odmowy uzupełnienia decyzji organu I instancji. Na powyższe postanowienie z dnia [...], G. i S. P. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, domagając się jego uchylenia, a także uchylenia decyzji Wójta Gminy I. z dnia [...], pisma Wójta Gminy I. z dnia [...] i postanowienia tego organu z dnia [...], którym to organ I instancji uzupełnił na postawie art. 111 kpa decyzję własną z dnia [...] w zakresie rozstrzygnięcia faktycznego uzasadnienia rozstrzygnięcia. Opisując w uzasadnieniu skargi bardzo szczegółowo stan faktyczny sprawy skarżący wskazali, iż nie składali odwołania, o którym mowa w zaskarżonym do sądu postanowieniu o niedopuszczalności odwołania, i że w związku z tym jego nie podtrzymują. W odpowiedzi na skargę SKO w B. wniosło o umorzenie postępowania sądowego w trybie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej powoływanej jako ppsa), z uwagi na jego bezprzedmiotowość związaną z rozpatrzeniem już przez SKO środka odwoławczego od decyzji organu I instancji z dnia [...]. Argumentując swój wniosek SKO wyjaśniło, że postanowieniem z dnia [...] organ I instancji uzupełnił decyzję z dnia [...], że postanowienie to zostało skarżącym doręczone w dniu [...], że w ustawowym terminie tj. w dniu [...] skarżący złożyli do SKO odwołanie od decyzji z dnia [..] oraz, że w wyniku rozpatrzenia merytorycznego tego odwołania SKO decyzją z dnia [...] orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie wynikającym z treści przepisów art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd stwierdził, że zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu, w związku z czy wniesiona w sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie SKO w Bydgoszczy stwierdzające niedopuszczalność odwołania G. i S. P. od decyzji organu I instancji z dnia [...], nakładającej na skarżących obowiązek usunięcie chwastów z należących do nich i użytkowanych przez nich działek nr [...], poprzez przeprowadzenie odpowiednich zabiegów agrotechnicznych . Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowił art. 134 kpa, w oparciu o który to organ odwoławczy dokonał kontroli formalnej odwołania, stwierdzając, że w przedmiotowej sprawie skarżący złożyli poza odwołaniem także wniosek o uzupełnienie decyzji w trybie art. 111 § 1 kpa i, że w związku z tym faktem wniesienia odwołania jest niedopuszczalne, gdyż termin do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji rozpocznie swój bieg dopiero od dnia doręczenia stronom postanowienia w sprawie uzupełnienia lub odmowy uzupełnienia decyzji organu I instancji. Oceniając prawidłowość powyższego stanowiska organu odwoławczego wskazać należy w pierwszej kolejności, że przepis art. 134 kpa stanowi, iż organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania, a postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Biorąc pod uwagę okoliczności przedmiotowej sprawy, a więc okoliczność, że skarżący pismem z dnia [...] (data wpływu do organu – [...]) wystąpili do organu I instancji w trybie art. 111 § 1 kpa z wnioskiem o uzupełnienie, doręczonej im w dniu [...], decyzji z dnia [...] co do zawartego w niej rozstrzygnięcia, a także, że wnieśli oni również pismami z dnia [...] (pismo nazwane "sprzeciwem") oraz z dnia [...] (pismo nazwane "odwołaniem zażaleniowym") środek odwoławczy w postaci odwołania od kwestionowanej decyzji organu I instancji z dnia [...], należało instytucję procesową niedopuszczalności odwołania, o której mowa w art. 134 kpa rozpatrzyć w kontekście określonego przepisami kodeksu postępowania administracyjnego uprawnienia strony postępowania do wniesienia żądania uzupełniania decyzji i jego wpływu na omawiany środek odwoławczy. Przepis art. 111 § 1 kpa stanowi bowiem, że strona może w terminie czternastu dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji zażądać jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia bądź co do prawa odwołania, wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego, albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach. Uzupełnienie lub odmowa uzupełnienia decyzji następuje w formie postanowienia (art. 111 § 1b kpa). W przypadku wydania takiego postanowienia termin dla strony do wniesienia odwołania, powództwa lub skargi biegnie od dnia jego doręczenia lub ogłoszenia (art. 111 § 2 kpa). Taka konstrukcja prawna instytucji uzupełnienia decyzji powoduje, iż w doktrynie oraz orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalił się pogląd, że orzeczenie w przedmiocie uzupełnienia decyzji, inaczej niż w procedurze cywilnej, nie ma samodzielnego bytu prawnego, lecz pozostaje częścią aktu administracyjnego, którego uzupełnienie dotyczy. W szczególności dzieli losy tego aktu w postępowaniu odwoławczym (zażaleniowym). Oznacza to z jednej strony, że postanowienie o odmowie uzupełnienia decyzji nie stanowi samoistnego aktu administracyjnego, a z drugiej że zgłoszenie żądania uzupełnienia decyzji przesuwa początek liczenia terminu wniesienia odwołania na dzień doręczenia stronie odpowiedzi w przedmiocie uzupełnienia decyzji. Akt wydany zaś w wyniku rozpatrzenia takiego żądania powinien, stosowanie do treści art. 107 § 1 kpa zawierać nowe pouczenie o terminie wniesienia odwołania od decyzji objętej żądaniem (patrz Andrzej Wróbel Komentarz Lex do art. 111 Kodeksu postępowania administracyjnego; postanowienie WSA w Warszawie z dnia 30 maja 2012 r., sygn. akt VI SA/Wa 956/12, publ. lex nr 1294282; wyrok WSA w Krakowie z dnia 15 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SA/Kr 261/11, publ. lex nr 1094749; wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 listopada 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 1221/10, publ. lex nr 759522; postanowienie NSA z 16 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1486/10, publ. lex nr 74155). Mając na uwadze powyższe nie ulega wątpliwości, że w przedmiotowej sprawie warunki do skutecznego wniesienia odwołania nie zostały zachowane. Z przytoczonych przepisów wynika, że odwołanie dla swoje skuteczności musi być wniesione w ustawowym terminie 14 dni, liczonym od dnia doręczenia stronie postanowienia w przedmiocie uzupełnienia decyzji organu I instancji. Skarżący wnieśli natomiast wskazany środek odwoławczy przed wydaniem przez organ I instancji rozstrzygnięcia w kwestii złożonego w ustawowym terminie wniosku o uzupełnienie decyzji. W tym stanie rzeczy stanowisko SKO o niedopuszczalności odwołania należało uznać za w pełni uzasadnione i odpowiadające przytoczonym powyżej przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd nie podzielił natomiast stanowiska SKO o zasadności umorzenia postępowania sądowego w trybie art. 161 § 1 pkt 3 ppsa, uznając że pomimo iż organ odwoławczy, w następstwie uzupełnienia przez organ I instancji w dalszym etapie postępowania decyzji z dnia [...], rozpatrzył już wniesiony przez skarżących w dniu [...] środek odwoławczy od decyzji organu I instancji z dnia [...], utrzymując w mocy decyzję z dnia [...] rozstrzygnięcie organu I instancji, to jednak zaskarżone do Sądu postanowienie SKO w dalszym ciągu funkcjonuje w obrocie prawnym, a więc przedmiot postępowania sądowego istnieje i może wywoływać określone skutki prawne, co nie pozwala na stwierdzenie bezprzedmiotowości postępowania zainicjowanego wniesieniem przedmiotowej skargi. Uwzględniając wszystkie wskazane powyżej okoliczności Sąd na podstawie art. 151 ppsa orzekł jak w sentencji.