II SA/Bd 489/18

WyrokWSA w Bydgoszczy2018-10-24

Skład orzekający: Leszek Tyliński, Joanna Brzezińska, Joanna Janiszewska-Ziołek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o czasowym odebraniu zwierząt może zostać wydana bez wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego, w tym bez ustalenia miejsca pobytu zwierząt i zapewnienia im właściwej opieki?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego. Organy nie przeprowadziły rzetelnego postępowania wyjaśniającego, nie ustaliły wszystkich istotnych dla sprawy faktów, w tym miejsca pobytu odebranych zwierząt i stanu, w jakim się znajdują, co uniemożliwiło prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy. Brak było również pewności co do zapewnienia zwierzętom właściwych warunków bytowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o czasowym odebraniu 175 zwierząt (psów i kotów) właścicielom z powodu niewłaściwych warunków bytowania i rażącego zaniedbania. Stowarzyszenie odebrało zwierzęta, a następnie organ I instancji wydał decyzję o ich czasowym odebraniu. Po uchyleniu tej decyzji przez SKO i ponownym postępowaniu, organ I instancji odmówił odebrania zwierząt. SKO utrzymało w mocy decyzję odmowną, uznając Stowarzyszenie za dopuszczone do postępowania "faktycznie". Stowarzyszenie wniosło skargę do WSA, kwestionując prawidłowość postępowań organów obu instancji.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2018 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy D. nr [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz Stowarzyszenia [...] kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Leszek Tyliński (spr.) Sędziowie sędzia WSA Joanna Brzezińska sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2018 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej [...] w Bydgoszczy M. H. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie czasowego odebranie zwierząt 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2017 r., 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz Stowarzyszenia [...] w [...] kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. Wójt Gminy D. orzekł o czasowym odebraniu R. G. i I. C. - G. 175 zwierząt w tym: - 149 psów w typie ras: Border collie, Buldog francuski, Samoyed, Maltańczyk, Shih Tzu, Bulterier, Jack Russel terier, Yorkshire terier, Mops, Pudel, Gryfonik belgijski; 23 kotów w typie ras: Maine coon, Kot brytyjski; 3 martwych psów w typie Border collie oraz o przekazaniu ich pod opiekę Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą w T. (dalej "Stowarzyszenie"). Punkt drugi sentencji decyzji zawierał informację o tym, że decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że w dniu [...].02.2017 r. wpłynęło do niego zawiadomienie od Stowarzyszenia o odebraniu w dniach 4-5 lutego 2017 r. z posesji w D. 175 psów i kotów. Podczas interwencji prowadzonej przez funkcjonariuszy Komisariatu Policji w K. ujawniono, że zwierzęta te żyły w niewłaściwych warunkach bytowania oraz rażącego zaniedbania. Organ ustalił, że przed dniem [...].02.2017 r. Stowarzyszenie nie zwracało się z żadną informacją na temat niewłaściwych warunków bytowania oraz rażącego zaniedbania wyżej wskazanych zwierząt, stanowiących własność ww. osób, zamieszkałych w D.. Organ zaznaczył, że podjęcie czynności zmierzających do odebrania zwierząt nastąpiło bez wcześniejszego uzyskania stosownej decyzji administracyjnej wydanej w trybie art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt. W związku z zawiadomieniem Stowarzyszenia organ I instancji pismem z dnia [...] lutego 2017 r. z urzędu wszczął postępowanie w sprawie czasowego odebrania właścicielom wyżej wymienionych zwierząt. W dniu [...].03.2017 r. do organu wpłynęło pismo I. C., z wnioskiem o oddalenie wniosku o wydanie decyzji w przedmiocie odebrania zwierząt z hodowli w D.. W uzasadnieniu pisma podkreślono m.in., że Stowarzyszenie nie znajduje się w posiadaniu zwierząt zajętych z przedmiotowej hodowli. W dniu [...].04.2017 r. Prokuratura Rejonowa [...], przesłała pismo, w którym poinformowała, że prowadzi postępowanie przygotowawcze przeciwko właścicielom zabranych zwierząt, zaś zgodnie z informacją Wydziału Kryminalnego KMP w B., Komenda ta jest w posiadaniu listy domów tymczasowych, gdzie obecnie przebywają zabrane zwierzęta. Wraz z pismem została również przesłana "Opinia biegłego dla Komendy Powiatowej Policji w K.", z zakresu zoopsychologii zwierząt. Z opinii tej wynika, że właściciele psów dopuścili się niehumanitarnego traktowania zwierząt, poprzez co narazili je na cierpienie psychiczne i fizyczne oraz stworzyli bezpośrednie zagrożenie dla ich życia i zdrowia. W ocenie biegłego ujawnione warunki bytowania zwierząt wypełniały znamiona rażącego niedbalstwa i znęcania się na zwierzętami. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) po rozpoznaniu odwołania decyzją z dnia [...] lipca 2017 r. uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu decyzji SKO wskazało, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Zdaniem SKO organ I instancji w prowadzonym postępowaniu popełnił szereg istotnych błędów proceduralnych oraz merytorycznych. SKO podkreśliło, że organ I instancji w ponownie przeprowadzonym postępowaniu powinien podjąć czynności zmierzające do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w zakresie wskazanym przez organ odwoławczy, a w szczególności prawidłowe ustalenie stron postępowania i miejsca przebywania zwierząt, przy zachowaniu podstawowych zasad postępowania administracyjnego. W ramach ponownego postępowania wyjaśniającego organ I instancji wezwał Stowarzyszenie do przekazania informacji dotyczących szczegółowych danych osób, którym przekazano zwierzęta, a także kopie ewentualnych umów o opiekę nad zwierzętami zapewniających właściwe warunki czasowego przebywania zwierząt. Stowarzyszenie nie zareagowało na powyższe wezwanie. Organ pismem z dnia [...] listopada 2017 r. zawiadomił uczestników postępowania o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się, co do zgromadzonych dowodów. Jednak w wyznaczonym terminie żaden z zainteresowanych nie skorzystał z tej możliwości. Wójt Gminy D. wydał w dniu [...] grudnia 2017 r. decyzję nr [...] o odmowie czasowego odebrania R. G. i I. C. - G., zwierząt w tym: - 149 psów w typie ras: Border collie, Buldog francuski, Samoyed, Maltańczyk, Shih Tzu, Bulterier, Jack Russel terier, Yorkshire terier, Mops, Pudel, Gryfonik belgijski; 23 kotów w typie ras: Maine coon, Kot brytyjski; 3 martwych psów w typie Border collie i przekazania ich pod opiekę Stowarzyszenia. Od powyższej decyzji zostało wniesione odwołanie przez Stowarzyszenie, które zarzuciło brak wskazania podstawy prawnej odmowy odebrania zwierząt, wydanie decyzji z datą [...] listopada 2017 r., a więc przed datą zawiadomienia o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, naruszenia art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w tym brak uwzględnienia kosztów utrzymania zwierząt i ich transportu jaki poniosło Stowarzyszenie, naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. poprzez brak w uzasadnieniu faktycznym decyzji wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Stowarzyszenie podniosło również zarzut braku uzasadnienia prawnego i wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W tym samym dniu, co odwołanie Stowarzyszenie złożyło wniosek do Wójta Gminy D. o uznanie organizacji za stronę zgodnie z art. 28 K.p.a. Stowarzyszenie swój wniosek uzasadniło tym, że w przedmiotowym postępowaniu ma status strony, ponieważ odbierając zwierzęta wypełniało swój ustawowy obowiązek wynikający z art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt. SKO decyzją z dnia [...] lutego 2018 r., nr [...] na podstawie m.in. art. 6 ust. 2, art. 7 ust 1, ust. 2, ust. 2a, ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1840) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu SKO wskazało, że okoliczność wystąpienia przez Stowarzyszenie do Wójta Gminy D. z wnioskiem o wydanie decyzji o czasowym odebraniu psa, celem potwierdzenia zasadności działania polegającego na wcześniejszym odebraniu zwierząt, nie jest równoznaczna z dopuszczeniem tegoż Stowarzyszenia do postępowania na prawach strony w rozumieniu art. 31 § 2 K.p.a. Zdaniem SKO nie wynika, aby zaskarżona decyzja organu I instancji dotyczyła interesu prawnego lub obowiązku organizacji społecznej, co pozwalałoby na uznanie Stowarzyszenia za stronę postępowania administracyjnego. W takim wypadku o jej udziale w postępowaniu, jako organizacji społecznej na prawach strony, można byłoby mówić wówczas, gdyby Stowarzyszenie zwróciło się do organu o dopuszczenie go do udziału w postępowaniu na prawach strony w trybie art. 31 § 1 pkt 2 K.p.a. a organ, po przeanalizowaniu przesłanek zawartych w tym przepisie, wydał stosowne postanowienie. Z akt administracyjnych nie wynika, aby Stowarzyszenie złożyło w toku postępowania administracyjnego pierwszoinstancyjnego wniosek o dopuszczenie go do udziału w tym postępowaniu. SKO zauważyło, że Stowarzyszenie, co prawda złożyło wniosek o uznanie za stronę zgodnie z art. 28, ale uczyniło to już po zakończeniu postępowania w pierwszej instancji. SKO podkreśliło, że sam fakt złożenia przez organizację społeczną wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu nie wywołuje skutku w postaci uzyskania przez tę organizację statusu uczestnika postępowania na prawach strony. Skutek taki pojawia się dopiero po wydaniu stosownego postanowienia przez organ administracji prowadzący postępowanie. SKO zaznaczyło, że w orzecznictwie sądów administracyjnych akceptowana jest konstrukcja "faktycznego" dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu. Jeżeli organ administracji nie wydał wymaganego przez art. 31 § 2 K.p.a. formalnego postanowienia o dopuszczeniu do udziału w postępowaniu organizacji społecznej, jednakże przyjmował składane przez tę organizację oświadczenia, a także doręczał tej organizacji decyzje i postanowienia, to należy przyjąć, że organizacja społeczna została dopuszczona do udziału w postępowaniu administracyjnym. SKO uznało, że w rozpatrywanej sprawie ma zastosowanie konstrukcja "faktycznego" dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu, ze względu na fakt przyjmowania przez organ I instancji składanych przez Stowarzyszenie oświadczeń, a także doręczanie mu decyzji i postanowień. Odnosząc się do zarzutów przedstawionych w odwołaniu SKO podkreśliło, że choć niektóre z nich są częściowo uzasadnione, jak np. nieprecyzyjne wskazanie podstawy prawnej, to jednak, powyższe uchybienie nie może stanowić samoistnej podstawy do usunięcia z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. W ocenie SKO w rozpatrywanej sprawie kluczowym zagadnieniem jest ustalenie, czy odebrane czasowo zwierzęta mają zapewnione bezpieczne i właściwe warunki przebywania. Ustalenie tych okoliczności jest niemożliwe bez podania szczegółowych danych osób, którym przekazano zwierzęta, a także kopii ewentualnych umów o opiekę nad zwierzętami zapewniających właściwe warunki czasowego przebywania zwierząt. Stowarzyszenie było zobligowane przez organ I instancji o dostarczenie stosownych informacji, ale jednak wezwanie organu okazało się bezskuteczne. Oznacza to, że organ nie miał żadnej pewności ani możliwości weryfikacji, czy zwierzęta przekazane osobom fizycznym są należycie traktowane i mają godne i bezpieczne miejsce czasowego przebywania. Stowarzyszenie, jako organizacja uznana za dopuszczoną do udziału w postępowaniu na podstawie konstrukcji "faktycznego" dopuszczenia, było również zobowiązane do aktywnego udziału w pomocy organowi I instancji w gromadzeniu materiału dowodowego w sprawie i nic nie może usprawiedliwić Stowarzyszenia w związku z niedostarczeniem wymaganych informacji dotyczących adresów i danych osób, którym przekazano zwierzęta, a także szczegółowych informacji dotyczących warunków przebywania zwierząt. SKO nadmieniło, że odebrane zwierzęta podlegają zwrotowi, chyba, że sąd orzeknie w trybie art. 35 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt o odpowiedzialności karnej właściciela naruszającego przepisy tej ustawy i jednocześnie orzeknie o przepadku zwierzęcia. Nie jest, zatem wykluczone, że dotychczasowi właściciele zwierząt podejmą stosowne kroki w celu zapewnienia im warunków przebywania zgodnych z przepisami ustawy o ochronie zwierząt. W skardze do sądu administracyjnego Stowarzyszenie wniosło o uchylenie orzeczeń organów obu instancji zarzucając: * naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie; poprzez nieuwzględnienie trybu szczególnego odbioru zwierząt zgodnego z art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt, * naruszenie dyspozycji art. 77 § 1 K.p.a. poprzez brak realizacji przez organ I instancji wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w tym brak zrozumienia zapisów zawartych w art. 6 ust 2 ustawy o ochronie zwierząt, * naruszenie dyspozycji art. 107 § 1 K.p.a. poprzez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko. Do sprawy w oparciu o przepis art. 8 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wstąpił Prokurator Prokuratury [...] w B.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania aktu z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a."). Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji, Sąd stwierdził, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu I instancji naruszyły przepisy prawa w stopniu opisanym w powołanych wyżej przepisach. Decyzja o odebraniu zwierzęcia, która podejmowana jest w trybie art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt, odmiennie niż w trybie art. 7 ust. 1 ustawy, zapada wówczas, gdy zwierzę zostało już faktycznie odebrane. Organ prowadząc postępowanie i wydając decyzję z trybie art. 7 ust. 3 ustawy orzeka, zatem o czasowym odebraniu zwierzęcia, jeżeli spełnione są przesłanki, określone w tym przepisie, pomimo iż w chwili wydawania decyzji, zwierzę nie przebywa już u swego właściciela. W konsekwencji postępowanie organu nakierowane jest w tym przypadku na wnikliwe, następcze zbadanie dokonanego już odebrania zwierzęcia (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 czerwca 2013 r., sygn. akt II OSK 2417/12 oraz wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Warszawie z dnia 18 marca 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 2877/13 i Opolu z dnia 24 października 2013 r., sygn. akt II SA/Op 348/13, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Postępowanie to winno być przy tym przeprowadzone zgodnie z regułami, określonymi w Kodeksie postępowania administracyjnego. W świetle ustawy o ochronie zwierząt, możliwość niezwłocznego, czasowego odebrania zwierzęcia uzależniona jest po pierwsze: od ustalenia, że miało miejsce znęcanie się nad nim, w rozumieniu art. 6 ust. 2 ustawy, po drugie: wyłącznie w sytuacji, gdy jest to przypadek niecierpiący zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu (art. 7 ust. 3 ustawy). Z treści art. 6 ust. 1a i ust. 2 ustawy wynika, że znęcanie się nad zwierzętami jest zabronione (ust. 1a), zaś przez znęcanie się nad zwierzętami nakazuje rozumieć zadawanie albo świadome dopuszczanie do zadawania bólu lub cierpień, a w szczególności utrzymywanie zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym utrzymywanie ich w stanie rażącego niechlujstwa oraz utrzymywanie zwierzęcia bez odpowiedniego pokarmu lub wody przez okres wykraczający poza minimalne potrzeby właściwe dla gatunku (art. 6 ust. 2 pkt 10 i 19 ustawy). Przepis art. 4 ustawy zawiera również szereg definicji legalnych takich pojęć, jak: - ,,humanitarne traktowanie zwierząt" - przez które rozumie się traktowanie uwzględniające potrzeby zwierzęcia i zapewniające mu opiekę i ochronę (pkt 2); - ,,właściwe warunki bytowania" - oznaczające zapewnienie zwierzęciu możliwości egzystencji, zgodnie z potrzebami danego gatunku, rasy, płci i wieku (pkt 15). Nadto przepis art. 9 ust. 1 i 2 ustawy stanowi wprost, że kto utrzymuje zwierzę domowe, ma obowiązek zapewnić mu pomieszczenie chroniące je przed zimnem, upałami i opadami atmosferycznymi, z dostępem do światła dziennego, umożliwiające swobodną zmianę pozycji ciała, odpowiednią karmę i stały dostęp do wody. Przy czym zabrania się trzymania zwierząt domowych na uwięzi w sposób stały dłużej niż 12 godzin w ciągu doby lub powodujący u nich uszkodzenie ciała lub cierpienie oraz niezapewniający możliwości niezbędnego ruchu. Długość uwięzi nie może być krótsza niż 3 m. Na potrzeby niniejszej sprawy celowe jest przypomnienie, że niewątpliwie intencją ustawodawcy było stworzenie w ust. 3, narzędzia umożliwiającego pilne działanie w momencie stwierdzenia, iż dalsze przebywanie zwierzęcia u właściciela zagraża jego życiu lub zdrowiu. Jednocześnie poprzez powiązanie ust. 3 z ust. 1 art. 7 ustawy i konieczność wszechstronnego wyjaśnienia zaistniałych okoliczności, nie zaś tylko ograniczenia się do akceptacji podjętych czynności, ustawodawca stworzył narzędzie zabezpieczające właścicieli przed pochopnym działaniem ze strony uprawnionych organizacji dbających o dobro zwierząt. Przedstawiony sposób interpretacji przepisu art. 7 ust. 3 ustawy znajduje potwierdzenie w judykaturze. Celem ustawy jest, bowiem niewątpliwie ochrona zwierząt, która polega m.in. na czasowym ich odebraniu właścicielowi w sytuacji rażących zaniedbań, kiedy to nadrzędną potrzebą jest szybkość i sprawność działania, co oczywiście nie zwalnia organu od zbadania czy wymienione wyżej przesłanki wystąpiły (por. wyroki WSA w Gdańsku z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt II SA/Gd 841/11; WSA w Poznaniu z dnia 21 marca 2013 r., sygn. akt IV SA/Po 31/13; WSA w Łodzi z dnia 19 lutego 2014 r., sygn. akt II SA/Łd 1242/13, dostępne w centralne Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Należy, bowiem mieć świadomość, że zwierzę jest istotą żyjącą, zdolną do odczuwania cierpienia, a człowiek jest mu winien poszanowanie, ochronę i opiekę, co wynika także z art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie zwierząt. Każde zwierzę wymaga humanitarnego traktowania (art. 5 ustawy), przez co należy rozumieć traktowanie uwzględniające potrzeby zwierzęcia i zapewnienie mu opieki i ochrony, w myśl art. 4 pkt 1 ustawy (por. wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 1743/11, wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 2 sierpnia 2007 r., sygn. akt II SA/Go 202/07, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sadów Administracyjnych). Obowiązkiem organów było, zatem przeprowadzenie rzetelnego postępowania wyjaśniającego, którego celem winno było być ustalenie, czy przesłanki wspomniane zostały spełnione. Analiza nadesłanych do kontroli sądowej akt administracyjnych sprawy prowadzi do wniosku, że postępowanie prowadzone przez organy obu instancji nie było zgodnie z dyspozycją art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. i art. 80 K.p.a. oraz art. 107 § 3 K.p.a. Przede wszystkim należy wskazać, że w dniu [...] lutego 2017 r. wpłynęło do organu I instancji zawiadomienie od Stowarzyszenia o odebraniu w dniach 4-5 lutego 2017 r. z posesji w D. 175 psów i kotów. Zwierzęta zostały odebrane przez Stowarzyszenie, którego celem statutowym jest wszechstronne propagowanie metod i technik w zakresie ochrony zwierząt czy też zwalczanie przejawów znęcania się nad zwierzętami (statut zob. K. 34 akt administracyjnych organu I instancji). Poza tym należy w pełni podzielić stanowisko SKO zawarte w zaskarżonej decyzji odnośnie prawa uczestnictwa Stowarzyszenia w przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym. Z przedstawionej do akt administracyjnych dokumentacji należy wysnuć wniosek, że nastąpiło znęcanie się nad zwierzętami, co potwierdzają załączone fotografie oraz "Opinia biegłego dla Komendy Powiatowej Policji w K.", z zakresu zoopsychologii zwierząt. Jednakże sposób postępowania przy odbiorze tych zwierząt właścicielom określają przepisy ustawy o ochronie zwierząt praz przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Żadna instytucja w tym również Stowarzyszenie nie mogło tego uczynić w sposób dowolny. Dlatego też należy stwierdzić, że organ I instancji prawidłowo wezwał pismem z dnia [...] sierpnia 2017 r. Stowarzyszenie do podania szczegółowych danych osobowych osób, którym przekazało odebrane zwierzęta oraz przekazania danych np. kopii umów o opiekę. Zresztą zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy zwierzęta przekazywane są przede wszystkim: 1) schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę domowe lub laboratoryjne, lub 2) gospodarstwu rolnemu wskazanemu przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), jeżeli jest to zwierzę gospodarskie, lub 3) ogrodowi zoologicznemu lub schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę wykorzystywane do celów rozrywkowych, widowiskowych, filmowych, sportowych lub utrzymywane w ogrodach zoologicznych. Przekazanie zwierzęcia, następuje za zgodą podmiotu, któremu zwierzę ma być przekazane. W przypadku braku zgody, lub wystąpienia innych okoliczności uniemożliwiających przekazanie zwierzęcia podmiotom, zwierzę może zostać nieodpłatnie przekazane innej osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej albo osobie fizycznej, która zapewni mu właściwą opiekę. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że osobom fizycznym można przekazać zwierzęta dopiero wówczas, gdy nie wyraziły na to zgody takie wyspecjalizowane w tym podmioty jak np. schroniska, czy ogrody zoologiczne. Ustawodawca kierował się, bowiem specjalizacją poszczególnych podmiotów w utrzymaniu zwierząt, które znają się na tym z racji prowadzonej działalności. Stowarzyszenie zaś nie tylko nie zastosowało się do procedury wynikającej z art. 7 ustawy o ochronie zwierząt i Kodeksu postępowania administracyjnego, ale nie przedłożyło dokumentacji w oparciu o wezwanie z dnia [...] sierpnia 2017 r. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że organ administracji winien prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej i w tym celu powinien przede wszystkim dążyć do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Zgodnie, bowiem z art. 7 i art. 77 § 1 w zw. z art. 80 K.p.a., organ administracji publicznej zobowiązany jest do wszechstronnego i wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz oceny okoliczności sprawy na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Ponadto zgodnie z treścią art. 7 K.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek strony podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zasada prawdy obiektywnej jest naczelną zasadą postępowania administracyjnego. Organy w toku ponownego rozpoznania sprawy powinny, zatem przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, czego do tej pory nie uczyniły, mające na celu ustalenie wszystkich istotnych dla sprawy faktów, w tym miejsce pobytu odebranych zwierząt i stanu, w jakim się one znajdują. W tym celu niezbędne może okazać się przeprowadzenie, w myśl przepisu art. 89 K.p.a. rozprawy, której celem jest między innymi potrzeba wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków. W ramach tak określonego celu mieści się ustalenie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, w tym również tych, które nie były wiadome organowi w momencie wyznaczania rozprawy, a ujawniły się w jej trakcie. Organ administracji publicznej, bowiem ma wynikający z art. 7 K.p.a. obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela tym bardziej, że w związku z zawiadomieniem dokonanym przez Stowarzyszenie organ I instancji pismem z dnia [...] lutego 2017 r. z urzędu wszczął postępowanie w sprawie czasowego odebrania zwierząt właścicielom. Należy również zauważyć, że SKO w zaskarżonej decyzji wskazało, że Prokuratura Rejonowa [...] w ramach prowadzonej z Urzędem Gminy korespondencji odnośnie rozpatrywanej sprawy, w dniu [...] kwietnia 2017 r. przesłała pismo, w którym poinformowała, że prowadzi postępowanie przygotowawcze przeciwko właścicielom zabranych zwierząt, co zostało potwierdzone przedłożonym na rozprawie przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej [...] w B. aktem oskarżenia z dnia [...] lipca 2017 r., zaś zgodnie z informacją Wydziału Kryminalnego KMP w B., Komenda ta jest w posiadaniu listy domów tymczasowych, gdzie obecnie przebywają zabrane zwierzęta. Skoro organy administracji pozyskały informację, że Komenda jest w posiadaniu listy domów tymczasowych, gdzie obecnie przebywają zabrane zwierzęta to mogły bezpośrednio do niej wystąpić o jej przekazanie w przypadku, gdy Stowarzyszenie nie ustosunkowało się do wyjaśnień na wezwanie z dnia [...] sierpnia 2017 r. Biorąc pod uwagę dotychczasowe rozważania, rzeczą oczywistą jest, że Sąd w żadnym stopniu nie przesądza treści przyszłego rozstrzygnięcia organów administracji, gdyż ocena ta po prostu nie jest możliwa z uwagi na uchybienia występujące w przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 p.p.s.a., zasądzając na rzecz skarżącego Stowarzyszenia ich zwrot w kwocie równej uiszczonemu wpisowi sądowemu (200 zł).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło