II SA/Bd 374/14

WyrokWSA w Bydgoszczy2014-06-04

Skład orzekający: Elżbieta Piechowiak, Renata Owczarzak, Małgorzata Włodarska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dane zawarte w aktach stanu cywilnego, dotyczące zmarłej osoby i jej rodziców, stanowią informację publiczną podlegającą udostępnieniu na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, czy też podlegają ograniczeniom wynikającym z Prawa o aktach stanu cywilnego oraz ustawy o ochronie danych osobowych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że dane zawarte w aktach stanu cywilnego, dotyczące zmarłej osoby i jej rodziców, nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Prawo o aktach stanu cywilnego stanowi regulację szczególną, która ogranicza podmiotowo dostęp do tych danych, a ustawa o ochronie danych osobowych również stanowi ograniczenie. W przypadku kolizji, przepisy ustaw szczególnych wyłączają stosowanie zasad przewidzianych w ustawie o dostępie do informacji publicznej, a ochrona prywatności osób żyjących ma pierwszeństwo przed dostępem do informacji publicznej.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej daty urodzenia zmarłej osoby oraz jej rodziców, a także numeru i daty wydania aktu zgonu. Wójt Gminy odmówił udzielenia informacji, powołując się na Prawo o aktach stanu cywilnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego, argumentując, że ustawa o dostępie do informacji publicznej ma pierwszeństwo przed innymi ustawami.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie: Sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Kloska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi S. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę. W wyniku rozpoznania w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej (u.d.i.p.) zmodyfikowanego przez wnioskodawcę – S. C. wniosku o udostępnienie informacji na temat dokładnej daty urodzin (data roczna urodzin: 1963 r.) i obojga rodziców ś.p. G. L. (matka W. L.), na podstawie zgłoszenia urodzenia dziecka oraz udzielenia pisemnej informacji na temat numeru oraz daty wydania aktu zgonu ś.p. G. L. zmarłego latem 1967 r. w Ł. pochowanego na cmentarzu w[...], (brak informacji o dacie urodzin i zgonu na mogile), Wójt Gminy [...] decyzją z [...] odmówił udzielenia informacji publicznej. Organ powołał się na ustawę z 29 września 1986 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (t.j. Dz. U. z 2001 r., Nr 212, poz. 1264 ze zm.) Zgodnie z art. 79 tej ustawy, z ksiąg nie wydaje żadnych pisemnych informacji. Dotyczy to zarówno danych o osobie zmarłej, jej rodzicach, dacie zgonu, numerze aktu czy też innych danych. Od powyższej decyzji S. C. wniósł odwołanie. Zarzucił on zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów (art. 6 ust. 3 i 4 i inne) ustawy o dostępie do informacji publicznej, art. 8 i 9 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 24 ustawy o pracownikach samorządowych oraz praw jednostki do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej chronionych przepisem art. 61 Konstytucji RP. Zdaniem skarżącego przepis art. 79 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego w żaden sposób nie ogranicza prawa wnioskodawcy do uzyskania danych o osobach zmarłych. Skarżący uważa, że Prawo o aktach stanu cywilnego nie zostało dostosowane do Konstytucji RP. Uprawnienie do uzyskania wnioskowanej informacji wynika wprost z ustawy o dostępie do informacji publicznej a zachowanie Wójta nosi znamiona czynu zabronionego. Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego we [...] z [...] utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję. Z przepisu art. 5 ust. 1 i 2 ustawy u.d.i.p. wynikają ograniczenia w dostępie do informacji publicznej. Ograniczenia w prawie dostępu do informacji publicznej w określonym zakresie i na określonych zasadach zawarte są w ustawie z dnia 29 września 1986 r. - Prawo o aktach stanu cywilnego (tekst jednolity: Dz. U. 2011 r., Nr 212, poz. 1264). Zgodnie z art. 25 ustawy z dnia 29 września 1986 r. Prawo o aktach stanu cywilnego księgi stanu cywilnego, za zezwoleniem kierownika urzędu stanu cywilnego, można udostępnić upoważnionym przedstawicielom organów państwowych oraz instytucji naukowych w celu przeglądania. Z przepisu tego pośrednio wynika poufność akt stanu cywilnego, gdyż ogranicza ten przepis dostęp do akt stanu cywilnego (a tym samym informacji w nich zawartych). Ograniczony dostęp do akt stanu cywilnego wynika z faktu, że akta te odzwierciedlają stan cywilny osób, ich powiązania rodzinne, pochodzenie, a często koleje życia. Udostępnienie takich danych w szczególnych przypadkach może mieć znamiona naruszenia dóbr osobistych, o których mowa w art. 23 k.c, a także przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. (tekst jednolity: Dz.U. z 2002 r., Nr 101, poz. 926 ze zm.) o ochronie danych osobowych. Jedynie za zezwoleniem kierownika urzędu stanu cywilnego możliwe jest udostępnienie akt stanu cywilnego upoważnionym przedstawicielom organów państwowych oraz instytucji naukowych w celu przeglądania. Uzyskać taką zgodę, muszą przedstawiciele innych organów, np. prokuratury, policji, organów samorządu terytorialnego. Art. 25 upoważnia do dostępu do akt stanu cywilnego przedstawicieli instytucji naukowych. Osoba żądająca dostępu do akt powinna uzasadnić celowość wykorzystania tych akt do prowadzonych badań naukowych, określając ich przedmiot oraz rodzaje i roczniki ksiąg. Art. 25 nie przewiduje udostępniania ksiąg innym instytucjom i organizacjom; przepis ten stosuje się również do akt zbiorowych. (por. Prawo o aktach stanu cywilnego. Komentarz, orzecznictwo, wzory dokumentów i pism Czajkowska Alicja, Pachniewska Elżbieta - komentarz do art. 25). Dostęp do informacji zawartych w aktach stanu cywilnego jest zatem ograniczony na podstawie art. 5 ust. 1 u.d.i.p. Mając powyższe na uwadze organ stwierdził, że nie mógł być pozytywnie załatwiony wniosek skarżącego o udostępnienie informacji zawartych w aktach stanu cywilnego. Odnosząc się do twierdzeń skarżącego zawartych w odwołaniu, że naruszono przepis art. 24 ustawy o pracownikach samorządowych, Kolegium wyjaśniło, że przedmiotem postępowania odwoławczego nie jest kontrola przestrzegania obowiązków pracownika samorządowego, określonych w art. 24 ustawy o pracownikach samorządowych. Z kolei żądanie dokonania oceny przez Kolegium, czy zachowanie Wójta Gminy [...] nie wypełniano znamion czynu zabronionego z art. 23 u.d.i.p. (i jak się można domyślać zawiadomienie na tej podstawie organów ścigania - art. 304 § 2 k.p.k.), ze względu na treść orzeczenia Kolegium jest bezprzedmiotowe. Skargę na tę decyzję złożył S. C.. W skardze S. C. zaprezentował pogląd, że przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej mają pierwszeństwo przed przepisami innych ustaw dotykających materii dostępu do informacji i powołał się na art. 61 Konstytucji RP. Z art. 6 ust. 3 i 4 u.d.i.p. wynika prawo dostępu i wglądu do państwowych rejestrów w tym ksiąg USC. Wydanej decyzji nie podjęto z uwagi na ograniczenia wynikające z art. 5 ust. 2 u.d.i.p., gdyż w uzasadnieniu nie oznaczono podmiotów, których dotyczy ochrona ani nie powołano się na dobra podmiotów o których mowa w art. 5 ust. 2 ustawy ze względu na to, że wniosek dotyczy osoby nieżyjącej, zatem przepisy ustawy o ochronie danych osobowych nie mają zastosowania. Zdaniem skarżącego sama reglamentacja dostępu do ksiąg i akt stanu cywilnego nie może stanowić, że informacje w nich zawarte objęte są tajemnicą ustawowo chronioną. Według skarżącego ustawa prawo o aktach stanu cywilnego nie określa odmiennie zasad i trybu dostępu do informacji w nich zawartych. Prawo do informacji jest unormowane w Konstytucji i art. 10 Konwencji o Ochronie praw człowieka i podstawowych wolności i należy do kategorii praw podstawowych i wolności człowieka. Ustawodawca w ustawie prawo o aktach stanu cywilnego nie przewidział procedury udostępniania informacji publicznych zawartych w księgach stanu cywilnego dla podmiotów, które chcą realizować swoje konstytucyjne uprawnienie dostępu do informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej powoływanej jako "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje m.in. rozpatrywanie skarg na bezczynność organów. W takich przypadkach, kontroli poddany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie w określonym przez prawo terminie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla jakich akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, jak również, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu. Wskazać należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych powszechne i utrwalone jest stanowisko, że w świetle obowiązujących przepisów prawa możliwość wniesienia skargi na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej nie jest uzależniona ani od wcześniejszego złożenia środka zaskarżania, ani też od wezwania do usunięcia naruszenia prawa, a więc do dokonania czynności, o których mowa w art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. oraz w art. 52 § 3 i 4 p.p.s.a. Stanowisko to uzasadniane jest okolicznością, że ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2001 r., Nr 112, poz. 1198 ze zm., dalej powoływana też jako "u.d.i.p."), regulująca - poza wyjątkiem z art. 16 - w sposób kompleksowy kwestie związane z prawem dostępu do informacji publicznej, nie przewiduje środków zaskarżania bezczynności organu w zakresie udzielenia informacji publicznej (por. art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a.), oraz okolicznością że wymóg wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa, mający zastosowanie w przypadku gdy ustawa nie przewiduje środków zaskarżana, dotyczy wyłącznie aktów i czynności, a nie bezczynności podmiotu zobowiązanego (por. art. 52 § 3 i 4 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 1 ust. 1 tej ustawy informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, która podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w przepisach u.d.i.p. Przepis art. 2 ust. 1 u.d.i.p. stanowi zaś, że każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, natomiast w przepisie art. 2 ust. 2 u.d.i.p. wskazuje się, że od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Wyrażone w powyższych przepisach prawo do informacji publicznej obejmuje m.in. uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego (art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). Zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek winno nastąpić w sposób zgodny z wnioskiem, bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. (w zakresie terminu udostępnienia) oraz w art. 14 ust. 1 u.d.i.p. (w zakresie sposobu udostępnienia). W związku z tym, iż ustawa o dostępie do informacji publicznej nie przewiduje żadnej szczególnej formy udzielenia informacji publicznej, udostępnienie informacji następuje w drodze czynności materialno-technicznej. Forma decyzji przewidziana została w art. 16 ust. 1 u.d.i.p. jedynie dla odmowy udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenia postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Z powyższego wynika, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej rozpatruje się bądź przez udostępnienie informacji (czynność materialno-techniczna) - przy założeniu że nie zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania określone w art. 14 ust. 2 u.d.i.p., bądź w przypadku gdy istnieją ku temu podstawy prawne przez odmowę udostępnienia, która przybiera formę decyzji administracyjnej. Odmówienie udostępnienia informacji, w świetle unormowań omawianej ustawy, może mieć zaś miejsce jedynie w sytuacji, gdy żądana informacja istnieje i faktycznie stanowi informację publiczną, ale nie może być udostępniona z uwagi na przesłanki ograniczające jej dostępność, albo w przypadku informacji przetworzonej, ze względu na brak szczególnie istotnego interesu publicznego. Przedmiotem kontroli jest decyzja o odmowie udzielenia informacji publicznej, którą stanowią dane zawarte w księgach stanu cywilnego, dotyczące dat urodzin i zgonu podanych podmiotów. Prawo dostępu do informacji publicznej oznacza dostęp do informacji będącej faktycznie informacją publiczną, informacji istniejącej i będącej w posiadaniu organu. Wójt Gminy [...] jest podmiotem zobowiązanym według ustawy o dostępie do informacji publicznej do udzielania informacji, jeżeli ta stanowi informację publiczną. Żądanie skarżącego dotyczyło udostępnienia dat urodzin na podstawie zgłoszenia urodzenia dziecka i zgonu G. L. i dat urodzin jego rodziców. Data urodzin jest informacją pozwalającą zidentyfikować osobę fizyczną i mieści się w katalogu danych osobowych. Osoba fizyczna z chwilą śmierci traci byt prawny. Konstytucja w art. 61 ust. 1, jak i ustawa o dostępie do informacji publicznej i jej art. 5 ust. 2 wiąże możliwość uzyskania informacji publicznej o osobach związanych z wykonywaniem przez nie zadań władzy publicznej i pełnieniem funkcji publicznej. Osobom nieżyjącym z oczywistych względów takiej funkcji przypisać nie można. Nie wynika też z akt, by rodzice G. L. pełnili funkcje publiczne. Tym samym udostępnienie powyższych danych stanowiłoby naruszenie reguł określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Podstawowe dane osobowe człowieka (nazwisko i imię, data urodzenia jako elementy identyfikujące dany podmiot) będące jego dobrem osobistym, ale jednocześnie dobrem powszechnym w tym znaczeniu, że istnieje publiczna zgoda na posługiwanie się nimi w życiu społecznym (towarzyskim, urzędowym, handlowym) nie mogą być eksploatowane w dowolny i nieograniczony sposób przez osoby trzecie. Dopóki dane osobowe człowieka są używane zgodnie z regułami społecznymi, nie można mówić ani o bezprawności działań innych osób, ani o zagrożeniu dóbr osobistych tymi działaniami, (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 15 marca 1996 r., I AC 33/96, publ. OSA 1996/7-8/31, podobnie Sąd Najwyższy w wyroku z 19 listopada 2003 r., I PK 590/02, publ OSNP 2004/20/351). Ewentualne naruszenie dóbr osobistych może być przedmiotem odpowiedniego postępowania wszczętego z inicjatywy podmiotu dotkniętego owym naruszeniem. W przypadku osób zmarłych taka możliwość nie występuje. Wobec powyższego personalia osoby nieżyjącej nie mogą stanowić informacji publicznej w takim znaczeniu jakie dotyczy osoby żyjącej. W doktrynie (m.in. T.R. Aleksandrowicz, "Komentarz do ustawy o dostępie do informacji publicznej", Lexis Nexis, Warszawa 2008, str. 180, A. Mednis "Prawo do prywatności a interes publiczny", Kantor Wydawniczy Zakamycze 2006, str. 258) powszechnie wskazuje się, że jedną z tajemnic ustawowo chronionych, o których mowa w art. 5 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej jest tajemnica danych osobowych, a relacje pomiędzy ustawą o ochronie danych osobowych a ustawą o dostępie do informacji publicznej rozstrzyga się w oparciu o art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Przedstawiciele doktryny wskazują, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniom, w szczególności ograniczeniom określonym w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych (art. 5 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej), a także ze względu m.in. na prywatność osoby fizycznej (art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej). Tajemnicą ustawowo chronioną jest m.in. tajemnica danych osobowych określona w art. 51 Konstytucji RP ("nikt nie może być obowiązany inaczej niż na podstawie ustawy do ujawniania informacji dotyczących jego osoby") oraz w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (...). Data urodzenia jest informacją dotyczącą konkretnej osoby. Art. 51 ust. 1 Konstytucji stanowi, że "nikt nie może być obowiązany inaczej niż na podstawie ustawy do ujawniania informacji dotyczących jego osoby". Żądana przez skarżącego informacja znajduje się w aktach stanu cywilnego a problematykę dotyczącą owych akt, reguluje stosowana ustawa. Oznacza to, że skoro istnieją przepisy określające możliwość udostępnienia takiej konkretnej informacji to należy je stosować. Tymi przepisami są normy zawarte w ustawie Prawo o aktach stanu cywilnego, niezależnie od innych przepisów stanowiących gwarancję ochrony dóbr ściśle związanych z danym podmiotem. W wyroku z dnia 13 czerwca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny (sygn. IV SA/Wr 210/13) uznał, że wykładnia językowa, systemowa i funkcjonalna przepisu art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej prowadzi do konkluzji, że o ile funkcjonują odmienne regulacje udostępniania informacji publicznych, to właśnie one będą miały pierwszeństwo przed ustawą o dostępie do informacji publicznej. Na bazie tej zasady wywiedziono, że taką szczególną regulacją jest bez wątpienia ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych, która w sytuacji, gdy w treści informacji publicznej zawarte są dane osobowe, jest lex specialis w stosunku do ustawy o dostępie do informacji publicznej. Oznacza to, że dane osobowe zamieszczone w treści dokumentu będącego informacją publiczną objęte są ochroną ustawy o ochronie danych osobowych a ich przetwarzanie, w tym udostępnienie, może być dokonane, gdy spełnione są przesłanki z art. 23 ustawy. NSA zaprezentował nieco inne podejście do wzajemnej relacji obu regulacji. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 marca 2013 r. (sygn. I OSK 2872/12) przyjął, co prawda, że wzajemna relacja ww. ustaw odbywa się na zasadzie równorzędności, a nie relacji lex specialis ustawy o ochronie danych osobowych do ustawy o dostępie do informacji publicznej, tym niemniej nie zmieniło to oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego odnoszącej się do konieczności badania możliwości udostępnienia informacji publicznej przez pryzmat uregulowań zawartych w ustawie o ochronie danych osobowych. Sąd ten mianowicie wyraził pogląd, że przy rozstrzyganiu o udostępnieniu określonej informacji publicznej należy mieć na uwadze to, że w myśl art. 1 ust. 2 i art. 5 ust. 1 u.d.i.p. przepisy innych ustaw, w tym ustawy o ochronie danych osobowych zawierają unormowania ograniczające prawo do informacji publicznej. To nie oznacza, że przepisy ustawy o ochronie danych osobowych mają charakter szczególny w stosunku do ustawy o dostępie do informacji publicznej, a w konsekwencji, że przysługuje im pierwszeństwo. W konsekwencji Sąd uznał obie ustawy za równorzędne akty prawne i sformułował tezę, że w każdej sprawie, nawet gdy w grę wchodzą dane osobowe osób pełniących funkcję publiczną (sędziego sądu), konieczne staje się wyważenie możliwości realizacji prawa do informacji publicznej w świetle regulacji wynikających z ustawy o ochronie danych osobowych. W konsekwencji, Naczelny Sad Administracyjny w przywołanym wyroku stwierdził, że z przepisów wymienionych ustaw nie można wyprowadzić generalnego zakazu udostępnienia informacji publicznej, w treści której figurują określone dane osobowe. Jednocześnie brak też takiej regulacji, która byłaby podstawą legalizującą co do zasady uzyskanie dostępu do danych osobowych w ramach realizowanego prawa do informacji publicznej. W art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej prawodawca wprost stwierdził, iż prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu m.in. na prywatność osoby fizycznej. Ograniczenie to nie obejmuje informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji. W tej sytuacji prywatność osób fizycznych, jako dobro chronione prawem, powinno mieć pierwszeństwo przed innym dobrem prawem chronionym -dostępnością do informacji o działalności władzy publicznej. Akta stanu cywilnego stanowią bazę konkretnych danych osobowych. Ustawa o ochronie danych osobowych określa zasady postępowania przy przetwarzaniu danych osób oraz prawa osób fizycznych, których dane są lub mogą być przetwarzane w zbiorach danych (art. 2). W ocenie Sądu pierwszeństwo w ochronie posiadają dane osobowe, odmienna wykładnia prowadziłaby do tego, że w oparciu o ustawę o dostępie do informacji publicznej legalnie można byłoby uzyskać dostęp do danych chronionych ustawą o ochronie danych osobowych. Skarżący podkreślił, że nie ma podstaw do odwołania się do ustawy o ochronie danych osobowych, gdyż organ nie powołał się na ograniczenia z niej wynikające, a przede wszystkim, by można było dokonać ochrony udostępnienia informacji ze względu na ograniczenia z art. 5 to konieczne byłoby uprzednie oznaczenie podmiotu (art. 16 ust. 2 pkt 2 u.d.i.p.), a to przez brak podania danych osobowych nie stało się. Ustosunkowując się do tego zagadnienia niewątpliwie o ochronie danych osobowych można mówić w chwili, gdy dojdzie do identyfikacji podmiotu i wtedy aktualizują się przedstawione powyżej interpretacje wzajemnych relacji ustawy o dostępie do informacji publicznej i o ochronie danych osobowych. Przepisy te dotyczą reguł ogólnych i praw konkretnych osób żyjących. Należy jednak mieć na uwadze, że w samej ustawie o dostępie do informacji publicznej wprowadzono istotne ograniczenia jej stosowania. Stwierdzenie zawarte w art. 1 ust. 2, że przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw, określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji mieszczących się w kategorii informacji publicznej, oznacza, że ustępują one pierwszeństwa regulacjom w przedmiocie ochrony informacji. Godzi się tu również wskazać na art. 5 ustawy o ochronie danych osobowych stanowiących, że jeżeli przepisy odrębnych ustaw, które odnoszą się do przetwarzania danych, przewidują dalej idącą ochronę niż to wynika z niniejszej ustawy, stosuje się przepisy tych ustaw. Co do zasady ochrona życia prywatnego, o którym stanowi art. 47 Konstytucji, obejmuje również autonomię informacyjną, która oznacza prawo do samodzielnego decydowania o ujawnianiu innym informacji dotyczących swojej osoby, jak również prawo do kontrolowania tych informacji, jeżeli znajdują się w dyspozycji innych podmiotów (m.in. wyroki Trybunału Konstytucyjnego z 20 listopada 2002 r., sygn. akt K 41/02, oraz z 19 lutego 2002 r., sygn. akt U 3/01). Uwagi dotyczące prywatności odnoszą się do żądania danych o osobach żyjących. Z treści art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej wynika, iż nie każda informacja publiczna podlega udostępnieniu na warunkach w niej przewidzianych. Przepis ten wyodrębnia bowiem dwie grupy informacji publicznych - podlegające udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej oraz takie, które podlegają udostępnieniu na zasadach i w trybie przewidzianym w ustawach szczególnych. Wykładnia funkcjonalna, systemowa i językowa tego przepisu prowadzi do wniosku, iż w sytuacji gdy dla szczególnych kategorii spraw obowiązują odmienne regulacje udostępniania informacji publicznej, mają one pierwszeństwo przed ustawą o dostępie do informacji publicznej. Zawarte w art. 1 ust. 2 ustawy sformułowanie "nie naruszają" należy bowiem rozumieć w ten sposób, iż ustawa o dostępie do informacji publicznej nie może naruszać przepisów innych ustaw odrębnie regulujących zasady ich udostępniania, a w przypadku kolizji przepisy zawarte w ustawach odrębnych wyłączają stosowanie zasad przewidzianych w ustawie. W wyroku z dnia 19 czerwca 2007 r. sygn. akt II SAB/Wa 18/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, iż ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) nie jest jedynym aktem normatywnym zapewniającym realizację prawa do informacji. Pewne informacje, będące informacjami publicznymi, mogą być przedmiotem innych, szczególnych uregulowań prawnych i dlatego sposób dostępu do takich informacji będą regulować również i te inne szczególne ustawy. Taki zbieg różnych uregulowań przewidział ustawodawca w przepisie art. 1 ust. 2 tej ustawy, stanowiącym normę rozwiązującą problemy kolizyjne uregulowań zawartych w innych ustawach z omawianą ustawą, (vide: LEX nr 340011) Podobne stanowisko przyjęto w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 listopada 2006 r. sygn. akt II SAB/Wa 119/06 (vide: LEX 29959). W sposób szczególny, bo przez pryzmat ograniczeń podmiotowych dostęp do danych zawartych w aktach stanu cywilnego reguluje ustawa z 29 września 1986 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz. U. z 20011, Nr 212, poz. 1264). Akta te są źródłem informacji, których domaga się skarżący. Ustawa Prawo o aktach stanu cywilnego stanowi w art. 25, że księgi stanu cywilnego, za zezwoleniem kierownika urzędu stanu cywilnego, można udostępnić upoważnionym przedstawicielom organów państwowych oraz instytucji naukowych w celu przeglądania. Sposób udostępnienia określono w art. 79 ustawy. Z ksiąg stanu cywilnego wydaje się: 1) odpisy zupełne i skrócone aktów stanu cywilnego; 2) zaświadczenia o dokonanych w księgach stanu cywilnego wpisach lub o ich braku; 3) zaświadczenia o zaginięciu lub zniszczeniu księgi stanu cywilnego. Odpisy oraz zaświadczenia określone w art. 79 wydaje się na wniosek sądu lub innego organu państwowego, osoby, której stan cywilny został w akcie stwierdzony, jej wstępnego, zstępnego, rodzeństwa, małżonka lub przedstawiciela ustawowego. Odpisy aktów stanu cywilnego i zaświadczenia o dokonanych w księgach stanu cywilnego wpisach lub o ich braku mogą być również wydane na wniosek innych osób niż wymienione w ust. 1, które wykażą w tym interes prawny, oraz na wniosek organizacji społecznej, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi takiej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Zaświadczenie o zaginięciu lub zniszczeniu księgi stanu cywilnego może być także wydane na wniosek innych zainteresowanych osób (art. 83 ust. 1 i 2 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego). Przepis ten określa zatem komu można udostępnić odpisy i zaświadczenia. Przepisy te określają zatem krąg osób uprawnionych do uzyskania danych zawartych w tych dokumentach. Krąg ten jest ograniczony w stosunku do uprawnionych określonych w u.d.i.p., zatem stanowi regulację szczególną w stosunku do ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ograniczenia podmiotowe wprost przedkładają się na dopuszczalność żądania informacji. Skoro ustawodawca ograniczył krąg podmiotów w dostępie do zgromadzonych w tych dokumentach danych i określił warunki uzyskania danych zawartych w aktach stanu cywilnego to niezastosowanie się do tej szczególnej regulacji wiązałoby się z naruszeniem ustawy o aktach stanu cywilnego i prowadziło do nie respektowania zasady określonej w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., że przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw. W tych okolicznościach żądanie udostępnienia informacji w trybie u.d.i.p nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż przepis art. 83 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego jest przepisem szczególnym wobec art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. f (powołanego w skardze jako art. 6 ust. 3 i 4 u.d.i.p.). Błędnie został przez skarżącego powołany art. 61 Konstytucji RP jako źródło uprawnienia do żądania wnioskowanych informacji. Żądanie informacji o danych identyfikujących dany podmiot nie stanowi informacji o działalności organów władzy publicznej, ani osób pełniących funkcje publiczne. Fakt zawarcia danej informacji w rejestrze, ewidencji czy archiwum nie czyni jej automatycznie informacją publiczną, podlegającą udostępnieniu bez żadnych ograniczeń. Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że organ nie naruszył prawa wydając zaskarżoną decyzję i na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło