II SA/Bd 529/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Jarzembski po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. K. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia przywrócić termin do wniesienia skargi kasacyjnej. Wyrokiem z dnia 9 lipca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącemu w dniu 4 sierpnia 2014 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sądowych (vide: 29 akt sądowych). Trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej od tego wyroku upływał, więc 3 września 2014 r. (środa). Wyznaczony w sprawie pełnomocnik skarżącego złożył w dniu 27 listopada 2014 r. w tut. Sądzie skargę kasacyjną od opisanego wyżej wyroku. Postanowieniem z dnia 22 grudnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę kasacyjną z powodu uchybienia terminu do jej wniesienia, postanowienie to zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 15 stycznia 2015 r. Pismem z dnia 1 grudnia 2014 r. (data wpływu do Sądu 29 grudnia 2014r.) pełnomocnik skarżącego wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Uzasadniając wniosek stwierdził, że żądanie przywrócenia terminu należy zgłosić w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Tymczasem w przypadku ustanowienia pełnomocnika w trybie art. 244 P.p.s.a, dniem w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej jest dzień, w którym adwokat miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, jednak nie później niż dzień upływu trzydziestu dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie. Podkreślił, że 27 listopada 2014 r., a więc z zachowaniem terminu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wniesiona została skarga kasacyjna do której omyłkowo nie został załączony wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Postanowieniem z 27 stycznia 2015 r. tut. Sąd odrzucił wniosek S. K. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wskazując, że obecne dominujące stanowisko doktryny i judykatury wskazuje, że przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej ustaje w dniu, w którym pełnomocnik miał rzeczywista możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, jednak nie później niż dzień upływu 30 dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie. Sąd podał, że w rozpatrywanej sprawie adwokat wyznaczony w ramach przyznanego prawa pomocy został poinformowany o wyznaczeniu go pełnomocnikiem pismem z 23 października 2014 r. i od tego czasu miał pełną możliwość działania w momencie uzyskania informacji o ustanowieniu go pełnomocnikiem, co miało miejsce przynajmniej 24 października 2014 r. a wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wniósł dopiero 23 grudnia 2014 r. W ocenie Sądu przyczyna uchybienia terminu ustała najpóźniej w dniu doręczenia pełnomocnikowi informacji o wyznaczeniu go pełnomocnikiem, tym samym wniosek złożony 23 grudnia 2014 r. jest spóźniony. Pismem z 24 lutego 2015 r. pełnomocnik S. K. złożył zażalenie na powyższe postanowienie, zarzucając mu naruszenie art. 86§1 p.p.s.a. poprzez błędną wykładnie i niewłaściwe zastosowanie w sprawie i odrzucenie wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, pomimo, że wniosek został złożony w otwartym terminie. Pełnomocnik wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że nie jest wiadome w jaki sposób Sąd ustalił termin doręczenia pełnomocnikowi skarżącego informacji o jego wyznaczeniu na dzień sporządzenia pisma z 23 października 2014 r. a sprzeczne z logika i doświadczeniem życiowym jest twierdzenie, że pismo jest doręczone w dniu jego sporządzenia. Podkreślono, iż uznaje się, że wypadku ustanowienia pełnomocnika w trybie art. 244 p.p.s.a. dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej jest dzień, w którym pełnomocnik miał rzeczywista możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, jednak nie później niż dzień upływu trzydziestu dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie. W ocenie skarżącego w przedmiotowej sprawie pełnomocnik dopełnił wszelkiej należytej staranności w celu zapoznania się z aktami postępowania, podjął starania o kontakt z mandatem oraz wywiódł skargę kasacyjną, która wniesiona została z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 87§1 p.p.s.a. i zachowaniem wymogów formalnych, w otwartym terminie do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, który został złożony także w terminie, gdyż ten upływał 26 grudnia 2014 r. Postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 kwietnia 2015 r. (sygn. akt I OZ 353/15) uchylono zaskarżone postanowienie WSA z 27 stycznia 2015 r. odrzucające wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu NSA podał, że Sąd I instancji przystępując do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu winien na wstępie zbadać terminowość jego wniesienia a z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia nie wynika przede wszystkim jaką datę przyjęto za początek ustania przyczyny uchybienia terminu, ani który dzień należało uznać za upływ terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. W ocenie NSA nie można domniemywać, iż data 23 lub 24 października 2014 r. jest datą od której pełnomocnik miał pełna możliwość działania i uzyskał informację o ustanowieniu go pełnomocnikiem, tym bardziej, ze brak w aktach sprawy dowodu doręczenia pełnomocnikowi pisma o ustanowieniu go pełnomocnikiem w sprawie. W ocenie NSA fakt, iż wniosek złożony został dopiero 23 grudnia 2014 r. jest niewystarczającym argumentem i należy uzyskać informację kiedy pełnomocnik otrzymał pismo z Okręgowej Rady Adwokackiej. Zarządzeniem z posiedzenia niejawnego z dnia 6 maja 2015 r. zwrócono się do Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] o wskazanie w terminie 7 dni, daty doręczenia adwokatowi A. N. pisma z ORA w [...] z dnia 23 października 2014 r., w którym adwokat ten został poinformowany o wyznaczeniu go jako pełnomocnika S.K.. W odpowiedzi Okręgowa Rada Adwokacka pismem z 10 czerwca 2015 r. odpowiedziała, że adw. A. N. został wyznaczonym jako pełnomocnik pismem z dnia 23 października 2014 r., o czym został poinformowany listem zwykłym nadanym w dniu 24 października 2014 r. Zarządzeniem z posiedzenia niejawnego z dnia 19 czerwca 2015 r. Sąd zwrócił się do adwokata A. N. o wskazanie w terminie 7 dni, daty doręczenia mu pisma z ORA w [...] z dnia 23 października 2014 r., w którym został poinformowany o wyznaczeniu go pełnomocnikiem w sprawie S. K.. W odpowiedzi pismem z 13 lipca 2015 r. pełnomocnik poinformował Sąd, iż pismo z ORA zostało doręczone na adres pełnomocnika w dniu 19 listopada 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Stosownie do treści art. 87 § 1 i § 2 P.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, zaś w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 P.p.s.a.). Zgodnie natomiast z art. 88 P.p.s.a., spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Pomimo, że art. 87 § 1 P.p.s.a. zastrzega, że żądanie przywrócenia terminu należy zgłosić w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, to uwzględnienia wymaga fakt, iż zgodnie z art. 87 § 4 P.p.s.a. równocześnie z wnioskiem strona jest zobowiązana dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. W konsekwencji uznaje się, że w wypadku ustanowienia pełnomocnika z urzędu w trybie art. 244 P.p.s.a. dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej jest dzień, w którym pełnomocnik z urzędu miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, jednak nie później niż dzień upływu 30 dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie (por. postanowienie NSA z dnia 8 czerwca 2006 r., sygn. akt I FZ 198/06, postanowienie NSA z dnia 15 marca 2007 r., sygn. akt II FZ 47/07, postanowienie NSA z dnia 11 października 2011 r., sygn. akt II FZ 570/11, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl). Koncepcja ta gwarantuje stronie i jej pełnomocnikowi czas niezbędny do sporządzenia i wniesienia środka zaskarżenia wraz z żądaniem przywrócenia terminu, a ponadto nie pozwala na nieograniczoną w czasie możliwość składania wniosku w trybie art. 86 P.p.s.a. Takie rozumienie wskazanych powyżej przepisów jest także akceptowane na gruncie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 lipca 2013 r., sygn. akt SK 17/12 (publ. OTK-A 2013/6/86). W jego uzasadnieniu wskazano m.in., że czas, jaki pozostaje pełnomocnikowi na złożenie skargi kasacyjnej, zostaje w takim przypadku uzależniony od długości trwania procedury wyznaczenia pełnomocnika z urzędu i wyłącznie ta okoliczność różnicuje sytuację pełnomocników z wyboru i ustanawianych z urzędu. Podkreślono, że na skutek powyższej interpretacji przepisów dotyczących przywrócenia terminu zarówno osoba reprezentowana przez pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy, która uchybiła terminowi, jak i osoba reprezentowana przez pełnomocnika z wyboru, która bez swojej winy nie dochowała terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, dysponują siedmioma dniami od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, na wystąpienie z wnioskiem o jego przywrócenie (art. 87 § 1 P.p.s.a.) i jednoczesne złożenie skargi kasacyjnej (art. 87 § 4 P.p.s.a.). W przeciwnym razie początkowy bieg terminu wyznaczany byłby wyłącznie przez działania podjęte przez ustanowionego z urzędu pełnomocnika. Z informacji jakie uzyskał Sąd od Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] (pismo z 10 czerwca 2015 r.) oraz od adwokata A. N. (pismo z 13 lipca 2015 r.) wynika, że ustanowiony z urzędu pełnomocnik uzyskał informacje o wyznaczeniu go na pełnomocnika skarżącego w dniu 19 listopada 2014 r., a zatem ustawowy termin 30 dniowy na wniesienie skargi kasacyjnej upływał 19 grudnia 2014r. i od tej daty należy liczyć termin 7 dniowy na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, który to termin na złożenie stosownego wniosku wraz ze skarga kasacyjna upływał dopiero 29 grudnia 2014 r. ze względu na sobotę oraz dni ustawowo wolne od pracy (26-28 grudnia 2014r.). Wyznaczony pełnomocnik złożył stosowny wniosek wraz ze skarga kasacyjną 23 grudnia 2014 r. (data stempla pocztowego, vide k. 72 akt sadowych sprawy) w związku z czym należało uznać, ze wniosek został złożony w terminie. W ocenie Sądu wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi jest zasadny. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu, a postanowienie w tym przedmiocie może zapaść na posiedzeniu niejawnym. Skoro w niniejszej sprawie termin do wniesienia skargi kasacyjnej upłynął zanim ustanowiony dla skarżącego pełnomocnik z urzędu dowiedział się o wyznaczeniu go pełnomocnikiem, to należało uznać, że ten pełnomocnik nie miał możliwości sporządzenia skargi kasacyjnej w terminie, a więc nie ponosi winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W przedmiotowej sprawie odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony stornie skarżącej 4 sierpnia 2014 r., co oznacza, ze termin do wniesienia skargi kasacyjnej upływał 3 września 2014 r., jednak skarżący pismem z 4 sierpnia 2014 r. złożył do Sadu wniosek o ustanowienie pełnomocnika potrzebnego do sporządzenia skargi kasacyjnej. Postanowieniem z 12 września 2014 r. skarżącemu została przyznana pomoc prawna w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie, co oznacza, że ustanowienie adwokata nastąpiło już po upływie terminu na wniesienie skargi kasacyjnej przez skarżącego. Dopiero zarządzeniem z 15 października 2014 r. Sąd zwrócił się do ORA w [...] o wyznaczenie adwokata dla skarżącego. Wyznaczony adw. A. N. otrzymał informację o wyznaczeniu go na adwokata dopiero 19 listopada 2014 r. W zawiązki z powyższym zasadne jest uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej gdyż termin do wniesienia skargi kasacyjnej upłynął zanim ustanowiony dla skarżącego pełnomocnik z urzędu dowiedział się o wyznaczeniu go pełnomocnikiem, a więc nie miał możliwości sporządzenia skargi kasacyjnej w terminie, przez co nie ponosi winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W związku z powyższym należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a.