II SA/Bd 636/16
WyrokWSA w Bydgoszczy2016-07-06
Skład orzekający: Elżbieta Piechowiak, Renata Owczarzak, Anna Klotz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawomocny wyrok skazujący diagnostę za poświadczenie nieprawdy w dokumentach potwierdzających wykonanie badań technicznych pojazdu, które faktycznie nie miały miejsca, stanowi wystarczającą przesłankę do cofnięcia mu uprawnień do wykonywania badań technicznych na podstawie art. 84 ust. 3 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym, nawet jeśli naruszenie nie zostało stwierdzone w wyniku bezpośredniej kontroli przeprowadzonej przez starostę?Ratio decidendi
Prawomocny wyrok karny skazujący diagnostę za poświadczenie nieprawdy w dokumentach potwierdzających wykonanie badań technicznych, które faktycznie nie miały miejsca, stanowi wystarczający dowód na spełnienie przesłanek cofnięcia uprawnień diagnostycznych na podstawie art. 84 ust. 3 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym. Sposób ujawnienia naruszenia (np. poprzez wyrok karny, a nie bezpośrednią kontrolę) nie ma znaczenia dla możliwości zastosowania sankcji, ponieważ celem przepisu jest odsunięcie od czynności diagnostycznych nierzetelnych diagnostów w celu zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego.Stan faktyczny
Starosta cofnął P. R. uprawnienia diagnosty do wykonywania badań technicznych pojazdów, powołując się na prawomocny wyrok skazujący go za poświadczenie nieprawdy w dokumentach dotyczących badań technicznych. Diagnosta w odwołaniu zarzucił błędną wykładnię prawa materialnego i naruszenie przepisów postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, uznając, że wyrok karny jest wystarczającą podstawą do cofnięcia uprawnień. Diagnosta zaskarżył decyzję SKO do WSA, podtrzymując swoje zarzuty.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) sędzia WSA Anna Klotz Protokolant asystent sędziego Magdalena Tambelli – Orwat po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lipca 2016 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Bydgoszczy Aldony Kowalskiej sprawy ze skargi P. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień diagnosty do wykonywania badań technicznych pojazdów oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] marca 2016 r. znak: [...] Starosta I. działając na podstawie art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.), cofnął P. R. uprawnienia o kodzie rozpoznawczym C. do wykonywania badań technicznych pojazdów.
W uzasadnieniu decyzji wskazano w szczególności, że w dniu [...] lutego 2016 r. Sąd Rejonowy II Wydział Karny w I. przesłał zawiadomienie o skazaniu diagnosty P. R., posiadającego imienne uprawnienia Nr [...]. Z treści zawiadomienia wynikało, że P. R. wyrokiem z dnia [...] października 2014 r., sygn. akt I. K. 791/10 został uznany za winnego poświadczenia nieprawdy w dokumentach potwierdzających wykonanie badań technicznych i sprawności pojazdu w dniu [...] września 2006 r., co faktycznie nie miało miejsca. Za ten czyn został skazany na karę sześciu miesięcy pozbawienia wolności oraz karę grzywny. Wykonanie kary pozbawienia wolności zostało warunkowo zawieszone na okres próby dwóch lat. Wyrok uprawomocnił się dnia [...] listopada 2015 r., gdy Sąd Okręgowy w B. IV Wydział Karny Odwoławczy wyrokiem z dnia [...] listopada 2015 r. utrzymał w mocy zaskarżony wyrok. Starosta I. wyjaśnił także powołaną podstawę prawną decyzji o cofnięciu uprawnień diagnosty powołując się również na orzecznictwo sądów administracyjnych.
W odwołaniu P. R. zaskarżył powyższą decyzję w całości i zarzucił jej naruszenie:
1. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 84 ust. 3 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym poprzez błędną jego wykładnię skutkującą uznaniem, że wyrok wydany w postępowaniu karnym stanowi wystarczającą przesłankę do cofnięcia skarżącemu uprawnień diagnosty;
2. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. poprzez niewystarczające rozważenie materiału dowodowego i niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy przez organ administracji publicznej, co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji o cofnięciu skarżącemu uprawnień diagnosty.
Wskazując na powyższe zarzuty, na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. odwołujący się wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
W uzasadnieniu odwołania dotyczącym zarzutu naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 84 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym. Odwołujący się wskazał, że organ pierwszej instancji bezpodstawnie przyjął, iż cofnięcie uprawnień diagnoście następuje także wtedy, gdy uchybienia, o których mowa w tym przepisie zostaną stwierdzone nie w wyniku przeprowadzonej kontroli, lecz na podstawie ustaleń dokonanych w postępowaniu karnym. Odwołujący wyjaśnił, jakie organy są uprawnione do przeprowadzenia kontroli i w jego ocenie prawidłowy wynik kontroli uniemożliwia odebranie uprawnień diagnoście. Wskazał również, że przepis art. 84 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym jest przepisem o charakterze sankcyjnym i z tego powodu musi być stosowany ściśle. W rozpatrywanym przypadku cofnięcie uprawnień nie nastąpiło na skutek przeprowadzonej kontroli, lecz decyzja odwołuje się do ustaleń poczynionych przez sąd karny, co uniemożliwia nałożenie sankcji, o której mowa w art. 84 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym.
Ponadto na marginesie wskazał, że w wyroku skazującym w stosunku do odwołującego nie został orzeczony żaden środek karny w postaci zakazu wykonywania zawodu diagnosty.
Uzasadniając swoje stanowisko powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 października 2009 r., sygn. akt. II GSK 87/09 wydany (jego zdaniem), w podobnym stanie faktycznym.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając sprawę na skutek odwołania złożonego przez stronę, decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r., znak: [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy zauważył, że zgodnie ze stanowiącym podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym starosta cofa diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych, jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli, o której mowa w art. 83 ust. 6, stwierdzono wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami.
Kolegium podkreśliło, że choć literalne brzmienie powołanego przepisu wiąże możliwość nałożenia wymienionej w nim sankcji z przeprowadzeniem przez starostę kontroli, to zgodnie z poglądami doktryny i orzecznictwem sądów administracyjnych sposób ujawnienia dopuszczenia się przez diagnostę naruszenia określonego w art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym nie ma znaczenia dla oceny możliwości zastosowania sankcji przewidzianej w tym przepisie (tak w szczególności: Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 sędziów NSA z dnia 12 marca 2012 r., sygn. akt II GPS 2/11).
Wobec powyższego zdaniem organu odwoławczego - ujawnienie naruszenia, tj. wydania przez diagnostę zaświadczenia albo dokonania wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami, nie tylko stanowi pozytywną przesłankę do wszczęcia postępowania w sprawie, lecz także daje możliwość nałożenia na diagnostę określonych w tym przepisie sankcji. Nadto wskazano, że przepis art. 84 ust. 3 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym ma kategoryczne brzmienie, zatem w przypadku ustalenia nieprawidłowego działania diagnosty starosta nie ma wyboru i jest zobowiązany cofnąć uprawnienia do wykonywania badań technicznych. Kluczowe jest zatem dokonanie bezspornego i niebudzącego wątpliwości ustalenia, że diagnosta wydał zaświadczenie lub dokonał wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 14 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Bk 12/14, wyjaśnił, że prawomocny wyrok karny, w którym skazano skarżącego za przestępstwo fałszu intelektualnego, jest wystarczającym dowodem na okoliczność spełnienia przesłanek cofnięcia diagnoście uprawnień (art. 84 ust. 3 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym).
Przekładając powyższe wywody na grunt niniejszej sprawy skład orzekający Kolegium zauważył, że Sąd Rejonowy w I. II Wydział Karny prawomocnym wyrokiem z dnia [...] października 2014 r., sygn. akt I. K. 791/10 uznał oskarżonego za winnego popełnienia czynu zarzucanego mu w akcie oskarżenia, tj. że w dniu [...] września 2006 r. w I. pełniąc funkcję publiczną diagnosty przekazaną imiennym upoważnieniem Starosty [...] do prowadzenia badań technicznych poświadczył nieprawdę w dokumentach potwierdzających wykonanie badań technicznych i sprawność pojazdu marki S. T., które faktycznie nie miały miejsca.
Wyrok ten jednoznacznie wskazywał, że odwołujący się swoim działaniem spełnił warunek, o których mowa w art. 84 ust. 3 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym, tj. warunek wydania przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami, co z kolei uzasadniało konieczność nałożenia na niego sankcji w postaci cofnięcia przez starostę diagnoście uprawnienia do wykonywania badań technicznych, co nastąpiło zaskarżoną decyzją.
W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie było konieczne dalsze prowadzenie postępowania dowodowego, a zarzut naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. poprzez niewystarczające rozważenie materiału dowodowego i niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy przez organ administracji publicznej, co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji o cofnięciu skarżącemu uprawnień diagnosty, był nieuzasadniony.
Nadto wskazano, że zgodnie z art. 12 § 1 K.p.a. organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Wyrok sądu karnego stanowił w tym przypadku wystarczający dowód uzasadniający nałożenie zastosowanej sankcji i nie było konieczne przeprowadzanie kolejnych dowodów w sprawie, co mogłoby prowadzić do nieuzasadnionej przewlekłości postępowania administracyjnego. W takiej sytuacji wskazywanie w odwołaniu na naruszenie przepisów procedury administracyjnej nie znajdowało uzasadnienia w niniejszej sprawie. Strona postępowania miała zapewniony czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwiono jej wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego zaskarżona decyzja spełniała także wszystkie wymogi, o których mowa w art. 107 K.p.a., w szczególności w § 3 tego przepisu.
Decyzja z dnia [...] kwietnia 2016 r., znak: [...] została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy przez stronę. Skarżący ponowił zarzuty podniesione w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji oraz wniósł o:
1. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji w całości
2. stwierdzenie, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzająca ją decyzja Starosty [...] nie podlegają wykonaniu w oparciu o art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,
3. zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych,
4. wstrzymanie przez organ odwoławczy w całości wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego do chwili zakończenia postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Bydgoszczy, na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,
5. wydanie przez Sąd postanowienia o wstrzymaniu wykonania w całości zaskarżonej decyzji, w przypadku nieuwzględnienia przez organ odwoławczy wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
1. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.: art. 84 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012 r., poz. 1137 z późn. zm.) poprzez błędną jego wykładnię skutkującą uznaniem, że wyrok wydany w postępowaniu karnym stanowi wystarczającą przesłankę do cofnięcia skarżącemu uprawnień diagnosty;
2. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a
mianowicie: art. 7, art. 77 § 1, art. 107 k.p.a., poprzez niewystarczające rozważenie materiału dowodowego i niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy przez organ administracji publicznej co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji o cofnięciu skarżącemu uprawnień diagnosty oraz zaniechanie przez organ II instancji zbadania zasadności i treści zarzutów złożonego odwołania i zawartego w nim stanowiska dotyczącego przyjętej interpretacji przepisów prawa oraz faktyczne ponowne rozstrzygniecie sprawy jedynie w oparciu o stanowisko organu I instancji,
W ocenie skarżącego wydana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzja jest wadliwa z uwagi na daleko idącą niekonsekwencję organu w dokonanej wykładni przepisu prawa materialnego tj. art. 84 ust. 3 ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Z jednej bowiem strony przytoczony na wstępie fragment uzasadnienia decyzji wskazuje, iż nie należy dokonywać wykładni literalnej powyższego przepisu z uwagi na istniejącą w tym zakresie uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z drugiej jednak strony organ II instancji w dalszej części uzasadnienia decyzji powołuje się na kategoryczne brzmienie art. 84 ust. 3 pkt 2 ww. ustawy, kierując się przy tym wykładnią literalną i wskazując, że starosta nie ma wyboru i jest zobowiązany cofnąć uprawnienia do wykonywania badań technicznych w przypadku ustalenia nieprawidłowego działania diagnosty. Powyższa niespójność w stosowanej przez organ II instancji wykładni, doprowadziła zdaniem skarżącego w konsekwencji do poczynienia wadliwych wniosków. Organ II instancji forsuje bowiem niesłuszny pogląd w świetle którego wyrok wydany w postępowaniu karnym stanowi wystarczającą przesłankę do cofnięcia skarżącemu uprawnień diagnosty, uzasadniając to jedynie tym, że przyjęcie odmiennego stanowiska w tym zakresie spowodowałoby, że przepis art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym nie mógłby spełniać swojej funkcji, którą jest odsunięcie od czynności diagnostycznych nierzetelnych diagnostów.
W ocenie skarżącego powyższa wadliwa wykładnia wynika również z faktu, iż organ II instancji nie przeprowadził analizy zarzutów i ich argumentacji zawartej w odwołaniu skarżącego od decyzji Starosty [...]. W treści odwołania wniesionego do organu II instancji skarżący podkreślił, że bezpodstawnym jest stwierdzenie, że cofnięcie diagnoście uprawnień na podstawie art. 84 ust. 3 ustawy - Prawo o ruchu drogowym następuje także wtedy, gdy uchybienia, o których mowa w powołanym przepisie zostaną stwierdzone nie w wyniku kontroli przeprowadzonej, lecz na podstawie ustaleń dokonanych w postępowaniu karnym. Skarżący podkreślał również sankcyjny charakter art. 84 ust. 3 ustawy - Prawo o ruchu drogowym i z tego powodu musi być stosowany ściśle. W wypadku, gdy w drodze decyzji administracyjnej dochodzi do pozbawienia określonego uprawnienia wykładnia rozszerzająca przepisu prawa materialnego, stanowiącego podstawę podjęcia decyzji nie może mieć miejsca. W związku z tym cofnięcie diagnoście wspomnianego uprawnienia nie może nastąpić przy zaistnieniu innych przesłanek, niż wymienione w powołanym przepisie.
Argumentacja powyższa w przekonaniu skarżącego ma również o tyle istotne znaczenie, gdyż wskazuje wprost na wadliwość poglądu przedstawionego przez organ II instancji, o którym mowa powyżej - tj. przepis art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym nie mógłby spełniać swojej funkcji, w razie niemożliwości przyjęcie za własne ustaleń z prawomocnego wyroku skazującego diagnostę wykonującego badania techniczne pojazdów, bowiem starosta posiada szereg instrumentów kontrolnych, z których po wykorzystaniu może nałożyć na kontrolowanego pewne obowiązki lub zastosować przepisy o charakterze sankcyjnym.
Zdaniem skarżącego oznacza to, że jeżeli przeprowadzona kontrola nie wykaże, by diagnosta dopuścił się przeprowadzenia badania technicznego niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania lub wydania zaświadczenia albo dokonania wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami, pozbawienie go uprawnienia do wykonywania badań technicznych jest wyłączone.
Wobec powyższego skarżący podkreślił, że ustalenie dotyczące stwierdzenia uchybień w wykonywaniu obowiązków diagnosty powinno wynikać z czynności o charakterze kontrolnym, a nie dopiero z aktów kończących postępowanie w sprawie.
O ile słusznym było stwierdzenie, że organ jest związany ustaleniami wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa przez skarżącego, jednakże nie można zdaniem skarżącego pominąć, że skazanie diagnosty w postępowaniu karnym nie stanowi podstawy cofnięcia mu uprawnienia do wykonywania badań technicznych w postępowaniu administracyjnym. Wymienione postępowania toczą się niezależnie od siebie i możliwość zastosowania przewidzianych prawem środków jest uzależniona od spełnienia odpowiednich przesłanek określonych właściwymi przepisami prawa. W ustawie - Prawo o ruchu drogowym ustawodawca ściśle powiązał uprawnienie do cofnięcia uprawnienia diagnoście z wykonywaniem przez starostę nadzoru nad stacjami kontroli pojazdów w zakresie określonym w art. 83b ust. 2 ustawy. Takie ukształtowanie kompetencji starosty wyklucza wydanie decyzji, o której mowa w art. 84 ust. 3 ustawy - Prawo o ruchu drogowym w wypadku gdy naruszenia nie zostaną stwierdzone w toku czynności kontrolnych.
Na marginesie skarżący podkreślił, że w wyroku skazującym, w stosunku do skarżącego nie został orzeczony żaden środek karny w postaci zakazu wykonywania zawodu diagnosty.
Argumentacja skarżącego, w jego ocenie nie jest odosobniona, gdyż wprost potwierdza ją wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 października 2009 r., sygn. akt II GSK 87/09, wydany w niemalże identycznym stanie faktycznym w stosunku do niniejszej sprawy.
Ponadto skarżący zarzucił organowi II instancji - pominięcie celu jakiemu ma służyć postępowanie prowadzone w trybie art. 84 ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Skarżący stanął na stanowisku, że literalna wykładnia art. 84 ust. 3 ustawy - Prawo o ruchu drogowym nie daje podstaw do cofnięcia uprawnień diagnosty w oparciu o skazujący wyrok wydany w postępowaniu karnym. U podstaw decyzji organu odwoławczego legło stanowisko odmienne, wyinterpretowanie z celu norm zawartych w ustawie - Prawo o ruchu drogowym, a dotyczące uprawnień starosty jako organu nadzoru między innymi nad stacjami diagnostycznymi. Stanowisko takie polegające na orzekaniu o cofnięciu uprawnień w sytuacji naruszenia prawa ujawnionych w sposób inny, niż w wyniku kontroli, w ocenie skarżącego jest konsekwencją bezkrytycznego przyjęcia stanowiska forsowanego przez orzecznictwo sądów administracyjnych, które nie jest jednak jednolite.
W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji, ponieważ została ona podjęta zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa zarówno materialnego, jak i przepisów postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zatem kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżony akt nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli dokonywanej przez sąd w niniejszej sprawie z punktu widzenia kryterium legalności jest zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2016 r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] marca 2016 r., którą cofnięto skarżącemu uprawnienia diagnosty na wykonywanie badań technicznych pojazdów.
Podstawę prawną decyzji stanowił art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.), dalej p.r.d., zgodnie z którym starosta cofa diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych, jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli, o której mowa w art. 83 ust. 6, stwierdzono wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami.
Wskazać należy, że przywołany przepis ma kategoryczne brzmienie. W przypadku ustalenia nieprawidłowego działania diagnosty starosta nie ma wyboru i jest zobowiązany cofnąć uprawnienia do wykonywania badań technicznych. Ustawa nie dopuszcza żadnego wyjątku, który wyłączałby wydanie takiej decyzji (vide wyrok z dnia 9 kwietnia 2015 r., II SA/Ke 2002/13; z dnia 28 sierpnia 2014 r., II GSK 928/13; z dnia 14 maja 2014 r., II SA/Bk 13/14, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej w skrócie jako CBOSA). Kluczowe jest zatem dokonanie bezspornego i niebudzącego wątpliwości ustalenia, że diagnosta wydał zaświadczenie lub dokonał wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami. W ocenie składu orzekającego, wymaganiu temu organy w sprawie niniejszej sprostały, co zobowiązywało je do cofnięcia skarżącemu uprawnień.
Z przepisu art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d. wynika, że stwierdzenie nieprawidłowego działania diagnosty powinno wynikać z przeprowadzonej kontroli, o której mowa w art. 83 ust. 6 p.r.d. Co prawda przepis art. 83 ust. 6 p.r.d. został uchylony z dniem 21 sierpnia 2004 r. (ustawą z dnia 2 lipca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej, Dz. U. nr 173, poz. 1808 ze zm.), ale nie został przez ustawodawcę usunięty z treści art. 84 ust. 3 p.r.d., co budziło wątpliwości oraz rozbieżności w orzecznictwie. Rozstrzygnęła je uchwała NSA z dnia 12 marca 2012 r. w sprawie II GSP 2/11, w której wskazano, że sformułowanie "w wyniku przeprowadzonej kontroli" należy rozumieć jako wystąpienie podstaw faktycznych do wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia uprawnień. NSA wyjaśnił, że wszczęcie z urzędu postępowania w przedmiocie cofnięcia diagnoście uprawnień może nastąpić zarówno wówczas, gdy wynik kontroli przeprowadzonej u prowadzącego stację kontroli wykaże niezgodne z prawem działanie diagnosty, jak i wówczas, gdy informacje o takim działaniu organ poweźmie z innych źródeł np. podczas analizy akt innej sprawy lub uzyska je od innych organów. Chodzi bowiem o to, aby od czynności diagnostycznych odsunięci zostali diagności nierzetelni, których działanie może mieć bezpośredni (negatywny) wpływ na bezpieczeństwo ruchu drogowego. Niejednolite wcześniej orzecznictwo sądów administracyjnych od podjęcia tejże uchwały pozostaje zgodne z jej treścią (vide wyroki z dnia 20 czerwca 2013 r., III SA/Łd 428/13; z dnia 14 maja 2014 r., II SA/Bk 13/14, CBOSA).
Naczelny Sąd Administracyjny podjął uchwałę, w której stwierdził, że sposób ujawnienia dopuszczenia się przez diagnostę naruszenia określonego w art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym nie ma znaczenia dla oceny możliwości zastosowania sankcji przewidzianej w tym przepisie.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że brak jest racjonalnych przesłanek do wykluczenia możliwości wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia uprawnień, gdy informacje o wydaniu przez diagnostę zaświadczenia albo dokonaniu wpisu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami zostały uzyskane podczas analizy akt w innej sprawie lub pochodzą od innych organów. Przyjęcie poglądu przeciwnego spowodowałoby, że przepis art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym nie mógłby spełniać swojej funkcji, którą jest odsunięcie od czynności diagnostycznych nierzetelnych diagnostów.
Pogląd wyrażony w tej uchwale Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w pełni podziela i akceptuje.
W świetle regulacji zawartych w art. 269 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) ww. uchwała ma bowiem moc ogólnie wiążącą, co oznacza, że stanowisko zajęte w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego wiąże pośrednio wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych. Innymi słowy, przepis ten nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale powiększonego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skład, który nie aprobuje wspomnianego stanowiska, może jedynie ponownie przedstawić dane zagadnienie odpowiedniemu składowi powiększonemu (por. B. Gruszczyński [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 441.). Wskazując na taką możliwość Sąd zwraca uwagę, że podjęcie w powiększonym składzie uchwały NSA miało na celu ujednolicenie orzecznictwa na tle omawianego przepisu wobec dostrzeżonych rozbieżności. Tym samym w ocenie Sądu, nie byłoby zasadnym ponowne przedstawienie tego zagadnienia odpowiedniemu składowi powiększonemu.
W związku z powyższym stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego jako zgodne z prawem materialnym należy więc uznać decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego jak i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] wydane w przedmiocie cofnięcia uprawnień diagnostycznych.
W sprawie niniejszej podstawą wszczęcia postępowania w przedmiocie cofnięcia uprawnień stało się uzyskanie informacji o prawomocnym wyroku karnym w sprawie I. , którym skazano skarżącego za przestępstwo fałszu intelektualnego (poświadczenia nieprawdy w dokumentach potwierdzających wykonanie badań technicznych i sprawności pojazdu w dniu [...] września 2006 r., co faktycznie nie miało miejsca). Wszczęcie postępowania administracyjnego znajdowało zatem uzasadnione podstawy i organy nie dopuściły się naruszenia prawa, jak niezasadnie zarzuca skarga. Wskazany wyrok był również głównym dowodem w sprawie, bowiem na jego podstawie orzeczono przedmiotowe cofnięcie uprawnień, kwestionowane przez skarżącego. Istotnie, jak zarzucił skarżący, nie przeprowadzono innych czynności dowodowych. Zaniechanie to nie nastąpiło jednak z naruszeniem przepisów procesowych, tj. art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. oraz z naruszeniem przepisów powołanych w skardze.
Wskazać należy, że zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód dopuścić należy wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Zgodnie zaś z art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Z regulacji tych wynika, że kluczowe w postępowaniu wyjaśniającym toczącym się na podstawie przepisów k.p.a. jest przeprowadzenie nie każdego (jakiegokolwiek) dowodu, ale takiego, który dotyczy okoliczności istotnych w sprawie, mających wpływ na treść rozstrzygnięcia. Tę interpretację potwierdza przepis art. 78 § 1 k.p.a., zgodnie z którym żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Również zasada ekonomii postępowania wymaga, aby organ dążył do załatwienia sprawy najprostszymi środkami (art. 12 k.p.a.), co należy rozumieć także jako przeprowadzenie tylko takich dowodów, które służą wyjaśnieniu sprawy.
Oznacza to w konsekwencji, że nie ilość zebranych dowodów decyduje o prawidłowości przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, ale znaczenie ocenionych dowodów dla rozstrzygnięcia sprawy (por. wyrok z dnia 17 kwietnia 2013 r., II SA/Bk 1197/13 oraz powoływany wyrok w sprawie II SA/Bk 13/14, obydwa dostępne w CBOSA). Powyższym zasadom organy w sprawie niniejszej nie uchybiły.
Nie ulega zdaniem sądu wątpliwości, że prawomocny wyrok karny, którego odpis włączono do akt postępowania administracyjnego i w którym skazano skarżącego za przestępstwo fałszu intelektualnego, jest wystarczającym dowodem na okoliczność spełnienia przesłanek cofnięcia diagnoście uprawnień (art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d.). Bezspornie bowiem potwierdza on, że diagnosta dokonał poświadczenia nieprawdy w dokumentach potwierdzających wykonanie badań technicznych i sprawności pojazdu w dniu [...] września 2006 r., co faktycznie nie miało miejsca
W tych okolicznościach organy trafnie oceniły o braku podstaw do przedłużania postępowania i przeprowadzania innych, niż wyrok skazujący dowodów, skoro dowód główny i przesądzający o konieczności cofnięcia uprawnień na podstawie art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d. znajdował się już w aktach sprawy. Zresztą skarżący, po otrzymaniu zawiadomienia o wszczęciu postępowania i udzieleniu 7-dniowego terminu, żadnych wniosków dowodowych nie złożył. Obecne podważanie prawomocnego wyroku sądu karnego nie może odnieść zamierzonego skutku uchylenia zaskarżonej decyzji. Dodać należy, że wyrok sądu karnego był poddany kontroli instancyjnej i Sąd Okręgowy w B. wyrokiem z dnia [...] listopada 2015 r. w sprawie IV Ka 77/15 utrzymał w mocy wyrok sądu pierwszej instancji uznając apelację za bezzasadną.
W tym miejscu podkreślenia wymaga, że stanowisko prezentowane w sprawie niniejszej jest powszechnie akceptowane w orzecznictwie sądów administracyjnych. Jak wskazał WSA w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia [...] września 2011 r. w sprawie V. , prawomocny wyrok skazujący za poświadczenie nieprawdy o wykonaniu badań technicznych bez faktycznego ich wykonania należy ocenić tak, jak wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami, czego konsekwencją jest cofnięcie uprawnień do wykonywania badań technicznych (także: wyrok z dnia 11 maja 2012 r., III SA/Łd 28/12; z dnia 19 lutego 2014 r., III SA/Po 1222/13; z dnia 27 lutego 2014 r., II SA/Go 59/14, CBOSA). W świetle powyższego skład orzekający w sprawie niniejszej za bezzasadne uznaje zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, 77 § 1 i art. 8 k.p.a.
W świetle powyższych rozważań za bezzasadny należy uznać także zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 84 ust. 3 p.r.d. poprzez błędną jego wykładnię skutkującą uznaniem, że wyrok wydany w postępowaniu karnym stanowi wystarczającą przesłankę do cofnięcia skarżącemu uprawnień diagnosty
Powtórzyć należy, że zgodnie z tym przepisem wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami, każdorazowo skutkuje cofnięciem uprawnień do wykonywania badań technicznych. Jest to obowiązek organu niezależny od jego uznania. Przepis art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d. ma bowiem charakter bezwzględnie obowiązujący i ustawa nie dopuszcza żadnego wyjątku, który wyłączałby wydanie takiej decyzji oraz nie daje organowi możliwości miarkowania konsekwencji, co oznacza, że uchybienia o dużym ciężarze gatunkowym są traktowane na równi z uchybieniami o mniejszych skutkach (vide wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2013 r., II GSK 60/12, CBOSA). Celem takiej regulacji jest wielokrotnie wskazywane w orzecznictwie, odsunięcie od czynności diagnostycznych nierzetelnych diagnostów celem zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego.
W ocenie Sądu nie jest zasadny podniesiony w skardze zarzut naruszenia przepisów postępowania, to jest art. 7, 77 § 1 i 107 § 1 K.p.a., bowiem uzasadnienie zaskarżonej decyzji organu odwoławczego zawiera, tak jak wymaga tego powołany przepis, uzasadnienie faktyczne i prawne uzupełnione zasadnym odwołaniem się organu odwoławczego do orzeczenia sądowego mającego w rozpatrywanej sprawie podstawowe znaczenie.
W reasumpcji powyższych rozważań Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy nie uznał jako zasadnych merytorycznych zarzutów podniesionych w skardze.
Wobec tego, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy nie znalazł również podstaw do uwzględnienia okoliczności, które winien wziąć pod uwagę z urzędu, rozstrzygając w granicach danej sprawy (vide: art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), wniesiona skarga podlegała oddaleniu, o czym orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło