II SA/Bd 277/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Wichrowski Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski (spr.) Sędzia WSA Renata Owczarzak Protokolant: Katarzyna Korycka po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 20 listopada 2012 roku sprawy ze skargi spółki Ch. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej nałożenia obowiązku ograniczenia oddziaływania na środowisko 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...], nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. na rzecz skarżącej kwotę 457 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Bd 277/12 Uzasadnienie Wnioskiem z dnia 15 czerwca 2011 r. Ch. z o.o. wystąpiła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 2008 r. nr [...], określający zakres oddziaływania na środowisko podnosząc, że SKO w decyzji z dnia [...] lutego 2011 r. ([...]) stwierdziło nieważność decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] grudnia 2007 r. ([...]) o dopuszczalnym poziomie hałasu, tj. decyzji poprzedzającej wydanie decyzji z [...] marca 2008 r. Wg skarżącego decyzja z [...] marca 2008 r. dotknięta jest kwalifikowaną wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Decyzją z dnia [...] października 2011 r., nr [...] w [...] na podstawie art. 362 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r., Nr 25, poz. 150 ze zm.) oraz art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1 i § 2, art. 158 § 1 Kpa uznając, że decyzja nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, odmówiło stwierdzenia nieważności ww. decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] marca 2008 r. Kolegium podkreśliło, że wcześniejsze stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. w sprawie ustalenia dopuszczalnych poziomów hałasu poza zakładem Ch. z o.o. nie powoduje automatycznie, że decyzja Prezydenta Miasta [...] z [...] czerwca 2008 r. także dotknięta jest wadą nieważności. Pismem z dnia [...] listopada 2011 r. ww. Spółka wystąpiła z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, zarzucając naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. SKO w [...], decyzją dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...], na podstawie art. 362 ust. 1 i 2 ww. ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. oraz art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1 i § 2, art. 158 § 1 i art. 138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] października 2011 r., wywodząc że brak podstaw prawnych do stwierdzenia nieważności decyzji z [...] marca 2008 r. W skardze na powyższą decyzję Spółka wniosła o jej uchylenie w całości decyzji SKO z [...] grudnia 2011 r. i uchylenie poprzedzającej ją decyzji z [...] listopada 2012 r., zarzucając naruszenie: art. 156 § 1 pkt 2 Kpa (w zw. z art. 127 § 3 i art. 140 Kpa) poprzez jego niezastosowanie, pomimo tego, że decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 2008 r. została wydana bez podstawy prawnej, a jednocześnie z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 362 ust. 1 pkt 1, art., 362 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 113 - 115a ustawy z dnia 27 kwietnia 2011 r. oraz art. 77 § 1 w zw. z art. 75 § 1 i art. 7 Kpa; art. 107 § 3 Kpa w zw. z art. 127 § 3 Kpa w zw. z art. 127 § 3 i art. 140 Kpa w zw. z art. 8 Kpa poprzez nieodniesienie się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do argumentacji skarżącego zawartej we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie, powołując się na szczegółowe, merytoryczne uzasadnienie swojego stanowiska zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z póżn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 133 § 1 i art. 134 § 1 ww. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Z akt sprawy natomiast wynika, że przedmiotowa decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 2008 r. - [...]- której dotyczył wniosek z [...] czerwca 2011 r. wszczynający postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją, określając zakres ograniczenia oddziaływania zakładu Ch. z o.o. przy ul. [...]w [...] na środowisko ma ścisły związek z wcześniejszą decyzją Prezydenta Miasta [...] z [...] grudnia 2007 r. - [...] o dopuszczalnym poziomie hałasu w środowisku. Z uzasadnienia decyzji z [...] marca 2008 r. expressis verbis wynika, że u podstaw tej decyzji legła decyzja z [...] grudnia 2007 r. - [...]. Z akt wynika także, że w odniesieniu do drugiej z ww. decyzji tj. decyzji z [...] grudnia 2007 r. - decyzją z [...] lutego 2011 r. [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] na podstawie art. 113,114,115a ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U. z 2006 r., Nr 129, poz. 902 z późn. zm.), § 2 rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku z dnia 14 czerwca 2007 r. (Dz. U. z 2007 r., Nr 120, poz. 826), oraz art. 104 § 1, art. 156 § 1 pkt 2, art. 158 § 1 Kpa stwierdziło jej nieważność. W tej sytuacji należało rozstrzygnąć czy stwierdzenie nieważności decyzji, na której oparto inną decyzję zależną, jest podstawą stwierdzenia nieważności tej decyzji jak wskazuje strona skarżąca na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, czy też stanowi przesłankę do wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 8 Kpa tak jak to wskazano w zaskarżonej decyzji. Innymi słowy należało wyjaśnić jaki wpływ wywiera stwierdzenie nieważności decyzji, na której oparto inną decyzję zależną. Dotyczy to sytuacji, gdy następuje ciąg zdarzeń prawnych, w których jedna decyzja, będąca podstawą wydania ostatecznej decyzji zależnej, została w wyniku stwierdzenia wystąpienia przesłanki określonej w art. 156 Kpa usunięta z obrotu prawnego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym w tym zakresie pojawiły się dwa odmienne stanowiska. Według pierwszego poglądu "stwierdzenie nieważności decyzji, w oparciu o którą została wydana inna decyzja (zależna), nie stanowi podstawy z art. 145 §1 pkt 8 Kpa do wznowienia postępowania w stosunku do tej drugiej decyzji (zależnej), lecz stanowi podstawę do stwierdzenia jej nieważności (art. 156 §1 pkt 2 Kpa), gdyż stwierdzenie nieważności decyzji powoduje skutki prawne z mocą ex tunc, a uchylenie decyzji w wyniku wznowienia postępowania - ex nunc", (wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2011 r. sygn. akt II OSK 422/10 i wyrok NSA z dnia 3 listopada 2010 r., sygn. akt I OSK 825/10). Drugi pogląd został wyrażony w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 20 sierpnia 1999 r., sygn. akt IV SA 36/99; z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt II OSK 101/05; z dnia 22 stycznia 2008 r., sygn. akt II OSK 1880/06; z dnia 6 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 901/08. Naczelny Sąd Administracyjny uznał w nich, że stwierdzenie nieważności decyzji w oparciu o którą została wydana decyzja zależna, stanowi przesłankę wznowienia postępowania na podstawie: art. 145 §1 pkt 8 Kpa i nie prowadzi do stwierdzenia nieważności decyzji zależnej. Stanowisko to było konsekwentnie podtrzymywane przed 2004 r. przez Sąd Najwyższy (por. wyrok SN z dnia 17 grudnia 1993 r., sygn. akt III ARN 50/93, wyrok SN z dnia 5 lipca 1996 r., sygn. akt III ARN 21/96). Podobne rozbieżności istniały także w doktrynie. Wszystkie powyższe rozbieżności i wątpliwości zostały zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy ostatecznie rozstrzygnięte i usunięte uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 listopada 2012 r. I OPS 2/12 który zajął stanowisko, że stwierdzenie nieważności decyzji, w oparciu o którą wydano inną przedmiotowo zależną decyzję może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji zależnej na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, a nie do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 Kpa. Nie powtarzając w tym miejscu zasługującej na oczywistą aprobatę argumentacji Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawionej w uzasadnieniu przywołanej uchwały, należało więc uznając skargę za zasadną na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z przepisem art. 135 tej ustawy orzec jak w sentencji wyroku, rozstrzygnięcie w pkt 2 opierając na przepisie art. 152 tej ustawy, natomiast rozstrzygnięcie w pkt 3 opierając na przepisach art. 200 ww. ustawy oraz przepisach rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych ... (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 z późn. zm.). Wskazanie co do dalszego postępowania wynikają wprost z uzasadnienia niniejszej wyroku którego ocena i wskazania po myśli art. 153 ww. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. są dla organu wiążące; w szczególności rzeczą organu będzie rozstrzygnięcie sprawy mając na uwadze przywołaną uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego I OPS 2/12 z 13 listopada 2012 r.