II SA/Bd 558/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Protokolant Elżbieta Brandt po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 października 2009 r. sprawy ze skargi M. N. na decyzję [...] Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zmiany klasyfikacji gruntów 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z [...] stycznia 2009 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonania, 3. zasądza od [...] Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] na rzecz skarżącego kwotę 200 zł (dwieście) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu [...] r. Starosta [...] wydał decyzję o wprowadzeniu w operacie ewidencji gruntów we wsi [...] zmian dotyczących użytków gruntowych oraz klasyfikacji gleboznawczej gruntów dla działek nr 132/10 i 132/11. Decyzja ta została doręczona wyłącznie właścicielce przedmiotowych działek B. D. W dniu [...] r. do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] wpłynął wniosek M. N. o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem w/w decyzji. Wnioskodawca podniósł, że decyzja ta wydana została z naruszeniem art. 10 §1 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071; z późn. zm.; zwanej dalej "kpa"), a nadto bez uzyskania opinii i uzgodnień właściwych organów. Wobec tego zasadny jest wniosek o wznowienie postępowania, w którym wnioskodawca bez własnej winy nie wziął udziału. Postanowieniem z dnia [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] działając na podstawie art. 65 §1 kpa. przekazał ten wniosek do rozpatrzenia Staroście [...] według właściwości. Starosta [...] na podstawie art. 149 § kpa decyzją z dnia [...] r. nr [...] odmówił wznowienia postępowania zakończonego wydaniem decyzji z dnia [...] r. Organ I instancji wskazał, że nie wystąpiła przyczyna wznowienia określona w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, gdyż wnioskodawca nie jest stroną w postępowaniu w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów i wprowadzenia zmian do operatu ewidencji gruntów . W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącego M. N. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ drugiej instancji przywołał treść art. 28 kpa i wskazując na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 czerwca 2005r. w sprawie IV SA/Wa 420/05 stwierdził, że postępowanie w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów i wprowadzania zmian do operatu ewidencji gruntów służy jedynie celom ewidencyjnym, a przymiot strony w tym postępowaniu przysługuje jedynie podmiotom, których prawa do nieruchomości podlegają ujawnieniu w ewidencji. Oznacza to, że właściciel nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością objętą postępowaniem ewidencyjnym nie posiada w tym postępowaniu legitymacji procesowej. W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skarżący zakwestionował stanowisko organów orzekających i podniósł, że postępowanie w niniejszej sprawie prowadzone było z naruszeniem reguł określonych w art.7, art. 8, art.9, art.11kpa oraz art. 7 Konstytucji RP. W ocenie skarżącego decyzja Starosty [...] z dnia [...] r. o wprowadzeniu w operacie ewidencji gruntów we wsi [...] zmian dotyczących użytków gruntowych oraz klasyfikacji gleboznawczej gruntów dla działek nr 132/10 i 132/11 narusza jego interes prawny w ten sposób, że umożliwia dokonywanie na tych działkach wycinki drzew, co z kolei z uwagi na dewastację krajobrazu i otoczenia ma wpływ na wartość nieruchomości skarżącego. Odmawiając uznania za stronę w tym postępowaniu organy pozbawiły skarżącego prawa do zadbania o własne interesy. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Postępowanie w sprawie wniosku o wznowieniu postępowania toczy się dwuetapowo: najpierw organ winien wydać orzeczenie (na podstawie art. 149 § 1 lub art. 149 § 3 kpa), w którym decyduje, czy wznawia postępowanie, a dopiero w drugim etapie – o ile pierwszy został zakończony wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania – orzeka merytorycznie w sposób określony w art. 151 kpa. Przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji bada wyłącznie, czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest o ustawowe przesłanki wznowienia, enumeratywnie wymienione w art. 145 § 1 kpa oraz czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 kpa. Tylko w przypadku ujawnienia, iż podanie o wznowienie nie wskazuje przesłanek przewidzianych w art. 145 § 1 kpa bądź nie zachowany został termin do jego złożenia przewidziany w art. 148 kpa - organ administracji może na podstawie art. 149 § 3 kpa wydać decyzję odmawiającą wznowienia postępowania. W pozostałych przypadkach organ administracji ma obowiązek wydać postanowienie o wznowieniu postępowania i przeprowadzić postępowanie zgodnie z zasadami określonymi w art. 150 i 151 kpa. W przypadku wskazania jako przesłanki wznowienia okoliczności wymienionych w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, organ rozpatrujący podanie nie bada, czy podmiot wnoszący podanie istotnie ma przymiot strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją, gdyż kwestia ta będzie przedmiotem ustaleń i oceny w postępowaniu prowadzonym po wydaniu postanowienia, o jakim mowa w art. 149 § 2 kpa (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 czerwca 1999 r., sygn. akt IV SA 2397/98, opubl. w elektronicznym Systemie Informacji Prawnej LEX pod nr 47857, podobnie Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 27 marca 2008 r. w sprawie II SA/Wr 745/07, LEX nr 467117 i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 4 czerwca 2008 r. w sprawie II SA/Gd 79/08 LEX nr 424799). Tymczasem zarówno z treści decyzji Starosty [...] z dnia [...] r. r. jak też z treści decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] z dnia [...] r. wynika, że organy administracji odmawiając wznowienia postępowania (tj. podejmując decyzję w trybie art. 149 § 3 kpa), wbrew powyższym zasadom oparły swoje rozstrzygnięcia o badanie, czy istotnie skarżącemu przysługuje przymiot strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją. Taka ocena byłaby dopuszczalna dopiero w fazie postępowania określonej w art. 149 § 2 k.p.a. W konsekwencji takiego stanowiska Sądu zbędnym staje się rozważanie zasadności podniesionego w skardze zarzutu błędnego ustalenia przez organy, iż skarżącemu nie przysługuje status strony w postępowaniu w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów i wprowadzenia zmian do operatu ewidencji gruntów prowadzonego dla sąsiedniej nieruchomości. Zarzut ten dotyczy bowiem rozważań merytorycznych co do ewentualnego przyznania skarżącemu przymiotu strony w postępowaniu zakończonym decyzją Starosty [...] z dnia [...] r., które w ogóle nie powinny znaleźć się w zaskarżonej decyzji. Dostrzegając to niewątpliwie uchybienie należy jednocześnie wskazać, że drugim istotnym elementem dla wydania prawidłowego orzeczenia w przedmiocie wznowienia postępowania jest ustalenie, w jakiej dacie strona dowiedziała się o decyzji. Uszło bowiem uwadze organów obu instancji, że w myśl art. 148 k.p.a. uprawnienie do skutecznego wniesienia podania o wznowienie postępowania obwarowane jest miesięcznym terminem, liczonym od dnia, w którym strona dowiedziała się o wydaniu decyzji (w wypadku powoływania się na podstawę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.). Zachowanie tego terminu musi być przez stronę udowodnione. Organ dokonuje zatem oceny przedstawionych przez stronę dowodów na okoliczność ustalenia, czy podanie o wznowienie postępowania wpłynęło przed upływem jednomiesięcznego terminu od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Ustalenia dokonane w tym zakresie winny być zawarte w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Tymczasem w niniejszej sprawie materiał dowodowy nie wskazywał jednoznacznie, kiedy strona dowiedziała się o przedmiotowej decyzji. Tym samym organy orzekające w sprawie nie mogły przyjąć, iż miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania został przez skarżącego zachowany. Brak jakichkolwiek ustaleń w tym zakresie w uzasadnieniach obu decyzji pozwala wręcz na przyjęcie tezy, że organy orzekające w sprawie przesłanki tej w ogóle nie badały. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy ponownie rozpatrzą materiał dowodowy i rozważą, czy wniosek o wznowienie postępowania oparty został na podstawie wymienionej w art. 145 § 1 k.p.a. oraz czy wniosek ten został złożony w terminie określonym w art.148§2 k.p.a. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt l lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 wyroku podjęto zgodnie z treścią art. 152 ww. ustawy. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.200 p.p.s.a.