II SA/Bd 357/12

WyrokWSA w Bydgoszczy2012-10-02

Skład orzekający: Renata Owczarzak, Grzegorz Saniewski, Małgorzata Włodarska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała Rady Miasta w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która przewiduje rozbiórkę istniejącego budynku i wyznacza linię zabudowy wewnątrz tego budynku, narusza prawo własności właścicieli nieruchomości?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że uchwała Rady Miasta w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie narusza prawa własności, nawet jeśli przewiduje rozbiórkę istniejącego budynku i wyznacza linię zabudowy wewnątrz niego. Prawo własności nie jest absolutne i podlega ograniczeniom, a plan miejscowy ma na celu ustalenie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu. W tym przypadku ograniczenia zostały uzasadnione względami bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz koniecznością ochrony zabytków, co stanowiło ważniejszy interes publiczny niż maksymalne wykorzystanie prawa własności przez skarżących. Sąd podkreślił, że plan nie nakazuje rozbiórki, a jedynie ogranicza możliwość rozbudowy istniejącego budynku.
Stan faktyczny
Skarżący M. i M. S. wnieśli skargę na uchwałę Rady Miasta Bydgoszczy dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, kwestionując jej część dotyczącą ich nieruchomości. Zarzucili, że plan narusza ich prawo własności poprzez oznaczenie budynku do rozbiórki, wyznaczenie linii zabudowy wewnątrz budynku, wprowadzenie zakazu rozbudowy oraz przeznaczenie części działki pod drogę publiczną. Skarżący podnosili również zarzuty dotyczące wadliwej analizy finansowej i braku uzgodnień z zarządcą drogi.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

II SA/Bd 357/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 2 października 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie: sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) sędzia WSA Małgorzata Włodarska Protokolant Maciej Hoffman po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 2 października 2012 r. sprawy ze skargi M. S. i M. S. na uchwałę Rady Miasta Bydgoszczy z dnia 28 kwietnia 2010 r. nr LXV/995/10 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę. M. i M. S. wnieśli skargę na uchwałę Rady Miasta [...] nr LXV/995/10 z dnia 28 kwietnia 2010 r. w sprawie planu zagospodarowania przestrzennego "[...] (Dziennik Urzędowy Województwa Kujawsko – Pomorskiego z 2010 r. Nr 100, poz. 1272) – w części dotyczącej nieruchomości położonej w [...] (działki nr 64 i 65 w ewidencji gruntów), położonej w granicach terenu oznaczonego w zaskarżonym planie jako teren objęty symbolami 39.MW/U oraz 36.KD-L. Zdaniem skarżących zaskarżona uchwała narusza przepisy prawa w zakresie: – załącznika graficznego, w który obiekty posadowione na działce nr 64 i 65 na obrysie oznaczone są symbolem "X---X----X---X" - jako obiekty przeznaczone do rozbiórki; – w jakim ustala nieprzekraczalną linię zabudowy na działce nr 64 i 65 w ten sposób, iż przebiega ona wewnątrz budynków posadowionych na przedmiotowych działkach, a jednocześnie przesuwa linię tejże zabudowy po linii istniejących budynków w stosunku do innych nieruchomości bez wskazania przyczyn niezastosowania tej samej zasady do nieruchomości skarżących, – § 15 ust. 6 pkt 8 uchwały w jakim wprowadza zakaz rozbudowy, zabudowy, przebudowy i modernizacji budynku skarżących poza ustalone nieprzekraczalne linie zabudowy, które w przypadku ich nieruchomości przebiegają wewnątrz budynku posadowionego na działkach nr 64 i 65, – przeznaczenia zabudowanej działki nr 65 pod drogę publiczną bez wykazania, iż uprzednio dokonano uzgodnienia z zarządcą drogi projektu planu, – w jakim nie zawiera analizy finansowej skutków uchwalenia planu z uwzględnieniem treści art. 36 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r., Nr 80, poz. 717 ze zm; zwanej w skrócie "p.z.p."). Wobec powyższego skarżący zarzucili wydanie zaskarżonej uchwały z naruszeniem: 1) art. 6 ust. 1 p.z.p. w związku z art. 64 ust. 2 oraz art. 32 Konstytucji RP w zakresie w jakim plan narzuca skarżącym sposób wykonywania prawa własności w stosunku do ich nieruchomości znajdującej się w granicach jego obowiązywania w sposób sprzeczny z zasadami wypływającymi z norm konstytucyjnych, 2) art. 3 ust. 1 i art. 4 ust. 1 p.z.p. poprzez nadużycie przez jednostkę samorządu terytorialnego władztwa planistycznego bez poszanowania prawa własności jak i wprowadzenie odmiennych kryteriów dla właścicieli nieruchomości znajdujących się w tej samej sytuacji faktycznej i prawnej, 3) art. 17 pkt 5 p.z.p. poprzez wadliwe sporządzenie prognozy skutków finansowych uchwały bez uwzględnienia art. 36 p.z.p., 4) art. 17 pkt 7 lit. d) p.z.p. w brzmieniu obowiązującym w dniu podjęcia uchwały poprzez nieuwzględnienie w uchwale informacji dotyczących przeprowadzenia uzgodnień planu z zarządcą drogi, mimo że w konkretnym przypadku zachodzi okoliczność zmiany sposobu zagospodarowania nieruchomości położonych w obszarze objętym zaskarżeniem, która wpływa na ruch drogowy jak również na sam pas drogowy. Podnosząc powyższe skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności zaskarżonej części planu. W uzasadnieniu skarżący podnieśli, że nadużyciem władztwa planistycznego jest określenie w sposób aprioryczny, iż budynek posadowiony na działce skarżących ma podlegać rozbiórce (w tym względzie skarżący powołali się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 czerwca 2010 r., sygn. akt II OSK 489/10). Zdaniem skarżących treść § 15 ust. 6 uchwały oraz wyznaczenie linii zabudowy w ten sposób, że przebiega ona wewnątrz budynku powodują, iż obecnie ze względu na wiek budynku oraz jego konstrukcję nie można przy rozbudowie uczynić zadość postanowieniom planu. Natomiast w przypadku wyburzenia budynku i chęci wybudowania innego obiektu z uwzględnieniem treści planu oraz przepisów prawa budowlanego będzie możliwe wzniesienie budynku o powierzchni zabudowy 66 m2 przy obecnej zabudowie o powierzchni 255 m2. Jednocześnie budynek jaki będzie można wznieść to budynek pozbawiony otworów okiennych i drzwiowych, bowiem sąsiedztwo z działką nr 62 i 66 udaremnia możliwość projektowania budynku z dostępem do światła jak i wejściem do jego wnętrza. Skarżący podnieśli, że zdecydowanie w uchwale, że budynek posadowiony na ich nieruchomości ma być rozebrany, a jego rozbudowa, a szczególnie nadbudowa, jest w bardzo istotny sposób ograniczona i będzie wiązać się z ogromnymi kosztami – jest równoznaczne z rozporządzeniem własnością skarżących, jak też z ograniczeniem prawa skarżących do swobodnego korzystania i dysponowania nieruchomością, gdyż pozbawiono skarżących możliwości sprzedaży nieruchomości za godziwą cenę. Skutkuje to tym, że wszelkie działania związane z wykonywaniem uprawnień właścicielskich jest sprzeczne nie tylko z normami ekonomicznymi i prawnymi, lecz również pozbawione jest podstaw prawidłowego rozumowania. Uzasadnia to twierdzenie, iż naruszono prawo własności w kontekście wartości konstytucyjnych. Podnosząc zarzut wprowadzenia odmiennych kryteriów dla właścicieli nieruchomości znajdujących się w tej samej sytuacji faktycznej i prawnej, skarżący wskazali, że na granicach nieruchomościach przy ul. [...] znajdują się budynki wchodzące swoim obrysem na chodnik w ulicy[...]. Pomimo to – odmiennie niż w przypadku skarżących – budynki te nie oznaczono jako "budynek przeznaczony do rozbiórki" ani nie przeprowadzono przez nie linii zabudowy. Na poparcie powyższego zarzutu skarżący przywołali stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zawarte w wyroku z dnia 15 grudnia 2009 r. sygn. akt II SA/Gd 579/09. Skarżący podnieśli nadto, że w uzasadnieniu uchwały brak jest zarówno uzasadnienia przyjętego rozwiązania planistycznego jak też wskazania jakie koszty i w jakiej wysokości będzie musiał ponieść organ samorządowy, aby pokryć koszty odszkodowania lub wykupu nieruchomości skarżących. Jak odpowiedział organ samorządowy na zapytanie skarżących – w prognozie skutków finansowych planu wskazano ogólne koszty wykupu gruntów przeznaczonych na realizację celu publicznego jakim są drogi (338.800 zł) oraz koszty likwidacji obiektów wskazanych do rozbiórki przy ul. [...] określając je na kwotę 35.000 zł. Wynika z tego zdaniem skarżących, że w planach organu jest rozbiórka budynku skarżących. Ponadto zdaniem skarżących zaskarżona uchwała jest niezrozumiała i nielogiczna biorąc pod uwagę względu techniczne i ekonomiczne. Przedmiotowy budynek (wybudowany w roku 1906) ma nietypową wysokość i różni się znacząco od innych budynków przy ul. [...]. Ma dwie kondygnacje naziemne, w tym jedna o wysokości 1,2 m. niespełniająca warunków pomieszczenia użytkowego. Zamiarem skarżących było podniesienie wysokości budynku do co najmniej pełnego drugiego piętra (dobudowując resztę drugiej kondygnacji) i dostosowanie jego wysokości, elewacji i kształtu dachu do charakteru ulicy – w tym kierunku po uzyskaniu decyzji o warunkach zabudowy prowadzone były rozmowy z projektantem. Wprowadzony zaskarżoną uchwałą zakaz rozbudowy i nadbudowy wg obecnej linii zabudowy nie zmieni położenia istniejącego budynku, nie poszerzy także już istniejącego chodnika. Jednocześnie wprowadza on istotne ograniczenie korzystania z nieruchomości przez właścicieli i narazi ich na poniesienie wielokrotnie wyższych kosztów od planowanych ze względu na konieczność wylewania nowych ław fundamentowych przebiegających przez środek obecnego budynku oraz konieczność zastosowania specjalnych konstrukcji nośnych dla podtrzymania murów posadowionych na linii dopuszczalnej zabudowy ze słupami. Słupy te biegłyby w środku istniejących pomieszczeń. To wysokie koszty, a dodatkowo na czas przebudowy budynek musiałby zostać opuszczony przez dotychczasowych użytkowników (6 firm). Skarżący podnieśli, że w związku z wejściem w życie zaskarżonego planu Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] r. stwierdził wygaśnięcie decyzji z dnia [...] r. o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie i nadbudowie budynku mieszkalno – usługowego przy ul. [...] o część mieszkalno – usługową. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Organ zwrócił uwagę, że przepisy p.z.p. są jednymi z przewidzianych w art. 64 ust. 3 Konstytucji RP ustawowych ograniczeń prawa własności. Regulacje tej ustawy pozwalają gminie na wprowadzenie na jej obszarze określonych ograniczeń w wykonywaniu prawa własności poprzez ustalanie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu, pod warunkiem uwzględnienia odpowiedniej proporcji do celów koniecznych dla zapewnienia racjonalnej gospodarki przestrzennej stanowiącej element szeroko rozumianego porządku publicznego. Zdaniem organu zawarty w skardze zarzut, że ustalenia zaskarżonego planu uniemożliwiają korzystanie z nieruchomości w dotychczasowy sposób – nie znajduje uzasadnienia ani w treści planu, ani w treści ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Przede wszystkim skarżący mogą korzystać ze swojej nieruchomości tak jak dotychczas, natomiast konieczność wygaśnięcia udzielonej decyzji o warunkach zabudowy wynika z art. 65 p.z.p. Zaskarżony plan zagospodarowania przestrzennego nie nakazuje rozbiórki budynku skarżących, ale jest oznaczony w planie jako "przeznaczony do rozbiórki", nie narzucając właścicielom jakiegokolwiek rozwiązania, w tym rozbiórki budynku. Organ podkreślił, że zgodnie z ustaleniami planu przeważająca część nieruchomości skarżących złożona z działek nr 64 i 65, przeznaczona została na cele zabudowy mieszkaniowej, wielorodzinnej i usługowej (teren oznaczony symbolem 39.MW/U), a tylko część o powierzchni ok. 18 m2 znalazła się w granicach terenu przeznaczonego na cele drogi publicznej klasy lokalnej (teren oznaczony symbolem 36.KD-L). Poszerzenie pasa drogowego kosztem nieruchomości skarżących podyktowane jest koniecznością zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego w obrębie skrzyżowania ulic[...], poprzez stworzenie właściwych warunków ruchu pieszych i pojazdów samochodowych, a także poprawy widoczności w rejonie skrzyżowania. Zgodnie z § 56 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43, poz. 430) skrzyżowanie dróg, jego układ funkcjonalny, przestrzenny i rozwiązanie techniczne powinno być tak zaprojektowane i wykonane, żeby mogli z niego korzystać wszyscy uczestnicy ruchu, dla których jest ono przeznaczone, na warunkach ustalonych w rozporządzeniu i przepisach odrębnych. Obecne usytuowanie budynku skarżących, w zbyt bliskiej odległości od krawędzi jezdni (ok. 0,8 m) stwarza bezpośrednie zagrożenie dla użytkowników ulicy [...] (zwłaszcza pieszych) i skutkuje wprowadzeniem niezbędnych oznakowań drogowych, zakazujących ruchu pieszych. Wprowadzenie tego oznakowania stanowi jedynie doraźne i niedoskonałe rozwiązanie, uwzględniając zwłaszcza, że w rejonie lokalizacji przedmiotowego budynku przebiega powszechnie użytkowany ciąg pieszy, wiodący do pobliskiego Zespołu Szkół Nr [...]. Uzasadnieniem przeznaczenia budynku przy ul. [...] do rozbiórki i wyznaczenie nieprzekraczalnych linii zabudowy w sposób gwarantujący prawidłowe kształtowanie nowej zabudowy w obrębie ww. skrzyżowania są przede wszystkim względy bezpieczeństwa ruchu drogowego. Stosownie do § 6 ww. rozporządzenia z dnia 2 marca 1999 r. szerokość ulicy[...], stanowiącej drogę lokalną oznaczoną w planie symbolem 36.KD-L, powinna zapewnić możliwość umieszczenia elementów drogi (m.in. jezdni i chodników) i urządzeń z nią związanych wynikających z funkcji drogi oraz uwarunkowań terenowych. W myśl § 7 ust. 1 i 2 rozporządzenia szerokość ulicy lokalnej w liniach rozgraniczających nie powinna być mniejsza niż 12 metrów. Z uwagi na warunki terenowe i istniejące zagospodarowanie terenu (w tym zabudowę), dopuszczono w planie mniejszą szerokość ulicy – 10 metrów, nawiązującą do jej historycznych parametrów. Niezależnie od tego, zgodnie z § 44 ust. 1 rozporządzenia, chodnik powinien mieć szerokość dostosowaną do natężenia ruchu pieszych, nie mniejszą niż 2 metry. Określenie w planie parametrów ulicy [...] jako drogi o szerokości 10 metrów w liniach rozgraniczających oraz ustalenie przebiegu linii zabudowy w odległości 4 metrów od krawędzi jezdni wpłynie na poprawę warunków widoczności w obrębie skrzyżowania, a także umożliwi realizację chodnika o szerokości 2 metrów, co wpłynie niewątpliwie na poprawę bezpieczeństwa ruchu w tym rejonie. Zdaniem organu niezależnie od kwestii bezpieczeństwa ruchu, zasadność rozbiórki przedmiotowego budynku wynika z obiektywnej potrzeby kształtowania projektowanego zagospodarowania terenu, z uwzględnieniem zasad ładu przestrzennego, w nawiązaniu do walorów architektonicznych i krajobrazowych historycznie kształtowanej ulicy [...]. Zabudowę ulicy w przeważającej części tworzą budynki objęte ochroną konserwatorską na podstawie wpisu do gminnej ewidencji zabytków i wyznaczenia granic strefy "B" ochrony konserwatorskiej. Budynek skarżących przy ul. [...] nie został uznany przez organ konserwatorski za wartościowy pod względem historycznym, a tym samym nie jest ujęty w ewidencji zabytków. Budynek z uwagi na swoją formę i niskie walory architektoniczne a także niedostosowanie gabarytów i usytuowania w stosunku do budynków tworzących pierzeję ulicy [...], stanowi dysonans w przestrzeni historycznie ukształtowanej ulicy z zabudowaniami o dużej wartości architektonicznej. Organ podkreślił, że wyznaczone na rysunku planu nieprzekraczalne linie zabudowy, określają granice obszaru dopuszczalnej lokalizacji zabudowy w granicach działki nr 64, w tym rozbudowy istniejącego budynku, zgodnie z zasadą kształtowania zabudowy w nawiązaniu do usytuowania i gabarytów budynków o wartości historycznej, tworzących uporządkowaną pierzeję ulicy [...]. Organ podniósł także, że zgodnie z § 12 pkt 2 i 3 zaskarżonej uchwały, do czasu realizacji docelowych ustaleń planu, obiekt należący do skarżących może być swobodnie użytkowany na dotychczasowych zasadach, z możliwością jego remontowania i przebudowy, przy uwzględnieniu wyznaczonych na rysunku planu linii zabudowy. W myśl § 15 ust. 6 pkt 8 uchwały obowiązuje zakaz rozbudowy i nadbudowy budynku usytuowanego na działkach o nr 64 i 65, przy ul. [...] w sposób wykraczający poza teren wyznaczony nieprzekraczalnymi liniami zabudowy. Nie oznacza to jednak zakazu przebudowy, czy modernizacji obiektu. Organ podkreślił, że zaskarżony plan umożliwia lokalizację na działce nr 64, w miejsce istniejącego jednokondygnacyjnego budynku nowego obiektu mieszkalno-usługowego lub usługowego, usytuowanego zgodnie z nieprzekraczalnymi liniami zabudowy, o maksymalnej wysokości 12 metrów (trzy kondygnacje). Zgodnie z § 15 ust. 6 pkt 2 uchwały dopuszczalne jest sytuowanie ścian budynków mieszkalnych i usługowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednimi działkami, a maksymalna powierzchnia zabudowy wynosi 70% całkowitej powierzchni działki budowlanej. Uwzględniając treść § 15 ust. 6 i 7 zaskarżonej uchwały, określających zasady kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenu oznaczonego symbolem 39.MW/U, w tym wymagane parametry i wskaźniki, na przedmiotowej działce przy ul. [...] istnieje możliwość lokalizacji budynku o łącznej maksymalnej powierzchni zabudowy ok. 160 m2 (a nie jak utrzymują skarżący - tylko 66 m2) przybliżonej maksymalnej powierzchni użytkowej ok. 385 m2, gdy tymczasem istniejący budynek zajmuje powierzchnię ok. 140 m2. Organ podniósł, że poprowadzenie nieprzekraczalnej linii zabudowy w odległości 4 metrów od krawędzi jedni ul. [...] (a nie wzdłuż zewnętrznych ścian budynku skarżących) i w konsekwencji wprowadzenie zakazu rozbudowy i nadbudowy istniejącego budynku w sposób wykraczający poza teren wyznaczony nieprzekraczalnymi liniami zabudowy (§15 ust. 6 pkt 8) nie odbyło się, jak podnosi Skarżący, w wyniku wprowadzenia odmiennych kryteriów dla właścicieli nieruchomości przy ul. [...], w rejonie skrzyżowania ulic. Budynki położone przy ul. [...] stanowią obiekty o wartości historycznej, ujęte w gminnej ewidencji zabytków. Ze względu na ich oddalenie od skrzyżowania ul. [...], nie stanowią zagrożenia dla bezpieczeństwa ruchu drogowego pieszych. Chodnik w tym miejscu ma szerokość 1,2 - 1,8 m, a usytuowanie budynków nie ogranicza pola widoczności w rejonie skrzyżowania z ul. [...]. Ponadto sposób posadowienia budynków w oddaleniu od ul. [...], z ukształtowaniem zagospodarowanych zielenią przedogrodów, jest w pełni uzasadniony kompozycyjnie i służy zaakcentowaniu w krajobrazie ulicy [...] skrzyżowania ulic, różniących się parametrami i funkcją. Zatem wskazane w skardze ww. budynki, z uwagi na ich wartość historyczną i architektoniczną, a także sposób usytuowania i brak zagrożenia dla bezpieczeństwa ruchu - znajdują się w innej sytuacji faktycznej i prawnej niż budynek skarżących. Odnośnie zarzutu wadliwego sporządzenia prognozy skutków finansowych uchwalenia planu zagospodarowania przestrzennego organ podniósł, że prognoza te została sporządzona zgodnie z § 11 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. z 2003 r. Nr 164, poz. 1587). Z treści prognozy wynika, że uwzględnia ona przepis art. 36 p.z.p., analizując skutki finansowe uchwalenia planu w odniesieniu do obszaru objętego planem i określając potencjalne dochody i wydatki budżetowe miasta. W prognozie określono m.in. ogólne koszty wykupu gruntów przeznaczonych na realizację celu publicznego jakim są drogi, koszty likwidacji budynków wskazanych do rozbiórki, odszkodowania z różnych tytułów, itp. Wszelkie wartości określone w prognozie skutków finansowych mają charakter szacunkowy mogą ulec zmianom w związku z podjęciem w przyszłości przez gminę bezpośrednich działań mających na celu uregulowania spraw dotyczących ewentualnych roszczeń, realizowanych w trybie art. 36 p.z.p. Wskazując na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 marca 2008 r. w sprawie nr II OSK 1627/07 organ podkreślił, że prognoza nie jest częścią planu miejscowego i nie jest ona aktem normatywnym, pełniąc rolę jedynie informacyjną – a tym samym nieuzasadniony jest zarzut co do naruszenia art. 17 pkt 5 p.z.p. Odnośnie zarzutu braku uzgodnienia projektu planu z właściwym zarządcą drogi organ podniósł, że uzgodnienie zarządcy drogi odnosi się do całego obszaru sporządzenia planu, a nie odrębnie do poszczególnych nieruchomości zlokalizowanych w granicach obszaru planu miejscowego, jak wynika z zarzutu skarżących. Projekt zaskarżonego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uzyskał w dniu [...] od Zarządu Dróg Miejskich i Komunikacji Publicznej w [...] pozytywne uzgodnienie z warunkiem, który został uwzględniony przez organ sporządzający projekt planu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego należy do zadań własnych gminy. Stosownie natomiast do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej wyłącznie pod względem zgodności z prawem. Z zestawienia powyższych przepisów wynika, że kontrola sądu administracyjnego w przedmiocie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego nie może dotyczyć celowości czy słuszności dokonywanych w planie rozstrzygnięć, lecz ogranicza się jedynie do badania zgodności z prawem podejmowanych uchwał, a zwłaszcza przestrzegania zasad planowania oraz określonej ustawą procedury planistycznej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 grudnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1947/10, opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (w skrócie "CBOSA") na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa. gov.pl). Odnośnie zarzutu naruszenia art. 6 ust. 1 w związku z art. 64 ust. 2 oraz art. 32 Konstytucji RP poprzez narzucenie skarżącym sposobu korzystania z ich prawa własności należy podkreślić (w ślad za stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie zawartym w wyroku z dnia 16 lutego 2012 r., sygn. akt II SA/Lu 649/11, opubl. CBOSA), że prawo własności nie jest prawem absolutnym i nieograniczonym, co wynika zarówno z Konstytucji, jak i ustaw z zakresu prawa cywilnego oraz prawa administracyjnego. Prawo własności to wprawdzie najszersze prawo do rzeczy, ale jako takie również podlega szeregu ograniczeniom, zwłaszcza o charakterze administracyjnoprawnym, które nie mogą jednak naruszać istoty tego prawa. Plan miejscowy, zważywszy na jego podstawową funkcję, tj. ustalenie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu, zawsze wprowadza ograniczenia dla dysponentów objętych nim nieruchomości. W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego podkreśla się, że do naruszenia istoty prawa własności dochodzi w sytuacji, gdy niemożliwe stanie się wykonywanie wszystkich uprawnień składających się na prawo do korzystania z rzeczy albo wszystkich uprawnień składających się na prawo do rozporządzania rzeczą albo wszystkich uprawnień składających się na prawo do korzystania z rzeczy i rozporządzania nią (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 25 maja 1999 r., SK 9/98, publ. OTK z 1999 r., nr 4, poz. 78, wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 12 stycznia 1999 r., P 2/98, publ. OTK z 1999, nr 1, poz. 2). Pozbawienie właściciela części – nawet znacznej – atrybutów korzystania lub (i) rozporządzania rzeczą – nie musi oznaczać ingerencji w istotę jego prawa własności. Nie jest zatem wykluczona sytuacja, w której nawet wyłączenie możliwości zabudowania nieruchomości i zagospodarowania jej przestrzeni nie będzie oznaczało naruszenia istoty prawa własności. W przedmiotowej sprawie – jak zasadnie wskazał organ – skarżący nie zostali pozbawieni możliwości zabudowy swojej nieruchomości. Jak wynika z rysunku planu – zdecydowania większość ich nieruchomości objęta jest terenem oznaczonym jako 39.MW/U. Symbol MW/U oznacza "teren zabudowy wielorodzinnej, teren zabudowy usługowej" (§ 4 ust. 1 pkt 10 lit. b oraz § 15 ust. 1 zaskarżonej uchwały). Stosownie do § 15 ust. 7 pkt 4 zaskarżonej uchwały maksymalna powierzchnia zabudowy w stosunku do powierzchni działki budowlanej nie może przekraczać 70 %, a jednocześnie zgodnie z § 15 ust. 6 pkt 2 uchwały dopuszczalne jest sytuowanie ścian budynków mieszkalnych i usługowych bezpośrednio przy granicach z sąsiednimi działkami, jeżeli przy tych granicach istnieją już budynki o tych samych funkcjach ze ścianami bez otworów okiennych i drzwiowych. Istnieje zatem możliwość budowy budynku na nieruchomości skarżących, przy czym należy zwrócić uwagę że wobec zabudowy sąsiednich nieruchomości stykającej się z nieruchomością skarżących (jak wynika z mapy oraz zdjęć terenu), istnieje możliwość takiego usytuowania budynku na nieruchomości skarżących, że będzie się on stykał ścianami zewnętrznymi z sąsiednią zabudową. Taki budynek może zatem objąć nawet większość powierzchni nieruchomości skarżących, a poza tym może on być znacznie wyższy niż obecny budynek skarżących (do trzech kondygnacji). Niewątpliwie istotnym ograniczeniem prawa własności skarżących jest znaczne utrudnienie osiągnięcia powyższego, maksymalnego wykorzystania ich nieruchomości pod zabudowę w drodze rozbudowy dotychczas istniejącego budynku – co jest konsekwencją wyznaczenia w planie nieprzekraczalnej linii zabudowy w ten sposób, że przechodzi ona przez obecnie istniejący budynek skarżących przy jednoczesnym zakazie rozbudowy budynku poza tą linię. Ograniczenie to, zdaniem Sądu nie jest jednakże wynikiem arbitralnego działania organu, a tym samym nie dokonało się z nadużyciem przyznanego gminie władztwa planistycznego. Wprowadzenie tego ograniczenia organ bowiem uzasadnił względami bezpieczeństwa ruchu drogowego, wskazując na konkretną sytuację istniejącą przy nieruchomości skarżących (wąskie chodniki przy jednoczesnym występowaniu w pobliżu szkoły generującej duży ruch pieszych, ograniczenie widoczności na skrzyżowaniu ulic przez bryłę budynku) oraz konkretne wymogi prawne, zawarte w rozporządzeniu z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie. Korzystanie z władztwa planistycznego przez gminę nie było zatem wynikiem arbitralnego wyboru, ale rezultatem rozważenia istniejących na przedmiotowym terenie sprzecznych interesów (zapewnienie maksymalnej swobody korzystania z prawa własności – zapewnienie bezpieczeństwa publicznego ruchu drogowego) i dokonania wyboru odnośnie sposobu rozwiązania tego rodzaju konfliktu. Należy mieć przy tym na uwadze, że wyznaczenie linii zabudowy ma znaczenie tylko w przypadku realizacji nowych inwestycji i nie dotyczy budynków i innych budowli już istniejących. Zaskarżony akt prawa miejscowego nie rodzi obowiązku rozbiórki obiektów zrealizowanych przed jego wejściem w życie, które przekraczają wyznaczoną linię zabudowy – takich zapisów (nakazów rozbiórki) w zaskarżonych planie zagospodarowania przestrzennego Sądu nie dopatrzył się. Plan natomiast niewątpliwie ogranicza możliwość osiągnięcia maksymalnego rozmiaru zabudowy nieruchomości skarżących poprzez rozbudowę istniejącego budynku skarżących. Z argumentacji skarżących wynika, iż istnieją techniczne możliwości nadbudowy istniejącego budynku w zgodzie z linią zabudowy przebiegającą przez ich budynek, tyle że jest to rozwiązanie kosztowne i uciążliwe – wymagające czasowego zaprzestania użytkowania budynku. Argumentacja skarżących w istocie zatem podważa racjonalność i celowość zaproponowanego przez prawodawcę lokalnego rozwiązania planistycznego – co jak wyżej wskazano jest poza kontrolą Sądu. Zdaniem Sądu dokonując wyboru określonego rozwiązania planistycznego, wbrew zarzutowi skarżących – organ nie dopuścił się nadużycia władztwa planistycznego także w ten sposób, że w sposób nieuzasadniony zróżnicował sytuację właścicieli nieruchomości, na których istniał ten sam konflikt tj. zabudowy nieruchomości (wchodzącej w granice pasa drogowego o takiej szerokości, jak wymagają tego przepisy rozporządzenia) z wymogami bezpieczeństwa ruchu drogowego. Z nieuzasadnionym zróżnicowaniem mielibyśmy do czynienia wówczas, gdyby sytuacja nieruchomości skarżących przy ul. [...] oraz wskazanych przez nich nieruchomości przy [...] była identyczna. Tymczasem zdaniem Sądu słusznie argumentuje organ, iż tak nie jest. Istotną cechą budynków przy ul. [...] jest to, że są one zabytkami. Wynika to z pismo Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Toruniu Delegatura w [...] z dnia [...] r. wskazującego (pkt 3 pisma) na konieczność zapisania w planie zagospodarowania przestrzennego wymogu zachowania "obiektów zabytkowych z obowiązkiem ich konserwacji, rewaloryzacji i rekonstrukcji, realizowanym przez remonty konserwatorskie z zachowaniem lub odtworzeniem pierwotnego pokrycia dachów, detali architektonicznych, stolarki i tynków. Ochronie konserwatorskiej podlegają w zakresie architektury zabytki nieruchome wpisane do gminnej ewidencji zabytków prowadzonej przez właściwe służby konserwatorskie" Do pisma załączony został wykaz obiektów zabytkowych wpisanych do gminnej ewidencji zabytków dla terenu objętego przedmiotowym planem. W wykazie tym znajdują się budynki przy ul. [...], brak natomiast budynku skarżących przy ul. [...]. W tym przypadku mamy zatem do czynienia z konfliktem nie dwóch wymogów, które powinny być uwzględniane w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (bezpieczeństwo ludzi i mienia – art. 1 ust. 2 pkt 5 p.z.p. a prawo własności – art. 1 ust. 2 pkt 7 p.z.p.), ale trzech wymogów (tj. oprócz wyżej wymienionych także wymóg ochrony zabytków - art. 1 ust. 2 pkt 4 p.z.p.). W takiej sytuacji nie jest nadużyciem władztwa planistycznego stosowanie odmiennego rozwiązania planistycznego. Niezasadny jest zarzut wadliwego sporządzenia prognozy skutków finansowych uchwały. Prognoza skutków finansowych uchwalenia planu nie jest załącznikiem do planu, lecz do projektu planu przedkładanego radzie gminy do uchwalenia. Prognoza ta nie ma charakteru wiążącego, normatywnego, pełni jedynie funkcję analizy ekonomicznej. Nie podlega ona opiniowaniu i uzgadnianiu przez właściwe organy zgodnie z art. 17 pkt 6 i 7 ustawy o planowaniu zagospodarowaniu przestrzennym (por wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 lutego 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 2064/06, opubl. w Systemie Informacji Prawnej LEX pod nr 319157). Powyższy charakter prognozy skutków finansowych uniemożliwia Sądowi jego kontrolę merytoryczną pod kątem prawidłowości dokonanych wyliczeń finansowych. Możliwa jest jedynie ocena formalna pod kątem spełniania przez prognozę wymogów § 11 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1587), zgodnie z którym prognoza ta powinna zawierać w szczególności: 1) prognozę wpływu ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na dochody własne i wydatki gminy, w tym na wpływy z podatku od nieruchomości i inne dochody związane z obrotem nieruchomościami gminy oraz na opłaty i odszkodowania, o których mowa w art. 36 ustawy; 2) prognozę wpływu ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na wydatki związane z realizacją inwestycji z zakresu infrastruktury technicznej, które należą do zadań własnych gminy; 3) wnioski i zalecenia dotyczące przyjęcia proponowanych rozwiązań projektu planu miejscowego, wynikające z uwzględnienia ich skutków finansowych. Powyższe elementy kwestionowana prognoza zawiera, a tym samym nie można stwierdzić w tym zakresie naruszenia prawa. Niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 17 pkt 7 lit. d p.z.p. Stosownie do tego przepisu (w treści obowiązującej w momencie procedowania zaskarżonej uchwały) wójt, burmistrz albo prezydent miasta po podjęciu przez radę gminy uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu miejscowego uzgadnia projekt planu z właściwym zarządcą drogi, jeżeli sposób zagospodarowania gruntów przyległych do pasa drogowego lub zmiana tego sposobu mogą mieć wpływ na ruch drogowy lub samą drogę. W aktach sprawy znajduje się stosowne uzgodnienie Zarządu Dróg Miejskich i Komunikacji Publicznej w[...], a z jego treści wynika, że zostało ono wydane w stosunku do całego projektu planu, a więc także z uwzględnieniem rozwiązania komunikacyjnego przy nieruchomości skarżących. Ze względu na powyższe, uznając, że zaskarżona uchwała nie narusza prawa, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270), Sąd oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło