II SA/Bd 459/12

WyrokWSA w Bydgoszczy2012-07-11

Skład orzekający: sędzia Anna Klotz, sędzia Jerzy Bortkiewicz, sędzia Grażyna Malinowska-Wasik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku stwierdzenia istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego lub naruszenia przepisów technicznych dotyczących wysokości pomieszczeń w budynku oddanym do użytkowania, organ nadzoru budowlanego ma obowiązek wszczęcia postępowania naprawczego na podstawie art. 51 Prawa budowlanego z 1994 r., czy też powinien zastosować inne przepisy, a jeśli tak, to jakie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego błędnie zastosowały przepisy prawa, uchylając zaskarżoną decyzję. W przypadku stwierdzenia odstępstwa od projektu budowlanego lub naruszenia przepisów technicznych dotyczących wysokości pomieszczeń w budynku oddanym do użytkowania, organ powinien wnikliwie ocenić, czy istnieją podstawy do wydania decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego z 1994 r. Sąd wskazał również na konieczność weryfikacji ustaleń dotyczących faktycznej wysokości pomieszczeń oraz potencjalnego wpływu zmian wprowadzonych przez właściciela na stan techniczny.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem wysokości pomieszczeń w swoim mieszkaniu, które były niższe niż wymagane 2,5 m. Organy nadzoru budowlanego odmówiły wydania nakazu, uznając, że odstępstwo od projektu budowlanego nie było istotne lub że brak jest podstaw prawnych do wydania nakazu w sytuacji, gdy budynek został oddany do użytkowania. Skarżący zarzucił organom naruszenie zasady praworządności i obowiązek wszczęcia postępowania naprawczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] marca 2012 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w T. z dnia [...] stycznia 2012 r. Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Anna Klotz Sędziowie: sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik (spr.) Protokolant Paweł Staniszewski po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 lipca 2012 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie wydania nakazu doprowadzenia pomieszczeń do stanu zgodnego z prawem 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w T., 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżącego kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W związku ze złożonym przez J. G. wnioskiem o doprowadzenie do stanu zgodnego z warunkami technicznymi pomieszczeń wchodzących w skład należącego do niego mieszkania nr [...] znajdującego się w budynku wielorodzinnym Spółdzielni Mieszkaniowej E. przy ul. [...] w T. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu G. w T., po dokonaniu w wymienionych pomieszczeniach kontroli i przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, decyzją z dnia [...] nr [...] orzekł na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r., Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623) o odmowie wydania nakazu doprowadzenia wysokości pomieszczeń wymienionego mieszkania do stanu zgodnego z pozwoleniem na budowę i obowiązującymi warunkami technicznymi, to jest podwyższenia ich do co najmniej 2,5 m. Z uzasadnia decyzji wynika, że według organu bezsporny jest fakt, iż budynek przy ul. [...] w zakresie wysokości pomieszczeń: dużego pokoju od 2,40 m do 2,43 m, małego pokoju 2,44 m i kuchni 2,43 m w mieszkaniu nr [...] wybudowany został z odstępstwem od zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia [...] nr [...] projektu budowlanego i niezgodnie z § 136 ust. 1 obowiązującego ówcześnie rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, w myśl którego winna ona wynosić 2,5 m. Jednak, jak wskazał organ, wydanie na podstawie art. 51 w związku z art. 50 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane decyzji możliwe jest tylko w przypadkach tam określonych - między innymi w razie istotnego odstąpienia w trakcie budowy od zatwierdzonego projektu budowlanego, lecz ze względu na to, że obowiązująca w 1990 r. tj. w trakcie oddawania obiektu do użytku ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane nie zawierała katalogu istotnych odstępstw, co uniemożliwia uznanie zaistniałej okoliczności za istotne odstępstwo od projektu, brak jest podstawy prawnej do wydania nakazu podwyższenia przedmiotowego lokalu. Poza tym również z uwagi, na to, że w wydanym Spółdzielni Mieszkaniowej na [...] w T. (będącej inwestorem zastępczym) pozwoleniu na budowę nie nałożono obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie budynku, w związku z czym inwestor ograniczył się do zawiadomienia UM w T. o oddaniu go do użytku, nie istnieje możliwość wznowienia postępowania od decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Organ zaznaczył także, że J. G. bez uwag odebrał protokołem zdawczo-odbiorczym mieszkanie od SM E. Odwołując się od powyższej decyzji do K. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego J. G. podniósł, że wydając ją Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego usankcjonował stan niezgodności z prawem, gdy tymczasem zgodnie z wyrażoną w art. 7 kpa zasadą praworządności winien wszcząć z urzędu postępowanie w celu wydania decyzji nakazującej na podstawie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z rozporządzeniem Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1990 r. gdyż w myśl art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., do budynków ukończonych przed 1 stycznia 1995 r. stosuje się przepisy dotychczasowe. Bez znaczenia jest przy tym, zdaniem odwołującego się, że dokonał bez uwag odbioru od spółdzielni mieszkania, gdyż nie był to odbiór techniczny budynku, lecz tylko przekazanie tegoż mieszkania do użytkowania na zasadach spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu, a nadto fakt odbioru nie sanuje naruszenia warunków technicznych. Poza tym organ nadzoru budowlanego winien wyjaśnić, w jaki sposób doszło do wybudowania budynku niezgodnie z projektem, kto nadzorował prace i złożył niezgodne z prawdą oświadczenie o wykonaniu robót zgodnie z projektem, skoro nie wydano decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Decyzją z dnia [...] nr [...] K. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., po rozpatrzeniu odwołania, powołując się na art. 51 i 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Jak wskazał organ odwoławczy, organ I instancji odmówił wydania na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane nakazu wykonania określonych czynności lub robót po ustaleniu, że nastąpiło nieistotne odstępstwo od pozwolenia na budowę i od przepisów w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki określonych zarówno w rozporządzeniu z dnia 3 lipca 1980 r. (§ 136 ust. 1), jak i rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm. - § 72 ust. 1). Jakkolwiek rozstrzygnięcie organu I instancji jest zasadne, to jednak - według organu odwoławczego - wydane zostało w oparciu o nieprawidłową podstawę prawną. Stwierdzenie, że przedmiotowy budynek został wybudowany niezgodnie z pozwoleniem na budowę i przepisami uzasadniałoby bowiem zastosowanie nie art. 51 ust. 1 pkt 2 (dotyczy samowoli budowlanej), lecz pkt 3 prawa budowlanego, gdyby budynek nie został oddany do użytkowania, gdy tymczasem miało to miejsce na podstawie zawiadomienia w tym przedmiocie w oparciu o prawo budowlane z 1974 r. W takiej sytuacji podstawą decyzji winien być art. 66 obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, który stanowi, że w przypadku ustalenia zaistnienia wymienionych w nim przesłanek, właściwy organ nakazuje w drodze decyzji usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości określając termin wykonywania obowiązku, lecz w ustalonym stanie faktycznym przesłanki te nie zachodzą, wobec czego odmowa wydania nakazu doprowadzenia pomieszczeń mieszkania odwołującego się do odpowiedniej wysokości jest uzasadniona. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ II instancji zajął stanowisko, że dyspozycja art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nie obejmuje stanów faktycznych z art. 50 i 51 oraz art. 66 - dotyczy obiektów budowlanych wybudowanych bez pozwolenia na budowę (art. 48). J. G. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy decyzję K. Wojewódzkiego Inspektora Budowlanego, wnosząc o jej uchylenie. Skarżący zarzucił wymienionemu organowi błędne przyjęcie, że rozstrzygnięcie w sprawie winno być wydane w oparciu o art. 66 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, bowiem przepis ten dotyczy nieodpowiedniego stanu technicznego budynku zaistniałego po oddaniu tegoż budynku do użytkowania, a więc w trakcie jego użytkowania. Natomiast w przypadku odstępstwa od pozwolenia na budowę i naruszenia przepisów prawa, co w rozpatrywanej sprawie jest bezsporne, organy nadzoru budowlanego obligowane są do przeprowadzenia postępowania przewidzianego w art. 51 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, co znajduje odzwierciedlenie w wymienionych przez skarżącego wyrokach sądów administracyjnych. Zdaniem skarżącego nie ma znaczenia fakt oddania budynku do użytkowania, gdyż prawnie skuteczne może być zawiadomienie właściwego organu o zakończeniu budowy tylko co do obiektów wybudowanych zgodnie z projektem i warunkami pozwolenia na budowę, zaś przyjęcie zawiadomienia nie legalizuje istotnych odstępstw od projektu budowlanego. Zatem według skarżącego organ II instancji winien ocenić prawidłowość ustalenia przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że odstępstwo od pozwolenia na budowę nie było istotne w świetle art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r., o ile w sprawie ma zastosowanie powyższy przepis, a nie art. 40 poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 24 października 1974 r. Skarżący przy tym zajął stanowisko, że w świetle treści art. 36 a ust. 5 pkt 2 Prawa budowlanego są podstawy do uznania, iż odstępstwo od pozwolenia na budowę miało charakter istotny, jako że dotyczyło wysokości obiektu budowlanego, a poza tym wysokość pomieszczeń niezgodna z przepisami technicznymi określającymi minimalne wymogi pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi powoduje uczucie dyskomfortu i zagraża zdrowiu zamieszkujących w nich osób. W związku z tym inspektor nadzoru budowlanego miał obowiązek wydania decyzji nakazującej sporządzenie projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z wykonanych robót oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. Skarżący jednocześnie zaznaczył, że w sytuacji, gdy utrudnione jest doprowadzenie wysokości pomieszczeń do stanu zgodnego z prawem poprzez roboty budowlane, może to nastąpić w drodze czynności administracyjnych. Ze względu na to, iż § 72 ust. 1 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych... (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) dopuszcza przy stropach pochyłych wysokość 2,5 m jako wysokość średnią, to oznacza że chodzi o zapewnienie odpowiedniej kubatury pomieszczeń. W przypadku mieszkania skarżącego różnica między kubaturą istniejącą a przewidzianą w projekcie budowlanym wynosi 4,76 m³ (55,5 m² x 2,5 m- 55,5 m² x śr. 2,415 m), co odpowiada 1,9 m² powierzchni użytkowej. W konsekwencji organ winien wydać decyzję zmniejszającą powierzchnię lokalu z 55,50 m2 do 53,60 m2. W odpowiedzi na skargę K. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu swojej decyzji oraz wywodząc w szczególności, że art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z 1994 r. Prawo budowlane nie ma zastosowania do obiektów wybudowanych i oddanych do użytkowania na mocy ustawy z 24 października 1974 r., bowiem w stosunku do legalnie oddanego do użytkowania obiektu nie przeprowadza się postępowania naprawczego, w związku z czym należało rozważyć możliwość zastosowania art. 66 obowiązującego prawa budowlanego - a nadto - iż stwierdzone w niniejszej sprawie odstępstwa nie mają charakteru istotnego. Organ stwierdził też możliwość wykonania proponowanych w skardze czynności administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w ramach swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc bada, czy zaskarżony akt nie narusza przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na jego treść. Dokonując oceny legalności kwestionowanego aktu, sąd będąc związany granicami sprawy, nie jest jednak związany granicami skargi, to jest zawartymi w niej zarzutami i wnioskami oraz powołaną w niej podstawą prawną, co oznacza, że obligowany jest reagować także na niedostrzeżone przez skarżącego wadliwości zawartego w nim rozstrzygnięcia. Rozpoznając sprawę z uwzględnieniem powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Z dokonanych w sprawie ustaleń wynika, że budynek mieszkalny Spółdzielni Mieszkaniowej E. w T. położony przy ulicy [...] wybudowany został i oddany do użytkowania w czasie obowiązywania ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane oraz, że w zakresie wysokości pomieszczeń mieszkania nr [...] nie odpowiada projektowi budowlanemu zatwierdzonemu decyzją z dnia [...] o pozwoleniu na budowę. W związku z tym w pierwszej kolejności wymaga zajęcia stanowiska, przepisy której z ustaw - poprzedniego, czy aktualnie obowiązującego, tj. z dnia 7 lipca 1994 r. prawa budowlanego winny być przez organ nadzoru budowlanego zastosowane przy wydawaniu rozstrzygnięcia kończącego postępowanie zainicjowane pod rządami tej ostatniej ustawy wnioskiem skarżącego o nakazanie doprowadzenia pomieszczeń jego mieszkania w powyższym zakresie do stanu zgodnego z prawem. Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) weszła w życie z dniem 1 stycznia 1995 r., stanowiąc jednocześnie w art. 107 ust. 1 o utracie mocy ustawy z dnia 24 października 1974 r., (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) z zastrzeżeniem odnoszącym się do art. 103 ust. 2. Wpływ nowego prawa na stosunki powstałe pod rządami prawa dotychczasowego uregulowany został w przepisie przejściowym art. 103. W ustępie pierwszym tego artykułu przyjęto, że do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy z zastrzeżeniem ust. 2. W ust. 2 wskazano zaś, że przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przez dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do tych obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Zatem regułą podstawową wynikającą z ust. 1 tego przepisu oraz z art. 107 ust. 1 jest stosowanie nowej ustawy. Obejmuje ona nie tylko sprawy, w których postępowanie jest wszczynane po jej wejściu w życie (niezależnie od tego czy chodzi o zdarzenia faktycznie zaistniałe po 1 stycznia 1995 r., czy też jeszcze w okresie obowiązywania poprzedniej ustawy), ale także sprawy, w których postępowanie wszczęto a nie zakończono decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie nowej ustawy, to jest sprawy będące w toku w dniu 1 stycznia 1995 r. Wyjątek od powyższej reguły zamieszczono w art. 103 ust. 2. Wyjątek ten dotyczy wyłącznie art. 48 nowego prawa budowlanego, to jest obiektów budowlanych zrealizowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę ich rozbiórki i wyklucza jego stosowanie po 1 stycznia 1995 r. tylko do tych spośród nich, których budowę zakończono przed wskazanym dniem lub w stosunku do których przed 1 stycznia 1995 r. wszczęto postępowanie administracyjne lecz do tego dnia go nie zakończono. W wymienionych przypadkach należy stosować przepisy starego prawa. Skoro intertemporalny przepis art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane odnosi się do zastanych w dniu wejścia w życie tej ustawy stanów, które wypełniły hipotezę art. 48, to nie można stosując wykładnię rozszerzającą obejmować treścią tego przepisu innych sytuacji normowanych w prawie budowlanym z 1994 r. Zgodzić się jedynie należy w prezentowanym w orzecznictwie sądowym stanowiskiem, że o ile nie zachodzą określone w art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974 r. przesłanki do nakazania rozbiórki wybudowanego bez pozwolenia obiektu, o którym mowa w art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r., to w ramach legalizacji takiej samowoli budowlanej, inaczej mówiąc likwidacji jej skutków uprawnione byłoby także stosowanie art. 40 (nakazanie zmian lub próbek) lub art. 42 (wydanie pozwolenia na użytkowanie), a nadto wiążącego się z nakazem rozbiórki art. 39 poprzedniego prawa budowlanego (odraczanie wykonania rozbiórki), jako przepisów dotychczasowych w rozumieniu wymienionego art. 103 ust. 2 (vide m.in. wyrok NSA z dnia 28 marca 2008 r. II OSK 315/07 - CBOIS, uchwała NSA z dnia 26 listopada 2001 r. OPS 4/01 - ONSA 2002/2/58, wyroki WSA w Warszawie z dnia 22 kwietnia 2009 r., VIII SA/Wa 551/08 - Lex 550285 i z dnia 9 października 2007 r. VII SA/Wa 1186/07 - Lex 443843). Jednak w rozpatrywanej sprawie budynek przy ul. [...], jak wcześniej wskazano, wybudowany został na podstawie pozostającego w obrocie prawnym pozwolenia na budowę, co powoduje, że nie został spełniony warunek przewidziany w art. 103 Prawa budowlanego z 1994 r. do zastosowania poprzedniej ustawy, w tym jej art. 40, co uzasadnia uznanie stanowiska organu odwoławczego wyrażonego w powyższym zakresie w motywach zaskarżonej decyzji za prawidłowe. Odpowiednik art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. stanowi w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. art. 51 dotyczący prowadzenia robót budowlanych w innych przypadkach niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 w sposób wymieniony w art. 50 ust. 1, to jest: bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia (pkt 1), w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska (pkt 2), na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1 (pkt 3) lub w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach (pkt 4). Stan faktyczny niniejszej sprawy nie obejmuje sytuacji wyszczególnionych w punktach od 1 do 3 i może być rozpatrywany tylko na gruncie pkt 4 art. 50 ust. 1 w powiązaniu z nakazami organu nadzoru budowlanego określonymi w art. 51 ust. 1 pkt 3 (w zakresie odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego) i pkt 2 (w zakresie naruszenia § 72 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, bowiem stosując ustawę z dnia 7 lipca 1994 r. należy uwzględnić regulacje zawarte w aktach wykonawczych do tej ustawy). Nie jest jednak trafny zarzut skarżącego, że organ nadzoru budowlanego miał obowiązek wobec stwierdzonego odstępstwa w zakresie wysokości pomieszczeń od projektu budowlanego, przeprowadzić postępowanie przewidziane w art. 51 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane (ocenić charakter odstępstwa, które według skarżącego było istotne, a następnie nakazać sporządzenie i przedstawienie projektu zamiennego i w razie potrzeby - wykonanie innych czynności lub robót) w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Zważyć bowiem należy, że dom przy ul. [...] został dawno zbudowany i przekazany do użytkowania w [...] 1990 r. (w aktach I instancji kserokopia zawiadomienia UM w T. przez SM E. o oddaleniu budynku do użytku), a art. 51 ust. 7 w zakresie robót budowlanych już wykonanych (zakończonych) w sposób, o który mowa w art. 50 ust. 1, odsyła jedynie do punktów 1 i 2 art. 51 ust. 1, pomijając wspomniany pkt 3, co oznacza możliwość stosowania przepisu punktu 3 tylko w toku prowadzenia robót budowlanych. Wprowadzenie wskazanego w art. 51 ust. 7 podyktowane zostało tym, że decyzje, o których mowa w art. 51 ust. 1 wydawane są w następstwie postanowienia o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych. Nadmienić należy, że mimo zakończenia robót możliwe jest w aktualnym stanie prawnym wydanie decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego, jeśli na inwestora nałożony był obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie, a w trakcie obowiązkowej kontroli poprzedzającej wydanie tego pozwolenia stwierdzono nieprawidłowości w zakresie określonym w art. 59 a ust. 2 i z tego powodu nałożono karę, o której mowa w art. 59 f ust. 1. Zgodnie bowiem z art. 59 f ust. 6 w razie wymierzania kary odmawia się udzielenia pozwolenia na użytkowanie i przeprowadza w odpowiednim zakresie postępowanie, o którym mowa w art. 51 (co obejmuje także wydanie decyzji na podstawie ust. 1 pkt 3). W nawiązaniu do powyższego stwierdzić należy, że w rozpatrywanej sprawie w pozwoleniu na budowę z 1987 r. nie nakładano na inwestora obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie (art. 42 ustawy z dnia 24 października 1974 r.) i decyzja zezwalająca na użytkowanie, którą można byłoby w trybie nadzwyczajnym (art. 145, art. 156 § 1 kpa) obecnie zakwestionować, nie była wydana. Zdaniem orzekającego składu Sądu organ II instancji w przedstawionych wyżej okolicznościach winien, ponownie rozpatrując sprawę w jej całokształcie, wnikliwie ocenić uchybienie przy realizacji obiektu budowlanego przepisowi § 72 ust. 1 warunków technicznych w aspekcie podstawy do wydania decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 50 ust. 1 pkt 4 (część końcowa), czego z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 kpa nie uczynił, wychodząc z błędnego założenia, że unormowanie zawarte w pkt 2 dotyczy tylko samowoli budowlanej w ścisłym tego słowa znaczeniu. Przed przystąpieniem do powyższej czynności, która winna znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, Sąd widzi potrzebę dokonania przez organ weryfikacji (po przeanalizowaniu projektu budowlanego bowiem przeprowadzenie takiej analizy nie znajduje odzwierciedlenia w aktach sprawy) ustaleń co do wysokości pomieszczeń mieszkania skarżącego w celu jednoznacznego stwierdzenia rozmiarów zaniżenia przez wykonawcę robót budowlanych tejże wysokości w stosunku do wymaganego minimum 2,50 m, mając na uwadze podnoszoną, przez pełnomocnika SM E. na rozprawie (karta 10 akt I instancji) okoliczność zmian w wykończeniu mieszkania wprowadzonych przez jego właściciela, po odbiorze tegoż mieszkania od spółdzielni (mozaika podłogowa parkietowa i lenteks zostały zastąpione panelami i glazurą, na suficie położono przecierkę). Nie można bowiem wykluczyć, że odstępstwo od warunków technicznych było w dacie oddawania pomieszczeń do użytku znikome, możliwe też, że go w ogóle nie było, zaś do jego zwiększenia lub powstania przyczyniły się wykonane przez skarżącego w mieszkaniu powyższe zmiany, co będzie rzutować na stanowisko w kwestii zaistnienia przesłanki istotności odstępstwa od przepisów, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego. Zaznaczyć jednocześnie trzeba, że ewentualna wadliwość projektu budowlanego nie może być usunięta w trybie art. 51 ustawy oraz, iż w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że naruszenie przepisów o warunkach technicznych oznacza co do zasady istotne naruszenie prawa. Nienależnie od tego należy zwrócić uwagę, że w treści decyzji organów obydwu instancji a zwłaszcza w rozstrzygnięciu brak jest, poza rozdzielnikiem, oznaczenia strony, to jest podmiotu będącego adresatem odmowy nałożenia obowiązku, co jest równoznaczne z niespełnieniem, przez nie wymogu w tym zakresie przewidzianego w art. 107 § 1 kpa. Rozstrzygnięcie zawarte w sentencji decyzji jest jednym z najistotniejszych elementów każdej decyzji administracyjnej. Musi być więc ono tak sformułowane, by wynikało z niego w sposób jednoznaczny, jakiego podmiotu dotyczy. Ustosunkowując się do treści skargi podzielić trzeba wyrażony w niej pogląd, że nietrafnie jest w zaistniałym stanie faktycznym powołanie jako podstawy prawnej zaskarżonej decyzji, obok art. 51, także art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Wyjaśnić jednocześnie należy, że w kompetencjach organu nadzoru budowlanego nie leży weryfikowanie kubatury pomieszczeń mieszkania skarżącego wynikającej z projektu budowlanego. Mając na względzie, że zaskarżona decyzja wydana została z przedstawionym w niniejszym uzasadnieniu naruszeniem przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, mogącym mieć istotny wpływ na jej treść, Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270) orzekł o jej uchyleniu, eliminując także z obrotu prawnego na podstawie art. 135 cyt. ustawy decyzję organu I instancji. Wskazania co dalszego postępowania wynikają wprost z motywów wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło